İcra Harç ve Masrafları 2026: Kim Öder, Ne Kadar? (Başvurma, Tahsil, Cezaevi)

İcra takibinde harçları kim öder: alacaklı mı, borçlu mu? Cevap aşamaya göre değişir. Başvurma ve peşin harç başlangıçta alacaklıdan alınır; alacaklı haklı çıkarsa borçluya yüklenir. Tahsil harcının yükümlüsü ise borçludur. Cezaevi harcı gibi bazı kalemler ise hiçbir koşulda borçluya yüklenemez. Bu rehberde icra harç ve masraflarını, kimin ödediğini ve 2026 oranlarını açıklıyoruz.

İcra Harcı ile İcra Masrafı (Gider) Farkı

İki kavramı ayırmak önemlidir. İcra harçları, 492 sayılı Harçlar Kanunu ile belirlenen ve devlete ödenen kalemlerdir (başvurma harcı, peşin harç, tahsil harcı, cezaevi harcı). İcra masrafları (giderler) ise harç dışında kalan ödemelerdir: tebligat (PTT) ücretleri, baro/vekâlet pulu, haciz, bilirkişi ve satış giderleri. İİK m.59 uyarınca takip masrafları kural olarak borçluya yükletilir; alacaklı bunları peşin yatırır ve tahsilatta geri alır.

Başvurma Harcı (Maktu)

Başvurma harcı, icra takibi başlatmak için icra dairesine ödenen sabit (maktu) bir harçtır. Her yıl Harçlar Kanunu tarifesiyle güncellenir. İlamlı veya ilamsız her takipte alacaklıdan alınır; takip sonunda alacaklı haklı çıkarsa borçluya yüklenir. 2026 yılı için başvurma/icranın yerine getirilmesi harcı niteliğindeki maktu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla belirlenir.

Peşin Harç (Binde 5)

İlamsız takiplerde, takip talebinde bulunan alacaklıdan, takip konusu alacağın binde 5’i (‰5) oranında peşin harç alınır. Peşin harç, takip sonunda alınacak asıl (tahsil) harca mahsup edilir. İlamlı takiplerde peşin harç alınmaz. Alacaklı, ilama dayanmayan takipte mahkemeye başvurmak zorunda kalırsa peşin harç iade edilir veya mahkeme harçlarına mahsup edilir.

Tahsil Harcı (Nispi) — Yükümlüsü Borçlu

Tahsil harcı, alacağın tahsili sırasında alınan nispi bir harçtır ve yükümlüsü borçludur. Ödemenin hangi aşamada yapıldığına göre oran değişir:

Ödeme/icra emri tebliğinden sonra hacizden önce: yüzde 4,55. Hacizden sonra satıştan önce: yüzde 9,10. Satışla tahsilde: yüzde 11,38. Maaş/ücret haczinde: yüzde 4,55. Ödeme veya icra emri tebliğinden önce yapılan ödemelerden tahsil harcı alınmaz. Hacizlerin kaldırılabilmesi için tahsil harcının ödenmiş olması gerekir.

Cezaevi Harcı (Borçluya Yüklenemez)

Cezaevi (yapı) harcı, icra takibinin sonunda tahsil olunan paranın yüzde 2’si oranında alınan özel bir harçtır (2548 sayılı Kanun). En önemli özelliği, borçluya yükletilememesidir; alacaklıdan alınır. İflas ve konkordatoda cezaevi harcı alınmaz.

Feragat (Vazgeçme) Harcı

Alacaklı icra takibinden vazgeçerse (feragat ederse), vazgeçilen miktara ait tahsil harcının yarısı alınır (Harçlar Kanunu m.23). Ancak haczedilen mal satılıp paraya çevrildikten sonra vazgeçilirse tahsil harcı tam olarak alınır. Bu yüzden hangi aşamada vazgeçildiği, harç bakımından önemlidir. Feragat harcı da alacaklıdan alınır.

Vekâlet Ücreti

Alacaklı takibi avukatla yürütüyorsa, avukatın icra dairesindeki hizmeti için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre vekâlet ücreti hesaplanır. Bu vekâlet ücreti bir icra gideridir ve takip sonunda haksız çıkan borçludan tahsil edilir. Talep olmasa bile icra müdürü tarafından re’sen hesaplanır. (Bu, alacaklının kendi avukatına ödediği ücretten ayrı bir kalemdir.)

Özet: Hangi Harcı Kim Öder?

Başvurma ve peşin harç: başta alacaklı yatırır, haklı çıkarsa borçluya yüklenir. Tahsil harcı: yükümlüsü borçludur (tahsilattan kesilir). Cezaevi ve feragat harcı: alacaklıdan alınır, borçluya yüklenemez. Takip masrafları (tebligat, vekâlet): alacaklı peşin yatırır, haksız çıkan borçludan tahsil edilir. Genel bütçeye dâhil bazı kamu idarelerinin borçlu olduğu takiplerde tahsil harcı alınmaz.

Tahsil Harcının Yarıya veya Dörtte Bire İndiği Hâller

Tahsil harcı her takipte tam oranda uygulanmaz. Kanun üç ayrı indirim öngörür ve bunlar dosya kapatılırken ciddi fark yaratır.

1. Haricen tahsil ve satıştan önce vazgeçme: yarı oran. Borç icra dairesi dışında ödenir ve satıştan önce takipten vazgeçilirse, Harçlar Kanunu m.23 uyarınca tahsil harcı yarı oranında alınır. Uygulamadaki karşılığı: hacizden önce haricen tahsilde yüzde 2,27, hacizden sonra satıştan önce haricen tahsilde yüzde 4,55. Buna karşılık haczedilen mal satılıp paraya çevrildikten sonra vazgeçilirse tahsil harcı tam alınır.

2. Tahliye ve teslim icralarında: yarı oran. Harçlar Kanunu m.24 uyarınca gayrimenkul veya gemilerin tahliye ya da teslimine dair icralarda tahsil harcı, (1) sayılı tarifede yazılı miktarların yarısı nispetinde alınır.

3. Konut finansmanı ve TOKİ alacakları: dörtte bir. 2499 sayılı Kanun kapsamındaki konut finansmanından kaynaklanan alacaklar ile TOKİ’nin rehinle temin edilmiş alacaklarının takibinde tahsil harçları dörtte biri oranında uygulanır.

Dosya kapatma aşamasındaki hesabın ayrıntısı için icra dosyası nasıl kapatılır? kapak hesabı ve tahsil harcı, haricen ödeme usulü için haricen tahsil harcı: oranlar ve hesaplama sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Harç Ödenmezse Ne Olur? Dosya Kilitlenir

Harç, ödenmediğinde yalnızca bir borç olarak kalmaz; işlemleri fiilen durdurur.

Harçlar Kanunu m.27 uyarınca maktu harçlar peşin ödenir. İşin mahiyeti gereği harcın işin sonunda alınması gerekiyorsa, harç alacağının doğduğu tarihten itibaren on beş gün içinde ödenir.

Yaptırım nettir: harç peşin veya süresinde ödenmezse işlemlere ancak harç ödendikten sonra devam edilir. Uygulamada bunun en görünür sonucu hacizlerin kaldırılamamasıdır; tahsil harcı ödenmeden fek işlemi yapılmaz.

Harç kamu düzenine ilişkindir. Bunun önemli bir usuli sonucu vardır: harca ilişkin aykırılıklar bakımından süresiz şikâyet imkânı doğar. Yani yanlış oran uygulanmış veya alınmaması gereken bir harç tahsil edilmişse, yedi günlük şikâyet süresine bağlı kalmaksızın icra mahkemesine başvurulabilir.

Vekâlet Ücreti: Sözleşmeniz Değil, Tarife Belirler

Takibi avukatla yürüten alacaklının borçludan isteyebileceği vekâlet ücreti, avukatıyla yaptığı sözleşmeye göre değil kanuni ölçüte göre hesaplanır.

İİK m.138 uyarınca vekil vasıtasıyla yapılan takiplerde vekâlet ücretinin miktarı, alacaklı ile borçlu arasında yapılmış sözleşmeye bakılmaksızın icra memuru tarafından belirlenir. Ölçüt Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’dir.

İki kalem karıştırılmamalıdır: alacaklının kendi avukatına vekâlet sözleşmesi gereğince ödediği ücret ile borçluya yükletilen tarife ücreti farklı şeylerdir. Sözleşmede yüksek bir ücret kararlaştırılmış olması, borçludan o tutarın istenebileceği anlamına gelmez.

Ayrıntı için icra takibinde masraflar ve vekâlet ücreti sayfamıza bakabilirsiniz.

Takipten Vazgeçerseniz Harçlar Kimde Kalır?

Bu, alacaklının takip stratejisini doğrudan etkileyen ama az bilinen bir kuraldır.

Alacaklı takibini satış ve paraların paylaştırılmasına kadar götürmez, takibini geri çekerse borçlu harç ve giderlerden sorumlu olmaz; alacaklı ödediği harç ve yaptığı giderlere kendisi katlanır.

Buna ek olarak cezaevi ve feragat harcı hiçbir hâlde borçludan alınamaz. Cezaevi yapı harcı, tahsil olunan paranın yüzde ikisi oranındadır ve doğrudan kanundan kaynaklandığı için sözleşmeyle değiştirilemez. Değeri belli olan ilamların icrasında ise cezaevi harcı, tahsil harcının yarısı kadar alınır.

Pratik sonuç: küçük tutarlı bir alacakta takibi yarıda bırakmak, alacaklıya hem tahsilatsız hem masraflı bir sonuç bırakabilir. Takibe başlamadan önce harç ve gider yükünün alacakla oranlanması gerekir.

Maktu Tutarlar Neden Bu Sayfada Yazmıyor?

Başvurma harcı, icranın yerine getirilmesi harcı gibi maktu kalemler her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir ve Harçlar Kanunu’na bağlı tarifede yayımlanır.

Bu nedenle bu sayfada güncel maktu tutar yazılmamıştır: yıl içinde yayımlanan bir tarife değişikliği, sabit yazılmış bir rakamı derhâl yanlış hâle getirir. Buna karşılık nispi oranlar (tahsil harcı yüzdeleri, peşin harç binde beş, cezaevi harcı yüzde iki) tarifede kanunla belirlendiğinden yıllık değerlemeden etkilenmez ve bu sayfada gösterilmiştir.

Güncel maktu tutar için ilgili yılın Harçlar Kanunu tarifesine veya icra müdürlüğünün tahakkuk ekranına bakılmalıdır. Dosyanızdaki toplam yükü çıkarırken faiz kalemini de hesaba katmanız gerekir; ayrıntı: icra borcuna faiz nasıl hesaplanır?

Harç ve Gider Tablosu: Kim Öder, Borçluya Yüklenir mi?

Aşağıdaki tablo, bir icra dosyasında karşılaşacağınız kalemleri tek yerde toplar. Son sütun, uygulamada en çok tartışılan noktadır:

Tablodaki dördüncü ve beşinci satırlar bir arada okunmalıdır: cezaevi harcı ve feragat harcı hiçbir koşulda borçluya yüklenemez. Kapak hesabında bu kalemlerin borçludan istendiğini görürseniz, itiraz edilebilir bir durum vardır. Kapak hesabının bütünü için icra dosyası nasıl kapatılır rehberimize bakınız.

Harç Alınmayan Hâller: Kim Harç Ödemez?

Harçlar Kanunu, belirli kişiler ve belirli işlemler bakımından harç alınmamasını öngörür. Bunlar uygulamada az bilinir ve doğrudan para kazandırır:

• İşçi alacaklarının takibi (m.33). Bu, en önemli ve en çok atlanan hükümdür. İş mahkemeleri tarafından işçiler lehine hükme bağlanmış hak ve alacakların takibinde işçilerden hiçbir harç alınmadan gerekli işlem yapılır. Harçlar, işçi haklı çıktığı takdirde takip sonunda hesap edilerek ayrıca bir hükme gerek kalmadan borçludan tahsil olunur. Yani elinde iş mahkemesi ilamı olan işçi, takibi peşin harç yatırmadan başlatabilir.
• İcra dairesinin kusuru (m.13). İcra ve iflas dairelerinin kusuru yüzünden yanlış yapılmış işlemlerin ıslahı ve iptaline dair icra mahkemesi kararları ile bu iptal veya ıslah dolayısıyla yeniden yapılacak işlemler harçtan müstesnadır. Dairenin hatasını düzeltmenin bedelini taraf ödemez.
• Erler ve belirli rütbeliler (m.14). Erler ile ihtiyaçları Devlet tarafından karşılanan onbaşı ve çavuşlar, adliye işlemlerinden ötürü harçtan muaftır.
• Merkezî Takip Sistemi (MTS). Haciz aşamasına geçilmeden Merkezî Takip Sistemi aracılığıyla sonuçlanan icra takipleri için ayrıca icraya başvurma harcı ile tahsil harcı alınmaz. Abonelik sözleşmelerinden doğan takiplerde bu, hatırı sayılır bir farktır.
• Bazı kamu idareleri. Genel bütçeye dâhil bazı kamu idarelerinin borçlu olduğu takiplerde tahsil harcı alınmaz.

Dikkat: harçtan muafiyet, giderlerden muafiyet anlamına gelmez. Tebligat ücreti, haciz ve satış giderleri gibi kalemler ayrıca yatırılır.

Harç Ödenmezse Neden Hiçbir İşlem Yapılamaz?

Dosyanın “kilitlenmesi” bir uygulama tercihi değil, açık bir kanun hükmüdür. Harçlar Kanunu m.32 uyarınca yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz.

Maddenin ikinci cümlesi ise pratikte işe yarayan bir çıkış kapısı sunar: harcı ödemesi gereken taraf ödemezse ve diğer taraf öderse, işleme devam olunur; ödenen bu para yargılama sonunda ayrıca bir isteğe gerek kalmaksızın hükümde dikkate alınır. Yani karşı tarafın harcı yatırmaması, dosyayı süresiz olarak durdurmak zorunda değildir.

Bunun icra dosyasındaki en somut karşılığı hacizlerdir: tahsil harcı ödenmeden haciz kaldırılmaz. Fek sürecinin nasıl işlediği ve hangi kanaldan doğrulanacağı için haciz fekki rehberimize bakabilirsiniz.

Harcı Fazla veya Yanlış Ödediyseniz

Harç hesabı da bir icra müdürlüğü işlemidir ve denetlenebilir. Sık karşılaşılan hata kalıpları şunlardır:

• Yanlış oran uygulanması. Hacizden önce ödeme yapıldığı hâlde hacizden sonraki oranın uygulanması, ya da haricen tahsilde indirimli oran yerine tam oranın alınması.
• Peşin harcın mahsup edilmemesi. İlamsız takipte alınan peşin harç, tahsil harcına mahsup edilmelidir; iki kez alınması hatalıdır.
• Cezaevi veya feragat harcının borçluya yüklenmesi. Bu kalemler alacaklıdan alınır.
• İşçi alacağında peşin harç istenmesi. Yukarıda açıklanan m.33 kapsamında harç alınmaması gerekir.
• İlamlı takipte peşin harç alınması. Peşin harç ilamsız takiplere özgüdür.

Hata tespit ederseniz, işlemi öğrendiğiniz tarihten itibaren İİK m.16 kapsamında icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurabilirsiniz. Şikâyet dilekçesinde hangi kalemin, hangi orana veya hangi hükme aykırı hesaplandığını somut olarak göstermek gerekir. Faiz kaleminin ayrı denetimi için icra borcuna faiz nasıl hesaplanır yazımıza bakınız.

Sıkça Sorulan Sorular

Borcu icra dairesi dışında ödersem tahsil harcı düşer mi?

Evet. Borç haricen ödenir ve satıştan önce takipten vazgeçilirse Harçlar Kanunu m.23 uyarınca tahsil harcı yarı oranında alınır: hacizden önce yüzde 2,27, hacizden sonra satıştan önce yüzde 4,55. Ancak haczedilen mal satılıp paraya çevrildikten sonra vazgeçilirse tahsil harcı tam alınır.

Tahliye ve teslim icralarında harç aynı mı?

Hayır. Harçlar Kanunu m.24 uyarınca gayrimenkul veya gemilerin tahliye ya da teslimine dair icralarda tahsil harcı, (1) sayılı tarifede yazılı miktarların yarısı nispetinde alınır.

Konut kredisi veya TOKİ alacağında tahsil harcı farklı mı?

Evet. 2499 sayılı Kanun kapsamındaki konut finansmanından kaynaklanan alacaklar ile TOKİ’nin rehinle temin edilmiş alacaklarının takibinde tahsil harçları dörtte biri oranında uygulanır.

Harcı ödemezsem dosyada ne olur?

İşlemler durur. Harçlar Kanunu m.27 uyarınca maktu harçlar peşin ödenir; sonunda alınması gerekiyorsa harç alacağının doğduğu tarihten itibaren on beş gün içinde ödenmelidir. Harç peşin veya süresinde ödenmezse işlemlere ancak harç ödendikten sonra devam edilir; tahsil harcı ödenmeden hacizler kaldırılmaz.

Yanlış harç alındığını sonradan fark ettim, süre geçti mi?

Harç kamu düzenine ilişkindir; bu nedenle harca ilişkin aykırılıklarda süresiz şikâyet imkânı doğar. Yanlış oran uygulanmış veya alınmaması gereken bir harç tahsil edilmişse yedi günlük şikâyet süresine bağlı kalmaksızın icra mahkemesine başvurulabilir.

Avukatımla yaptığım sözleşmedeki ücreti borçludan isteyebilir miyim?

Hayır. İİK m.138 uyarınca vekil vasıtasıyla yapılan takiplerde vekâlet ücretinin miktarı, alacaklı ile borçlu arasında yapılmış sözleşmeye bakılmaksızın icra memuru tarafından Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre belirlenir. Avukatınıza sözleşme gereği ödediğiniz ücret ayrı bir kalemdir.

Takipten vazgeçersem ödediğim harçları borçludan alabilir miyim?

Hayır. Alacaklı takibini satış ve paraların paylaştırılmasına kadar götürmez ve takibini geri çekerse borçlu harç ve giderlerden sorumlu olmaz; alacaklı ödediği harç ve yaptığı giderlere kendisi katlanır. Ayrıca cezaevi ve feragat harcı hiçbir hâlde borçludan alınamaz.

Bu sayfada başvurma harcının tutarı neden yazmıyor?

Başvurma harcı gibi maktu kalemler her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiğinden sabit bir rakam kısa sürede yanlış hâle gelir. Nispi oranlar (tahsil harcı yüzdeleri, peşin harç binde beş, cezaevi harcı yüzde iki) tarifede belirlendiği için gösterilmiştir. Güncel maktu tutar için ilgili yılın tarifesine veya icra müdürlüğünün tahakkuk ekranına bakınız.