Tapusunda “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır” şerhi bulunan bir ev, sit alanı ilan edilen bir arsa ya da bahçesinde tarihi kalıntı çıkan bir tarla; bunların hepsi 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun kurallarına bağlıdır. Bu kurallar inşaat yapıp yapamayacağınızı, tadilat için kimden izin alacağınızı, vergi ödeyip ödemeyeceğinizi, taşınmazınızı Hazine veya belediye taşınmazıyla değiştirip değiştiremeyeceğinizi ve hangi süre içinde itiraz edebileceğinizi belirler. Bu rehber, Hukukçular Evi’nin kültür varlıkları ve sit alanı hukukuna ilişkin bütün yazılarını tek sayfada toplar; durumunuza göre başlangıç rehberini, Kanun’un temel hükümlerini, 27 Ekim 2026’da yürürlüğe giren başvuru ücreti kurallarını, süreleri ve cezaları özetler.
İçindekiler
1. Tescil, Sit ve Korunma Alanı: Taşınmazınızın Statüsü
2. Hangi Durumdasınız? Doğru Rehberden Başlayın
3. Kültür Varlıkları ve Sit Alanı Rehberleri
4. Sit İlanı Taşınmazınızı Nasıl Etkiler?
5. Tadilat, Onarım ve İnşaat: Kimden İzin Alınır?
6. Kurul ve Bakanlık Başvurularında Ücret (2026)
7. Kesin Yapılanma Yasağı: Takas, Aktarım ve Kamulaştırma
8. Vergi Muafiyeti, Katkı Payı ve Destekler
9. Kurul Kararlarına İtiraz ve Dava Yolu
12. Taşınır Kültür Varlıkları: Bulma, Bildirim, Miras ve Ticaret
Taşınmazınız tescilli mi, sit alanında mı kaldı?
Tescil veya sit kararına itiraz, kurul izni, takas başvurusu ve dava süreleri için elinizdeki tapu kaydı ve kurul kararıyla ilk değerlendirmeyi birlikte yapalım: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
Tescil, Sit ve Korunma Alanı: Taşınmazınızın Statüsü
2863 sayılı Kanun üç temel kavramla çalışır. Kültür varlığı, tarih öncesi ve tarihi devirlere ait; bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili ya da sosyal yaşama konu olmuş, özgün değer taşıyan yer üstü, yer altı veya su altındaki bütün taşınır ve taşınmaz varlıklardır (m.3/a-1). Sit, çeşitli medeniyetlerin ürünü olup yaşadıkları devirlerin özelliklerini yansıtan kent ve kent kalıntıları, kültür varlıklarının yoğun olarak bulunduğu veya önemli tarihi olayların geçtiği yerler ile tespiti yapılmış tabiat özellikleriyle korunması gerekli alanlardır (m.3/a-3). Korunma alanı ise taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının muhafazası veya tarihi çevre içinde korunması için zorunlu olan çevredir (m.3/a-5).
Hangi taşınmazların korunması gerekli sayılacağını Kanun’un 6. maddesi sayar: korunması gerekli tabiat varlıkları ile 19. yüzyıl sonuna kadar yapılmış taşınmazlar, bu tarihten sonra yapılmış olup Kültür ve Turizm Bakanlığınca korunmasına gerek görülenler, sit alanı içindeki taşınmaz kültür varlıkları ile Millî Mücadele ve Cumhuriyetin kuruluşunda büyük olaylara sahne olmuş yapılar. Koruma kurullarınca korunması gerekli bulunmadığı karara bağlanan taşınmazlar bu kapsamda sayılmaz. Bir başka deyişle, binanın eski olması tek başına yetmez; statüyü belirleyen, tespit ve koruma bölge kurulunun tescil kararıdır.
Tespit, Kültür ve Turizm Bakanlığının koordinatörlüğünde ve ilgili kurumların görüşü alınarak yapılır; tescil koruma bölge kurulu kararıyla olur (m.7). Tescil kararı, taşınmazın kadastral bilgileriyle birlikte tapu siciline şerh verilmek üzere tapu müdürlüğüne bildirilir. Tek yapı ölçeğindeki tescil kararları ve korunma alanı kararları maliklere Tebligat Kanunu’na göre tebliğ edilir (m.7, m.8). Malikleri idarece tespit edilemeyen taşınmazlarla sit alanlarına ilişkin tescil kararları Resmî Gazete’de yayımlanır ve Bakanlığın internet sayfasında bir ay süreyle duyurulur. Tescilli yapının hangi grupta yer aldığı ayrıca belirlenir: gruplandırma, malikin başvurusundan itibaren üç ay içinde koruma bölge kurulunca yapılır, tapunun beyanlar hanesine işlenir ve gruplandırma yapılmadıkça onarım ve yapı esasları belirlenemez (m.18).
Taşınmazın statüsü ve tapudaki karşılığı
| Statü | Ne anlama gelir | Tapuda nasıl görünür | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Tescilli taşınmaz kültür varlığı (tek yapı) | Yapı korunması gerekli kültür varlığıdır; her türlü inşai ve fizikî müdahale izne bağlıdır | Tescil kararı tapu siciline şerh edilir; malike tebliğ edilir | 2863 m.6, m.7, m.9 |
| Grubu belirlenmiş tescilli yapı | Onarım ve yapı esasları gruba göre belirlenir | Grup, beyanlar hanesine kaydedilir | 2863 m.18 |
| Korunma alanı | Tescilli yapının çevresinde inşaat ve tesisat yapılıp yapılamayacağına kurul karar verir | Karar maliklere tebliğ edilir; malik bilinmiyorsa Resmî Gazete ilanı | 2863 m.8 |
| Sit alanı | Her ölçekte plan uygulaması durur; geçiş dönemi koruma esasları ve koruma amaçlı imar planı uygulanır | Sit kararı tapu kütüğüne şerh edilir | 2863 m.15/f, m.17 |
| Kesin yapılanma yasağı olan sit parseli | Yeni yapılaşma mümkün değildir; takas, aktarım ve kamulaştırma yolları gündeme gelir | Sit şerhi; plan notlarında yasak | 2863 m.15/f, m.17/b-c |
| Doğal sit ve tabiat varlığı | Tabiat varlıkları ve doğal sit alanlarına ilişkin işlemler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görev alanındadır; basit onarım izni çevre ve şehircilik il müdürlüklerinden alınır | Tescil ve sit şerhi | 2863 m.7, m.65/4, geçici m.9 |
Hangi Durumdasınız? Doğru Rehberden Başlayın
Kültür varlıkları dosyalarında ilk adım, taşınmazın statüsüne ve sizin dosyadaki konumunuza göre değişir. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan durumlar için öncelikli işi ve başlangıç rehberini gösterir.
Durumunuza göre başlangıç rehberi
| Durumunuz | Önceliğiniz | Başlangıç rehberi |
|---|---|---|
| Taşınmazım sit alanı ilan edildi, elimde ruhsat var | Subasman seviyesinin tamamlanıp tamamlanmadığının belgelenmesi; geçiş dönemi koruma esaslarının öğrenilmesi | Sit Alanında Yapılaşma (2863) |
| Arsam kesin yapılanma yasağı olan sit alanında kaldı | Hazine veya belediye taşınmazıyla takas, yapılanma hakkı aktarımı ya da kamulaştırma talebi | Sit Alanında Kalan Taşınmaz ve Hazine Trampası |
| Kurul başvurumu reddetti veya tescil kararı tebliğ edildi | Bakanlığa itiraz ve altmış günlük dava süresinin hesaplanması | Sit Alanında Yapılaşma İzni ve Kurul Kararına Dava Dilekçesi |
| Tescilli yapım yandı, yıkıldı veya özelliklerini kaybetti | Tescil kaydının kaldırılması başvurusu; ücret ve yeniden yapım riski | Tescil Kaydının Kaldırılması Başvurusu |
| Tescilli evimde tadilat veya restorasyon yapacağım | İşin basit onarım mı esaslı müdahale mi olduğunun ve izin makamının belirlenmesi | Tescilli Yapıda Restorasyon İzni; ayrıca Basit Tamir ve Esaslı Tadilat Ayrımı ve bu sayfadaki izin tablosu |
| Kurula veya Bakanlığa başvuracağım, ücret ödeyeceğim | Tarifedeki kalem, peşin ödeme, altı aylık süre ve iade edilmeyen hâller | Koruma Kurulu Başvuru Ücreti İade Edilir mi? |
| Taşınmazım yenileme alanı içinde kaldı | Anlaşma esası, kat karşılığı ve kamulaştırma seçenekleri | 5366 sayılı Kanun: Yenileme Alanı |
| Boğaziçi’nde taşınmazım var | Bölgenin (sahil şeridi, öngörünüm, geri görünüm, etkilenme) belirlenmesi; sahil şeridi ve öngörünümde başvuru ücretinin iki kat oluşu | Boğaziçi Kanunu (2960) |
| Arazimde tarihi kalıntı çıktı veya kaçak kazı soruşturması var | Üç gün içinde bildirim; soruşturmada özel kast ve teslim indirimi | Tarihi Eser Kaçakçılığı ve Kaçak Kazı (2863) |
| Mirasta antika, tablo veya koleksiyon var | Kültür varlığı niteliğinin ve bildirim yükümlülüğünün tespiti | Terekede Antika, Sanat Eseri ve Koleksiyon |
| Tescilli taşınmazım veya korunma alanım kamulaştırılıyor | Bedelde eskilik ve sanat değerinin dikkate alınmaması kuralı; 2942 sayılı Kanun’daki itiraz yolları | Kamulaştırma Hukuku Rehberi |
| Kamulaştırma yapılmadan taşınmazım fiilen kullanılamaz hâle geldi | Fiilî ve hukuki el atma ayrımı, görevli yargı yolu | Fiili El Atma ile Hukuki El Atma Farkı |
Kültür Varlıkları ve Sit Alanı Rehberleri
Rehberler konularına göre gruplanmıştır. Her rehber kendi konusunu mevzuatıyla birlikte ayrıntılı anlatır; sit alanı, planlama ve takas rehberleri birlikte okunduğunda taşınmazın bütün seçenekleri görülür.
Sit alanı, koruma amaçlı imar planı ve yenileme
Sit alanı ve planlama rehberleri
| Rehber | Ne anlatır |
|---|---|
| Sit Alanında Yapılaşma (2863): Sit İlanı, Geçiş Dönemi ve Koruma Amaçlı İmar Planı | Sit ilanının plan uygulamasını durdurması, subasman kuralı, geçiş dönemi esasları, kesin yasakta takas ve aykırı yapıda yaptırım |
| Koruma Amaçlı İmar Planı ve Yenileme Alanları | Koruma amaçlı imar planının hazırlanması ve onayı, 5366 sayılı Kanun’daki yenileme alanlarıyla ilişkisi |
| 5366 sayılı Kanun: Yenileme Alanı, Anlaşma Esası ve Kamulaştırma | Yenileme alanında anlaşma esası, kat karşılığı ve üst hakkı seçenekleri, 2942’ye göre kamulaştırma |
| Boğaziçi Kanunu (2960): Öngörünüm, Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgeleri | Boğaziçi alanındaki dört bölge, yapılaşma sınırları ve yetkili idare |
Takas, yapılanma hakkı aktarımı, kamulaştırma ve el atma
Takas ve kamulaştırma rehberleri
| Rehber | Ne anlatır |
|---|---|
| Sit Alanında Kalan Taşınmaz ve Hazine Trampası | Kesin inşaat yasağı olan sit parselinin Hazine taşınmazıyla değiştirilmesi, şerh kuralı ve kazı alanı istisnası |
| Sit Alanında Yapılaşma İzni, Trampa ve Kurul Kararına Dava Dilekçesi Örneği | Kurul izni, geçiş dönemi şartları, üç yıllık plan yükümlülüğü, trampa ve hazır dava dilekçesi |
| İmar Hakkı Aktarımı | Kamuya ayrılan parselin inşaat hakkının başka parsele taşınması (İmar Kanunu m.13); sit alanlarındaki yapılanma hakkı aktarımı ise 2863 m.17/c’de ayrıca düzenlenir |
| Kamulaştırma Bedeli Yerine Taşınmaz Almak | 2942 m.26 trampası, yüzde yüz yirmi sınırı, fark ödemesi ve Hazine taşınmazı |
| Trampa Yoluyla Kamulaştırma | İki ayrı değer tespiti ve farkın nakit ödenmesi |
| Fiili El Atma ile Hukuki El Atma Farkı | Kamulaştırmasız el atmanın türleri, görevli mahkeme ve süreler |
| Kamulaştırmasız El Atma Dava Dilekçesi Örneği | Fiilî ve hukuki el atmada dava dilekçesi örneği |
| Kamulaştırma Hukuku Rehberi | Kamulaştırma sürecinin bütün aşamaları ve malikin hakları |
Kurul başvuruları, izinler ve ücretler
Başvuru ve izin rehberleri
| Rehber | Ne anlatır |
|---|---|
| Tescil Kaydının Kaldırılması Başvurusu (2026) | Tescilin kaldırılmasının dayanağı, kurulun ölçütleri, belgeler, ücret, tapu ve vergi sonuçları, Yüksek Kurul itirazı ve dava, başvuru dilekçesi örneği |
| Tescilli Yapıda Restorasyon İzni (2026) | Basit onarımda KUDEB, esaslı onarım ve restorasyonda koruma kurulu süreci: grup tayini, proje dosyası, belediyenin otuz günlük incelemesi, üç aylık karar süresi, ücret, destekler, cezalar ve iki dilekçe örneği |
| Koruma Kurulu Başvuru Ücreti İade Edilir mi? (2026) | Ek m.9 ve 27 Ekim 2026 tarihli yönetmelik: tarife, altı ay kuralı, iade edilmeyen hâller, hesap örnekleri ve dava yolu |
| Koruma Kurulu ve Kültür Varlığı Başvuruları Ücretli (Hukuk Gündemi haberi) | Yönetmeliğin yayımlandığı günün haberi: kimleri etkiliyor, ne değişti, dava süresi |
| Basit Tamir ve Tadil ile Esaslı Tadilat Ayrımı | Hangi işin ruhsata tabi olduğu; tescilli yapılarda bu ayrımın izin makamını belirlemesi |
Taşınır kültür varlıkları, kazı ve korunan alanlar
Taşınır varlıklar ve korunan alanlar rehberleri
| Rehber | Ne anlatır |
|---|---|
| Tarihi Eser Kaçakçılığı ve Kaçak Kazı (2863) | İzinsiz kazı ve define arama suçları, ruhsat, bildirim ve ikramiye, yurt dışına çıkarma |
| Terekede Antika, Sanat Eseri ve Koleksiyon | Mirastaki antika ve koleksiyonların paylaşımı ve müzeye bildirim zorunluluğu |
| Millî Park ve Korunan Alanlarda Hazine Taşınmazı | Millî park ve tabiatı koruma alanlarında tahsis, kamulaştırma ve üst hakkı |
Bağlantılı alanlar için İmar Hukuku Rehberi, Kamulaştırma Hukuku Rehberi ve Kentsel Dönüşüm Rehberi sayfalarına bakabilirsiniz. Bu alandaki yeni Resmî Gazete düzenlemeleri ve kurul kararları Hukuk Gündemi Son Durum sayfasında her gün izlenir.
Sit İlanı Taşınmazınızı Nasıl Etkiler?
Bir alanın koruma bölge kurulunca sit olarak ilanı, o alanda her ölçekteki plan uygulamasını durdurur (m.17/a). Koruma amaçlı imar planı yapılıncaya kadar koruma bölge kurulu üç ay içinde geçiş dönemi koruma esaslarını ve kullanma şartlarını belirler. Belediye, valilik ve ilgili kurumlar üç yıl içinde koruma amaçlı imar planını hazırlatıp kurula vermek zorundadır; zorunlu nedenlerle plan yapılamazsa kurul bu süreyi gerekçeli olarak uzatabilir ve uzatılan sürede geçiş dönemi esasları uygulanır.
Sit ilanından önce imar mevzuatına ve onanlı plana uygun alınmış ruhsatla subasman seviyesi tamamlanmış yapıların inşasına devam edilebilir; subasman seviyesi tamamlanmamış yapıların ruhsatları iptal edilir. Kesin yapılanma yasağı bulunan sit alanlarında bu imkândan yararlanılamaz. Bu nedenle sit kararı öğrenildiği anda subasman seviyesinin hangi tarihte tamamlandığını gösteren belgelerin (yapı denetim tutanakları, fotoğraflar, belediye vizeleri) toplanması dosyanın sonucunu belirleyebilir.
Kurulca uygun görülen koruma amaçlı imar planı ilgili idareye gönderilir; idare planı en geç iki ay içinde görüşür, değişiklik isteklerini kurula bildirir ve kurulun uygun gördüğü hâliyle altmış gün içinde onaylamak zorundadır. Bu sürede görüşülmeyen veya onaylanmayan planlar kesinleşerek yürürlüğe girer ve geçiş dönemi esasları kendiliğinden ortadan kalkar. Sit alanına ilişkin bir plan yargı kararıyla durdurulur veya iptal edilirse kurul geçiş dönemi yapılanma şartlarını yeniden belirler (m.17/a).
Sit statüsünün mülkiyete iki önemli etkisi daha vardır. Birinci grup olarak tescil edilen kültür varlıklarının bulunduğu taşınmazlar ile birinci ve ikinci derece arkeolojik sit alanlarındaki taşınmazlar zilyetlik yoluyla kazanılamaz (m.11/1). Sit alanlarında ve tescilli yerlerde define arama ruhsatı da verilmez (m.50). Kurul, belgeler eksiksiz verildiği tarihten itibaren koruma amaçlı imar planlarını en geç altı ay, uygulamaya yönelik projeleri en geç üç ay içinde karara bağlar (m.57).
Sit ilanından sonra işleyen süreç
| Aşama | Süre veya sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Sit ilanı | Her ölçekte plan uygulaması durur | 2863 m.17/a |
| Geçiş dönemi koruma esasları | Kurul tarafından üç ay içinde belirlenir | 2863 m.17/a, m.57/c |
| Koruma amaçlı imar planının kurula verilmesi | Üç yıl; zorunlu hâlde kurulca gerekçeli uzatma | 2863 m.17/a |
| Planın kurulda incelenmesi | Belgelerin tam verilmesinden itibaren en geç altı ay | 2863 m.57 |
| İdarenin görüşü ve onayı | İki ay içinde görüş, altmış gün içinde onay; aksi hâlde plan kesinleşir | 2863 m.17/a |
| Subasman seviyesi tamamlanmış ruhsatlı yapı | İnşaata devam edilebilir (kesin yasakta hariç) | 2863 m.17/a |
| Subasman seviyesi tamamlanmamış yapı | Ruhsat iptal edilir | 2863 m.17/a |
Tadilat, Onarım ve İnşaat: Kimden İzin Alınır?
Koruma bölge kurullarının kararlarına aykırı olarak tescilli taşınmazlarda, korunma alanlarında ve sit alanlarında inşai ve fizikî müdahalede bulunulamaz; bu yerler yeniden kullanıma açılamaz ve kullanımları değiştirilemez. Esaslı onarım, inşaat, tesisat, sondaj, kısmen veya tamamen yıkma, yakma ve kazı inşai ve fizikî müdahale sayılır (m.9). Ruhsatsız inşaat yasaktır; plana veya sit şartlarına aykırı yapılar hakkında imar mevzuatına göre işlem yapılır (m.16).
İzin makamını işin niteliği belirler. İmar Kanunu’nun 21. maddesi kapsamında ruhsata tabi olmayan tadilat ve tamiratlar, özgün biçim ve malzemeye uygun olmak şartıyla, bünyesinde koruma, uygulama ve denetim bürosu (KUDEB) kurulmuş idarelerin izni ve denetimiyle yapılır; bunun dışındaki her türlü inşai ve fizikî müdahale koruma bölge kurulunun iznine bağlıdır (m.57). Bu ayrımın pratik karşılığı basit tamir ve esaslı tadilat rehberimizde anlatılmıştır. KUDEB başvurusunun, grup tayininin ve kurula sunulacak restorasyon proje dosyasının adım adım nasıl hazırlanacağı tescilli yapıda restorasyon izni rehberimizde yer alır. Kanun’un 65. maddesinin dördüncü fıkrası, KUDEB bulunmayan yerlerde basit onarım izninin koruma bölge kurulu müdürlüklerinden, tabiat varlıkları ve doğal sit alanlarında ise çevre ve şehircilik il müdürlüklerinden alınacağını gösterir.
Tescilli yapıların rölöve, restorasyon ve restitüsyon projelerinde ve bunların uygulanmasında restoratör mimar veya mimar bulunması zorunludur; birinci grup yapılarda uygulama çalışmaları kalem işi, ahşap, demir, taş ve restorasyon konusunda uzmanlaşmış kişilerce yapılır (m.18). Onaylı plan ve proje dışında uygulama yapan veya buna yol açan sorumluların kurul konularında plan, proje ve uygulama sorumluluğu üstlenmesi beş yıl süreyle yasaklanır. Belediyeler kurul kararlarını veya onaylı projeleri değiştiremez; yalnızca fen ve sağlık şartlarını kontrol eder. Tescilli parseller, kültür varlığının mahiyetine etki edecek biçimde ifraz veya tevhit edilemez. Tescilli taşınmaz kültür varlıklarına Yapı Denetimi Hakkında Kanun uygulanmaz (m.21).
İşin türüne göre izin makamı
| İş | İzin makamı | Dayanak | İzinsiz yapılırsa |
|---|---|---|---|
| Ruhsata tabi olmayan basit onarım (boya, badana, çatı onarımı gibi İmar m.21 kapsamındaki işler) | KUDEB bulunan yerde ilgili idare; bulunmayan yerde koruma bölge kurulu müdürlüğü; tabiat varlığı ve doğal sitte çevre ve şehircilik il müdürlüğü | 2863 m.57, m.65/4 | Altı aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası (m.65/4) |
| Esaslı onarım, restorasyon, ek bina, yıkım, sondaj, kazı | Koruma bölge kurulu | 2863 m.9, m.57 | İki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası (m.65/1) |
| Kullanım değişikliği veya yeniden kullanıma açma | Koruma bölge kurulu | 2863 m.9 | İnşai ve fizikî müdahale yasağına aykırılık |
| Tescilli parselde ifraz veya tevhit | Kurul kararı; kültür varlığının mahiyetine etki eden ayırma ve birleştirme yasak | 2863 m.18 | İşlem yapılamaz |
| Taşınmaz kültür varlığının nakli | Kurulun uygun görüşüyle Bakanlık | 2863 m.20 | Malikin zararı Bakanlık komisyonunca belirlenen tazminatla karşılanır |
Kurul ve Bakanlık Başvurularında Ücret (2026)
24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle 2863 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde 9, Kültür ve Turizm Bakanlığının yetkili olduğu her türlü belge talebini, itiraz ve yeniden değerlendirme başvurularını ve özel çalışma gerektiren talepleri Kanun’a ekli (1) sayılı tarifedeki hizmet bedeline bağladı. Kamu kurumlarının kendi plan, proje ve yapım işleri bu kapsamın dışındadır. Tutarlar her yıl, Vergi Usul Kanunu mükerrer 298/B uyarınca ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olarak artar. Uygulama esaslarını belirleyen yönetmelik 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi (yönetmelik m.9).
Başvuru ücretinin temel kuralları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Ödeme zamanı | Bedel, başvuru işleme alınmadan önce peşin tahsil edilir | Yönetmelik m.5/1 |
| Başvuru şekli | Banka dekontu ile başvurulur; dekont ibraz edilmez veya elektronik ortamda doğrulanamazsa başvuru işleme alınmaz | Yönetmelik m.5/3 |
| İade edilmeyen hâller | Koruma bölge kurulunun olumsuz kararı; başvuru sahibinden kaynaklanan eksiklik, geri çekme, vazgeçme veya uygun bulunmama; altı ay içinde başvurmama; işlemin idari yargıca iptali | Tarife dipnotu; yönetmelik m.5/4, m.7/1, m.7/3 |
| Altı ay kuralı | Ödemeden itibaren altı ay içinde başvurulmalıdır; Bakanlıkça istenen belgelerin tamamlanma süresi sayılmaz, mücbir sebepte süre sebebin kalktığı tarihten işler | Yönetmelik m.7/1 |
| Yeniden değerlendirme | Sonuçlanan başvurunun yeniden değerlendirilmesi için yeni bedel ödenir | Yönetmelik m.7/2 |
| Boğaziçi | Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesindeki başvurularda birim fiyatın iki katı alınır | Tarife dipnotu; yönetmelik m.7/4 |
| KDV ve birden fazla kalem | KDV ayrıca eklenir; her işlem için ayrı bedel alınır, aynı işlem için mükerrer tahsilat yapılamaz | Tarife dipnotu; yönetmelik m.7/5, m.7/6 |
| Eksik ödeme | Eksiklik tamamlanıncaya kadar başvuru işleme alınmaz | Yönetmelik m.7/7 |
| Muafiyet | Kamu kurumlarının mülkiyetindeki taşınmazlarla ilgili görüş talepleri ve kamunun kendi bünyesinde hazırladığı işler | Yönetmelik m.6 |
Tarife kalemleri, hesap örnekleri ve iptal kararına rağmen iade yapılmaması kuralının neden tartışmalı olduğu koruma kurulu başvuru ücreti rehberimizde, yönetmeliğin yayım günündeki özeti ise Hukuk Gündemi haberimizde yer alıyor. Yönetmeliğe karşı iptal davası için altmış günlük süre, 27 Ekim 2026 yayımına göre 26 Aralık 2026 cumartesiye denk geldiğinden 28 Aralık 2026 pazartesi günü sona erer (İYUK m.7, m.8).
Kurul başvurusu veya itiraz mı hazırlıyorsunuz?
Başvurunun hangi tarife kalemine girdiğini, ödeme ve altı aylık süre riskini ve kurul kararına karşı dava süresini dosyanız üzerinden birlikte değerlendirelim: 0554 648 37 15.
Kesin Yapılanma Yasağı: Takas, Aktarım ve Kamulaştırma
Koruma amaçlı imar planıyla kesin yapılanma yasağı getirilen bir parsel, malik için yapılaşma imkânının ortadan kalkması demektir. Kanun bu duruma üç ayrı çözüm öngörür. Birincisi Hazine taşınmazıyla değiştirmedir: sit alanı ilan edilen ve 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planında kesin inşaat yasağı getirilen parseller başka Hazine arsa veya arazileriyle müstakil ya da hisseli olarak değiştirilebilir (m.15/f). Sit alanı ilan edildiği tapu kütüğüne şerh edilen taşınmazları sonradan edinenlerin talepleri, miras ve ölüme bağlı tasarruflar dışında değerlendirilmez. Bakanlık izniyle kazı yapılan alanlardaki parsellerde 1/1000 ölçekli plan şartı aranmaz; parselde bina veya tesis varsa rayiç bedeli 2942 sayılı Kanun’un 11. maddesine göre belirlenerek ödenir. Anayasa Mahkemesi, bu bentteki “aynı adadaki bütün parsel maliklerinin başvurusu ve önerilen parsellerin tamamının kabulü” koşulunu 3 Temmuz 2014 tarihli ve E.2014/50, K.2014/124 sayılı kararıyla iptal etmiştir.
İkincisi belediye veya il özel idaresi taşınmazıyla takastır: koruma amaçlı imar planıyla kesin yapılanma yasağı getirilen sit alanlarındaki özel mülkiyetteki taşınmazlar, malikin başvurusu üzerine belediye ve il özel idaresine ait taşınmazlarla takas edilebilir (m.17/b). Üçüncüsü yapılanma hakkı aktarımıdır: yapılanma hakları kısıtlanmış tescilli taşınmazların veya koruma alanındaki taşınmazların kısıtlanan hakları, imar planlarıyla aktarım alanı olarak ayrılmış alanlara bir program dahilinde aktarılabilir; belediye sınırları ve mücavir alanlarda belediyeler, bunların dışında valilikler yetkilidir (m.17/c).
Kamulaştırma da bir seçenektir. Tescilli taşınmazlar ve korunma alanları Bakanlığın programlarına göre kamulaştırılır; kamu kurumları, belediyeler, il özel idareleri ve mahallî idare birlikleri de tescilli taşınmazları kurulun belirlediği fonksiyonda kullanmak kaydıyla kamulaştırabilir (m.15/a). Korunma alanı imar planında yola, otoparka veya yeşil alana rastlıyorsa kamulaştırma kural olarak belediyece yapılır (m.15/c). Bedel takdirinde taşınmaz kültür varlığının eskilik, enderlik ve sanat değeri dikkate alınmaz (m.15/d); işlemler 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na göre yürür (m.15/e). Bakım ve onarım yükümlülüğünü yerine getirmekte aczi olan maliklerin mülkleri de usulüne göre kamulaştırılır (m.11). Kamulaştırma yapılmadan kullanım imkânı fiilen ortadan kalkan taşınmazlarda gündeme gelen hukuki el atma ve fiilî el atma ayrımı ayrıca değerlendirilmelidir.
Kesin yapılanma yasağında başvurulabilecek yollar
| Yol | Karşı taraf | Temel şart | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Hazine taşınmazıyla değiştirme | Hazine (Bakanlık yönetmeliğine göre) | 1/1000 onanlı koruma amaçlı imar planında kesin inşaat yasağı; sit şerhinden sonra edinilmemiş olma (miras hariç) | 2863 m.15/f; rehber |
| Belediye veya il özel idaresi taşınmazıyla takas | Belediye, il özel idaresi | Kesin yapılanma yasağı; malikin başvurusu | 2863 m.17/b |
| Yapılanma hakkı aktarımı | Belediye; dışında valilik | Aktarım alanının imar planıyla ayrılmış olması; idarenin programı | 2863 m.17/c |
| Kamulaştırma | Bakanlık, kamu kurumları, belediyeler | Program ve ödenek; bedelde eskilik ve sanat değeri dikkate alınmaz | 2863 m.15; 2942 sayılı Kanun |
| Hukuki el atma davası | Kısıtlamayı getiren idare | Somut kısıtlamanın niteliğine göre değerlendirilir | Fiili ve hukuki el atma rehberi |
Vergi Muafiyeti, Katkı Payı ve Destekler
Tapu kütüğüne “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır” kaydı konulmuş taşınmazlar ile arkeolojik veya doğal sit olmaları nedeniyle kesin yapılanma yasağı getirilmiş parseller her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır (m.21). Büyükşehir belediyesi sınırları içinde olup basit usulde vergilendirilenler dışında ticari faaliyette kullanılan bu taşınmazlar için emlak vergisinin yarısına ve çevre temizlik vergisinin tamamına ilişkin muafiyet uygulanmaz. Kesin yapılanma yasağına aykırı yapılar ve kanuna aykırı eklentisi bulunan tescilli taşınmazlar, aykırılık giderilinceye kadar muafiyetten yararlanamaz; Boğaziçi sahil şeridi veya öngörünüm bölgesinde konut ya da işyeri olarak kullanılan taşınmaz kültür varlıkları da muafiyet dışındadır. Kurul kararına uygun onarım ve inşaat işleri Belediye Gelirleri Kanunu’na göre alınacak vergi, harç ve harcamalara katılma paylarından müstesnadır.
Özel mülkiyetteki korunması gerekli kültür varlıklarının korunması, bakımı ve onarımı için Bakanlıkça ayni, nakdi ve teknik yardım yapılır (m.12). Belediyelerin görev alanındaki kültür varlıkları için emlak vergisinin yüzde onu oranında Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilir ve emlak vergisiyle birlikte tahsil edilir. Toplu Konut Kanunu uyarınca verilecek kredilerin en az yüzde onu tescilli taşınmaz kültür varlıklarının bakım, onarım ve restorasyon başvurularında kullandırılır. Malikler, Bakanlığın bakım ve onarım talimatlarına uydukları sürece Kanun’un tanıdığı hak ve muafiyetlerden yararlanır (m.11).
Vergi ve destek hükümleri
| Konu | Kural | İstisna | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Vergi, resim ve harç muafiyeti | Tapuda kültür varlığı kaydı olan taşınmazlar ile kesin yasaklı arkeolojik ve doğal sit parselleri muaf | Büyükşehirde ticari kullanım (basit usul hariç): emlak vergisinin yarısı ve çevre temizlik vergisi; aykırı yapı ve eklentiler; Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünümde konut veya işyeri | 2863 m.21 |
| Belediye harçları | Kurul kararına uygun onarım ve inşaat işleri belediye vergi, harç ve katılma paylarından müstesna | Kurul kararına aykırı işler | 2863 m.21 |
| Bakanlık yardımı | Ayni, nakdi ve teknik yardım | Yönetmelikteki usul ve esaslar | 2863 m.12 |
| Katkı payı | Emlak vergisinin yüzde onu, emlak vergisiyle birlikte tahsil | — | 2863 m.12 |
| Toplu konut kredisi | Kredilerin en az yüzde onu tescilli yapıların onarım ve restorasyonuna | Öncelikli projeler Bakanlık ve TOKİ’ce belirlenir | 2863 m.12 |
Kurul Kararlarına İtiraz ve Dava Yolu
Kamu kurumları, belediyeler ve gerçek veya tüzel kişiler Koruma Yüksek Kurulu ve koruma bölge kurullarının kararlarına uymak zorundadır (m.61/1). Koruma bölge kurulu kararlarına yapılan itirazlar Bakanlıkça değerlendirilir ve gerekli görülürse Koruma Yüksek Kurulu gündemine alınır; Yüksek Kurul itirazı en geç üç ay içinde karara bağlar (m.61/2-3). Kurullar Yönetmeliği’ne göre itiraz, kararın tebliğ veya ilanından itibaren altmış gün içinde yapılır; hakkında kesinleşmiş yargı kararı bulunan kurul kararlarına karşı itiraz edilemez ve bu kararlara konu taleplerle aynı içerikteki başvurular kurulda yeniden değerlendirilemez (m.18/1, m.18/3, m.12/9). Korunma alanına ilişkin kurul kararlarına da bu yolla itiraz edilebilir (m.8). Ek Madde 9 uyarınca itiraz ve yeniden değerlendirme başvuruları da ücrete tabidir.
Kurul kararları idari işlemdir ve idare mahkemesinde iptal davasına konu olabilir. Dava açma süresi, kararın tebliğinden, ilanı gereken işlemlerde ilandan itibaren altmış gündür; süre tebliğ veya ilanı izleyen günden başlar ve son gün resmî tatile rastlarsa izleyen ilk iş günü biter (İYUK m.7, m.8). Bakanlığa yapılan itirazın dava açma süresine etkisi dosyanın özelliklerine göre tartışılabileceğinden, hak kaybı yaşamamak için itirazın sonucunu beklerken dava süresinin de takip edilmesi ve gerekirse süre içinde dava açılması önerilir. Yıkım veya yapılaşma gibi telafisi güç zarar doğurabilecek kararlarda dava ile birlikte yürütmenin durdurulması da istenebilir (İYUK m.27). Dava dilekçesi örneği sit alanında yapılaşma izni ve kurul kararına dava dilekçesi rehberimizde yer alıyor.
İtiraz ve dava öncesi kontrol listesi
1. Kararın tebliğ veya ilan tarihini belgeleyin; tebligat zarfını ve Resmî Gazete ilanını saklayın.
2. Kararın dayandığı ilke kararını ve bilimsel gerekçeyi isteyin; kurul kararları bu dayanakları göstermek zorundadır (m.57).
3. Tapu kaydını, tescil fişini, varsa gruplandırma kararını ve rölöveyi temin edin.
4. Taşınmazın gerçek durumunu gösteren fotoğraf, uzman raporu ve emsal kararları toplayın.
5. İtirazın ücretini ve altı aylık başvuru süresini hesaplayın; dava süresini ayrıca takvime işleyin.
Süre Tablosu
Kültür varlıkları dosyalarında kaçırılmaması gereken süreler
| Konu | Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Bulunan kültür varlığının bildirilmesi | En geç üç gün | Bulma veya haberdar olma | 2863 m.4 |
| Geçiş dönemi koruma esaslarının belirlenmesi | Üç ay | Sit ilanı | 2863 m.17/a |
| Koruma amaçlı imar planının kurula verilmesi | Üç yıl (kurulca uzatılabilir) | Sit ilanı | 2863 m.17/a |
| İdarenin planı görüşmesi ve onaylaması | İki ay içinde görüş, altmış gün içinde onay | Planın idareye gönderilmesi | 2863 m.17/a |
| Kurulun karar süresi | Plan: en geç altı ay; uygulama projesi: en geç üç ay | Belgelerin tam verilmesi | 2863 m.57 |
| Gruplandırma | Üç ay | Malikin başvurusu | 2863 m.18 |
| Koruma Yüksek Kuruluna itiraz | Altmış gün | Kurul kararının tebliğ veya ilanı | Kurullar Yönetmeliği m.18/1 |
| Koruma Yüksek Kurulunun itirazı karara bağlaması | En geç üç ay | İtirazın gündeme alınması | 2863 m.61 |
| Malik bilinmeyen tescil kararlarının duyurulması | Resmî Gazete ilanı ve internette bir ay | Tescil kararı | 2863 m.7, m.8 |
| Ücret ödendikten sonra başvuru | Altı ay | Bedelin tahsil tarihi | Yönetmelik m.7/1 |
| Kurul kararına karşı iptal davası | Altmış gün | Tebliğ veya ilanı izleyen gün | İYUK m.7, m.8 |
| 27.10.2026 tarihli yönetmeliğe karşı dava | Son gün 28 Aralık 2026 | Resmî Gazete yayımı | İYUK m.7, m.8 |
Cezai Sorumluluk
2863 sayılı Kanun’un ceza hükümleri hem malikleri ve yüklenicileri hem de izin veren kamu görevlilerini kapsar. Tescilli taşınmazların, korunma alanlarının ve sit alanlarının tebliğ veya ilan edilmiş olmasına rağmen yıkılmasına, bozulmasına veya zarar görmesine kasten sebep olanlar ile izinsiz inşai ve fizikî müdahale yapanlar veya yaptıranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır; Kanun’a aykırı yıkma veya imar izni verenler de aynı cezaya tabidir (m.65). Cezaların ayrıntılı tartışması ve kazı ile define suçları tarihi eser kaçakçılığı ve kaçak kazı rehberimizde yer alıyor.
2863 sayılı Kanun’daki başlıca suçlar
| Fiil | Ceza | Dayanak |
|---|---|---|
| Tescilli taşınmaz, korunma alanı veya sit alanına kasten zarar verme; izinsiz inşai ve fizikî müdahale | İki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası | m.65/1 |
| Kanun’a aykırı yıkma veya imar izni verme | İki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası | m.65/2 |
| Bu fiillerin varlığı yurt dışına kaçırmak amacıyla işlenmesi | Ceza bir kat artırılır | m.65/3 |
| İzinsiz veya izne aykırı basit onarım ve tadilat | Altı aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası | m.65/4 |
| Bildirim yükümlülüğüne bilerek aykırılık | Altı aydan üç yıla kadar hapis | m.67/1 |
| Bildirilmemiş kültür varlığını satma, satın alma, verme veya kabul etme | İki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası | m.67/2 |
| Ticareti yasak olmayan taşınır kültür varlığının izinsiz ticareti | Altı aydan üç yıla kadar hapis | m.67/3 |
| Kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı veya sondaj | İki yıldan beş yıla kadar hapis; yer sit veya korunan yer değilse üçte bir indirim | m.74/1 |
| İzinsiz define araştırma | Üç aydan iki yıla kadar hapis; kaçırma amacıyla veya görevlilerce işlenirse iki katına kadar artırım | m.74/2 |
İzinsiz kazı veya define araştırması sonucunda bulunan kültür varlığını soruşturma başlamadan mülki amire teslim edene mahkeme cezada üçte ikiye kadar indirim yapabilir (m.74). Bu suçlar nedeniyle el konulan taşınır kültür varlıkları müzeye teslim edilir (m.75).
Taşınır Kültür Varlıkları: Bulma, Bildirim, Miras ve Ticaret
Taşınır veya taşınmaz kültür varlığı bulanlar ile arazisinde böyle bir varlık bulunduğunu bilen veya yeni öğrenen malik ve zilyetler, en geç üç gün içinde en yakın müze müdürlüğüne, köyde muhtara, diğer yerlerde mülki idare amirine bildirmek zorundadır (m.4). Devlete, kamu kurumlarına veya özel kişilere ait taşınmazlarda varlığı bilinen ya da ileride ortaya çıkacak korunması gerekli kültür ve tabiat varlıkları Devlet malı niteliğindedir; mazbut ve mülhak vakıf malları bu hükmün dışındadır (m.5). Süresinde bildirim yapılırsa ikramiye öngörülür: varlık başkasının mülkünde bulunmuşsa takdir edilen bedelin yüzde sekseni bulan ile mülk sahibi arasında yarı yarıya paylaştırılır; Devlete ait arazide bulunmuşsa bedelin yüzde kırkı bulana verilir (m.64).
Korunması gerekli taşınır kültür varlıkları Kanun’un 23. maddesinde sayılır; Kanun Osmanlı padişahlarından Abdülmecit’ten Vahidettin’e kadar olan dönemin ve aynı çağın sikkelerinin tescile tabi olmaksızın yurt içinde alınıp satılabileceğini ayrıca belirtir. Etnografik nitelikteki kültür varlıklarının yurt içinde alımı, satımı ve devri serbesttir, ancak Devletin rüçhan hakkı saklıdır (m.24). Gerçek ve tüzel kişiler Bakanlık izniyle koleksiyon oluşturabilir ve özel müze kurabilir (m.26). Mirasta kalan antika, tablo veya koleksiyonların paylaşımında bu hükümlerin nasıl uygulandığı terekede antika ve koleksiyon rehberimizde anlatılmıştır.
Uygulamada Sık Yapılan Hatalar
1. Tapu kaydına bakmadan sit alanında taşınmaz almak. Sit şerhinden sonra taşınmazı edinen kişinin Hazine taşınmazıyla değiştirme talebi, miras dışında değerlendirilmez (m.15/f).
2. “Basit tadilat” diye izinsiz iş yaptırmak. Ruhsata tabi olmayan işler de tescilli yapıda izne bağlıdır; izinsiz yapılması suçtur (m.57, m.65/4).
3. Gruplandırma kararı olmadan proje hazırlatmak. Gruplandırma yapılmadıkça onarım ve yapı esasları belirlenemez (m.18).
4. Restoratör mimar veya mimar olmadan uygulama yapmak. Proje ve uygulamada restoratör mimar veya mimar bulunması zorunludur; onaylı proje dışı uygulama sorumluları için beş yıl yasak öngörülür (m.18).
5. Ücreti yatırıp altı ay içinde başvurmamak ya da KDV’yi eksik ödemek. Süre geçerse bedel iade edilmez; eksik ödemede başvuru işleme alınmaz (yönetmelik m.7/1, m.7/7).
6. Bakanlığa itiraz edip dava süresini takip etmemek. Altmış günlük süre tebliğden işler; itirazın sonucu beklenirken süre kaçırılmamalıdır (İYUK m.7).
7. Subasman belgesini saklamamak. Sit ilanı öncesinde subasman seviyesinin tamamlandığı ispatlanamazsa ruhsat iptal edilir (m.17/a).
8. Arazide çıkan kalıntıyı bildirmemek veya kendisi kazmak. Üç günlük bildirim yükümlülüğüne aykırılık ve izinsiz kazı ayrı suçlardır (m.4, m.67, m.74).
Sıkça Sorulan Sorular
Taşınmazımın tescilli veya sit alanında olduğunu nasıl öğrenirim?
Tescil ve sit kararları tapu siciline şerh edilir, tescilli yapının grubu beyanlar hanesine işlenir (2863 m.7, m.15/f, m.18). Tapu müdürlüğünden alınacak kayıt, belediyeden alınacak imar durumu ve koruma bölge kurulu müdürlüğüne yapılacak başvuru taşınmazın statüsünü gösterir. Tek yapı ölçeğindeki tescil kararları maliklere ayrıca tebliğ edilir.
Sit alanındaki arsama ev yapabilir miyim?
Sit statüsüne ve koruma amaçlı imar planına bağlıdır. Sit ilanı her ölçekte plan uygulamasını durdurur; plan yapılıncaya kadar kurulun belirlediği geçiş dönemi koruma esasları uygulanır. Kesin yapılanma yasağı olan alanlarda yeni yapı yapılamaz; bu durumda takas, yapılanma hakkı aktarımı veya kamulaştırma yolları değerlendirilir (2863 m.15/f, m.17).
Tescilli evimde boya, badana veya çatı onarımı için izin gerekir mi?
Evet. İmar Kanunu m.21 kapsamında ruhsata tabi olmayan tadilat ve tamiratlar, özgün biçim ve malzemeye uygun olarak KUDEB bulunan idarelerin, bulunmayan yerlerde koruma bölge kurulu müdürlüklerinin izni ve denetimiyle yapılır. İzinsiz yapılması altı aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir (2863 m.57, m.65/4).
Tescil kararına nasıl itiraz ederim?
Koruma bölge kurulu kararlarına itiraz Bakanlığa yapılır; Bakanlık gerekli görürse itirazı Koruma Yüksek Kurulu gündemine alır ve Yüksek Kurul en geç üç ay içinde karar verir (2863 m.61). İtiraz ücrete tabidir. Karara karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m.7); dava süresi ayrıca takip edilmelidir.
Arsamda kesin yapılanma yasağı var, ne yapabilirim?
Sit alanı ilan edilen ve 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planında kesin inşaat yasağı getirilen parseller Hazine arsa veya arazileriyle değiştirilebilir (m.15/f); belediye veya il özel idaresi taşınmazlarıyla takas (m.17/b) ve yapılanma hakkı aktarımı (m.17/c) da mümkündür. Sit şerhinden sonra taşınmazı satın alanların Hazine ile değiştirme talepleri, miras ve ölüme bağlı tasarruflar dışında değerlendirilmez.
Tescilli yapı için emlak vergisi ödenir mi?
Tapuda “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır” kaydı bulunan taşınmazlar her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır. Büyükşehirde ticari faaliyette kullanılanlar (basit usul hariç) için emlak vergisinin yarısı ve çevre temizlik vergisi muafiyeti uygulanmaz; Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesinde konut veya işyeri olarak kullanılanlar da muafiyet dışındadır (2863 m.21).
Kurul başvuru ücreti iade edilir mi?
Kanun’a ekli tarifenin dipnotuna göre koruma bölge kurulunca olumsuz karar alınırsa ücret iade edilmez. Yönetmelik iade edilmeyen hâlleri ayrıca sayar: başvuru sahibinden kaynaklanan eksiklik, geri çekme, vazgeçme veya uygun bulunmama (m.5/4), ödemeden sonra altı ay içinde başvurmama (m.7/1) ve işlemin idari yargıca iptali (m.7/3). Aynı işlem için mükerrer tahsilat yapılamaz (m.7/6).
Bahçemde tarihi kalıntı çıktı, ne yapmalıyım?
En geç üç gün içinde en yakın müze müdürlüğüne, köyde muhtara veya mülki idare amirine bildirmelisiniz (2863 m.4). Kazıya devam etmeyin; izinsiz kazı suçtur (m.74). Süresinde bildirim yapılırsa başkasının mülkünde bulunan varlık için takdir edilen bedelin yüzde sekseni bulan ile mülk sahibi arasında paylaştırılır (m.64).
Sit alanındaki taşınmaz zilyetlikle kazanılabilir mi?
Birinci grup olarak tescil edilen kültür varlıklarının bulunduğu taşınmazlar ile birinci ve ikinci derece arkeolojik sit alanlarındaki taşınmazlar zilyetlik yoluyla kazanılamaz (2863 m.11/1).
Koruma kurulu ne kadar sürede karar verir?
Belgeler eksiksiz verildiği tarihten itibaren koruma amaçlı imar planları en geç altı ay, uygulamaya yönelik projeler en geç üç ay içinde karara bağlanır (2863 m.57). Gruplandırma malikin başvurusundan itibaren üç ay içinde yapılır (m.18).
Hukukçular Evi Kültür Varlıkları ve Sit Alanı Dosyalarında Ne Yapar
Hukukçular Evi Ankara; tescil, gruplandırma ve sit kararlarına karşı itiraz ve iptal davaları, koruma bölge kurulu başvurularının hazırlanması, kesin yapılanma yasağı bulunan taşınmazlarda Hazine ve belediye takası ile yapılanma hakkı aktarımı başvuruları, kamulaştırma ve el atma davaları, 2863 sayılı Kanun’dan kaynaklanan ceza soruşturmalarında savunma ve kültür varlığı içeren terekelerin paylaşımı konularında hukuki destek sağlar. İmar alanındaki hizmetlerimiz İmar Avukatı Ankara sayfamızda yer alıyor. Dosyanızla ilgili ilk değerlendirme için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Kurul kararı, takas veya kamulaştırma dosyanızı birlikte değerlendirelim
Tapu kaydı, tescil veya sit kararı ve varsa kurul yazışmalarıyla süreleri ve seçenekleri inceleyelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ İmar Hukuku Rehberiİmar planı, yapı ruhsatı, yıkım ve imar davalarına ilişkin bütün rehberler
- Sit Alanında Yapılaşma (2863)
- Tescilli Yapıda Restorasyon İzni (2026)
- Sit Alanında Kalan Taşınmaz ve Hazine Trampası
- Sit Alanında Yapılaşma İzni ve Kurul Kararına Dava Dilekçesi Örneği
- Koruma Amaçlı İmar Planı ve Yenileme Alanları
- Koruma Kurulu Başvuru Ücreti İade Edilir mi?
- Tarihi Eser Kaçakçılığı ve Kaçak Kazı
- Boğaziçi Kanunu (2960)
- Kamulaştırma Hukuku Rehberi
- Kentsel Dönüşüm Rehberi
- Hukuk Gündemi Son Durum
Bu içerik İmar ve Şehircilik Hukuku alanındadır.
İmar Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Mevzuat ve kaynaklar: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 11, 12, 15, 16, 17, 18, 20, 21, 23, 24, 26, 50, 57, 61, 64, 65, 67, 74, 75, Ek Madde 9 (7590 sayılı Kanun m.4 ile eklendi) ve geçici m.9; Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu Kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığına Yapılacak Başvurular ile Sunulacak Hizmetler Karşılığı Alınacak Bedellere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.5, 6, 7, 9 (RG 27.10.2026, 33413); Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulları Yönetmeliği m.12/9, 18 (değişiklikler RG 06.01.2021, 31356 ve RG 03.09.2024, 32651); Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Yapı Esasları ve Denetimine Dair Yönetmelik (RG 11.06.2005, 25842; değişiklik RG 07.12.2014, 29198); Koruma, Uygulama ve Denetim Büroları, Proje Büroları ile Eğitim Birimlerinin Kuruluş, İzin, Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik (RG 11.06.2005, 25842; değişiklik RG 30.03.2006, 26124); 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu m.2; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, 8, 27; Anayasa Mahkemesinin 3/7/2014 tarihli ve E.2014/50, K.2014/124 sayılı kararı. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya için hukuki görüş yerine geçmez.