İcra dosyasında borcu taksitle ödemenin iki ayrı yolu vardır: kanuni taksit taahhüdü (İİK m.111 — 3 ay, her taksit borcun 1/4’ü) ve alacaklıyla yapılan taksit sözleşmesi (sınır yok). Aşağıda her ikisi için örnek dilekçe ve taahhüdü ihlalin sonuçları yer almaktadır.
… İCRA MÜDÜRLÜĞÜ’NE
DOSYA NO: 20…/……… E.
TALEPTE BULUNAN (BORÇLU): [Ad Soyad] (T.C. [—]), [Adres]
ALACAKLI: [Ad Soyad / Unvan]
KONU: Dosya borcunun taksitle ödenmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Yukarıda esas numarası yazılı dosyadan aleyhime icra takibi yürütülmekte olup, …/…/20… tarihinde [malvarlığım / aracım / taşınmazım] üzerine haciz uygulanmıştır. Alacaklı tarafça henüz satış talebinde bulunulmamıştır.
2. Dosya borcu; asıl alacak, işlemiş ve işleyecek faiz, vekâlet ücreti, icra harç ve giderleri dâhil olmak üzere toplam … TL‘dir. Bu tutarı taahhüdüme esas alıyorum.
3. Mevcut ekonomik durumum borcu tek seferde ödemeye elverişli değildir. Ancak borcumu ödeme iradem tamdır.
4) TAKSİT TEKLİFİM:
• 1. taksit (peşin, bugün ödenmek üzere): … TL
• 2. taksit: …/…/20… tarihinde … TL
• 3. taksit: …/…/20… tarihinde … TL
• 4. taksit: …/…/20… tarihinde … TL
5. İİK m.111 uyarınca; kâfi miktar malım haczedilmiş bulunmakta, her taksit dosya borcunun dörtte birinden az olmamakta, taksitler aydan aya ödenecek ve toplam süre üç ayı geçmemektedir. Birinci taksiti işbu talebimle birlikte derhal yatırıyorum.
6. [Alternatif — alacaklı ile anlaşma varsa:] Alacaklı vekili ile aramızda taksitle ödeme hususunda mutabakat sağlanmış olup, taraflarca imzalanacak taksit sözleşmesinin icra dairesinde tutanağa geçirilmesini talep ederim.
HUKUKİ SEBEPLER: İİK m.111 ve ilgili mevzuat.
SONUÇ ve TALEP: Yukarıdaki taksit taahhüdümün kabulü ile icra muamelelerinin durdurulmasına karar verilmesini arz ve talep ederim.
Tarih: …/…/20…
Borçlu
[Ad Soyad] — İmza
İki Ayrı Yol: Kanuni Taahhüt vs. Taksit Sözleşmesi
1) Kanuni taksit taahhüdü (İİK m.111 — alacaklının rızası GEREKMEZ):
Kanun metni açıktır: “Borçlu alacaklının satış talebinden evvel borcunu muntazam taksitlerle ödemeyi taahhüt eder ve birinci taksiti de derhal verirse icra muamelesi durur.” Şartlar:
- Alacaklı henüz satış talebinde bulunmamış olmalı
- Borçlunun kâfi miktar malı haczedilmiş olmalı
- Her taksit, borcun dörtte birinden az olmamalı
- Taksitler aydan aya verilmeli
- Toplam süre üç ayı geçmemeli
- Birinci taksit derhal ödenmeli
Bu şartlar sağlanırsa icra muamelesi durur — alacaklının onayına gerek yoktur.
2) Taksitle ödeme sözleşmesi (alacaklı ile anlaşma — SINIR YOK):
Borçlu ve alacaklı icra dairesinde taksit sözleşmesi yapabilir. Bu yolda 3 ay ve 1/4 sınırı uygulanmaz; taraflar serbestçe belirler. Sözleşme süresince İİK m.106 ve 150/e’deki satış isteme süreleri işlemez. Ancak sözleşmenin toplam süresi 10 yılı aşarsa, aştığı tarihten itibaren süreler kaldığı yerden işlemeye başlar.
⚠️ Taahhüdü İhlal: Tazyik Hapsi Riski
Taksitlerden biri zamanında ödenmezse, icra muamelesi ve süreler kaldığı yerden devam eder (İİK m.111/4).
Bunun da ötesinde: İİK m.340 uyarınca, taahhüdü ihlal eden borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine icra mahkemesince tazyik hapsine hükmedilebilir.
- Bu bir zorlama tedbiridir; borç ödendiğinde sona erer.
- Borçlu, aynı taahhüt nedeniyle birden fazla kez tazyik hapsiyle cezalandırılamaz.
Bu nedenle ödeyemeyeceğiniz bir taksit planına asla imza atmayın. Taahhüt, gerçekçi olmalıdır.
Taahhüdü Geçersiz Kılan En Yaygın Hata
Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre, taahhüdü ihlal suçunun oluşabilmesi için taahhüt tutanağında şunların birlikte ve açıkça gösterilmesi gerekir:
- Toplam borç miktarı
- İşlemiş faiz
- İşleyecek faiz (taahhüt tarihinden son ödeme tarihine kadar)
- Vekâlet ücreti
- İcra harç ve giderleri
Bu kalemler eksik veya belirsizse taahhüt geçersizdir ve tazyik hapsi verilemez (Yargıtay 12. HD, 2021/6626 E., 2021/8398 K.).
Borçlu açısından pratik sonuç: Taahhüt tutanağını imzalamadan önce, bu kalemlerin tam olarak yazılıp yazılmadığını kontrol edin. Eksikse, taahhüt sizi cezai sorumluluk altına sokmaz — ancak bu bir savunma imkânıdır, ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Taksit Taahhüdü Borcu Kabul Anlamına Gelir mi?
Bu konu tartışmalıdır.
- Bir görüşe göre taksit taahhüdü borcu kabul niteliğinde değildir; borçlu icra tehdidi altında kendisine sağlanan ödeme kolaylığını kullanmaktadır.
- Yargıtay’ın bazı kararlarında ise, ödeme emrinin tebliğinden sonra düzenlenen taahhüt tutanağının borcu kabul niteliği taşıdığı ve borçlunun daha sonra menfi tespit davası açamayacağı kabul edilmiştir (çelişkili davranış yasağı).
Pratik uyarı: Senetteki imzayı inkâr etmeyi veya menfi tespit davası açmayı düşünüyorsanız, taksit taahhüdünde bulunmadan önce mutlaka avukatınıza danışın. Taahhüt, savunma hakkınızı zayıflatabilir.
📖 İlgili Rehberler
Sık Sorulan Sorular
İcra borcu kaç taksite bölünebilir?
İİK m.111 kapsamındaki kanuni taahhütte süre 3 ayı geçemez ve her taksit borcun 1/4’ünden az olamaz. Alacaklıyla yapılan taksit sözleşmesinde ise bu sınırlar uygulanmaz; taraflar serbestçe belirler.
Alacaklı kabul etmezse taksit yapabilir miyim?
Evet. İİK m.111 şartları (satış talebinden önce olması, kâfi miktar mal haczi, her taksitin borcun 1/4’ü, aydan aya, en fazla 3 ay, ilk taksit derhal) sağlanırsa icra muamelesi durur; alacaklının onayı gerekmez.
Taksiti ödeyemezsem ne olur?
İcra muamelesi kaldığı yerden devam eder. Ayrıca İİK m.340 uyarınca alacaklının şikâyeti üzerine tazyik hapsine hükmedilebilir. Borç ödendiğinde tazyik sona erer.
Taahhüt tutanağında ne yazmalı?
Toplam borç, işlemiş ve işleyecek faiz, vekâlet ücreti, icra harç ve giderleri birlikte ve açıkça gösterilmelidir. Eksikse taahhüt geçersiz sayılır ve tazyik hapsi verilemez.
Taksit sözleşmesi satış isteme süresini durdurur mu?
Evet. İcra dairesinde yapılan taksit sözleşmesi süresince İİK m.106 ve 150/e’deki süreler işlemez. Ancak sözleşme 10 yılı aşarsa, aştığı tarihten itibaren süreler kaldığı yerden işler.
