Tescilli bir yapıda boya, sıva, çatı aktarma gibi küçük işler ile taşıyıcı sistemi, planı veya cepheyi etkileyen restorasyon aynı izne tabi değildir. 2863 sayılı Kanun, İmar Kanunu’nun 21. maddesi kapsamında ruhsata tabi olmayan tadilat ve tamiratları belediye bünyesindeki koruma, uygulama ve denetim bürosunun (KUDEB) iznine, bunun dışındaki her türlü inşaî ve fizikî müdahaleyi koruma bölge kurulunun iznine bağlar (m.57). Esaslı onarım ve restorasyon için önce yapının grubu belirlenmiş olmalı, ardından restoratör mimar veya mimar tarafından hazırlanan rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri kurulca onaylanmalıdır. Kurul, belgeler tam olarak sunulduktan sonra uygulamaya yönelik projeleri en geç üç ay içinde karara bağlar. Bu yazı her iki izin yolunu, gruplandırmayı, proje dosyasını, belediyenin rolünü, 2026 ücretlerini, harç ve vergi muafiyetlerini, Bakanlık yardımlarını, izinsiz onarımın cezalarını ve iki başvuru dilekçesi örneğini mevzuat maddeleriyle anlatır.
Kısa cevap: Yapıda yalnızca boya, badana, sıva, derz, oluk, doğrama, döşeme, tesisat tamiri veya çatı aktarma gibi taşıyıcı sistemi etkilemeyen işler yapılacaksa KUDEB’e, KUDEB yoksa koruma bölge kurulu müdürlüğüne başvurulur; izin belgesi bir yıl geçerlidir. Taşıyıcı sisteme, plana, cepheye, kat veya eklentiye dokunan her iş esaslı onarımdır ve kurul onaylı rölöve, restitüsyon ve restorasyon projesi gerektirir. Proje önce belediyede imar mevzuatı yönünden en geç otuz günde incelenir, sonra kurula gider. Onaylı projeye göre başlanan uygulama, uygulama sorumlusu gözetiminde yürütülür; iş bitince kullanma izin belgesi alınır. İzinsiz esaslı müdahale iki yıldan beş yıla, izinsiz basit onarım ise altı aydan üç yıla kadar hapis cezası gerektirebilen bir suçtur.
Tescilli yapınızda onarım veya restorasyon mu planlıyorsunuz?
Yapının grubunu, tapu kaydını ve yapılacak işin niteliğini birlikte inceleyerek hangi izin yolunun gerektiğini, sürenin ve maliyetin nasıl yönetileceğini belirleyelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
Tescilli Yapıda Kim, Hangi İş İçin İzin Verir?
Temel kural 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 9. maddesindedir: Koruma bölge kurullarınca alınan kararlara aykırı olarak korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarında, koruma alanlarında ve sit alanlarında inşaî ve fizikî müdahalede bulunulamaz; bu yapılar yeniden kullanıma açılamaz veya kullanımları değiştirilemez. Kanun, esaslı onarım, inşaat, tesisat, sondaj, kısmen veya tamamen yıkma, yakma ve kazıyı inşaî ve fizikî müdahale sayar. Bu nedenle tescilli bir yapıda “küçük bir tadilat” sayılan iş bile izin gerektirir; mesele yalnızca iznin hangi merciden alınacağıdır.
İzin merciini 2863’ün 57. maddesine 2004’te eklenen fıkralar belirler. İmar Kanunu’nun 21. maddesi kapsamında ruhsata tabi olmayan tadilat ve tamiratlar, özgün biçim ve malzemeye uygun olarak, bünyesinde KUDEB kurulmuş idarelerin izin ve denetimiyle yapılır; bunların dışındaki her türlü inşaî ve fizikî müdahale koruma bölge kurulunun izniyle yapılır. KUDEB kurulmamış yerlerde aynı tadilat ve tamiratlar koruma bölge kurulu müdürlüğünün izin ve denetiminde yürütülür. Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ve denetimindeki mazbut ve mülhak vakıf yapılarında bu işler Vakıflar Genel Müdürlüğünce yaptırılır. Ayrıntılar, 2863’ün 18. maddesine dayanan Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Yapı Esasları ve Denetimine Dair Yönetmelik (bu yazıda “Yapı Esasları Yönetmeliği”) ile KUDEB’lerin kuruluş ve çalışmasını düzenleyen yönetmelikte (bu yazıda “KUDEB Yönetmeliği”) yer alır.
Tescilli yapıda onarımın hukuki dayanakları
| Hüküm | Ne söyler | Pratik sonucu |
|---|---|---|
| 2863 m.9 | Kurul kararlarına aykırı inşaî ve fizikî müdahale yasaktır; esaslı onarım, tesisat, yıkma da müdahale sayılır | Her iş için önce izin; izinsiz başlanan iş suç ve durdurma sebebidir |
| 2863 m.10 | KUDEB’ler kurulur; kurulca uygun görülen plan, proje ve malzeme değişiklikleri ile inşaat denetimini yaparlar | Belediyedeki KUDEB hem izin verir hem şantiyeyi denetler |
| 2863 m.18 | Gruplandırma başvurudan itibaren üç ay içinde yapılır; projelerde restoratör mimar veya mimar zorunludur; mahalli idare onaylı projeyi değiştiremez | Grup belli değilse önce grup tayini; proje müellifi şartı; belediye yalnızca fen ve sağlık şartlarını denetler |
| 2863 m.21 | Kurul kararına uygun onarım ve inşaat işleri belediye vergi, harç ve harcamalara katılma paylarından müstesnadır; 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu uygulanmaz | İnşaat harcı ve yapı denetim ücreti doğmaz |
| 2863 m.57 | Ruhsata tabi olmayan tadilat ve tamirat KUDEB’de, diğer müdahaleler kurulda; uygulamaya yönelik projeler en geç üç ayda karara bağlanır | İznin mercii işin niteliğine göre değişir; kurul için süre belgelerin tamamlanmasıyla başlar |
| 2863 m.65 | İzinsiz inşaî ve fizikî müdahale ile izinsiz tadilat ve tamirat ayrı suçlardır | Hapis ve adli para cezası riski |
| Yapı Esasları Yönetmeliği m.4-15 | Tanımlar, gruplandırma, tadilat ve tamirat, esaslı onarım, belediyenin incelemesi, yok olan yapı, uygulama sorumluluğu | Sürecin adım adım kuralları |
| KUDEB Yönetmeliği m.5-8 | KUDEB’in yeri, uzmanları, görevleri ve başvuru usulü | Basit onarım başvurusu, iki uzman incelemesi, bir yıllık izin |
Tadilat ve Tamirat mı, Esaslı Onarım mı?
Doğru izin yolunu seçmenin anahtarı, yapılacak işin hukuken hangi kavrama girdiğidir. Yapı Esasları Yönetmeliği’nin 4. maddesi tadilat ve tamiratı, yapıların yaşamını sürdürmesini amaçlayan iki grup iş olarak tanımlar. Birinci grup, İmar Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca ruhsata tabi olmayan işlerdir: derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama, döşeme, mimari öğe olarak ve sanat tarihi açısından özellik taşımayan tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri, çatı onarımı ve kiremit aktarılması ile yörenin özelliğine göre imar yönetmeliklerinde belirtilen ve taşıyıcı unsuru etkilemeyen müdahaleler. İkinci grup, bu işler sırasında çürüyen veya bozulan ahşap, madeni, pişmiş toprak ve taş öğelerin özgün biçimine uygun olarak aynı malzemeyle değiştirilmesi ve bozulan sıva ile kaplamaların renk ve malzeme uyumu sağlanarak yenilenmesidir.
Esaslı onarım ise tadilat ve tamirat dışında kalan ve bilimsel esaslara göre hazırlanmış rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerine dayalı uygulamalardır. Yani tanım dışlayıcıdır: Bir iş yukarıdaki listeye girmiyorsa esaslı onarımdır ve kurul onaylı proje ister. Ahşap pencerenin aynı biçimde ahşapla yenilenmesi tadilat ve tamirat kapsamındayken, aynı pencerenin PVC doğramayla değiştirilmesi özgün malzeme şartını karşılamadığı için bu kapsamda kalmaz. İç bölme duvarının kaldırılması, kat veya çatı arası eklenmesi, cephe açıklıklarının değiştirilmesi, taşıyıcı sisteme müdahale ve güçlendirme esaslı onarımın tipik örnekleridir.
Tescilli yapıda müdahale türleri
| Müdahale | Hukuki niteliği | İzin mercii | Örnek |
|---|---|---|---|
| Boya, badana, sıva, derz, oluk | Tadilat ve tamirat (ruhsata tabi değil) | KUDEB; yoksa kurul müdürlüğü | Dış cephe boyasının mevcut renk ve malzemeyle yenilenmesi |
| Çatı onarımı ve kiremit aktarılması | Tadilat ve tamirat | KUDEB; yoksa kurul müdürlüğü | Kırık kiremitlerin aynı tip kiremitle değiştirilmesi |
| Çürüyen ahşap, taş, metal öğenin aynı malzemeyle yenilenmesi | Tadilat ve tamirat (Yapı Esasları m.4/b) | KUDEB; I. grupta önce kurul görüşü | Çürümüş ahşap saçak tahtasının özgün profille yenilenmesi |
| Tesisat tamiri | Tadilat ve tamirat | KUDEB | Eskiyen elektrik hattının yenilenmesi |
| Plan, cephe, taşıyıcı sistem değişikliği | Esaslı onarım | Koruma bölge kurulu (proje onayı) | Bölme duvarının kaldırılması, yeni pencere açılması |
| Güçlendirme ve restorasyon | Esaslı onarım | Koruma bölge kurulu | Yığma duvarların güçlendirilmesi, döşemelerin yenilenmesi |
| Ek, eklenti, kat ilavesi | Yeni yapı / esaslı müdahale | Koruma bölge kurulu | Bahçeye ek bina, çatı arasının kullanıma açılması |
| Kullanım değişikliği | İnşaî müdahale olmasa da izne bağlı | Koruma bölge kurulu | Konutun pansiyon veya kafeye dönüştürülmesi (2863 m.9) |
| Yok olan yapının yeniden yapımı | Rekonstrüksiyon | Koruma bölge kurulu | Yangında yok olan evin belgelere göre yeniden yapılması |
İmar Kanunu’ndaki basit tamir ve tadil listesi ile tescilli yapılara ilişkin bu tanım birebir aynı değildir; tescilli yapılarda belirleyici olan Yapı Esasları Yönetmeliği’ndeki tanım ve özgün biçim ile malzeme şartıdır. Tescilsiz yapılarda hangi işin ruhsata tabi olduğu için basit tamir ve tadil ile esaslı tadilat ayrımı rehberimize bakabilirsiniz.
İlk Adım: Yapının Grubu (I. Grup ve II. Grup)
2863’ün 18. maddesi ve Yapı Esasları Yönetmeliği’nin 5. maddesi, korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının gruplandırmasının koruma bölge kurulunca, Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararlarındaki ölçütlere göre yapılacağını söyler. Kurul gruplandırmayı kendiliğinden veya malikin başvurusu üzerine yapar; başvuru hâlinde süre, başvuru tarihinden itibaren üç aydır. Gruplandırılan yapı tapu kütüğünün beyanlar hanesine kaydedilir. En önemli kural şudur: Gruplandırma yapılmadıkça onarım ve yapı esasları belirlenemez. Grubu belli olmayan bir yapı için restorasyon projesi hazırlatmak, çoğu zaman dosyanın grup tayini için geri dönmesiyle sonuçlanır.
Gruplandırmanın ölçütleri Koruma Yüksek Kurulunun 05.11.1999 tarihli ve 660 sayılı “Taşınmaz Kültür Varlıklarının Gruplandırılması, Bakım ve Onarımları” ilke kararındadır ve kurul kararları bu ilke kararına atıfla grup tayini yapar. İlke kararı II. grup yapıları kent ve çevre kimliğine katkıda bulunan, yöresel yaşam biçimini yansıtan kültür varlıkları olarak tanımlar; sivil mimarlık örneği konutların büyük bölümü bu gruptadır. I. grup ise özgün mimari özellikleriyle korunması gereken, daha sıkı müdahale kurallarına tabi yapıları kapsar. Bir yapının hangi grupta olduğu tapu kaydından, tescil fişinden veya kurul müdürlüğünden öğrenilebilir.
I. grup ve II. grup yapıların farkları
| Konu | I. grup | II. grup |
|---|---|---|
| Tadilat ve tamirat izni | KUDEB izin vermeden önce kurulun görüşünü alır; görüşe uyulması zorunludur (KUDEB Yönetmeliği m.8) | KUDEB doğrudan izin verir |
| Uygulamayı yapacak ekip | Kalem işleri, ahşap, demir, taş işleri ve restorasyon konularında uzmanlaşmış kişiler (2863 m.18; Yapı Esasları m.14) | Ayrıca uzman usta şartı öngörülmemiştir; restoratör mimar veya mimar şartı geçerlidir |
| Proje müellifi | Restoratör mimar veya mimar zorunlu | Restoratör mimar veya mimar zorunlu |
| Zilyetlikle kazanma | Kurulca birinci grup olarak tescil ve ilan edilen yapının bulunduğu taşınmaz zilyetlikle edinilemez (2863 m.11) | Bu özel yasak öngörülmemiştir |
| Müdahale esnekliği (kurul uygulaması) | Özgün öğelere ve iç mekâna müdahale daha sınırlı tutulur | Dış mimari özellikler korunarak iç mekânda kurulca uygun görülen düzenlemelere daha sık izin verilir |
Basit Onarım İzni: KUDEB’de Süreç Adım Adım
KUDEB’ler il özel idarelerinin imarla ilgili birimleri, büyükşehir belediyelerinin imar daire başkanlıkları ve Bakanlıkça izin verilen belediyelerin imar müdürlükleri bünyesinde çalışır (KUDEB Yönetmeliği m.5). Büyükşehir sınırındaki ilçe belediyesinde KUDEB kurulamamışsa görev büyükşehir KUDEB’i tarafından yürütülür. KUDEB’de mimarlık, şehir planlama, mühendislik, sanat tarihi ve arkeoloji alanlarından uzmanlar görev alır ve uzmanlar kurul müdürlüğünde üç ay staj yapmadan çalışamaz; uzman kadrosu eksilir ve üç ay içinde tamamlanmazsa yetki koruma bölge kuruluna geçer (m.6). Başvurudan önce belediyenin KUDEB’inin faal olup olmadığını sormak bu nedenle önemlidir.
KUDEB’de tadilat ve tamirat izni
| Aşama | Ne yapılır | Dayanak |
|---|---|---|
| 1. Başvuru | Mülkiyet belgesi, yapının mevcut durumunun fotoğrafları ve yapılacak işi anlatan açıklayıcı bilgiyle KUDEB’e başvurulur | KUDEB Yönetmeliği m.8 |
| 2. İnceleme | Başvuru en az iki KUDEB uzmanınca incelenir; biri mimar olmak zorundadır | m.8 |
| 3. Kurul görüşü (I. grup) | I. grup yapıda izin öncesi kurulun görüşü alınır, görüşe uyulur | m.8 |
| 4. Ön izin belgesi | İş öncesi durum fotoğraflarla tespit edilir; uygulama koşullarını gösteren onarım ön izin belgesi düzenlenir | m.7/a, m.8; Yapı Esasları m.4 |
| 5. Uygulama | İş, belgede yazılı koşullarla ve özgün biçim ile malzemeye uygun yapılır; izin bir yıl geçerlidir | m.8; 2863 m.57 |
| 6. Durdurma | Çalışma sırasında esaslı onarım gerektiği anlaşılırsa iş durdurulur, dosya kurul müdürlüğüne gönderilir | m.7/c, m.8 |
| 7. Uygunluk belgesi | İş bitince KUDEB uzmanları inceler; izin belgesine uygunsa onarım uygunluk belgesi verilir | m.7/b, m.8 |
| 8. Bildirim | Uygulama öncesi ve sonrasına ait rapor ve belgeler kurul müdürlüğüne gönderilir | 2863 m.57 |
Bir yıllık süre içinde uygulama yapılmazsa yeniden başvurmak gerekir. KUDEB’in bulunmadığı yerlerde aynı başvuru koruma bölge kurulu müdürlüğüne yapılır; 2014 değişikliğinden sonra onarım ön izin belgesi ve onarım uygunluk belgesi KUDEB, koruma bölge kurulu müdürlüğü veya Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından verilebilen belgeler olarak tanımlanmıştır (Yapı Esasları Yönetmeliği m.4 ve m.8). Koruma amaçlı imar planı bulunmayan sit alanlarında tadilat ve tamirat dışındaki bütün uygulamalar için kurul izni zorunludur; plan onaylanmış sit alanlarında ise kültür varlığı bulunmayan parsellerdeki müdahaleler plan hükümlerine göre KUDEB izniyle yapılır (KUDEB Yönetmeliği m.8; 2863 m.57). Sit alanındaki yapılaşma kuralları için sit alanında yapılaşma ve koruma amaçlı imar planı rehberlerimize bakabilirsiniz.
Esaslı Onarım ve Restorasyon İzni: Kurul Süreci
Esaslı onarımda tescilli yapı için hazırlanan rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri ile diğer belgeler koruma bölge kuruluna sunulur ve uygulama kurulun onayladığı proje ve koşullarla yapılır (Yapı Esasları Yönetmeliği m.9). Rölöve yapının bugünkü durumunun ölçekli çizimi, restitüsyon yapının özgün hâlinin belgelere dayanarak yeniden kurgulanması, restorasyon projesi ise yapılacak müdahalelerin ayrıntılı tasarımıdır. 2863’ün 18. maddesi bu projelerin hazırlanmasında ve uygulanmasında restoratör mimar veya mimarın bulunmasını zorunlu tutar.
Kurulların onay kararlarında hangi belgelerin istendiğine dair somut bir örnek: Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 19.12.2024 tarihli ve 8333 sayılı kararında rölöve paftası ve raporu, hasar analizi, malzeme analizi ve müdahale analizi paftaları, restitüsyon projesi ve raporu, sanat tarihi raporu, restorasyon projesi ve raporu ile statik değerlendirme raporu birlikte uygun bulunmuş; uygulamaların belediye ve proje müellifi sorumluluğunda, KUDEB denetiminde, zemine yönelik müdahalelerin de müze müdürlüğü denetiminde yapılmasına karar verilmiştir. İstenen belge seti yapının niteliğine ve kurulun uygulamasına göre değişebileceğinden, proje ekibiyle çalışmaya başlamadan önce ilgili müdürlüğün güncel istemleri öğrenilmelidir.
Restorasyon proje dosyası
| Belge | Hazırlayan | Amacı |
|---|---|---|
| Rölöve paftaları ve raporu | Restoratör mimar veya mimar | Yapının bugünkü durumunu ölçekli olarak belgelemek |
| Hasar, malzeme ve müdahale analizleri | Restoratör mimar; gerektiğinde laboratuvar | Bozulmaları, özgün ve sonradan eklenen kısımları ayırmak |
| Restitüsyon projesi ve raporu | Restoratör mimar veya mimar | Yapının özgün hâlini eski fotoğraf ve arşiv belgeleriyle ortaya koymak |
| Sanat tarihi raporu | Sanat tarihçisi | Yapının dönemini, üslubunu ve değerini açıklamak |
| Restorasyon projesi ve raporu | Restoratör mimar veya mimar | Yapılacak müdahaleleri, malzemeyi ve tekniği tasarlamak |
| Statik değerlendirme ve güçlendirme raporu | İnşaat mühendisi | Taşıyıcı sistemin durumunu ve güçlendirme önerisini ortaya koymak |
| Tapu kaydı, tescil kararı, vekâletname | Malik / vekil | Hak sahipliğini ve tescil durumunu göstermek |
| Hizmet bedeli dekontu (gerekiyorsa) | Başvuran | Ücrete tabi kalemlerde başvurunun işleme alınma şartı |
Projenin izleyeceği yol Yapı Esasları Yönetmeliği’nin 2014’te değişen 10. maddesindedir: Koruma bölge kurulunca değerlendirilmesi gereken projeler önce imar mevzuatına uygunluk yönünden ilgili idarece en geç otuz gün içinde incelenir; uygun bulunanlar idarenin görüşüyle birlikte koruma bölge kurulu müdürlüğüne gönderilir. Bakanlık ve Vakıflar Genel Müdürlüğünün kendi projeleri doğrudan kurul müdürlüğüne gider. Kurul, belgeler tam olarak ibraz edildikten sonra uygulamaya yönelik projeleri en geç üç ay içinde karara bağlar (2863 m.57). Eksik belge bu sürenin başlamasını geciktirdiğinden dosyanın ilk seferde eksiksiz verilmesi zamandan en çok tasarruf sağlayan adımdır.
Esaslı onarımda aşamalar ve süreler
| Aşama | Merci | Süre / kural | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Grup tayini (yoksa) | Koruma bölge kurulu | Başvurudan itibaren üç ay | 2863 m.18; Yapı Esasları m.5 |
| Proje hazırlığı | Restoratör mimar veya mimar | Proje ekibi yapının niteliğine göre oluşturulur | 2863 m.18; Yapı Esasları m.14 |
| İmar mevzuatı incelemesi | Belediye (ilgili idare) | En geç otuz gün | Yapı Esasları m.10/2 |
| Kurul kararı | Koruma bölge kurulu | Belgeler tam sunulduktan sonra en geç üç ay | 2863 m.57 |
| Yapı ruhsatı | Belediye | Kurul onaylı proje değiştirilemez; fen ve sağlık şartları kontrol edilir | 2863 m.18; Yapı Esasları m.10/1 |
| Uygulama | Uygulama sorumlusu; KUDEB denetimi | Sorumlu ayrılırsa yenisi atanmadan iş devam edemez | Yapı Esasları m.15; KUDEB Yönetmeliği m.7/f |
| Kullanma izin belgesi | KUDEB; yoksa kurul müdürlüğü tespitinden sonra belediye | Onaylı projeye uygun bitirilen iş için | Yapı Esasları m.10 (2014); KUDEB Yönetmeliği m.7/f |
Belediyenin rolü sınırlıdır ama önemlidir. Mahalli idareler kurulun onayladığı projede değişiklik yapamaz; inşa edilecek yapının yalnızca fen ve sağlık şartlarına uygunluğunu kontrol eder (2863 m.18). İdare projede fen ve sağlık şartlarına aykırılık görürse gerekçeli kararını proje müellifine bildirir; istenen düzeltme kurul onaylı projeyi değiştiriyorsa proje yeniden kurul onayına gider (Yapı Esasları m.10). Ruhsat süreci için yapı ruhsatı, iş bitiminde alınacak belge için yapı kullanma izin belgesi rehberlerimiz de yol gösterir.
Restorasyona başlamadan önce kontrol listesi
1. Tapu kaydında ve tescil fişinde yapının grubunu kontrol edin; grup yoksa önce grup tayini isteyin.
2. Yapılacak işin tadilat ve tamirat mı, esaslı onarım mı olduğunu proje müellifiyle birlikte netleştirin.
3. Belediyenizde faal bir KUDEB bulunup bulunmadığını ve projelerin hangi sırayla teslim edileceğini yazılı olarak sorun.
4. Proje ekibinde restoratör mimar veya mimarın bulunduğundan, I. grup yapıda uygulamanın uzman ustalarca yapılacağından emin olun.
5. Ücret ödemeniz gereken bir kalem varsa dekontu dosya tamamlandıktan sonra alın; ödemeden sonra başvuru altı ay içinde yapılmalıdır.
6. Kurul onayı ve ruhsat olmadan şantiyeye başlamayın; yapının bugünkü durumunu tarihli fotoğraflarla belgeleyin.
Ücret, Harç ve Vergi: 2026’da Restorasyonun Maliyet Kalemleri
2863’e 7590 sayılı Kanunla eklenen Ek madde 9 ve ekli (1) sayılı ücret tarifesi, Kültür ve Turizm Bakanlığına yapılan bazı başvuruları ücrete bağlamıştır. Tarifede ilk kez sunulan rölöve, restitüsyon ve restorasyon projesinin onayı için ayrı bir kalem yer almaz; tarife, kurulca onaylanmış restitüsyon, restorasyon veya rekonstrüksiyon projesinde sonradan istenen tadilatı metrekare üzerinden ücretlendirir. Hangi kalemin uygulanacağı başvurunun içeriğine göre değişebileceğinden, ödemeden önce müdürlükten yazılı teyit almak gerekir. Ücretin ödenmesi ve iadesine ilişkin kurallar 27 Ekim 2026 tarihli Hizmet Bedelleri Yönetmeliği’ndedir: Dekont ibraz edilmezse veya elektronik ortamda doğrulanamazsa başvuru işleme alınmaz (m.5/3), ödemeden sonra altı ay içinde başvurulmazsa bedel iade edilmez (m.7/1). Ayrıntılar için koruma kurulu başvuru ücreti ve iade kuralları yazımıza bakabilirsiniz.
Restorasyonla ilgili tarife kalemleri (2026, KDV hariç)
| Sıra | Hizmet | Gerçek kişi | Tüzel kişi |
|---|---|---|---|
| 8 | Onaylı restitüsyon, restorasyon, rekonstrüksiyon projesinde tadilat talebi (brüt m² başına) | Konut 20 TL; ticaret ve diğer 40 TL | Konut 20 TL; ticaret ve diğer 40 TL |
| 9 | Onaylı yeni yapı mimari projesinde tadilat talebi (brüt m² başına) | Konut 20 TL; ticaret ve diğer 40 TL | Konut 20 TL; ticaret ve diğer 40 TL |
| 10 | Cins değişikliğine ilişkin görüş talebi (parsel başına) | 2.500 TL | 5.000 TL |
| 11 | Korunan alanlarda tevhid, ifraz, yoldan ihdas ve benzeri uygulama talepleri | 1.750 TL | 3.500 TL |
| 13 | Otopark izni talebi (brüt m² başına) | 25 TL | 25 TL |
| 3 | Ret kararına karşı Koruma Yüksek Kurulu itirazı için başvuru belgesi | 12.500 TL | 25.000 TL |
Tarifenin dipnotlarına göre kamu kurumlarının mülkiyetindeki taşınmazlarla ilgili görüş talepleri ve kendi bünyelerinde hazırlanan işler için ücret alınmaz; kurul olumsuz karar verirse ücret iade edilmez; Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesindeki başvurularda birim fiyatın iki katı alınır ve KDV ayrıca tahsil edilir. Örneğin brüt 180 m² konut olarak kullanılan bir yapının onaylı restorasyon projesinde tadilat istenirse ücret 180 × 20 = 3.600 TL’dir; yüzde 20 genel KDV oranı varsayımıyla toplam 4.320 TL ödenir. Aynı yapı ticari kullanımdaysa birim fiyat 40 TL olur. Parsel bölme veya birleştirme işlemleri ayrıca kurul izni gerektirir; 2863’ün 18. maddesi taşınmaz kültür varlığı parsellerinin varlığın niteliğini etkileyecek şekilde ayrılmasını veya birleştirilmesini yasaklar (ayrıca ifraz ve tevhit).
Maliyeti azaltan muafiyetler de vardır. Koruma bölge kurulu kararına uygun olarak tescilli yapılarda yapılan onarım ve inşaat işleri, Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınacak vergi, harç ve harcamalara katılma paylarından müstesnadır; tescilli taşınmaz kültür varlıkları için 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun hükümleri uygulanmaz (2863 m.21). Tapusunda “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır” kaydı bulunan taşınmazlar kural olarak her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır; ancak büyükşehir sınırlarında basit usul dışında ticari faaliyette kullanılan yapılarda emlak vergisinin yarısı ve çevre temizlik vergisinin tamamı için muafiyet uygulanmaz, kanuna aykırı eklentisi bulunan yapılarda ise aykırılık giderilene kadar muafiyet uygulanmaz. Boğaziçi sahil şeridi veya öngörünüm bölgesinde konut ya da işyeri olarak kullanılan kültür varlıkları bu muafiyetten yararlanamaz (Boğaziçi Kanunu). Belediye harçları için imar harçları yazımız da incelenebilir.
Restorasyon İçin Destekler: Bakanlık Yardımı ve Katkı Payı
Özel mülkiyetteki tescilli yapılar için 2863’ün 12. maddesi Bakanlıkça ayni, nakdi ve teknik yardım yapılacağını, usul ve esasların yönetmelikle belirleneceğini söyler. Bu yardımlar Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik (RG 27.05.2015, 29368; deprem bölgesine ilişkin değişiklik RG 06.05.2023, 32182) kapsamında verilir. Yönetmelik proje yardımı ile uygulama yardımını ayırır, tek yapı için münferit başvuruya ve sokak ve doku bütünlüğü içinde yerel idarenin katılımıyla yapılan toplu başvuruya imkân tanır. Uygulama yardımı başvurusunda uygulamaya başlanabilmesi için gerekli projelerin uygun bulunduğuna dair kurul kararı ve onaylı projeler istenir; nakdi uygulama yardımında malikin belirlenen oranda katkı yapması şartı aranır. Başvurular il kültür ve turizm müdürlükleri aracılığıyla yapılır; bir sonraki yılın yardım programına girebilmek için Bakanlığın duyurduğu son başvuru tarihleri takip edilmelidir. Yardım üst sınırları yönetmelikte belirlendiği ve değişebildiği için güncel tutarlar başvuru döneminde kontrol edilmelidir.
Bunun yanında belediyeler, emlak vergisiyle birlikte tahsil edilen ve vergi tutarının yüzde onu oranındaki Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payından, kültür varlıklarının korunmasına yönelik projeleri için valinin aktarımıyla pay alabilir (2863 m.12). Kanun ayrıca Bakanlığın uygun görmesiyle Vakıflar Genel Müdürlüğü, il özel idareleri, belediyeler ve diğer kamu kurumlarının maliklere teknik eleman ve ödenekle yardım edebileceğini (m.11), KUDEB’lerin de onarımı gerçekleştiremeyecek durumdaki maliklere yapılacak mali ve teknik yardımlarda görev alacağını öngörür (KUDEB Yönetmeliği m.7/i-j). Bakım ve onarım sorumluluğunu yerine getirmekte aczi olan maliklerin mülklerinin usulüne göre kamulaştırılabileceği de unutulmamalıdır (2863 m.11).
Yıkılma Tehlikesi, Deprem ve Yok Olan Yapı
Yıkılacak şekilde tehlike yaratan tescilli yapılar, belediye veya il özel idaresinin talebi üzerine valilikçe boşaltılır; gerekli güvenlik önlemleri alındıktan sonra konu kurula iletilir ve kurulun kararına göre işlem yapılır (Yapı Esasları Yönetmeliği m.7). Tehlike, kendiliğinden yıkım izni anlamına gelmez; KUDEB’lerin görevi de can ve mal güvenliği için gerekli işlemleri yapıp durumu kurul müdürlüğüne bildirmektir (KUDEB Yönetmeliği m.7/h). Depreme maruz kalan yapılarda uygulamalar Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları ve ilgili diğer mevzuata göre yürütülür (Yapı Esasları m.13). Tescilli yapı bulunduran alanlar kentsel dönüşüm veya 5366 sayılı Kanun kapsamında yenileme alanı içinde kalıyorsa ayrıca bu mevzuatın usulleri devreye girer.
Tescilli yapı herhangi bir nedenle yok olmuşsa, kalıntılar, daha önce hazırlanmış projeler, arşiv belgeleri ve diğer yazılı, görsel ve sözlü bilgilerden yararlanılarak kendi parselinde, eski oturum alanında, belgelerin elverdiği ölçüde kitle, yükseklik ve özgün mimari özellikleriyle yeniden yapılır; bunun için belgelere dayalı restitüsyon ve restorasyon etüdüyle kurul izni alınması gerekir (Yapı Esasları m.12). Yapının artık korunması gerekmediğini düşünen malik için diğer yol tescil kaydının kaldırılması başvurusudur; iki talep birbirinin alternatifidir ve dosyanın stratejisi buna göre kurulmalıdır.
İzinsiz Onarımın Sonuçları: Ceza, Durdurma ve Meslek Yasağı
İzinsiz veya projeye aykırı uygulamanın sonuçları
| Fiil | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| İzin almadan inşaî ve fizikî müdahale yapmak veya yaptırmak | İki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası | 2863 m.65/1 |
| Ruhsata tabi olmayan tadilat ve tamiratı KUDEB veya kurul müdürlüğü izni olmadan ya da izne aykırı yapmak | Altı aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası | 2863 m.65/4 |
| Kanuna aykırı yıkma veya imar izni vermek | İzni veren için iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası | 2863 m.65/2 |
| Onaylı plan ve proje dışı uygulama yapan veya yol açan sorumlu | Kurul konularında proje ve uygulama sorumluluğu yapması beş yıl yasaklanır; Bakanlığa ve meslek odasına bildirilir | 2863 m.18; Yapı Esasları m.15 |
| Onaylı projeye aykırı uygulama | KUDEB işi durdurur; kurul karar verinceye kadar uygulama durur | KUDEB Yönetmeliği m.8 |
| Kurul kararına aykırı veya ruhsatsız inşaat | İmar mevzuatına göre işlem, uygulamanın durdurulması ve kurula bildirim | KUDEB Yönetmeliği m.7/g; 3194 m.32 |
| Kanuna aykırı eklenti | Aykırılık giderilinceye kadar vergi muafiyeti uygulanmaz | 2863 m.21 |
Ceza soruşturması ile idari süreç birbirinden bağımsız ilerler. İzinsiz bir müdahale tespit edildiğinde belediye imar mevzuatı uyarınca yapı tatil tutanağı düzenleyebilir; bu işlemin hukuki niteliği ve itiraz yolları için yapı tatil tutanağı ve mühürleme ile imar yaptırımları yazılarımıza bakabilirsiniz. Değerlendirmemize göre, izinsiz yapılmış bir müdahaleyi sonradan “restorasyon projesiyle” yasallaştırma girişimi kurul önünde mümkün olabilse de ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; bu dosyalarda önce ceza riskinin, ardından proje stratejisinin değerlendirilmesi gerekir.
Kurul Projeyi Reddederse veya Koşul Koyarsa
Kurul projeyi reddedebilir, düzeltme isteyebilir veya onayı koşullara bağlayabilir. Kurul kararlarının Kanun ve ilke kararlarındaki dayanaklarıyla ve bilimsel gerekçeleriyle yazılması zorunludur (2863 m.57; Kurullar Yönetmeliği m.12/2); bu nedenle ilk iş, kararın gerekçesini proje müellifiyle birlikte okumaktır. Gerekçe teknik bir eksikliğe dayanıyorsa revize projeyle yeniden başvurmak en hızlı yoldur. Karar hukuka aykırı görülüyorsa iki yol vardır: Kararın tebliğ veya ilanından itibaren altmış gün içinde Koruma Yüksek Kuruluna itiraz (Kurullar Yönetmeliği m.18; başvuru belgesi ücreti tarife sıra 3) veya tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası (İYUK m.7). İtiraz süresince bölge kurulu kararı uygulanmaya devam eder; dava açılırsa yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.27).
Hakkında kesinleşmiş yargı kararı bulunan kurul kararlarına konu taleplerle aynı içerikteki başvurular kurulda yeniden değerlendirilemez (Kurullar Yönetmeliği m.12/9). Bu nedenle dava kaybedildikten sonra aynı projeyi küçük değişikliklerle tekrar sunmak sonuç vermeyebilir; yeni başvuru gerçekten yeni bir çözüm içermelidir. Kurulun üç aylık karar süresi aşılırsa müdürlükten yazılı bilgi istenmeli, cevapsızlık devam ederse İYUK m.10’daki zımni ret yolu değerlendirilmelidir. İtiraz ile dava arasındaki seçimin ayrıntıları tescil kaydının kaldırılması rehberimizde, kurul kararına karşı dava dilekçesi örneği ise sit alanında yapılaşma izni dilekçe yazımızda yer alır.
Kurul kararınızı birlikte değerlendirelim
Ret veya koşullu onay kararının gerekçesini, itiraz ve dava sürelerini ve revize proje seçeneğini dosyanız üzerinden inceleyelim: 0554 648 37 15.
Restorasyon Projesi Onay Başvuru Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki örnek, projelerin belediyenin imar incelemesinden geçtikten sonra kurul müdürlüğüne sunulduğu durum için hazırlanmıştır. Uygulamada dosyanın belediye üzerinden gönderilmesi istenebilir; teslim yöntemi ilgili müdürlükten öğrenilmelidir.
(………… Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunda görüşülmek üzere)
BAŞVURAN (MALİK): [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [……], Adres: [……]
VEKİLİ: [Av. Ad Soyad], [Baro], [Adres]
PROJE MÜELLİFİ: [Restoratör Mimar / Mimar Ad Soyad], [Oda sicil no]
TAŞINMAZ: [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle] mahallesi, [pafta] pafta, [ada] ada, [parsel] parsel
KONU: Tescilli yapının esaslı onarımına ilişkin rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin onaylanması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Tescil ve grup durumu: Taşınmaz üzerindeki yapı, Kurulunuzun [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı kararıyla korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmiş, [tarih/sayı] sayılı kararla [II.] grup olarak belirlenmiştir. Tapu kaydının beyanlar hanesinde bu yönde belirtme bulunmaktadır (2863 s.K. m.18).
2. Yapılacak iş: Yapıda [taşıyıcı ahşap döşemelerin yenilenmesi, yığma duvarların güçlendirilmesi, sonradan eklenen betonarme balkonun kaldırılması ve özgün cephe düzeninin geri kazandırılması] öngörülmektedir. Bu işler tadilat ve tamirat kapsamında kalmadığından esaslı onarım niteliğindedir (Yapı Esasları Yönetmeliği m.4, m.9).
3. Proje ekibi: Projeler restoratör mimar [Ad Soyad] tarafından hazırlanmış, statik değerlendirme inşaat mühendisi [Ad Soyad] tarafından yapılmıştır (2863 s.K. m.18; Yapı Esasları Yönetmeliği m.14).
4. İmar incelemesi: Projeler [Belediye] tarafından imar mevzuatı yönünden incelenmiş ve [tarih/sayı] sayılı yazıyla uygun görüş verilmiştir (Yapı Esasları Yönetmeliği m.10/2).
5. Süre: Kanun gereği uygulamaya yönelik projelerin, belgelerin tam olarak ibrazından itibaren en geç üç ay içinde karara bağlanması gerekmektedir (2863 s.K. m.57). Eksik görülen bir belge olması hâlinde tarafıma yazılı olarak bildirilmesini rica ederim.
HUKUKİ NEDENLER: 2863 sayılı Kanun m.9, 18, 21, 57; Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Yapı Esasları ve Denetimine Dair Yönetmelik m.4, 5, 9, 10, 14, 15; Koruma Yüksek Kurulunun 660 sayılı ilke kararı.
EKLER: 1. Tapu kaydı 2. Tescil ve grup kararı 3. Rölöve paftaları ve raporu 4. Hasar, malzeme ve müdahale analizleri 5. Restitüsyon projesi ve raporu 6. Sanat tarihi raporu 7. Restorasyon projesi ve raporu 8. Statik değerlendirme raporu 9. Belediye imar görüşü 10. Müellif ve uygulama sorumlusu belgeleri 11. [Vekâletname] 12. [Varsa hizmet bedeli dekontu]
SONUÇ VE İSTEM: Ekli rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin incelenerek onaylanmasına, uygulamanın KUDEB denetiminde ve proje müellifi ile uygulama sorumlusu sorumluluğunda yapılmasına karar verilmesini saygıyla arz ederim.
[Tarih]
Başvuran / Vekili
[İmza]
KUDEB’e Onarım Ön İzin Başvurusu (Kısa Örnek)
KORUMA, UYGULAMA VE DENETİM BÜROSUNA (KUDEB)
BAŞVURAN: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [……], Telefon: [……]
TAŞINMAZ: [Mahalle] mahallesi, [ada] ada, [parsel] parsel, [adres]
KONU: Tescilli yapıda tadilat ve tamirat için onarım ön izin belgesi verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR: Mülkiyetimdeki [II.] grup tescilli yapıda [çatı kiremitlerinin aynı tip kiremitle aktarılması, çürüyen ahşap saçak tahtalarının özgün profilde ahşapla yenilenmesi ve dış cephenin mevcut renkte kireç esaslı boyayla boyanması] işleri yapılacaktır. Bu işler taşıyıcı unsuru etkilemeyen, özgün biçim ve malzemeye uygun tadilat ve tamiratlardır (2863 s.K. m.57; Yapı Esasları Yönetmeliği m.4, m.8; KUDEB Yönetmeliği m.7/a, m.8). Yapının mevcut durumunu gösteren fotoğraflar ve yapılacak işlere ilişkin açıklama ektedir.
İSTEM: Yerinde inceleme yapılarak uygulama koşullarını belirten onarım ön izin belgesinin düzenlenmesini arz ederim.
EKLER: 1. Tapu kaydı 2. Mevcut durum fotoğrafları 3. Yapılacak işlere ilişkin açıklama ve malzeme bilgisi
[Tarih] — [İmza]
Sık Yapılan Hatalar
1. “Sadece tadilat” diyerek kurulu atlamak. Taşıyıcı sisteme, plana veya cepheye dokunan her iş esaslı onarımdır; KUDEB izniyle yapılamaz.
2. Grup tayini olmadan proje hazırlatmak. Gruplandırma yapılmadıkça onarım ve yapı esasları belirlenemez (2863 m.18).
3. Özgün malzeme yerine modern malzeme kullanmak. Ahşap doğramanın PVC ile, kireç sıvanın çimento sıvayla değiştirilmesi basit onarım sayılmaz ve izne aykırılık oluşturabilir.
4. Bir yıllık izin süresini kaçırmak. KUDEB izni bir yıl içinde uygulanmazsa yeniden başvurmak gerekir.
5. Uygulama sorumlusu ayrıldığında işe devam etmek. Yenisi atanıp Bakanlığa bildirilmeden uygulama sürdürülemez (Yapı Esasları m.15).
6. Onaylı projeyi şantiyede değiştirmek. Küçük görünen sapmalar KUDEB’in işi durdurmasına ve müellif ile sorumluya beş yıllık yasak riskine yol açar.
7. Ücreti erken ödemek. Ödemeden sonra altı ay içinde başvurulmazsa bedel yanar; olumsuz kararda da iade yoktur.
8. Kullanma izin belgesini almamak. İş bittiğinde KUDEB’den veya kurul müdürlüğü tespitinden sonra belediyeden kullanma izin belgesi alınmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tescilli evime boya ve badana yapmak için izin gerekir mi?
Evet. Boya, badana, sıva ve derz gibi işler ruhsata tabi olmasa da tescilli yapılarda KUDEB’in, KUDEB yoksa koruma bölge kurulu müdürlüğünün izni ve denetimiyle, özgün biçim ve malzemeye uygun olarak yapılır (2863 m.57; Yapı Esasları Yönetmeliği m.4, m.8). İzinsiz yapılması 2863 m.65/4 kapsamında suçtur.
KUDEB nedir, nerede bulunur?
KUDEB, il özel idareleri, büyükşehir belediyeleri ve Bakanlıkça izin verilen belediyeler bünyesinde, imar birimlerine bağlı olarak kurulan koruma, uygulama ve denetim bürosudur (2863 m.10; KUDEB Yönetmeliği m.5). Tadilat ve tamirat izni verir, onaylı projelerin uygulamasını denetler ve kullanma izin belgesi düzenler.
KUDEB izni ne kadar süre geçerlidir?
Tadilat ve tamiratlar için verilen izin bir yıl geçerlidir. Bu süre içinde uygulama yapılmazsa yeniden başvurmak gerekir (KUDEB Yönetmeliği m.8).
Restorasyon projesini kim hazırlayabilir?
Tescilli taşınmaz kültür varlıklarının rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinde ve uygulanmasında restoratör mimar veya mimarın bulunması zorunludur. I. grup yapılarda uygulama çalışmaları kalem işleri, ahşap, demir, taş işleri ve restorasyon konularında uzmanlaşmış kişilerce yapılır (2863 m.18; Yapı Esasları Yönetmeliği m.14).
Koruma kurulu restorasyon projesini ne kadar sürede karara bağlar?
Kurul, belgeler tam olarak ibraz edildiği tarihten itibaren uygulamaya yönelik projeleri en geç üç ay içinde karara bağlar (2863 m.57). Bundan önce belediyenin imar mevzuatı incelemesi için en geç otuz günlük bir aşama vardır (Yapı Esasları Yönetmeliği m.10/2).
Restorasyon projesi onayı için ücret ödenir mi?
2863’e ekli (1) sayılı tarifede ilk kez sunulan restorasyon projesinin onayı için ayrı bir kalem yer almaz. Onaylı restitüsyon, restorasyon veya rekonstrüksiyon projesinde tadilat istenirse brüt metrekare başına konutta 20 TL, ticaret ve diğer kullanımlarda 40 TL ve KDV alınır (sıra 8). Uygulanacak kalem müdürlükten teyit edilmelidir.
Restorasyon için belediyeye inşaat harcı veya yapı denetim ücreti ödenir mi?
Kurul kararına uygun olarak tescilli yapılarda yapılan onarım ve inşaat işleri, Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınacak vergi, harç ve harcamalara katılma paylarından müstesnadır; tescilli yapılara 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu uygulanmaz (2863 m.21).
Restorasyon için devletten destek alınabilir mi?
Özel mülkiyetteki tescilli yapılar için Kültür ve Turizm Bakanlığı, Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik kapsamında proje ve uygulama yardımı verir. Başvurular il kültür ve turizm müdürlükleri aracılığıyla yapılır ve Bakanlığın duyurduğu son başvuru tarihleri takip edilmelidir; uygulama yardımı için kurul onaylı proje gerekir (2863 m.12).
Belediye kurulun onayladığı projeyi değiştirebilir mi?
Hayır. Mahalli idareler kurulca onaylanmış projelerde değişiklik yapamaz, yalnızca fen ve sağlık şartlarına uygunluğu kontrol eder. Fen ve sağlık yönünden istenen düzeltme projeyi değiştiriyorsa proje yeniden kurul onayına sunulur (2863 m.18; Yapı Esasları Yönetmeliği m.10).
İzinsiz restorasyon yaparsam ne olur?
İzin almadan inşaî ve fizikî müdahale yapan veya yaptıranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (2863 m.65/1). Ayrıca uygulama durdurulur, imar mevzuatına göre işlem yapılır ve projeye aykırı uygulamaya yol açan sorumlulara beş yıllık meslek yasağı uygulanabilir.
Tescilli yapımın grubunu nasıl öğrenirim?
Grup, kurul kararıyla belirlenir ve tapu kütüğünün beyanlar hanesine kaydedilir (2863 m.18). Tapu kaydında görünmüyorsa tescil fişi ve kurul kararları için koruma bölge kurulu müdürlüğüne başvurulabilir; grup hiç belirlenmemişse malikin başvurusu üzerine kurul üç ay içinde gruplandırma yapar.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Tescilli yapı dosyalarında işin hangi izin yoluna girdiğinin baştan doğru tespit edilmesi, hem ceza riskini hem de aylar süren geri dönüşleri önler. Hukukçular Evi; tapu ve tescil kaydının incelenmesi, grup tayini başvurusu, KUDEB ve kurul müdürlüğü yazışmaları, proje ekibiyle birlikte dosya stratejisinin kurulması, ret ve koşullu onay kararlarına karşı Koruma Yüksek Kurulu itirazı ve iptal davası ile izinsiz müdahale iddiasıyla başlatılan idari ve cezai süreçlerde destek verir. İmar hukuku alanındaki diğer hizmetlerimiz için İmar Hukuku Rehberi sayfamızı, alandaki güncel gelişmeler için Hukuk Gündemi sayfamızı takip edebilirsiniz.
Tescilli yapı dosyanızı birlikte planlayalım
Basit onarım mı, esaslı onarım mı; KUDEB mi, kurul mu? Dosyanız üzerinden doğru yolu ve takvimi belirleyelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Kültür Varlıkları ve Sit Alanı Hukuku RehberiTescil, sit ilanı, kurul izni, onarım ve restorasyon, ücretler, süreler ve cezalar
- Tescil Kaydının Kaldırılması Başvurusu ve Dilekçe Örneği (2026)
- Koruma Kurulu Başvuru Ücreti İade Edilir mi? (2026)
- Koruma Kurulu ve Kültür Varlığı Başvuruları Ücretli (Hukuk Gündemi)
- Sit Alanında Yapılaşma (2863)
- Koruma Amaçlı İmar Planı ve Yenileme Alanları
- Sit Alanında Yapılaşma İzni ve Kurul Kararına Dava Dilekçesi Örneği
- Basit Tamir ve Tadil ile Esaslı Tadilat Ayrımı
- Yapı Ruhsatı ve Ruhsat Süresi
- Yapı Kullanma İzin Belgesi (İskân)
- Yapı Tatil Tutanağı ve Mühürleme
- İmar Hukuku Rehberi
Bu içerik İmar ve Şehircilik Hukuku alanındadır.
Kültür Varlıkları ve Sit Alanı Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Mevzuat ve kaynaklar: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.9, 10, 11, 12, 18, 21, 57, 65, Ek Madde 9 ve ekli (1) sayılı ücret tarifesi (7590 sayılı Kanun m.4); Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Yapı Esasları ve Denetimine Dair Yönetmelik (RG 11.06.2005, 25842; değişiklik RG 07.12.2014, 29198) m.4-15; Koruma, Uygulama ve Denetim Büroları, Proje Büroları ile Eğitim Birimlerinin Kuruluş, İzin, Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik (RG 11.06.2005, 25842; değişiklik RG 30.03.2006, 26124) m.5-8; Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulları Yönetmeliği (RG 19.04.2012, 28269; değişiklikler RG 06.01.2021, 31356 ve RG 03.09.2024, 32651) m.12, 18; Koruma Yüksek Kurulunun 05.11.1999 tarihli ve 660 sayılı ilke kararı; Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik (RG 27.05.2015, 29368; değişiklik RG 06.05.2023, 32182); Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu Kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığına Yapılacak Başvurular ile Sunulacak Hizmetler Karşılığı Alınacak Bedellere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (RG 27.10.2026, 33413) m.5, 7; Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 19.12.2024 tarihli ve 8333 sayılı kararı; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, 10, 27. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya için hukuki görüş yerine geçmez.
