Haczin Kaldırılması (Fek) Talebi Dilekçesi Örneği (2026)

Borç ödendiğinde veya hacizden itibaren 1 yıl içinde satış istenmediğinde haciz kalkar (İİK m.106, m.110). Tapu, araç, banka ve maaş hacizlerinin kaldırılması (fek) için icra dairesine talep sunulur. Aşağıda örnek dilekçe yer almaktadır.

Haciz Kendiliğinden Kalkar mı? — İİK m.106 ve m.110

Evet, belirli şartlarda kalkar. 7343 sayılı Kanun (2021) ile İİK m.106 değiştirilmiş ve taşınır–taşınmaz ayrımı kaldırılmıştır:

“Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir.”

Yani artık hem taşınır hem taşınmaz için süre 1 yıldır (eskiden taşınır 6 ay, taşınmaz 1 yıldı). Ayrıca borçlu da satış isteyebilir hâle gelmiştir.

İİK m.110: Bir malın satılması kanuni süre içinde istenmezse veya talep geri alınıp bu süre içinde yenilenmezse, o mal üzerindeki haciz kalkar.

Kritik ayrıntı: 7343 ile getirilen zorunluluk gereği, satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamı peşin yatırılmalıdır. Yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır — yani süre işlemeye devam eder ve süre dolarsa haciz kalkar. Bu, uygulamada haczin düşmesinin en sık sebeplerinden biridir.

Sürenin Başlangıcı: Haciz Kararı Tarihi

Bir yıllık sürenin başlangıcı, icra müdürlüğünün haciz kararı verdiği tarihtir — haczin tapu veya sicile işlendiği tarih değil.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 2016/16797 E., 2017/8807 K. sayılı kararında, haciz kararının sicile işlenmesinin yalnızca bir muhafaza işlemi olduğu, sürenin icra müdürlüğünün karar tarihinden başlayacağı belirtilmiştir.

Bu nedenle fek talebinde bulunmadan önce UYAP’tan haciz kararının tarihini tespit etmek gerekir.

Hangi Hacizler İçin Nereye Başvurulur?

Önemli: İcra müdürlüğünün fek talebini reddetmesi hâlinde, bu işleme karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurulur.

Fek Sonrası Mutlaka Kontrol Edin

İcra dosyasının kapatılması, hacizlerin fiilen kalktığı anlamına gelmez. Fek yazılarının ilgili kurumlara ulaşması ve şerhlerin terkin edilmesi ayrı bir aşamadır.

• Tapu: e-Devlet üzerinden taşınmaz kaydınızı sorgulayın; haciz şerhi düşmüş mü kontrol edin.
• Araç: e-Devlet “Araç Sorgulama” ile rehin/haciz şerhini kontrol edin.
• Banka: Hesabınızdaki blokenin kalktığını bankanızdan teyit edin.
• Maaş: Bordronuzda kesinti devam ediyorsa işveren/muhasebeye fek yazısının ulaşıp ulaşmadığını sorun.

Şerh düşmemişse, icra müdürlüğünden fek yazısının yeniden gönderilmesini talep edin.

Bir Yıl Geçti Diye Haciz Her Zaman Düşmez: Uzayan Süre Kuralı

“Hacizden bir yıl geçti, artık düşmüştür” varsayımı, fek talebi reddedilen borçluların en sık düştüğü yanılgıdır. İİK m.106 tek bir süre değil, şarta bağlı olarak uzayan bir süre düzeni kurar.

Kural şudur: bir yıllık süre içinde satış istenmiş, satış işlemleri yürütülmüş ancak artırma sonucu mal satılamamışsa, o mahcuz bakımından satış isteme süresi, satış isteyen alacaklı yönünden birinci fıkradaki sürenin sona ermesinden itibaren bir yıl daha uzar.

Bunun pratik anlamı şudur: hacizden on dört ay geçmiş olması tek başına haczin düştüğünü göstermez. Dosyada süresi içinde bir satış talebi bulunuyor ve artırma sonuçsuz kalmışsa haciz ayakta olabilir. Bu nedenle fek dilekçesi vermeden önce UYAP üzerinden dosya hareketlerinin kontrol edilmesi, satış talebinin olup olmadığının ve varsa akıbetinin görülmesi gerekir.

Sürenin ayrıntılı işleyişi için satış talebi süresi ve haczin düşmesi sayfamıza bakabilirsiniz.

Satış Avansı Yatırmak Haczi Süresiz Ayakta Tutmaz

Alacaklı tarafında da simetrik bir yanılgı vardır: “avansı yatırdım, haciz durur.” Durmaz.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin uygulamasına göre yıllar önce yatırılmış bir satış avansı, satış talebi yenilenmediği sürece haczi süresiz olarak ayakta tutmaz. Bir kez satış talep edilip avans yatırılmış olsa dahi, kanunun öngördüğü süre içinde satış talebinin yenilenmesi gerekir; aksi hâlde haciz kendiliğinden düşer.

İİK m.110 bu sonucu üç ayrı hâle bağlar: satış kanuni müddet içinde istenmezse, icra müdürünün kararı gereği gerekli gider on beş gün içinde depo edilmezse, ya da satış talebi geri alınıp kanuni müddet içinde yenilenmezse mal üzerindeki haciz kalkar.

Giderin Eksik Yatırılması: Talep Hiç Yapılmamış Sayılır

İİK m.106’nın en sert hükmü giderlerle ilgilidir. Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin olarak yatırılması zorunludur. Yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır — yani hiç yapılmamış kabul edilir ve süre işlemeye devam eder.

Peşin yatırılan miktarın satış işlemleri sırasında yetersiz kaldığı anlaşılırsa icra müdürü satış isteyene on beş günlük süre verir; bu sürede eksik tamamlanmazsa satış talebi yine vaki olmamış sayılır. Giderlerin tutarı Adalet Bakanlığınca her yıl yürürlüğe konulan tarifede belirlenir.

Sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında ek kural vardır: muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebinin birlikte yapılması ve bunlara ilişkin giderlerin tamamının birlikte ve peşin yatırılması zorunludur. Araç hacizlerinde fek talebi hazırlarken bu üçlü şartın yerine getirilip getirilmediği ayrıca kontrol edilmelidir; eksiklik varsa haczin düştüğü ileri sürülebilir.

Kıymet takdirine yönelik ayrı bir itiraz yolu bulunduğunu da hatırlatalım; ayrıntısı kıymet takdirine itiraz sayfamızdadır.

Haczin Kalkmasının Diğer Sebepleri

Süre dolması tek yol değildir. Uygulamada haczin kalkmasını gerektiren başlıca hâller şunlardır:

Borcun ödenmesi veya haricen tahsil. Dosya borcu ödendiğinde veya alacaklı alacağını dosya dışında tahsil ettiğini bildirdiğinde hacizlerin kaldırılması gerekir. Haricen tahsilde alacaklının bildirimi ve tahsil harcının yatırılması aranır.

Alacaklının muvafakati veya haciz talebini geri alması. Alacaklı hacizlerin kaldırılmasına muvafakat ederse icra müdürlüğü fek işlemini yapar. Muvafakatname dilekçeye eklenmelidir.

Haciz isteme hakkının düşmesi. İİK m.78 uyarınca haciz isteme hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir yıl geçmekle düşer. Bu süre geçtikten sonra konulan hacizler bakımından işlemin usulsüzlüğü ileri sürülebilir; alacaklının takibi yenileme talebinde bulunması gerekir.

Aşkın haciz. İİK m.85 uyarınca haciz, alacaklının ana para, faiz ve masraflar dahil bütün alacaklarına yetecek miktarla sınırlıdır. Dosya borcunu fazlasıyla karşılayan hacizler bakımından borçlu, aşan kısmın kaldırılmasını isteyebilir.

Haczedilmezlik şikâyetinin kabulü. Haczedilemeyecek bir mal veya hak haczedilmişse yol fek talebi değil, icra mahkemesine yapılacak haczedilmezlik şikâyetidir. Konut için tek ev haczedilir mi (meskeniyet iddiası), genel çerçeve için haciz, mal beyanı ve haczedilmezlik sayfalarımıza bakınız.

Üçüncü kişinin malının haczedilmesi. Haczedilen mal borçluya değil üçüncü kişiye aitse izlenecek yol istihkak prosedürüdür; bu, fek talebinden ayrı bir usuldür ve kendi süreleri vardır.

İcra Müdürlüğü Fek Talebini Reddederse

Fek talebi icra müdürlüğüne verilir. Müdürlük talebi reddederse ya da makul sürede işlem yapmazsa, izlenecek yol icra mahkemesine şikâyettir (İİK m.16).

Şikâyet süresi kural olarak yedi gündür ve öğrenme tarihinden işler. Ancak burada önemli bir ayrım vardır: haczin kanunen düşmüş olmasına rağmen sicilde görünmeye devam etmesi hâlinde, işlemin kamu düzenine aykırılığı gerekçesiyle şikâyetin süreye bağlı olmadığı savunulabilir. Uygulamada tereddüt yaşanmaması için ret kararının öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde başvurulması en güvenli tutumdur.

Şikâyet dilekçesinde haczin hangi tarihte konulduğu, satış talebinin bulunup bulunmadığı, giderlerin yatırılıp yatırılmadığı ve sürenin nasıl dolduğu tarih tarih gösterilmelidir. Soyut “süre geçti” ifadesi yeterli olmaz; icra mahkemesi dosya hareketleri üzerinden denetim yapar.

Fek Talebi Hazırlarken Kontrol Listesi

1. Haciz kararının tarihini UYAP’tan doğrulayın. Süre, haczin sicile işlendiği tarihten değil icra müdürlüğünün haciz kararı tarihinden işler.

2. Dosyada satış talebi var mı bakın. Varsa tarihini, giderlerin yatırılıp yatırılmadığını ve artırmanın sonucunu tespit edin — uzayan süre kuralı burada devreye girer.

3. Talebinizi doğru hukuki sebebe dayandırın. Süre dolması (İİK m.106, 110), aşkın haciz (m.85), alacaklı muvafakati ve borcun ödenmesi farklı gerekçelerdir; dilekçede hangisine dayandığınız açık olmalıdır.

4. Haciz türüne göre fek yazısının nereye gideceğini talep edin. Tapu müdürlüğü, trafik tescil, banka, işveren veya SGK — hepsini talep sonucunda tek tek sayın.

5. Ekleri tamamlayın. Ödeme dekontu, alacaklı muvafakatnamesi, tapu veya araç sicil kaydı, vekâletname.

6. İşlem sonrası sicili kontrol edin. Fek kararı ile şerhin terkini ayrı aşamalardır; yazının ilgili kuruma ulaştığını ve şerhin düştüğünü mutlaka teyit edin.