Nispi Vekalet Ücreti Hesaplama Aracı — AAÜT (2026)

Vekalet ücreti tek bir formülle bulunmaz. Konusu para olan işlerde Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin Üçüncü Kısmı dilim dilim uygulanır; ancak çıkan tutar, davanın görüldüğü mahkeme için öngörülen maktu ücretin altına inemez ve kabul veya reddedilen miktarı da geçemez. Buna ön inceleme öncesi sulhte yarıya inme, icra takiplerinde eşik ve dörtte üç kuralları ile arabuluculukta dörtte bir fazlası eklenir. Aşağıdaki araç bu kuralları birlikte uygular ve kısmi kabulde her iki taraf vekili için ayrı ücret çıkarır.

Akdi Vekalet Ücreti ile Karşı Vekalet Ücreti Aynı Şey Değildir

Vekalet ücreti denildiğinde birbirinden tümüyle farklı iki kalem kastedilebilir. Bu ayrım yapılmadan yapılan her hesap ve her tartışma yanlış zeminde ilerler.

İkinci satır çoğu kişiyi şaşırtır: karşı taraftan tahsil edilen vekalet ücreti müvekkile değil, doğrudan avukata aittir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesinin son fıkrası bu sonucu açıkça öngörür. Müvekkil, avukatına sözleşmeyle kararlaştırdığı akdi ücreti ayrıca öder; karşı taraftan alınan ücret bundan mahsup edilmez.

Beşinci satırdaki üst sınırlar da farklıdır. Akdi ücret bakımından, değeri para ile ölçülebilen işlerde ücretin dava konusu değerin yüzde yirmi beşini aşamayacağı kuralı geçerlidir. Karşı vekalet ücretinde ise sınır tarifedeki tutarın üç katıdır.

Tarifenin altında ücret kararlaştırılması yasaktır ve bu kural emredicidir. Tarife altında yapılan sözleşme hükmü geçersiz sayılır; yerine tarifedeki asgari ücret uygulanır. Bu, avukat bakımından aynı zamanda disiplin sorumluluğu doğurabilecek bir konudur.

Nispi Tarife: Dilim Dilim Hesap

Konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen dava ve icra takiplerinde ücret, tek bir yüzdeyle değil kademeli dilimlerle hesaplanır. Tarifenin Üçüncü Kısmındaki oranlar, matrahın her dilimine ayrı ayrı uygulanır ve sonuçlar toplanır.

Oranların azalarak ilerlemesi, yüksek değerli davalarda ücretin dava değeriyle doğru orantılı büyümesini engeller. Bir milyon liralık davada efektif oran yüzde on beşe yakınken, elli milyon liralık davada yüzde üçün altına iner. Bu, tarifenin bilinçli bir tercihidir.

Bir başka ayrıntı: hesabın toplam dilim genişliği tam olarak 18.600.000 TL’dir; bu tutarı aşan kısma yüzde bir uygulanır. Bu nedenle çok yüksek değerli davalarda tarife ücreti belirli bir noktadan sonra çok yavaş artar.

Maktu Ücret: Nispi Hesabın Alt Sınırı

Nispi hesap tek başına sonuç vermez. Tarifenin 13. maddesi, konusu para olan işlerde ücretin, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla üçüncü kısma göre belirleneceğini öngörür.

Pratikte bu, düşük değerli davalarda maktu ücretin devreye girmesi demektir. Yüz bin liralık bir alacak davasında nispi hesap on altı bin lira verirken, asliye mahkemesi için öngörülen maktu ücret bunun üzerindeyse maktu ücret uygulanır.

Aynı maddenin ikinci fıkrası ters yönde bir sınır getirir: hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez. Çok küçük tutarlı davalarda maktu ücret dava değerini aşacaksa, ücret dava değeriyle sınırlanır.

Kısmi Kabulde İki Taraf İçin Ayrı Ücret

Davanın bir kısmının kabul, bir kısmının reddedilmesi hâlinde her iki taraf vekili için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilir. Kabul edilen kısım için davacı vekiline, reddedilen kısım için davalı vekiline ücret takdir edilir.

Burada Tarifenin 13. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan özel bir denge kuralı devreye girer: maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına hükmedilecek ücret davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.

Bu kuralın amacı açıktır. Yüksek tutarlı bir talebin küçük bir kısmının kabul edildiği davalarda, reddedilen kısım büyük olduğu için davalı vekilinin ücreti davacınınkinden çok yüksek çıkabilir ve davacı, davasını kısmen kazanmasına rağmen net borçlu duruma düşebilir. Kural bu sonucu sınırlar.

Aracın kabul oranı alanı doldurulduğunda bu üç sınır birlikte uygulanır: maktu alt sınır, kabul veya reddedilen miktarı geçmeme ve davacı vekili ücretini aşmama.

Aşama Farkı: Ön İnceleme Tutanağı

Tarifenin 6. maddesi, uyuşmazlığın hangi aşamada sona erdiğine göre ücreti ikiye böler. Anlaşmazlık; davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse ücretin yarısına, tutanak imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur.

Ön inceleme tutanağı bu nedenle sadece usul hukuku bakımından değil, ücret bakımından da bir eşik oluşturur. Sulh görüşmelerinin bu tutanaktan önce sonuçlandırılması, karşı tarafa yükletilecek ücreti yarıya indirir.

Benzer bir kural görevsizlik ve yetkisizlik hâlleri için 7. maddede öngörülmüştür. Ayrıca aynı maddede, bu hâllerde hükmolunacak ücretin Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümündeki maktu miktarları geçemeyeceği belirtilmiştir.

Önemli bir istisna: kanunlar gereği gönderme, yeni mahkemeler kurulması veya iş bölümü itirazı nedeniyle verilen gönderme kararlarında avukatlık ücretine hükmedilmez.

İcra Takiplerinde Eşik ve Dörtte Üç Kuralı

İcra takipleri, maktu ve nispi ücretin en sık iç içe geçtiği alandır. Tarifenin 11. maddesi üç ayrı kural getirir.

Birincisi eşiktir: takip miktarı belirli bir tutara kadar olan icra takiplerinde avukatlık ücreti, icra daireleri için öngörülen maktu ücrettir. Bu eşik 2026 tarifesinde 56.250,00 TL olarak belirlenmiştir. Eşiğin üzerindeki takiplerde nispi hesaba geçilir.

İkincisi tavandır: maktu ücret uygulanan hâllerde bu ücret asıl alacağı geçemez. Beş bin liralık bir takipte dokuz bin liralık maktu ücret hükmedilemez; ücret beş bin lirayla sınırlanır.

Üçüncüsü indirimdir: borçlu ödeme süresi içinde borcunu öderse Tarifeye göre belirlenecek ücretin dörtte üçü takdir edilir. Bu kural maktu ücreti gerektiren işlerde de uygulanır ve borçluyu erken ödemeye teşvik eder.

Ayrıca aciz belgesi alınması takibi sonuçlandıran işlemlerden sayılır ve bu durumda avukata tam ücret ödenir. İcra masrafları için icra masrafı hesaplama aracımızı, aciz vesikası süreçleri için aciz vesikası hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Arabuluculukta Dörtte Bir Fazlası

Dava şartı arabuluculuk uygulamasının yaygınlaşması, ücret rejiminde ayrı bir düzenlemeyi gerekli kılmıştır. Tarifenin 16. maddesi arabuluculuk aşamasında avukat aracılığıyla takip edilen işler için özel kurallar getirir.

Konusu para olan işlerde, arabuluculuk sonucunda anlaşma belgesinin imzalanması hâlinde avukatlık ücreti, Tarifenin üçüncü kısmına göre hesaplanan ücretin dörtte bir fazlası olarak belirlenir. Belirli bir tutara kadar olan arabuluculuk faaliyetlerinde ise maktu ücretin dörtte bir fazlası uygulanır ve bu ücret asıl alacağı geçemez.

Anlaşmazlıkla sonuçlanan arabuluculukta ise avukat, Tarifenin birinci kısım birinci bölümünde bu iş için belirlenen ücrete hak kazanır. Bu ücret de asıl alacağı geçemez.

Bir devam kuralı vardır: arabuluculuk anlaşmazlıkla sonuçlanır ve taraf aynı vekille dava yoluna giderse, müvekkilin avukatına ödeyeceği asgari ücret, arabuluculuk için ödediği maktu ücret mahsup edilerek belirlenir. Aynı iş için iki kez tam ücret ödenmesi böylece önlenir.

Özel Dava Türlerinde Ücret

Tarife, bazı dava türleri için ücretin hangi değer üzerinden hesaplanacağını ayrıca belirlemiştir. Bu davalarda dava değeri ile ücrete esas değer birbirinden farklıdır.

Nafaka davalarında ayrıca bir koruma kuralı vardır: reddedilen kısım için avukatlık ücretine hükmedilemez. Nafaka talebinin bir kısmı reddedilse dahi davalı vekili lehine ücret takdir edilmez.

Manevi tazminat davalarında ise davanın tamamının reddi hâlinde ücret, nispi değil maktu olarak Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur. Manevi tazminatın maddi tazminatla birlikte açılması durumunda manevi tazminat için ayrı bir kalem olarak ücret hükmedilir.

Seri davalarda kademeli indirim öngörülmüştür: ilk on dosya için tam ücret, elli dosyaya kadar olanlar için yüzde elli, yüz dosyaya kadar olanlar için yüzde kırk, yüzden fazlası için yüzde yirmi beş oranında ücrete hükmedilir. Duruşmalı işlerde bu indirimin uygulanabilmesi için tüm duruşmaların aynı gün aynı mahkemede yapılması gerekir.

Hangi Tarife Uygulanır?

Tarife her yıl güncellendiğinden, uzun süren davalarda hangi yılın tarifesinin uygulanacağı sorusu doğar. Tarifenin 21. maddesi bu soruyu tek cümleyle çözer: avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan Tarife esas alınır.

Buna göre 2023’te açılıp 2026’da karara bağlanan bir davada 2026 tarifesi uygulanır. Dava açılış tarihindeki tarife dikkate alınmaz.

Bozma ve kaldırma kararları için de aynı ilke geçerlidir. Temyiz veya istinaf başvurusu üzerine verilen bozma veya kaldırma kararı sonrasında hükmolunan yargı kararlarında, hükmün verildiği tarihte yürürlükte olan Tarife esas alınır.

Bir başka önemli kural, ücretin kapsamına ilişkindir: Tarifede yazılı ücret, davada kesin hüküm elde edilinceye kadar olan bütün iş ve işlemlerin karşılığıdır. Dilekçe yazımı ve diğer işlemler ayrı ücret gerektirmez. Buna karşılık icra takipleri ile temyiz ve istinaf duruşmaları ayrı ücreti gerektirir.

Ücretin Kapsamı: Neler Ayrı Ücret Gerektirir?

Tarifede yazılı ücretin neyi karşıladığı, avukat ile müvekkil arasındaki en sık tartışma konularından biridir. Tarifenin 2. maddesi bu sınırı çizer.

Kural olarak Tarifede yazılı avukatlık ücreti, dava dışındaki işler için hukuki yardım tamamlanıncaya, davada ise kesin hüküm elde edilinceye kadar olan bütün iş ve işlemlerin karşılığıdır. Dava sırasında düzenlenen dilekçeler ve yapılan diğer işlemler ayrı ücret gerektirmez.

Dördüncü ve beşinci satırlar önemlidir. Davada kazanılan alacağın tahsili için başlatılan icra takibi ayrı bir hukuki yardımdır ve ayrı ücret doğurur. Aynı şekilde Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay’da temyizen, bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinde istinaf başvurusu üzerine görülen işlerin duruşmaları ayrı ücrete tabidir.

Bir başka kural birden çok avukatla temsile ilişkindir: aynı hukuki yardımın birden çok avukat tarafından yapılması durumunda karşı tarafa bir avukatlık ücretinden fazlası yükletilemez. İki avukatla temsil edilmek, karşı tarafın yükünü iki katına çıkarmaz.

Ücrete hak kazanma bakımından da net bir kural vardır: hangi aşamada olursa olsun dava veya icra takibini kabul eden avukat, Tarife hükümleriyle belirlenen ücretin tamamına hak kazanır. Davanın son aşamasında devralınan bir dosyada da tam ücret doğar.

Belirsiz Alacak ve Kısmi Davada Ücret

Belirsiz alacak davası ile kısmi dava, vekalet ücreti bakımından özel bir kural içerir ve bu kural uygulamada sıkça atlanır.

Tarifenin 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, gerek kısmi dava gerekse belirsiz alacak ve tespit davasında mahkemece dava değerinin belirlenmesinden sonra davacı davasını belirlenmiş değere göre takip etmese dahi, yasal avukatlık ücreti belirlenmiş dava değerine göre hesaplanır.

Bunun anlamı şudur: bilirkişi raporuyla alacak beş yüz bin lira olarak belirlendikten sonra davacı talebini yüz bin lirada tutsa bile, vekalet ücreti beş yüz bin lira üzerinden hesaplanır. Kural, dava değerinin yapay biçimde düşük tutulmasını önlemeye yöneliktir.

Bu kuralın pratik sonucu, dava stratejisi kurulurken hesaba katılmalıdır. Talep artırım dilekçesi verilmemesi ücret hesabını değiştirmez.

Ücretin Tahsili ve Uyuşmazlıklar

Avukatlık ücretinin tahsili, avukatın kendi alacağı olduğundan ayrı bir hukuki rejime tabidir. Müvekkilin ücreti ödememesi hâlinde avukat, sözleşmeye dayanarak alacak davası açabilir veya icra takibi başlatabilir.

Azil ve istifa hâlleri özel bir tartışma alanıdır. Haklı sebep olmaksızın azledilen avukat, kural olarak ücretin tamamına hak kazanır. Haklı sebeple azil hâlinde ise ücret, yapılan iş oranında belirlenir. İstifada da benzer bir ayrım yapılır: haklı sebeple istifa eden avukat ücrete hak kazanırken, haksız istifada bu hak tartışmalı hâle gelir.

Ücret uyuşmazlıklarında baroların uzlaştırma mekanizması da işletilebilir. Avukat ile müvekkil arasındaki ücret uyuşmazlıklarında baro yönetim kuruluna başvurulması mümkündür.

Kötü niyetli davranış hâlinde ise Tarifenin 23. maddesi ağır bir sonuç öngörür: kötü niyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, yargılama giderlerinden başka, diğer tarafın vekiliyle aralarında kararlaştırılan akdi vekalet ücretinin tamamı veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir. Bu, tarife sınırlarının dışına çıkan istisnai bir yaptırımdır.

Vekalet ücretine hiç hükmedilmemesi veya eksik hükmedilmesi, istinaf sebebidir. Kararın vekalet ücreti yönünden de incelenmesi talep edilebilir. Ankara ve çevresindeki dosyalarınız için Av. Fatma Öztürk’e 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.

Mevzuat Çerçevesi

Sıkça Sorulan Sorular

Nispi vekalet ücreti nasıl hesaplanır?

Dava değeri tek bir orana değil kademeli dilimlere bölünür ve her dilime ayrı oran uygulanarak sonuçlar toplanır. 2026 tarifesinde ilk 600.000 TL için %16’dan başlayıp 18.600.000 TL üzeri için %1’e inen on dilim vardır.

Karşı taraftan alınan vekalet ücreti kime aittir?

Avukata aittir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164/son uyarınca karşı tarafa yükletilen vekalet ücreti doğrudan avukatın hakkıdır; müvekkille yapılan sözleşme ücretinden ayrı ve bağımsızdır.

Nispi ücret maktu ücretin altında kalabilir mi?

Kalamaz. AAÜT m.13/1 uyarınca konusu para olan işlerde ücret, davanın görüldüğü mahkeme için öngörülen maktu ücretin altında kalmamak kaydıyla üçüncü kısma göre belirlenir. Buna karşılık hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı da geçemez.

Mahkeme tarifedeki tutardan fazlasına hükmedebilir mi?

Evet, sınırlı olarak. AAÜT m.3/1 uyarınca karşı tarafa yükletilecek ücret tarifedeki miktardan az ve üç katından çok olamaz. Belirlemede avukatın emeği, çabası, işin önemi, niteliği ve davanın süresi gözetilir.

Dava sulh olursa vekalet ücreti ne olur?

Uyuşmazlık ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse ücretin yarısına, tutanak imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur (AAÜT m.6/1).

Kısmi kabulde her iki taraf da vekalet ücreti alır mı?

Evet. Kabul edilen kısım için davacı vekiline, reddedilen kısım için davalı vekiline ayrı ayrı ücret takdir edilir. Ancak maddi tazminat davasının kısmen reddinde davalı vekili lehine hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez (AAÜT m.13/3).

İcra takibinde vekalet ücreti nasıl belirlenir?

Takip miktarı 56.250,00 TL’ye kadar olan takiplerde icra daireleri için öngörülen maktu ücret uygulanır ve bu ücret asıl alacağı geçemez. Eşiğin üzerinde nispi hesaba geçilir. Borçlu ödeme süresi içinde öderse ücretin dörtte üçü takdir edilir.

Arabuluculukta anlaşılırsa avukatlık ücreti artar mı?

Evet. Konusu para olan işlerde anlaşma belgesinin imzalanması hâlinde ücret, üçüncü kısma göre hesaplanan ücretin dörtte bir fazlası olarak belirlenir. Anlaşmazlıkla sonuçlanırsa avukat birinci kısımda bu iş için belirlenen ücrete hak kazanır.

Nafaka davasında vekalet ücreti neye göre hesaplanır?

Hükmolunan nafakanın bir yıllık tutarı üzerinden üçüncü kısma göre hesaplanır ve bu tutar davanın görüldüğü mahkemeye göre belirlenmiş maktu ücretten az olamaz. Reddedilen kısım için ücrete hükmedilemez.

Hangi yılın tarifesi uygulanır?

AAÜT m.21 uyarınca hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır. Dava açılış tarihindeki tarife dikkate alınmaz.

Tarifenin altında ücret sözleşmesi yapılabilir mi?

Yapılamaz. Bu kural emredicidir; tarife altında kararlaştırılan ücret hükmü geçersiz sayılır ve yerine tarifedeki asgari ücret uygulanır.

Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?

Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez.

Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Tarife her yıl güncellenir ve yıl içinde de değişebilir; hesap yaparken hüküm tarihinde yürürlükte olan tarifeyi Resmî Gazete’den kontrol ediniz.