İcra Dosyası Nasıl Kapatılır? Kapak Hesabı, Tahsil Harcı ve e-Devlet

Borcu ödemek, icra dosyasını otomatik kapatmaz. Dosyanın kapanması için kapak hesabındaki tüm kalemlerin (anapara, faiz, masraf, vekâlet ücreti, tahsil harcı) ödenmesi ve gerekli işlemlerin yapılması gerekir. Sadece anaparayı öderseniz, kalan faiz veya harç yüzünden dosya açık kalabilir. Bu rehberde dosyayı doğru kapatmanın adımlarını açıklıyoruz.

Kapak Hesabı Nedir?

Kapak hesabı, dosyayı kapatmak için ödeme yapacağınız gün itibarıyla borcun ulaştığı toplam rakamdır. Takibin kesinleştiği andaki tutar değil, güncel toplamdır. Bu hesaba işlemiş faizler, icra masrafları, vekâlet ücreti ve tahsil harcı dahildir. Ödeme yapmadan önce icra müdürlüğünden veya UYAP’tan güncel kapak hesabını öğrenmek şarttır; aksi halde eksik ödeme dosyayı açık bırakır.

Tahsil Harcı Oranları

Tahsil harcı, alacağın tahsili sırasında alınan ve borçluya yansıyan nispi bir harçtır. Ödemenin hangi aşamada yapıldığına göre oran değişir:

Ödeme/icra emrinin tebliğinden sonra, hacizden önce ödenirse: yüzde 4,55. Hacizden sonra, satıştan önce ödenirse: yüzde 9,10. Satıştan sonra paraların paylaştırılması aşamasında: yüzde 11,38. Maaş haczi yoluyla tahsilde: yüzde 4,55. Önemli bir kural: ödeme veya icra emrinin tebliğinden önce yapılan ödemelerden tahsil harcı alınmaz.

Borcu Doğrudan Alacaklıya Ödediyseniz: Haricen Tahsil

Borcu icra dairesi yerine doğrudan alacaklıya veya avukatına ödediyseniz, dosya otomatik kapanmaz. Bu durumda alacaklının (veya vekilinin) icra dairesine haricen tahsil bildirimi yapması gerekir. Bildirim yapılmazsa, borç ödenmiş olsa bile dosya UYAP ve e-Devlet’te açık görünmeye devam eder. Dekontu mutlaka saklayın; gerekirse icra müdürlüğüne sunarak kapatma talep edebilirsiniz.

Hacizlerin Kaldırılması (Fek)

Dosya kapansa bile, banka hesabı, maaş, araç veya taşınmaz üzerindeki hacizler her zaman kendiliğinden kalkmaz. Bunlar için ayrıca haciz fekki (kaldırma) talebi gerekir. İcra müdürlüğü, fek için gereken harçlar yatırıldıktan sonra ilgili kurumlara (Tapu, Trafik/EGM, bankalar) elektronik yazı gönderir.

e-Devlet’ten Dosya Ne Zaman Düşer?

e-Devlet bir “silme” değil, “görüntüleme” platformudur. Dosyanın e-Devlet’ten kalkması için önce UYAP’ta icra dairesi tarafından “Kapalı” statüsüne getirilmesi gerekir. Dosya kapandıktan sonra e-Devlet verileri genellikle 24-48 saat içinde güncellenir ve dosya listenizden düşer. Dosya UYAP arşivinde görünmeye devam edebilir; ancak “kapalı” olması borcun bittiğini gösterir, endişe gerektirmez.

Dosya İşlemden Kalkması (1 Yıl Kuralı)

Dosyanın kapanmasının bir diğer yolu, alacaklının uzun süre işlem yapmamasıdır. İcra ve İflas Kanunu m.78 uyarınca, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz istenmezse haciz isteme hakkı düşer; bir yıl boyunca hiç işlem yapılmazsa dosya işlemden kaldırılır. Ancak bu, borcun silindiği anlamına gelmez; alacaklı harç ve giderleri yeniden ödeyerek dosyayı tekrar takibe koyabilir.

Tebliğden Önce Ödeme: Harçsız Kapanış

Önemli bir ayrıntı: ödeme veya icra emri henüz tebliğ edilmeden borç ödenirse tahsil harcı doğmaz. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre tahsil harcı alacağının doğması için ödeme/icra emrinin tebliği şarttır; tebliğden önce yapılan ödemelerden ve bu aşamada takipten vazgeçilmesinden tahsil harcı alınamaz. Bu nedenle takibi çok erken aşamada kapatmak, harç maliyetini sıfıra indirebilir.

Haricen Tahsilde Yarı Harç Avantajı

Borç, icra dairesi yerine doğrudan alacaklıya ödenip alacaklı satıştan önce takipten vazgeçtiğini bildirirse, Harçlar Kanunu’nun 23. maddesi gereği tahsil harcı yarı oranında alınır: hacizden önce haricen tahsilde yaklaşık yüzde 2,27, hacizden sonra satıştan önce ise yaklaşık yüzde 4,55. Ancak haczedilen mal satılıp paraya çevrildikten sonra vazgeçilirse yarı oran uygulanmaz; harç tam olarak (yüzde 11,38) alınır. Bu indirim, tarafları erken ve haricen anlaşmaya teşvik eder.

Cezaevi Harcı Borçludan Alınmaz

Tahsil edilen paranın yüzde 2’si oranında cezaevi (yapı) harcı da alınır; ancak bu harç, tahsil harcından bağımsızdır ve Yargıtay içtihatlarına göre yalnızca alacaklıdan kesilir, borçluya yükletilemez. Bu ayrımın kapak hesabında doğru yapılması gereksiz maliyeti önler.

Hacizlerin Kaldırılması İçin Ayrı Talep Gerekir

Dosyanın kapanması, malvarlığınız üzerindeki hacizleri kendiliğinden kaldırmaz. Banka, maaş, araç veya tapu üzerindeki hacizlerin silinmesi için ayrıca haciz fekki (kaldırma) talebinde bulunulması gerekir. Ayrıca e-Devlet bir silme platformu değildir: önce UYAP’ta dosyanın icra dairesince “kapalı” duruma getirilmesi, ardından e-Devlet verilerinin genellikle 24-48 saat içinde güncellenmesiyle dosya görünürden düşer.

Peşin Harç ve Vekâlet Ücreti Kapak Hesabında

Kapak hesabı yalnızca anapara ve faizden ibaret değildir. İlamsız ve kambiyo senedine dayalı takiplerde açılışta alacağın binde beşi oranında peşin harç yatırılır. 492 sayılı Harçlar Kanunu m.29 açık hükmüyle bu peşin harç, takip sonunda alınacak asıl harca mahsup olunur; yani mükerrer ödeme oluşmaz. Aynı madde uyarınca, alacaklı mahkemeye başvurmak zorunda kalırsa peşin harç kendisine iade edilir veya isteği üzerine mahkeme harçlarına mahsup edilir.

Sık karıştırılan nokta: peşin harç mahsup edilir, başvurma harcı edilmez. Başvurma harcı maktu ve bağımsız bir kalemdir; tahsil harcından düşülmez.

Takip bir avukat aracılığıyla yürütülmüşse, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan karşı vekâlet ücreti de kapak hesabına eklenir ve kural olarak borçludan tahsil edilir. Borçlu, kendisine tebliğ edilen ödeme emrindeki yasal ödeme süresi içinde borcu itiraz etmeksizin öderse, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.11/4 uyarınca vekâlet ücretinin tamamı değil dörtte üçü takdir edilir. Buradaki süre takip türüne göre değişir: ilamsız takipte yedi gün, kambiyo senetlerine mahsus takipte İİK m.168 uyarınca on gün. Süre geçtikten sonra yapılan tahsilatlarda indirim uygulanmaz.

Bu kalemlerin doğru hesaplanması, dosyanın eksiksiz ve tek seferde kapanması için belirleyicidir.

Kapak Hesabı Kalem Kalem

Kapak hesabı, ödeme yapacağınız gün itibarıyla borcun ulaştığı toplam rakamdır. İçindeki kalemleri bilmek, hem eksik ödeme yapıp dosyayı açık bırakmayı hem de fazla ödeme yapmayı önler. Aşağıdaki tablo, tipik bir ilamsız takipte kapak hesabını oluşturan kalemleri gösterir:

Tablodaki oranların güncel değerleri ve hangi aşamada hangi tahsil harcının uygulanacağı için tahsil harcı oranları rehberimize bakınız. Kesin tutar için her hâlükârda icra müdürlüğünden alınacak güncel kapak hesabı esas alınmalıdır; buradaki tablo hangi kalemlerin sorgulanacağını gösterir.

Faiz Kalemini Doğru Okumak

Kapak hesabında en çok tartışma çıkaran kalem faizdir. Üç soruyu ayrı ayrı sormak gerekir:

• Faizin türü ne? Sözleşmede kararlaştırılmış akdi faiz mi, 3095 sayılı Kanun’a göre yasal faiz mi, ticari işlerde avans faizi mi? Takip talebinde hangi faizin istendiği yazılıdır; istenmemiş bir faiz türü sonradan hesaba eklenemez.
• Faiz hangi tarihte başlıyor? Muacceliyet tarihi, temerrüt tarihi ve takip tarihi farklı olabilir. Takip talebinde gösterilen başlangıç tarihi bağlayıcıdır.
• Faize faiz yürütülmüş mü? İşlemiş faizin anaparaya eklenip üzerinden yeniden faiz hesaplanması kural olarak mümkün değildir. Kapak hesabında bu yönde bir işlem varsa itiraz konusudur.

Faiz hesabında hata olduğunu düşünüyorsanız, ödeme yapmadan önce icra dosyasından ayrıntılı hesap dökümü isteyin. Ödeme yaptıktan sonra hatayı geri almak çok daha zordur.

Abonelik Alacaklarında (MTS) Farklı İşleyen Kurallar

Telefon, internet, elektrik, doğal gaz ve su gibi abonelik sözleşmelerinden doğan alacaklar için 7155 sayılı Kanun ile Merkezî Takip Sistemi (MTS) kurulmuştur. Bu takiplerde harç rejimi klasik icra takibinden ayrılır ve borçlular çoğu zaman bunu bilmez.

492 sayılı Harçlar Kanunu m.29/A uyarınca MTS takiplerinde Merkezî Takip Sistemi harcı peşin alınır. Aynı madde, haciz aşamasına geçilmeden MTS aracılığıyla sonuçlanan icra takipleri için ayrıca icraya başvurma harcı ile tahsil harcı alınmayacağını hükme bağlar. Buna karşılık takip MTS kapsamında sonuçlandırılamaz veya takipten vazgeçilirse, tahsil edilmiş olan MTS harcı iade edilmez.

Pratik sonuç: abonelik borcunuz MTS üzerinden takibe konmuşsa ve haciz aşamasına geçilmeden ödeme yaparsanız, klasik takibe göre daha düşük bir harç yüküyle dosyayı kapatırsınız. Bu nedenle kapak hesabını isterken dosyanın MTS takibi mi klasik ilamsız takip mi olduğunu mutlaka sorun.

Kapak Hesabı Yanlışsa: İtiraz Yolu

İcra müdürlüğünün çıkardığı kapak hesabı bir icra işlemidir ve hatalı olabilir. Uygulamada en sık görülen hatalar şunlardır:

• takip talebinde istenmemiş bir faiz türünün hesaba eklenmesi,
• faiz başlangıç tarihinin yanlış alınması,
• peşin harcın tahsil harcından mahsup edilmemesi,
• cezaevi harcının borçluya yüklenmesi,
• süresinde ödeme yapılmasına rağmen vekâlet ücretinde dörtte bir indirimin uygulanmaması,
• ödeme emri tebliğinden önce yapılan ödemeden tahsil harcı alınması.

Bu hatalara karşı yol, İİK m.16 kapsamında icra mahkemesine şikâyettir. Süre, işlemi öğrenmeden itibaren yedi gündür. Şikâyet dilekçesine dosyadan alınan hesap dökümü eklenmeli ve hangi kalemin neden yanlış olduğu tek tek gösterilmelidir. Ödemeyi yapıp sonra şikâyet etmek yerine, mümkünse itirazı ödeme öncesinde yapmak gerekir.

Ödeme Sonrası Kontrol Listesi

Kapak hesabındaki tutarı yatırmak dosyayı otomatik olarak kapatmaz ve hacizleri kendiliğinden kaldırmaz. Ödemeden sonra şu adımlar tek tek takip edilmelidir:

• Dosya durumu. UYAP’ta dosyanın “kapalı” göründüğünü doğrulayın; adım adım sorgulama için e-Devlet ve UYAP icra sorgulama rehberimize bakınız. e-Devlet bir silme platformu değildir; veriler UYAP’taki kapanıştan sonra güncellenir.
• Hacizler ayrı ayrı kalkar. Banka blokesi, maaş haczi ve tapu/trafik şerhi tek bir işlemle değil, her biri için gönderilecek ayrı müzekkerelerle kaldırılır. Birinin kalkması diğerinin kalktığı anlamına gelmez.
• Banka hesabınızı kontrol edin. Fek yazısı bankaya ulaşana kadar bloke devam eder; süreç için banka hesabına haciz ve bloke kaldırma rehberimize bakınız.
• Maaş haczinde işvereni unutmayın. İşverene ayrıca yazı gitmezse kesinti sürebilir; birden fazla dosya varsa sıralama kuralı devreye girer.
• Tapu ve trafik şerhi. İlgili müdürlüklere fek yazısının ulaştığını teyit edin. İpotek söz konusuysa terkin ayrı bir işlemdir. Talep dilekçesi için fek talebi dilekçesi örneği, hacizlerin kalkmaması hâlinde izlenecek yol için borcu ödedim ama haciz kalkmıyor rehberimiz yol göstericidir.
• Belgeleri saklayın. Ödeme dekontu, kapak hesabı dökümü ve dosya kapanış kaydını en az on yıl saklayın.

“Dosya Kapandı” Sanıp Yanılmak: Üç Senaryo

• Sadece anapara ödendi. Faiz, harç, masraf ve vekâlet ücreti kalemleri açık kaldığı için dosya kapanmaz; kalan bakiye üzerinden faiz işlemeye ve hacizler işlemeye devam eder.
• Alacaklıya ödeme yapıldı ama dosyaya bildirilmedi. Bu durumda dosya açık görünür. Yapılacak işlem için haricen tahsil ve bildirim yükümlülüğü rehberimize bakınız; dilekçe için haricen tahsil bildirim dilekçesi örneği kullanılabilir. Alacaklı bildirmezse İİK m.71 yolu açıktır.
• Dosya işlemden kaldırıldı, kapanmadı. Uzun süre işlem yapılmayan dosya işlemden kaldırılabilir; ancak bu borcun sona ermesi değildir. Alacaklı harç ve giderleri yatırarak dosyayı yenileyip takibe devam edebilir. Borcun gerçekten sona ermesi için zamanaşımı sürelerinin dolması gerekir.

Borcun hiç doğmadığını veya sona erdiğini ileri sürüyorsanız izlenecek yol farklıdır: İİK m.72 menfi tespit davası. Tutarı bir defada ödeyemiyorsanız taksitlendirme talebi seçeneğini değerlendirebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular