Borç, icra veznesi yerine doğrudan alacaklıya ödenirse buna haricen tahsil denir. En büyük avantajı, tahsil harcının yarı oranda alınmasıdır (492 s.K. m.23): hacizden önce %2,27, hacizden sonra %4,55. Aşağıda alacaklı tarafından verilecek örnek bildirim dilekçesi yer almaktadır.
… İCRA MÜDÜRLÜĞÜ’NE
DOSYA NO: 20…/……… E.
BEYANDA BULUNAN (ALACAKLI): [Ad Soyad / Unvan], [Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
BORÇLU: [Ad Soyad], [Adres]
KONU: Alacağın haricen tahsil edildiğinin bildirilmesi, hacizlerin kaldırılması ve dosyanın kapatılması talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Yukarıda esas numarası yazılı dosyadan borçlu aleyhine icra takibi başlatılmış olup, ödeme emri borçluya …/…/20… tarihinde tebliğ edilmiştir.
2. Taraflar arasında varılan mutabakat gereğince, takibe konu alacağın tamamı …/…/20… tarihinde icra dosyası dışında (haricen) müvekkile ödenmiştir. Ödemenin haricen alındığını beyan ederim.
3. Bu itibarla dosyada takip konusu bakiye alacağımız kalmamıştır. Takipten haricen tahsil sebebiyle vazgeçiyoruz.
4. Dosyada [haciz bulunmamaktadır / …/…/20… tarihli … haczi bulunmaktadır]. Haricen tahsil harcı, bulunulan aşamaya göre 492 s.K. m.23 uyarınca yarı oranda hesaplanmalıdır.
5. Daha önce yatırılmış olan peşin harcın mahsubunu talep ederiz.
HUKUKİ SEBEPLER: 492 s.K. m.23 ve (1) sayılı tarife B-I bölümü, İİK ilgili hükümleri.
SONUÇ ve TALEP: Alacağın haricen tahsil edildiğinin dosyaya işlenmesini; haricen tahsil harcının yarı oran üzerinden tahakkuk ettirilmesini; harcın yatırılmasını müteakip borçlunun malvarlığı üzerindeki tüm hacizlerin (tapu, araç, banka, maaş ve üçüncü kişi hacizleri dâhil) kaldırılmasını (fekkini) ve dosyanın kapatılmasını arz ve talep ederiz.
Tarih: …/…/20…
Alacaklı Vekili
Av. [Ad Soyad] — İmza
Haricen Tahsil Harcı: Neden Yarı Oranda?
492 sayılı Harçlar Kanunu m.23 açıktır: “Her ne sebep ve suretle olursa olsun, icra takibinden vazgeçildiğinin zabıtnameye yazılması için vazgeçilen miktara ait tahsil harcının yarısı alınır.”
Bu nedenle, borç icra veznesi yerine doğrudan alacaklıya ödenir ve alacaklı takipten vazgeçerse, tahsil harcı yarıya iner:
- Ödeme emri tebliğ edilmiş, henüz haciz yok: normal oran %4,55 → haricen %2,27
- Haciz var, satış yok: normal oran %9,10 → haricen %4,55
- Ödeme emri hiç tebliğ edilmemişse: tahsil harcı alınmaz
⚠️ Kritik istisna (m.23/2): Haczedilen mal satılıp paraya çevrildikten sonra vazgeçilirse, tahsil harcı tam oranda (%11,38) alınır. Satış işlemiyle birlikte devletin harç alacağı doğmuş sayılır. Bu nedenle vazgeçme zamanlaması, ödenecek harcı doğrudan etkiler.
Süreç Nasıl İşler?
- Anlaşma: Taraflar, dosya borcunun dışında bir rakam üzerinden de anlaşabilir. Haricen tahsilin en önemli avantajı bu pazarlık imkânıdır; dosyadaki asıl alacak, faiz, vekâlet ücreti ve masraf kalemleriyle bağlı kalınmaz.
- Ödeme: Borçlu, kararlaştırılan tutarı doğrudan alacaklıya veya vekiline öder. Mutlaka banka kanalıyla, açıklama yazarak ödeyin — dekont tek ispat aracınızdır.
- Bildirim: Alacaklı veya vekili, UYAP üzerinden dosyaya haricen tahsil bildirim dilekçesi sunar.
- Harç tahakkuku: İcra müdürlüğü, aşamaya göre yarı oranlı tahsil harcını hesaplar.
- Harcın yatırılması: Kural olarak harcın yükümlüsü borçludur; ancak taraflar kimin yatıracağını aralarında kararlaştırabilir.
- Fek ve kapatma: Harç yatırılmadan icra müdürlüğü hacizleri kaldırmaz ve dosyayı kapatmaz. Harç yatırılınca hacizler fekkedilir, dosya kapatılır.
Borçlunun Dikkat Etmesi Gereken 4 Nokta
1) Ödeme yaptım, dosya kapanmadı: Ödeme yapmış olmanız tek başına yetmez. Bildirim yapılıp harç yatırılmadıkça dosya açık kalır, faiz işlemeye devam eder ve yeni haciz işlemleriyle karşılaşabilirsiniz. Ödemeyi yaptığınız gün bildirimin yapılmasını takip edin.
2) Ödemeyi belgeleyin: Elden nakit ödeme yapmayın. Banka havalesi/EFT ile, açıklama kısmına dosya numarasını yazarak ödeyin.
3) Yazılı protokol yapın: Anlaşma tutarını, harcın kimin ödeyeceğini ve alacaklının hacizleri kaldırma taahhüdünü yazılı hâle getirin.
4) Hacizlerin gerçekten kalktığını kontrol edin: Dosya kapandıktan sonra tapu, araç sicili ve banka hesaplarınızdaki şerhleri ayrıca kontrol edin. Fek yazıları ilgili kurumlara ulaşmamış olabilir.
Cezaevi Yapı Harcı Tartışması
2548 sayılı Kanun m.1 uyarınca, icra dairelerince tahsil olunan paranın %2’si oranında cezaevi yapı harcı alınır. Bu harç alacaklıdan tahsil edilir ve Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre borçluya yükletilemez.
Haricen tahsilde ise bu konuda görüş ayrılığı vardır:
- Bir görüşe göre haricen tahsilde de %2 cezaevi harcı alınır.
- Diğer görüşe göre, kanun harcın “tahsil olunan” paradan alınacağını söylediğinden ve haricen tahsilde para icra müdürlüğünce tahsil edilmediğinden, cezaevi harcı alınmamalıdır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 15.01.2018 tarihli, E.2017/16870, K.2018/329 sayılı kararı bu yöndedir.
Uygulama icra müdürlüğüne göre değişebilmektedir. Fazla tahsil edilen harç için icra mahkemesine şikâyet yolu açıktır; harçlar kamu düzeninden sayıldığından bu şikâyet süresiz olarak kabul edilmektedir. Somut dosyanızdaki uygulamayı avukatınızla teyit ediniz.
Haricen Tahsil, Feragat ve Ödeme: Üç Farklı İşlem
Dosyanın kapanmasına giden üç farklı yol vardır ve harç sonuçları birbirinden ayrılır. Yanlış işlem seçimi gereksiz harç yüküne yol açar.
| İşlem | Ne demek | Harç sonucu |
|---|---|---|
| Dosyaya ödeme | Borçlu icra dosyasına yatırır | Tam tahsil harcı |
| Haricen tahsil | Alacaklı dosya dışında tahsil eder | Yarı oranda tahsil harcı |
| Takipten feragat | Alacaklı takipten vazgeçer | Aşamaya göre değişir |
| Borcun düşmesi | Alacak sona ermiş | Ayrıca değerlendirilir |
| Kısmi tahsil | Bir bölümü tahsil edilmiş | Tahsil edilen üzerinden |
| Bildirim yapılmaması | Dosya açık kalır | Harç ve sorumluluk sürer |
Son satır her iki taraf için de risk taşır: dosya dışında tahsilat yapılmış ancak bildirilmemişse takip hukuken sürmeye devam eder. Bu durumda borçlu ödediği hâlde hakkındaki haciz ve şerhler kalkmaz; alacaklı ise ödenmemiş bir alacak varmış gibi işlem yapmaya devam ederek sorumlulukla karşılaşabilir. Bu nedenle harici ödeme yapıldığında bildirim gecikmeden yapılmalıdır.
Borçlu Açısından Dört Kritik Nokta
Harici ödeme borçlu için hızlı bir çözüm gibi görünse de, korunmadığında ciddi risk doğurur.
| Risk | Neden doğar | Önlemi |
|---|---|---|
| Ödeme belgelenmemiş | Elden nakit ödeme | Banka havalesi/EFT ile ödeme |
| Bildirim yapılmamış | Alacaklı dosyayı kapatmamış | Yazılı taahhüt alın |
| Hacizler kalkmamış | Fek talebi verilmemiş | Fek talebini takip edin |
| Tahsil harcı ödenmemiş | Dosya kapanmaz | Harcın kim ödeyeceğini yazın |
| Kısmi ödeme tam sanılmış | Kapak hesabı yapılmamış | Güncel kapak hesabı isteyin |
| Faiz ve masraf hesaplanmamış | Anapara üzerinden ödeme | Fer’ileri dâhil edin |
| Yeni takip riski | Kalan bakiye var | Bakiye sıfırlandığını belgeleyin |
Beşinci satır en sık yaşanan sorundur: borçlu anaparayı ödeyip dosyanın kapandığını sanır, oysa faiz, vekâlet ücreti ve masraflar bakiye olarak kalır. Bu nedenle ödeme öncesinde icra dosyasından güncel kapak hesabı alınmalı ve ödemenin bu tutarın tamamını karşıladığı yazılı olarak teyit edilmelidir. Süreç için icra dosyası nasıl kapatılır: kapak hesabı ve tahsil harcı, hacizlerin kaldırılması için borcu ödedim ama haciz kalkmıyor rehberlerimize bakabilirsiniz.
Bildirim Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
Bildirim dilekçesi kısa bir metindir; ancak eksik yazıldığında dosya kapanmaz ve süreç uzar.
| Unsur | Ne yazılmalı |
|---|---|
| İcra dairesi ve dosya no | Takibin yürüdüğü daire ve esas numarası |
| Taraflar | Alacaklı ve borçlu bilgileri |
| Tahsil edilen tutar | Rakam ve yazıyla |
| Tahsil tarihi | Ödemenin yapıldığı tarih |
| Kapsam | Tahsilatın alacağın tamamını mı kapsadığı |
| Hacizlerin kaldırılması | Fek talebi açıkça yazılmalı |
| Harç beyanı | Haricen tahsil harcının ödeneceği |
| İmza | Alacaklı veya vekili |
Altıncı satır atlandığında dosya kapansa dahi tapu, trafik ve banka üzerindeki şerhler kendiliğinden kalkmaz. Bu nedenle bildirim dilekçesinde hacizlerin kaldırılması (fek) talebi açıkça yer almalıdır. Harcın hangi taraf tarafından ödeneceği konusundaki anlaşma da yazılı hâle getirilmelidir; aksi hâlde dosya harç ödenmediği için açık kalır. Konunun genel çerçevesi için haricen tahsil ne demek ve haricen tahsil harcı: oranlar ve kim öder yazılarımızı inceleyiniz.
Özetle: Ödemek Yetmez, Bildirmek Gerekir
Haricen tahsil, alacaklının borcu icra dosyası dışında tahsil etmesidir ve doğru yürütüldüğünde her iki taraf için de avantajlıdır: tahsil harcı yarı oranda uygulanır. Ancak bildirim yapılmadığında takip hukuken sürmeye devam eder — borçlu ödediği hâlde hacizler kalkmaz, alacaklı ise ödenmemiş alacak varmış gibi işlem yaparak sorumlulukla karşılaşabilir.
Borçlu için dört kural belirleyicidir: ödeme banka üzerinden yapılmalı, öncesinde icra dosyasından güncel kapak hesabı alınmalı, bildirim dilekçesinde hacizlerin kaldırılması (fek) talebi açıkça yer almalı ve harcın hangi taraf tarafından ödeneceği yazılı hâle getirilmelidir. Anaparanın ödenmesi çoğu zaman yeterli değildir; faiz, vekâlet ücreti ve masraflar bakiye olarak kalır.
Dilekçede Hangi İfade Hangi Sonucu Doğurur?
Bu dilekçede kullanılan ifade, dosyanın kaderini ve harç yükünü belirler. Üç farklı beyanın sonucu birbirinden farklıdır.
| Beyan | Anlamı | Sonucu |
|---|---|---|
| “Haricen tahsil ettim” | Alacak dosya dışında ödendi | Tahsil harcı doğar |
| “Takipten feragat ediyorum” | Takip hakkından vazgeçme | Farklı harç rejimi |
| “Alacağımdan feragat ediyorum” | Maddi hakkın kendisinden vazgeçme | Bir daha istenemez |
| Karışıklık riski | İfadeler farklı sonuç doğurur | Dikkatle seçin |
| Haciz fekki | Aynı dilekçede talep edilmeli | Ayrı dilekçeye gerek kalmaz |
| İpotek fekki | Varsa açıkça yazın | Tapuya müzekkere |
| Yakalama şerhi | Araçta varsa kaldırılması istenmeli | e-Fek |
| Harç | Kimin ödeyeceği belirtilmeli | Anlaşma varsa yazın |
| Dosyanın kapatılması | Talep edilmeli | Kendiliğinden kapanmaz |
İlk üç satır bu dilekçenin en kritik noktasıdır: “haricen tahsil”, “takipten feragat” ve “alacaktan feragat” birbirinden farklı hukuki sonuçlar doğurur. Özellikle alacağın kendisinden feragat, alacak hakkını tamamen sona erdirir ve aynı alacak için yeniden takip yapılamaz.
Beşinci, altıncı ve yedinci satırlar ise zaman kazandırır; haciz fekki, ipotek terkini ve araçtaki yakalama şerhinin kaldırılması aynı dilekçede talep edilirse ayrı başvurulara gerek kalmaz. Ayrıntı için takipten vazgeçme ve haricen tahsil rehberimize bakabilirsiniz.
Satış ve ihale rehberlerimiz: UYAP e-satıştan alım · pey sürme ve süre uzatma · ihalenin feshi davası · kıymet takdirine itiraz · sıra cetveline itiraz · haricen tahsil ve harcı
📖 İlgili Rehberler
Sık Sorulan Sorular
Haricen tahsil harcı ne kadardır?
Tahsil harcı yarı oranda alınır (492 s.K. m.23): hacizden önce %2,27, hacizden sonra satıştan önce %4,55. Haczedilen mal satıldıktan sonra vazgeçilirse harç tam oranda (%11,38) alınır.
Haricen tahsil bildirimi için süre var mı?
Kanunda kesin bir süre öngörülmemiştir. Ancak dosya açık kaldığı sürece faiz işler ve yeni haciz işlemleri yapılabilir; bu nedenle ödeme yapılır yapılmaz bildirimin ivedilikle yapılması gerekir.
Harcı kim öder?
Kural olarak tahsil harcının yükümlüsü borçludur. Ancak taraflar harcın kim tarafından yatırılacağını aralarında kararlaştırabilir. Harç yatırılmadan hacizler kaldırılmaz ve dosya kapatılmaz.
Ödeme emri tebliğ edilmeden ödeme yaparsam harç öder miyim?
Hayır. Ödeme veya icra emri tebliğ edilmeden yapılan ödemelerden tahsil harcı alınmaz.
Haricen tahsil ile feragat aynı şey mi?
Hayır. Feragat, alacaktan tümüyle vazgeçmedir ve maddi hukuk bakımından alacağı sona erdirir. Haricen tahsil ise alacağın icra dışında tahsil edildiğinin bildirilmesidir. Hukuki sonuçları farklıdır.
Ödedim ama alacaklı bildirim yapmıyor, ne yapabilirim?
Ödemeyi belgeleyerek icra dosyasına dilekçe sunabilir, borcun ödendiğini beyan ederek hacizlerin kaldırılmasını talep edebilirsiniz. Uyuşmazlık halinde icra mahkemesine şikâyet ve gerektiğinde menfi tespit/istirdat davası yolu açıktır.
Masraf ve Harç Rejimi
Haricen tahsil bildirimi, dosya masraf ve harç düzeninin içinde değerlendirilir.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Masraf | Takip giderlerinin alacaklıca peşin karşılanması | İİK m.59 |
| Yükleme | Giderlerin borçludan tahsili | İİK m.15 |
| Harç | Harçların kanuna göre belirlenmesi | 492 sayılı Kanun |
| Tahsil harcı | Tahsil edilen tutar üzerinden alınması | 492 sayılı Kanun |
| Haricen tahsil | Dosya dışı tahsilatın bildirilmesi | |
| Aşama | Harcın takibin aşamasına göre değişmesi | |
| Muhafaza | Yediemin ve muhafaza giderleri | İİK m.88 |
| Öncelik | Giderlerin satış bedelinden öncelikle karşılanması | İİK m.138 |
Altıncı satır, tutarı doğrudan belirler: haricen tahsil harcı, tahsilatın takibin hangi aşamasında yapıldığına göre farklılaşır. Bu nedenle bildirimde tahsilat tarihinin doğru gösterilmesi gerekir.
Bildirim yapılmadan dosya kapanmaz. Dosya dışında yapılan tahsilat icra dairesine bildirilmedikçe dosya borcu görünmeye devam eder ve hacizler ayakta kalır. Bildirim üzerine doğan harç yatırılmadan da kapanış işlemleri tamamlanmaz; bu nedenle harç tutarı önceden hesaplanmalıdır.
Kapanış ve Fek İşlemleri
Bildirimden sonra tamamlanması gereken adımlar bulunur.
| Adım | İçerik |
|---|---|
| Bildirim | Haricen tahsilin dosyaya bildirilmesi |
| Tutar | Tahsil edilen tutarın gösterilmesi |
| Tarih | Tahsilat tarihinin belirtilmesi |
| Harç | Doğan harcın hesaplanması |
| Ödeme | Harcın yatırılması |
| Kapanış | Dosyanın kapatılması |
| Fek | Hacizlerin kaldırılmasının istenmesi |
| Teyit | Sicillerdeki şerhlerin düştüğünün kontrolü |
Yedinci ve sekizinci satırlar birlikte okunmalıdır: dosyanın kapanması hacizleri kendiliğinden kaldırmaz; kaldırma talebinde bulunulması ve yazının ilgili sicile gönderilmesi gerekir.
Dosya kapatma için dosya kapatma ve kapak hesabı rehberimize bakabilirsiniz.
Haricen Tahsil, Feragat ve Ödeme
Üç işlem sık karıştırılır; harç ve sonuç bakımından ayrışır.
| Ölçüt | Haricen tahsil | Feragat | Dosyaya ödeme |
|---|---|---|---|
| Tanım | Dosya dışı tahsilat | Alacaktan vazgeçme | Dosyaya yatırma |
| Alacak | Tahsil edilmiş olması | Vazgeçilmesi | Tahsil edilmesi |
| Harç | Kendi oranında | Kendi oranında | Tahsil harcı |
| Bildirim | Dosyaya bildirilmesi | Dilekçeyle | Makbuzla |
| Kapanış | Harç sonrası | Harç sonrası | Harç sonrası |
| Hacizler | Ayrıca kaldırılması | Aynı şekilde | Aynı şekilde |
| Belge | Tahsilat belgesi | Feragat beyanı | Tahsilat makbuzu |
| Sonuç | Takibin sona ermesi | Aynı şekilde | Aynı şekilde |
Üçüncü satır, üç işlemin ayrıldığı temel noktadır: harcın oranı ve matrahı işlemin türüne göre belirlenir; bu nedenle bildirimde işlemin niteliği açıkça gösterilmelidir.
Beyan sonradan değiştirilemez. Dosyaya sunulan bildirimde işlemin türü ve tahsil edilen tutar açıkça yazılmalıdır. Sonradan yapılan düzeltmeler harç hesabında uyuşmazlık doğurur; bu nedenle dilekçe sunulmadan önce tutar ve tarih teyit edilmelidir.
Tahsilat Öncesi Satış Zinciri
Haricen tahsil, satış aşamasına gelmeden önce gündeme gelir.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Satış isteme | Hacizden itibaren bir yıl | İİK m.106 |
| Haczin düşmesi | Süresinde satış istenmez veya gider on beş gün içinde yatırılmazsa | İİK m.110 |
| Kıymet takdiri | Raporun ilgililere tebliği | İİK m.128 |
| Şikâyet | Tebliğden itibaren yedi gün; masraf da yedi gün içinde | İİK m.128/a |
| Rızaen satış | Kıymet takdirinden itibaren yedi gün | İİK m.111/a |
| Elektronik artırma | Portalda yedi günlük teklif süresi | İİK m.111/b |
| İlan | En az on beş gün önce ilan | İİK m.114 |
| İhale bedeli | Sonuç tutanağının ilanından itibaren yedi gün | İİK m.118 |
Birinci ve ikinci satırlar, harç hesabında da rol oynar: tahsilatın takibin hangi aşamasında yapıldığı, doğacak harcın oranını etkiler. Bu nedenle satış aşamasına gelinmeden yapılan tahsilatlar borçlu bakımından daha az maliyet doğurur.
Erken tahsilat her iki tarafa yarar sağlar. Satış süreci başlamadan yapılan dosya dışı tahsilat, alacaklı bakımından hızlı sonuç, borçlu bakımından ise daha düşük harç ve masraf anlamına gelir. Bu nedenle görüşme imkânı satış ilanından önce değerlendirilmelidir.
Borçlu Bakımından Denetim
Haricen ödeme yapan borçlunun denetleyeceği hususlar vardır.
| Konu | Ne kontrol edilir |
|---|---|
| Belge | Ödeme belgesinin alınması |
| Tutar | Ödenen tutarın yazılı gösterilmesi |
| Kapsam | Ödemenin hangi dosyaya ait olduğu |
| Bildirim | Alacaklının dosyaya bildirmesi |
| Harç | Harcın kimin karşılayacağı |
| Anlaşma | Bu hususun yazılı kararlaştırılması |
| Kapanış | Dosyanın kapandığının teyidi |
| Fek | Hacizlerin kaldırılması |
Beşinci ve altıncı satırlar birlikte okunmalıdır: haricen tahsil harcının kim tarafından karşılanacağı taraflar arasında kararlaştırılmalı ve bu husus yazılı hâle getirilmelidir.
Ödeme belgesi olmadan bildirim güçleşir. Dosya dışında yapılan ödemenin belgelenmemesi hâlinde, alacaklının bildirimde bulunmaması durumunda borçlu ispat güçlüğüyle karşılaşır. Bu nedenle ödemenin banka üzerinden ve açıklamalı yapılması yerinde olur.
Uygulamada Sık Yapılan Hatalar
Haricen tahsil sürecinde tekrarlanan hatalar sınırlıdır.
| Hata | Sonucu |
|---|---|
| Bildirim | Tahsilatın dosyaya bildirilmemesi |
| Tutar | Tahsil edilen tutarın eksik gösterilmesi |
| Tarih | Tahsilat tarihinin yanlış yazılması |
| Nitelik | Feragatle karıştırılması |
| Harç | Kimin karşılayacağının kararlaştırılmaması |
| Ödeme | Harcın yatırılmaması |
| Kapanış | Dosyanın kapatılmaması |
| Fek | Hacizlerin kaldırılmasının istenmemesi |
Üçüncü satır, harç tutarını doğrudan etkiler: tahsilatın takibin hangi aşamasında yapıldığı harcın oranını belirlediğinden, tarih doğru gösterilmelidir.
Dosya kapanmadan hacizler kalkmaz. Bildirim yapılıp harç yatırılmadıkça dosya kapanmaz; kapanmadıkça da hacizlerin kaldırılması işlemi yürütülmez. Bu nedenle süreç sonuna kadar izlenmelidir.
Uygulamada Sık Sorulanlar
Haricen tahsil konusunda tekrarlanan sorular belirli başlıklarda toplanır.
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Tanım | Dosya dışında yapılan tahsilat |
| Bildirim | Dosyaya bildirilmesi gereği |
| Harç | Kendi oranında doğması |
| Aşama | Harcın takip aşamasına göre değişmesi |
| Taraf | Harcı kimin karşılayacağı |
| Kapanış | Harç sonrası dosyanın kapatılması |
| Hacizler | Ayrıca kaldırılması |
| Belge | Tahsilat belgesinin saklanması |
Beşinci satır, taraflar arasında en sık uyuşmazlık doğuran husustur: harcın kim tarafından karşılanacağı kanunen belirlenmiş bir sonuç olmayıp taraflar arasında kararlaştırılabilir.
Anlaşma yazılı yapılmalıdır. Dosya dışı ödemede tutar, tarih ve harcın kim tarafından karşılanacağı yazılı hâle getirilmelidir. Aksi hâlde bildirim aşamasında uyuşmazlık doğar ve dosya kapanmaz.
Alacaklı Bakımından Süreç
Dosya dışı tahsilat yapan alacaklının atacağı adımlar sıralıdır.
| Adım | İçerik |
|---|---|
| Tahsilat | Tutarın alınması |
| Belge | Tahsilat belgesinin düzenlenmesi |
| Bildirim | Dosyaya dilekçeyle bildirilmesi |
| Tutar | Tahsil edilen tutarın gösterilmesi |
| Tarih | Tahsilat tarihinin belirtilmesi |
| Harç | Doğan harcın yatırılması |
| Kapanış | Dosyanın kapatılması |
| Fek | Hacizlerin kaldırılması |
Üçüncü satır, alacaklının kanuni yükümlülüğüdür: dosya dışında tahsil edilen tutarın icra dairesine bildirilmesi gerekir; bildirilmemesi hâlinde dosya borcu görünmeye devam eder.
Kısmi tahsilat da bildirilmelidir. Dosya borcunun tamamı değil bir kısmı haricen tahsil edilmişse bu tutar da bildirilmeli ve dosya hesabından düşülmelidir. Aksi hâlde borçlu bakımından hesap uyuşmazlığı doğar.
Masraf ve Harç Kalemleri
Dosya borcunun kalemleri harç hesabında da rol oynar.
| Kalem | Değerlendirme |
|---|---|
| Asıl alacak | Takibe konu tutar |
| Faiz | İşlemiş ve işleyecek faiz |
| Takip masrafı | Tebligat ve dosya giderleri (İİK m.59) |
| Muhafaza | Yediemin ve depo gideri (İİK m.88) |
| Satış gideri | İlan ve satış masrafları |
| Vekâlet ücreti | Takip vekille yürütülüyorsa |
| Harç | Kanuna göre hesaplanması |
| Toplam | Kapak hesabının çıkarılması |
Yedinci ve sekizinci satırlar birlikte okunmalıdır: haricen tahsil harcı, bildirilen tutar üzerinden ve takibin aşamasına göre hesaplanır; bu nedenle kapak hesabı önceden alınmalıdır.
Kapak hesabı önceden alınmalıdır. Dosya dışı ödeme yapılmadan önce güncel kapak hesabının alınması, hem ödenecek tutarın hem doğacak harcın öngörülmesini sağlar. Aksi hâlde bildirim aşamasında beklenmeyen kalemlerle karşılaşılır.
Süreç Yönetimi
Haricen tahsilden dosya kapanışına kadar izlenecek adımlar sıralıdır.
| Adım | İçerik |
|---|---|
| Görüşme | Taraflar arasında anlaşma |
| Yazılı hâle getirme | Tutar, tarih ve harç sorumluluğu |
| Ödeme | Banka üzerinden ve açıklamalı |
| Belge | Tahsilat belgesinin düzenlenmesi |
| Bildirim | Dosyaya dilekçeyle sunulması |
| Harç | Hesaplanması ve yatırılması |
| Kapanış | Dosyanın kapatılması |
| Fek | Hacizlerin kaldırılması ve teyit |
İkinci satır, sonraki tüm uyuşmazlıkları önler: tutar, tarih ve harcın kim tarafından karşılanacağı önceden yazılı hâle getirilmelidir.
Süreç bildirimle bitmez. Bildirim sunulduktan sonra harcın yatırılması, dosyanın kapatılması ve hacizlerin kaldırılması adımları da tamamlanmalıdır. Bu adımlar atılmadıkça sicillerdeki şerhler görünmeye devam eder.
Dosya Kapanışı ve Fek
Bildirim sonrası kapanış işlemleri tamamlanmalıdır.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Satış isteme | Hacizden itibaren bir yıl | İİK m.106 |
| Haczin düşmesi | Süresinde satış istenmez veya gider on beş gün içinde yatırılmazsa | İİK m.110 |
| Kıymet takdiri | Raporun ilgililere tebliği | İİK m.128 |
| Şikâyet | Tebliğden itibaren yedi gün; masraf da yedi gün içinde | İİK m.128/a |
| Rızaen satış | Kıymet takdirinden itibaren yedi gün | İİK m.111/a |
| Elektronik artırma | Portalda yedi günlük teklif süresi | İİK m.111/b |
| İlan | En az on beş gün önce ilan | İİK m.114 |
| İhale bedeli | Sonuç tutanağının ilanından itibaren yedi gün | İİK m.118 |
Birinci ve ikinci satırlar, haricen tahsil öncesinde dosyanın hangi aşamada olduğunu gösterir: satış talebi yapılmış ve gider yatırılmışsa harç oranı da buna göre değişir.
Aşama harcı belirler. Haricen tahsil harcı, tahsilatın takibin hangi aşamasında yapıldığına göre farklılaşır. Satış aşamasına gelinmeden yapılan tahsilat, borçlu bakımından daha düşük maliyet doğurur; bu nedenle görüşme imkânı erken değerlendirilmelidir.
Borçlu Bakımından Dört Nokta
Dosya dışı ödemede borçlunun gözetmesi gereken hususlar sınırlıdır.
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Belge | Ödemenin belgelenmesi |
| Kanal | Banka üzerinden ve açıklamalı ödeme |
| Bildirim | Alacaklının dosyaya bildirme yükümlülüğü |
| Harç | Sorumluluğun kararlaştırılması |
| Kapanış | Dosyanın kapandığının teyidi |
| Fek | Hacizlerin kaldırılması |
| Sicil | Şerhlerin düştüğünün kontrolü |
| Arşiv | Belgelerin saklanması |
İkinci satır, ispat bakımından belirleyicidir: ödemenin banka üzerinden ve hangi dosyaya ait olduğu yazılarak yapılması, sonradan doğacak uyuşmazlıkları önler.
Bildirim yapılmazsa borç görünmeye devam eder. Alacaklının dosyaya bildirimde bulunmaması hâlinde borçlu, ödeme belgesine dayanarak durumu icra dairesine bildirebilir. Bu nedenle ödeme belgeleri mutlaka saklanmalıdır.
Dosya kapatma için dosya kapatma ve kapak hesabı rehberimize bakabilirsiniz.
