İtirazın İptali Dava Dilekçesi Örneği (2026) — İİK 67

Borçlu ödeme emrine itiraz ettiğinde takip durur. Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açarak takibe devam edebilir (İİK m.67). Haksız itiraz eden borçlu, alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatı öder.

1 Yıllık Hak Düşürücü Süre

İİK m.67: “Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.”

• Süre, itirazın alacaklıya tebliğinden başlar. İtiraz tebliğ edilmedikçe süre işlemez.
• Süre hak düşürücüdür ve hâkim tarafından kendiliğinden (resen) gözetilir.
• Süre kaçırılırsa itirazın iptali davası açılamaz. Ancak alacaklının genel hükümlere göre alacak davası açma hakkı saklıdır — bu durumda icra inkâr tazminatı istenemez ve mevcut takip düşer.

İcra İnkâr Tazminatı: 4 Şart Birden Gerekir

İİK m.67/2 uyarınca icra inkâr tazminatı, hükmolunan alacağın %20’sinden az olamaz. Üst sınır yoktur. Ancak dört şart birlikte aranır:

1. Süresinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunmalı.
2. Borçlunun itirazı haksız bulunmalı (dava kabul edilmeli).
3. Alacaklı dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olmalı — mahkeme resen hükmedemez. Uygulamadaki en sık hata budur.
4. Alacak likit olmalı.

Borçlunun kötü niyeti aranmaz. Yalnızca itirazın haksızlığı ve alacağın likit olması yeterlidir.

Kısmi kabul: İtiraz kısmen haksız bulunursa, kabul edilen kısım üzerinden tazminata hükmedilir.

“Likit Alacak” Ne Demek? — Davanın Kaderini Belirler

Bir alacağın likit sayılabilmesi için, ya gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlunun bütün unsurları bilerek, tek başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek durumda olması gerekir.

Genellikle likit sayılanlar: Fatura ve cari hesap ekstresine dayalı ticari alacaklar, kesin miktarı belirli sözleşme bedelleri, kambiyo senedi bedelleri.

Genellikle likit sayılmayanlar: Miktarı yargılamayı ve bilirkişi incelemesini gerektiren tazminat alacakları, tartışmalı hak iddiaları.

Yargıtay uygulaması: Hak tartışmalı ise icra inkâr tazminatına hükmedilemez. Alacak likit değilken tazminata hükmedilmesi bozma sebebidir.

Borçlu Lehine: Kötü Niyet Tazminatı

İİK m.67 çift yönlüdür. Dava reddedilir ve alacaklının takibinde hem haksız hem kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, borçlunun talebi üzerine alacaklı, reddolunan alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilir.

Borçlu açısından şartlar:

• Dava kısmen veya tamamen reddedilmeli,
• Alacaklının kötü niyeti ispatlanmalı (ispat yükü borçludadır),
• Borçlu, cevap dilekçesinde açıkça talep etmiş olmalı.

Diğer sonuçlar: Davanın kabulü hâlinde borçlu, kararın tefhim veya tebliğinden itibaren 3 gün içinde mal beyanında bulunmak zorundadır. Haciz istenebilmesi için kararın kesinleşmesi gerekmez.

Dilekçenin Zorunlu Unsurları: HMK m.119

İtirazın iptali davası, takip hukukuna değil genel hükümlere tabi bağımsız bir davadır. Bu nedenle dilekçe, icra dairesine verilen bir talep yazısı gibi değil, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 119. maddesine uygun bir dava dilekçesi olarak hazırlanmalıdır.

HMK m.119/1 uyarınca dilekçede şunlar bulunur: mahkemenin adı; davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri; davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası; varsa kanuni temsilcilerin ve vekilin adı, soyadı ve adresleri; davanın konusu ve dava konusunun değeri; davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri; iddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği; dayanılan hukuki sebepler; açık bir şekilde talep sonucu; ve imza.

İtirazın iptali davasına özgü olarak dilekçede ayrıca icra dosyasının numarası, ödeme emrinin tebliğ tarihi ve itirazın alacaklıya tebliğ tarihi mutlaka yer almalıdır. Bir yıllık hak düşürücü sürenin tutup tutmadığı bu tarih üzerinden denetlenir.

Hangi Eksiklik Davayı Düşürür, Hangisi Düşürmez?

Uygulamada en az bilinen ama en çok zarar veren kural HMK m.119/2’dir. Bu fıkra, dilekçe eksikliklerini iki gruba ayırır ve yaptırımları farklıdır.

Birinci grup — bir haftalık kesin süre ve ardından davanın açılmamış sayılması. Birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususlar eksikse, hâkim davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verir; bu süre içinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır. Bu gruba giren tipik eksiklikler şunlardır: tarafların adı, soyadı ve adresleri; davacının T.C. kimlik numarası; vekilin veya kanuni temsilcinin bilgileri; açık talep sonucu; imza.

Sonucun ağırlığına dikkat edilmelidir: dava açılmamış sayıldığında, o dava hiç açılmamış gibi işlem görür. Bu arada İİK m.67’deki bir yıllık hak düşürücü süre dolmuşsa alacaklının itirazın iptali yolu tümüyle kapanır.

İkinci grup — bu yaptırıma tabi olmayan bentler. Mahkemenin adı (a), davanın konusu ve değeri (d), vakıalar (e), deliller (f) ve hukuki sebepler (g) bakımından HMK m.119/2’deki mekanizma işletilemez. Örneğin dilekçede dayanılan hukuki sebeplerin gösterilmemiş olması nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi hukuka aykırıdır; hâkim Türk hukukunu kendiliğinden uygulamakla yükümlüdür.

Bu ayrımın pratik anlamı şudur: imza veya talep sonucu gibi görünüşte biçimsel bir eksiklik davayı öldürebilirken, hukuki sebep yazılmamış olması tek başına aynı sonucu doğurmaz.

Vakıaları Nasıl Yazmalı? Somutlaştırma Yükü

HMK m.119/1-e, vakıaların sıra numarası altında açık özetler hâlinde yazılmasını ister. Bu bir biçim tercihi değil, kanuni bir gerekliliktir.

Buna bağlı ikinci bir yükümlülük daha vardır: HMK m.194’te düzenlenen somutlaştırma yükü. Taraflar, dayandıkları vakıaları açıklamak ve bu vakıaların hangi delillerle ispat edileceğini belirtmek zorundadır. “Alacağım vardır, ödenmemiştir” biçimindeki soyut anlatım bu yükü karşılamaz.

İtirazın iptali dilekçesinde vakıa anlatımı şu zinciri kurmalıdır: taraflar arasındaki hukuki ilişki nasıl doğdu (sözleşme, sipariş, teslim), alacak hangi tarihte ve hangi miktarda muaccel oldu, ödeme neden yapılmadı, hangi tarihte icra takibi başlatıldı, borçlu neye itiraz etti ve itiraz neden haksızdır.

Her vakıanın karşısına, o vakıayı ispatlayacak delil ayrı ayrı yazılmalıdır: fatura numarası, irsaliye tarihi, banka dekontu, cari hesap ekstresi, yazışma, tanık. Toplu hâlde “her türlü yasal delil” ifadesi delil gösterme yükünü karşılamaz ve karşı tarafın delil listesine dayanma imkânını da riske atar.

Talep Sonucu: İcra İnkâr Tazminatını Yazmayı Unutmayın

Talep sonucu (netice-i talep), dilekçenin mahkemeyi bağlayan kısmıdır. Hâkim, talep edilmeyen bir şeye hükmedemez.

İtirazın iptali dilekçesinin talep bölümünde şunlar açıkça yer almalıdır: borçlunun icra dosyasındaki itirazının iptali; takibin kaldığı yerden devamı; takip tarihinden itibaren işleyecek faiz; yargılama giderleri ve vekâlet ücreti; ve icra inkâr tazminatı.

Son kalem kritik önemdedir. İcra inkâr tazminatına mahkeme kendiliğinden hükmetmez; İİK m.67/2 uyarınca talep şartına bağlıdır. Dilekçesinde bu talebi yazmayan alacaklı, davayı kazansa dahi hükmolunan alacağın en az yüzde yirmisi tutarındaki tazminattan yoksun kalır. Tazminatın şartları ve likit alacak tartışması için icra inkâr tazminatı ve kötü niyet tazminatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Talep sonucunun ayrıca miktar olarak belirtilmesi gerekir. Talep edilen tutar, takip talebindeki tutarla uyumlu olmalıdır; kanun, bu tazminatların tespitinde takip talebindeki veya davadaki talebin esas alınacağını öngörür.

Dilekçe Ekleri: Kontrol Listesi

Dilekçe ne kadar iyi yazılırsa yazılsın, ekleri eksikse süreç aksar. İtirazın iptali dilekçesine kural olarak şunlar eklenir:

1. İcra dosyası örneği — takip talebi, ödeme emri ve tebliğ belgesi.
2. Borçlunun itiraz dilekçesi ve itirazın alacaklıya tebliğine ilişkin belge — bir yıllık sürenin başlangıcını gösterir; bu belge olmadan sürenin tutup tutmadığı denetlenemez.
3. Alacağı doğuran belgeler — sözleşme, fatura, irsaliye, teslim tutanağı, cari hesap ekstresi, dekontlar.
4. Arabuluculuk son tutanağı — alacak ticari, işçilik, tüketici veya kira ilişkisinden doğuyorsa dava şartıdır; tutanak eklenmeden açılan dava usulden reddedilir.
5. Vekâletname — vekille takip ediliyorsa.
6. Harç ve gider avansı makbuzları.

Arabuluculuk konusunda bir hatırlatma: 6325 sayılı Kanun m.18/A-15 uyarınca arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Yani arabuluculukta geçen süre bir yıllık süreden düşülmez; ancak koruma başvuru tarihinden itibaren başlar.

Harç, Gider Avansı ve Dava Değeri

İtirazın iptali davası konusu bir miktar para olduğundan nispi harca tabidir; harç, dava değeri üzerinden hesaplanır. Harçlar Kanunu uyarınca karar ve ilam harcının dörtte biri dava açılırken peşin olarak yatırılır.

Dava değeri belirlenirken takip konusu asıl alacak esas alınır. İşlemiş faiz talep ediliyorsa bunun dava değerine etkisi ayrıca değerlendirilmelidir; uygulamada bu nokta harç eksikliğine ve süre verilmesine yol açan tipik bir hatadır.

Harcın eksik yatırılması hâlinde mahkeme tamamlanması için süre verir. Gider avansı ise ayrı bir kalemdir ve HMK bakımından dava şartı niteliğindedir; yatırılmaması hâlinde verilen süreye uyulmazsa dava usulden reddedilir.

Dilekçenin hangi mahkemeye verileceği ise ayrı bir konudur ve alacağın niteliğine göre değişir; ayrıntısı için itirazın iptali davasında görevli ve yetkili mahkeme sayfamıza bakınız.

Uygulamada Sık Yapılan Sekiz Dilekçe Hatası

1. İcra inkâr tazminatını talep etmemek. Kendiliğinden hükmedilmez; yazılmazsa kaybedilir.

2. İtirazın tebliğ tarihini yazmamak veya belgelemeyi unutmak. Bir yıllık sürenin başlangıcı bu tarihtir.

3. Dilekçeyi borçlunun icradaki vekiline tebliğe çıkarmak. Bu dava genel hükümlere tabi bağımsız bir davadır; tebligat doğrudan borçluya yapılmalıdır.

4. Yanlış görevli mahkemeyi seçmek. Özellikle kira alacaklarında sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gözden kaçar.

5. Arabuluculuk şartını atlamak. Ticari, işçilik, tüketici ve kira kaynaklı alacaklarda dava şartıdır.

6. Delilleri vakıalarla eşleştirmemek. “Her türlü delil” ifadesi somutlaştırma yükünü karşılamaz.

7. Takip talebiyle çelişen tutar yazmak. Tazminat hesabında takip talebi esas alındığından çelişki aleyhe sonuç doğurur.

8. İtirazın kaldırılması ile karıştırmak. Elde nitelikli belge varsa daha hızlı olan yol tercih edilebilir; ayrım için itirazın iptali ile itirazın kaldırılması farkları sayfamıza bakınız.