Doğrudan Verilen Adli Para Cezası Ödenmezse Ne Olur? Ödeme Emri, Taksit, Kamuya Yararlı İş ve Hapse Çevirme (5275 m.106)
28 Haziran 2026

Doğrudan Verilen Adli Para Cezası Ödenmezse Ne Olur? Ödeme Emri, Taksit, Kamuya Yararlı İş ve Hapse Çevirme (5275 m.106)

Doğrudan verilen adli para cezası, suçun kanuni tanımında öngörülen ve hâkimin gün sayısı ile bir gün karşılığı miktarı belirleyerek hükmettiği paradır. Hüküm kesinleşince ilam Cumhuriyet başsavcılığına verilir ve hükümlüye otuz gün içinde ödemesi için bir ödeme emri tebliğ edilir (5275 sayılı Kanun m.106/2). Ceza bu süre içinde ödenmezse, Cumhuriyet savcısının kararıyla ödenmeyen kısma karşılık gelen gün sayısı hapse çevrilir ve hükümlü, iki saat çalışması bir gün sayılmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılır. Programa uyulmazsa kalan kısım açık ceza infaz kurumunda çektirilir (m.106/3). Hapse çevrilen süre tek hükümde üç, birden fazla hükümde beş yılı geçemez; hükümlü, kalan günlere karşılık gelen parayı ödediği anda serbest kalır (m.106/7-8). Çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezası hapse çevrilemez (m.106/4).

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

📌 Ana rehber: Adli Para Cezasının Ödenmemesi ve Hapse Çevrilmesi. Bu sayfa, doğrudan verilen adli para cezasını hapisten çevrilen adli para cezasından ayırarak ödenmemenin sonuçlarını kanun maddeleriyle anlatır.

Adli para cezası için ödeme emri mi geldi?
Süre, taksit ve hapse çevirme konusunda Hukukçular Evi Ankara ile görüşün.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: Doğrudan verilen adli para cezası ödenmezse doğrudan cezaevine girilmez. Önce otuz günlük ödeme emri tebliğ edilir; ödeme yapılmazsa savcı ödenmeyen günleri hapse çevirir ve hükümlü kamuya yararlı işte çalıştırılır; iki saat çalışma bir gün sayılır, günlük çalışma iki ile sekiz saat arasındadır. Programa uyulmazsa kalan kısım açık cezaevinde çektirilir (5275 s.K. m.106/3). Hükümde taksit yoksa bir ay içinde cezanın üçte birini ödeyen hükümlü, kalanı birer ay arayla iki eşit taksitte ödeyebilir (m.106/6). Ödeme her aşamada mümkündür ve çalışılan veya yatılan günler düşülür (m.106/8). Çevrilen hapsin infazı ertelenemez ve koşullu salıverilme uygulanmaz; hak yoksunlukları bakımından ise adli para cezası esas alınır (m.106/9).

Doğrudan Verilen Adli Para Cezası Nedir?

TCK m.52/1’e göre adli para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde yedi yüz otuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktarla çarpılmasıyla hesaplanan paranın Devlet Hazinesine ödenmesidir. Bir gün karşılığı miktar, kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâlleri göz önünde bulundurularak en az yüz, en fazla beş yüz Türk lirası olarak belirlenir (m.52/2). Kararda gün sayısı ile bir gün karşılığı miktar ayrı ayrı gösterilir (m.52/3).

“Doğrudan verilen” ifadesi, adli para cezasının hükümde nasıl ortaya çıktığını anlatır. Üç tipik durum vardır: suç tanımında yalnızca adli para cezası öngörülmüşse; hapis ile adli para cezası seçimlik olarak öngörülmüş ve hâkim adli para cezasını seçmişse; ya da hapis ile birlikte ayrıca adli para cezası öngörülmüşse. Bu hâllerin tamamında adli para cezası, suçun karşılığı olarak doğrudan hükmedilmiştir. Buna karşılık kısa süreli hapis cezasının TCK m.50/1-a uyarınca adli para cezasına çevrilmesi ayrı bir kurumdur ve aşağıda ayrıca ele alınmıştır. Hesaplama yöntemini adli para cezası nasıl hesaplanır rehberinde, pratik hesaplama için adli para cezası hesaplama aracına bakabilirsiniz.

Adli para cezasının hükümde ortaya çıkış biçimleri
DurumÖrnek yapıSonuç
Yalnızca adli para cezası öngörülen suçSuç tanımında sadece gün sayısıDoğrudan adli para cezası
Hapis veya adli para cezası seçimlikÖrneğin mala zarar vermenin temel hâli (TCK m.151/1)Hâkim adli para cezasını seçerse doğrudan adli para cezası; hapsi seçerse bu hapis artık paraya çevrilmez (TCK m.50/2)
Hapis ve adli para cezası birlikteHapisle birlikte ayrıca gün sayısı öngörülen suçlarHapis ayrı, adli para cezası ayrı infaz edilir
Kısa süreli hapisten çevrilenTCK m.50/1-a uyarınca bir yıl veya daha az hapisÇevrilen adli para cezası asıl mahkûmiyettir (TCK m.50/5)

Hükümde Mehil ve Taksit: TCK m.52/4

Ödeme kolaylığının ilk kapısı hükmün kendisidir. Hâkim, kişinin ekonomik ve şahsi hâllerini göz önünde bulundurarak adli para cezasını ödemesi için hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yılı geçmemek üzere mehil verebilir veya cezanın belirli taksitlerle ödenmesine karar verebilir. Taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit sayısı dörtten az olamaz. Kararda, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi hâlinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceği ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceği belirtilir (TCK m.52/4).

Bu nedenle taksit talebi en etkili biçimde yargılama sırasında, son savunmadan önce ekonomik durumu gösteren belgelerle birlikte yapılır. Hükümde taksit verilmişse infaz aşamasında bu takvime uyulması gerekir; tek bir taksidin aksaması kalan tutarın tamamını muaccel hâle getirir. Taksit başvurusunun ayrıntıları için adli para cezası taksitle ödenir mi rehberine bakabilirsiniz.

Kesinleşmeden Sonra: Ödeme Emri ve Otuz Günlük Süre

Adli para cezasını içeren ilam Cumhuriyet başsavcılığına verilir. Cumhuriyet savcısı, adli para cezasının otuz gün içinde ödenmesi için hükümlüye 5275 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bir ödeme emri tebliğ eder (m.106/2). Hükümde adli para cezasının hapse çevrileceği yazılı olmasa bile, ödenmemesi hâlinde çevirme işlemi Cumhuriyet başsavcılığınca yapılır (m.106/5). Yani ilamda bu uyarının bulunmaması, hükümlüyü hapse çevirmeden korumaz.

Ödeme emrinden sonraki aşamalar
AşamaNe olur?Dayanak
İlamın savcılığa verilmesiİnfaz işlemleri başlar5275 s.K. m.106/2
Ödeme emriOtuz gün içinde ödeme istenir5275 s.K. m.106/2
İnfaz aşamasında taksitHükümde taksit yoksa, bir ay içinde üçte birini ödeyene kalanı birer ay arayla iki eşit taksit5275 s.K. m.106/6
Ödeme yapılmamasıSavcı kararıyla ödenmeyen günler hapse çevrilir ve kamuya yararlı işte çalıştırma kararı verilir5275 s.K. m.106/3
Çalışma programına uyulmamasıÇalışılan günler mahsup edilir, kalan kısım açık ceza infaz kurumunda çektirilir5275 s.K. m.106/3
Her aşamada ödemeKalan günlere karşılık gelen para ödenirse çalıştırma veya hapis sona erer5275 s.K. m.106/8
Kalan borçHapis veya çalışma cezayı tamamen karşılamamışsa kalan kısım 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir5275 s.K. m.106/11

Ödeme Emri Nereye Tebliğ Edilir? Adres Değişikliği Riski

5275 sayılı Kanunun 106 ncı maddesi, ödeme emrinin aynı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tebliğ edileceğini belirtir. Bu fıkraya göre tebligat hükümde gösterilen adrese yapılır; hükümlü adres değişikliklerini mahkemeye veya Cumhuriyet başsavcılığına bildirmekle yükümlüdür ve bildirmezse hükümde gösterilen adreste yapılan tebligat geçerli sayılır (m.20/3).

Bu kuralın pratik sonucu ağırdır: yargılama sırasında verdiği adresten taşınan ve yeni adresini bildirmeyen hükümlü, ödeme emrinden hiç haberi olmadan otuz günlük sürenin geçtiğini ve cezasının hapse çevrildiğini sonradan öğrenebilir. Ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrilmesine ilişkin karar bulunanlar, Cumhuriyet başsavcılığının yazılı emriyle ceza infaz kurumuna gönderilir (m.21/1). Bu nedenle yargılama sürerken ve hüküm kesinleştikten sonra adres değişikliklerinin dosyaya bildirilmesi, adli para cezası bakımından da hayati önemdedir.

İnfaz Aşamasında Taksit: 5275 m.106/6

Hükümde taksit verilmemişse, kanun infaz aşamasında ikinci bir taksit imkânı tanır: bir aylık süre içinde adli para cezasının üçte birini ödeyen hükümlünün isteği üzerine geri kalan kısmın birer ay arayla iki eşit taksitte ödenmesine izin verilir. İlk taksit süresinde ödenmezse ikinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır (m.106/6).

Bu hüküm bir takdir yetkisi değil, koşulları gerçekleştiğinde hükümlüye tanınmış bir haktır; kanun “izin verilir” ifadesini kullanır. Ancak koşullar dar ve kesindir. Üçte birlik ödeme bir ay içinde yapılmalı, talep açıkça savcılığa iletilmeli ve ardından iki taksidin her biri süresinde ödenmelidir. Örneğin 30.000 TL’lik bir cezada ilk ay içinde 10.000 TL ödenir, kalan 20.000 TL birer ay arayla 10.000 TL’lik iki taksitte kapatılır. Ekonomik güçlük tek başına bu süreleri uzatmaz; bu nedenle ödeme planı en baştan gerçekçi kurulmalıdır.

Ödeme emrindeki süre işliyor mu?
Taksit talebinizi süresinde ve doğru biçimde birlikte hazırlayalım: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Ödenmezse: Kamuya Yararlı İş ve Açık Cezaevi

5275 sayılı Kanunun 106 ncı maddesinin üçüncü fıkrası, 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunla bugünkü hâlini almıştır. Buna göre hükümlü, tebliğ olunan ödeme emri üzerine belli süre içinde adli para cezasını ödemezse, Cumhuriyet savcısının kararıyla ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı hapis cezasına çevrilir ve hükümlünün iki saat çalışması karşılığı bir gün olmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilir. Günlük çalışma süresi en az iki, en fazla sekiz saat olacak şekilde denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenir.

Kamuya yararlı işte çalıştırma, kanun metnine göre savcının kararıyla uygulanır; hükümlünün ayrıca kabul beyanına bağlanmış bir seçenek değildir. Hükümlü, hakkında hazırlanan programa ve denetimli serbestlik görevlilerinin uyarı ve önerilerine uymazsa, çalıştığı günler hapis cezasından mahsup edilir ve kalan kısmın tamamı açık ceza infaz kurumunda yerine getirilir. Bu nedenle programa ilişkin sağlık, iş veya bakım yükümlülüğü gibi engeller varsa bunların belgeleriyle birlikte denetimli serbestlik müdürlüğüne ve savcılığa bildirilmesi gerekir.

Örnek: 100 günlük adli para cezası (günlüğü 200 TL, toplam 20.000 TL)
DurumSonuçDayanak
Otuz gün içinde tamamı ödendiİnfaz tamamlanır5275 s.K. m.106/2
Hiç ödenmedi100 gün hapse çevrilir; 200 saat kamuya yararlı iş (2 saat = 1 gün)5275 s.K. m.106/3
60 günlük kısım (12.000 TL) ödendiKalan 40 gün hapse çevrilir; 80 saat kamuya yararlı iş5275 s.K. m.106/3, 8
30 gün çalışıldı, sonra programa uyulmadı30 gün mahsup edilir, kalan 70 gün açık cezaevinde çektirilir5275 s.K. m.106/3
Cezaevinde 20 gün kalındı, kalan 50 gün için 10.000 TL ödendiÖdeme anında tahliye5275 s.K. m.106/8

Tablodaki son satır en önemli güvenceyi gösterir: hapse çevrilmiş olsa bile ödeme her aşamada mümkündür ve cezaevinde veya kamuya yararlı işte geçirilen günler düşülür. Hükümlünün yalnızca kalan günlere karşılık gelen tutarı ödemesi yeterlidir. Sürecin günlük hayattaki karşılığını adli para cezasını ödemezsem hapse mi girerim rehberinde soru-cevap biçiminde de anlattık.

Kamuya Yararlı İş Sürecinde Pratik Bilgiler

Hapse çevirme kararı verildiğinde hükümlü, denetimli serbestlik müdürlüğüne çağrılır ve hakkında bir çalışma programı hazırlanır. Günlük çalışma süresinin iki ile sekiz saat arasında belirlenmesi, hükümlünün iş ve aile düzenine göre bir program kurulmasına imkân verir; bu nedenle ilk görüşmede çalışma saatleri, işyeri yükümlülükleri ve bakım sorumlulukları açıkça anlatılmalıdır. Program bir kez belirlendikten sonra devamsızlık, geç kalma veya görevlilerin uyarılarına uymama, kanunun “programa ve uyarı ve önerilere uymama” olarak tanımladığı durumu oluşturabilir ve kalan günlerin açık cezaevinde çektirilmesine yol açar (5275 s.K. m.106/3).

Çalışılan her iki saat bir gün sayıldığından, çalışılan gün sayısının kayıtlarının hükümlü tarafından da tutulması yararlıdır. Program sürerken ödeme imkânı doğarsa, kalan günlere karşılık gelen para ödenerek çalışma derhâl sona erdirilebilir (m.106/8). Sağlık sorunu nedeniyle çalışmanın mümkün olmadığı durumlarda raporların vakit geçirilmeden sunulması gerekir. Hapis cezasının infazının mahkûmun hayatı için kesin bir tehlike oluşturduğu hâllerde infazın iyileşinceye kadar geri bırakılmasına ilişkin 5275 m.16/2 hükmü, çevrilen hapis bakımından da saklıdır (m.106/9); bu karar Adli Tıp Kurumunca düzenlenen veya onaylanan rapor üzerine Cumhuriyet başsavcılığınca verilir (m.16/3).

Hapis ile Birlikte Hükmedilen Adli Para Cezası

Bazı suç tanımlarında hapis cezasıyla birlikte ayrıca adli para cezası öngörülür. Bu durumda hükümde iki ayrı yaptırım vardır ve her biri kendi kurallarına göre infaz edilir. Hapis cezasının ertelenmesi, TCK m.51/1 uyarınca yalnızca hapis cezasına ilişkin bir kurumdur; bu nedenle aynı hükümdeki adli para cezası, hapis ertelenmiş olsa bile ödeme emrine konu olur ve ödenmezse 5275 m.106 çerçevesinde hapse çevrilebilir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmişse ise hüküm hiç açıklanmadığından adli para cezası da infaz edilmez.

Birden fazla dosyadan adli para cezasına mahkûm olan kişinin durumu da ayrıca değerlendirilir. Her ilam için ayrı ödeme emri düzenlenir; hapse çevrilen sürelerin toplamı bakımından ise birden fazla hükümle adli para cezalarına mahkûmiyet hâlinde beş yıllık tavan uygulanır (m.106/7).

Üst Sınır, Erteleme Yasağı ve Koşullu Salıverilme

Adli para cezası yerine çektirilen hapis süresi üç yılı geçemez; birden fazla hükümle adli para cezalarına mahkûmiyet hâlinde bu süre beş yılı geçemez (m.106/7). TCK m.52/1’deki yedi yüz otuz günlük üst sınır nedeniyle tek bir TCK suçunda bu sınır pek zorlanmaz; ancak özel kanunlarda daha yüksek gün sayıları öngörülebildiğinden ve birden fazla dosyanın birleştiği durumlarda üç ve beş yıllık tavanlar önem kazanır. Tavanı aşan kısım hapis olarak çektirilmez; hapis veya çalışma cezayı tamamen karşılamamışsa geri kalan adli para cezası 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir (m.106/11).

5275 sayılı Kanunun 16 ncı maddesindeki hastalık gibi sebeplerle infazın ertelenmesine ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, adli para cezasından çevrilen hapsin infazı ertelenemez ve bu hapsin infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz (m.106/9). Yani çevrilen gün sayısı, iyi hâl indirimiyle kısalmaz; ancak ödeme yoluyla her an sona erdirilebilir. Hastalık, yaşlılık ve gebelik nedeniyle infazın ertelenmesi için 5275 m.16 rehberine bakabilirsiniz.

Aynı fıkranın son cümlesi de önemlidir: hapse çevrilmiş olmasına rağmen hak yoksunlukları bakımından esas alınacak olan adli para cezasıdır. Başka bir ifadeyle, ödenmediği için cezaevinde çektirilen günler, kişiyi hapis cezasına mahkûm olmuş gibi hak yoksunluklarıyla karşı karşıya bırakmaz.

Çocuklar Bakımından İstisna

Çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezası ödenmezse bu ceza hapse çevrilemez (m.106/4). Bu durumda m.106/11 uygulanır ve ceza, ilamın mal memurluğuna verilmesiyle 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre kamu alacağı olarak tahsil edilir. Fiili işlediği tarihte on sekiz yaşını doldurmamış olanların bir yıl veya daha az süreli hapis cezalarının seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğu da hatırlanmalıdır (TCK m.50/3). Bu kişiler bakımından adli para cezası çoğu zaman hapis cezasının yerine geçen asıl yaptırımdır.

Doğrudan Verilen ile Hapisten Çevrilen Adli Para Cezası

TCK m.50/1-a, kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilebileceğini düzenler ve m.50/5 uygulamada asıl mahkûmiyetin çevrilen adli para cezası veya tedbir olduğunu belirtir. Aynı maddenin altıncı fıkrası ise, hüküm kesinleştikten sonra savcılıkça yapılan tebligata rağmen otuz gün içinde “seçenek tedbirin” gereklerinin yerine getirilmesine başlanmaması veya devam edilmemesi hâlinde infaz hâkimliğinin kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar vereceğini düzenler.

Kanun metni adli para cezası ile “tedbir” arasında açık bir ayrım yapar: m.50/5 “adli para cezası veya tedbir” ifadesini kullanırken m.50/6 yalnızca seçenek tedbirden söz eder. Bu ayrım karşısında, hapisten çevrilen adli para cezasının ödenmemesinin sonuçları da 5275 m.106 çerçevesinde değerlendirilir; m.50/6’daki asıl hapsin infazı kuralı ise eğitim kurumuna devam, belirli yerlere gitme yasağı veya kamuya yararlı işte çalışma gibi tedbirler bakımından gündeme gelir. Somut dosyada hangi hükmün uygulandığı, savcılığın ödeme emrinden ve infaz evrakından mutlaka kontrol edilmelidir. Çevirme kurumu için hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi ve kısa süreli hapse seçenek yaptırımlar rehberlerine bakabilirsiniz.

İki türün karşılaştırması
ÖlçütDoğrudan verilenHapisten çevrilen
DayanakSuç tanımındaki adli para cezası (TCK m.52)Kısa süreli hapsin çevrilmesi (TCK m.50/1-a)
Asıl mahkûmiyetAdli para cezasıÇevrilen adli para cezası (TCK m.50/5)
Hükümde taksitMümkün (TCK m.52/4)Mümkün (TCK m.52/4)
İnfaz aşamasında taksit5275 s.K. m.106/65275 s.K. m.106/6
Seçimlik cezada hapis seçilmişse—Artık adli para cezasına çevrilemez (TCK m.50/2)
Ödeme her aşamadaMümkün (m.106/8)Mümkün (m.106/8)

Adli Para Cezası ile İdari Para Cezası Aynı Şey Değildir

Günlük dilde her iki yaptırım da “para cezası” olarak anılır; ancak hukuki sonuçları çok farklıdır. Adli para cezası bir suç karşılığında ceza mahkemesince verilir ve ödenmezse hapse çevrilebilir. İdari para cezası ise bir kabahat karşılığında idare tarafından verilir; kesinleşen idari para cezaları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere tahsil dairelerine gönderilir (Kabahatler Kanunu m.17/4) ve ödenmemesi hapis sonucunu doğurmaz.

Adli para cezası ile idari para cezası
ÖlçütAdli para cezasıİdari para cezası
Hukuki niteliğiSuça karşılık ceza (TCK m.52)Kabahate karşılık idari yaptırım (Kabahatler Kanunu)
Kim verir?Ceza mahkemesiİdare; bazı hâllerde savcılık veya mahkeme
ÖdenmezseHapse çevrilir, önce kamuya yararlı işte çalıştırılır (5275 s.K. m.106/3)6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir (KK m.17/4)
Peşin ödeme indirimiYokturÖdeme süresi içinde ödemede yüzde yirmi beş (KK m.17/6)
TaksitHükümde (TCK m.52/4) veya infazda (5275 s.K. m.106/6)Kanundaki koşullarla (KK m.17/3)
Hak yoksunluğuHapse çevrilse bile esas alınan adli para cezasıdır (5275 s.K. m.106/9)Söz konusu değildir

HAGB, Erteleme ve Ceza Zamanaşımı

Adli para cezasına hükmedilen dosyalarda hükmün açıklanmasının geri bırakılması mümkündür; CMK m.231/5, hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması hâlinde bu kurumun uygulanabileceğini düzenler. HAGB kararı verilirse ortada infaz edilecek bir adli para cezası bulunmaz; ancak denetim süresinde kasten yeni bir suç işlenirse hüküm açıklanır. HAGB için HAGB rehberimize bakabilirsiniz.

Cezanın ertelenmesi ise yalnızca hapis cezası için öngörülmüştür; TCK m.51/1 iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezasının ertelenebileceğini düzenler. Bu nedenle adli para cezası ertelenmez. Erteleme ile HAGB farkını cezanın ertelenmesi rehberinde anlattık.

Ceza zamanaşımı bakımından beş yıla kadar hapis ve adli para cezalarında süre on yıldır (TCK m.68/1-e). Süre, hükmün kesinleştiği veya infazın herhangi bir suretle kesintiye uğradığı günden itibaren işlemeye başlar ve kalan ceza miktarı esas alınarak hesaplanır (m.68/5). Ayrıntılar için ceza zamanaşımı rehberine bakabilirsiniz.

Sık Karşılaşılan Senaryolar

Uygulamada sık görülen durumlar ve sonuçları
SenaryoSonuçDayanak
Hükümde dört taksit verildi, ikinci taksit ödenmediKalan kısmın tamamı tahsil edilir; ödenmeyen kısım hapse çevrilirTCK m.52/4
Hapis cezası ertelendi, aynı hükümdeki adli para cezası ödenmediAdli para cezası ödeme emrine konu olur ve ödenmezse hapse çevrilirTCK m.51/1; 5275 s.K. m.106/3
Fiil 17 yaşında işlendi, adli para cezası ödenmediHapse çevrilemez; 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir5275 s.K. m.106/4, 11
Kamuya yararlı işteyken ödeme imkânı doğduKalan günlere karşılık gelen para ödenince çalışma sona erer5275 s.K. m.106/8
Üç ayrı dosyadan çevrilen hapis toplamı beş yılı aşıyorBeş yılı aşan kısım hapis olarak çektirilmez; kalan tutar 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir5275 s.K. m.106/7, 11
İlamda hapse çevrileceği yazmıyorÇevirme yine de savcılıkça yapılır5275 s.K. m.106/5

Senaryoların ortak dersi şudur: adli para cezasında hapis, cezanın kendisi değil ödenmemenin sonucudur ve bu sonuç her aşamada ödemeyle geri alınabilir. Buna karşılık süreler kısa ve kesindir; ödeme emri, bir aylık taksit süresi ve çalışma programına uyum yükümlülüğü, hükümlünün iradesi dışında işlemeye devam eder. Bu nedenle ödeme gücü sınırlı olan hükümlünün, ödeme emrini aldığı gün ne kadarını ödeyebileceğini hesaplaması ve üçte birlik ödemeyle taksit hakkını devreye sokması, en az riskli yoldur.

Ödeme Emri Geldiğinde Adım Adım

  1. Tebliğ tarihini not edin. Otuz günlük ödeme süresi ve bir aylık taksit süresi bu tarihe göre hesaplanır.
  2. Tutarı kontrol edin. Hükümdeki gün sayısını ve bir gün karşılığı miktarı ödeme emriyle karşılaştırın; hükümde taksit verilmişse ödeme emrinin buna uygun olup olmadığına bakın.
  3. Ödeyebiliyorsanız süresinde ödeyin. Bu en kısa ve en güvenli yoldur.
  4. Tamamını ödeyemiyorsanız üçte birini ödeyip taksit isteyin. Bir ay içinde üçte birlik ödemeyi yapıp dilekçeyle kalan kısmın iki taksitte ödenmesini talep edin (m.106/6).
  5. Hiç ödeyemiyorsanız çalışma programına uyun. Kamuya yararlı işte çalıştırma kararına uymak, açık cezaevine girmeyi önler; her iki saat bir gün sayılır.
  6. Engelinizi belgeleyin. Sağlık veya bakım yükümlülüğü gibi engelleri raporla birlikte denetimli serbestlik müdürlüğüne bildirin.
  7. Ödeme imkânı doğduğunda hemen ödeyin. Kalan günlere karşılık gelen tutar ödendiğinde çalıştırma veya hapis sona erer.

⚠️ İtiraz ve infaz işlemleri: Ödeme emrindeki tutarın veya hapse çevirme hesabının yanlış olduğunu düşünüyorsanız, infaz işlemine karşı infaz hâkimliğine başvuru yolu vardır ve süreler kısadır. Uyuşturucu dosyalarındaki adli para cezalarının taksit ve ödenmeme sonuçları için uyuşturucu suçunda adli para cezası rehberine bakabilirsiniz.

Ödeme emri ve taksit süreciniz için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. Görüşmeye kesinleşmiş hükmün örneği, ödeme emri ve tebliğ belgesiyle gelmeniz yeterlidir.

İnfaz Aşamasında Taksit Talebi Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, hükümde taksit verilmemiş bir adli para cezası için 5275 m.106/6 uyarınca yapılacak taksit talebine ilişkindir. Üçte birlik ödemenin bir aylık süre içinde yapılmış olması gerekir.

ANKARA CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA (İlamat Bürosu)İLAMAT NO: 2026/… HÜKÜMLÜ: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …), Adres: … KONU: Adli para cezasının kalan kısmının iki eşit taksitte ödenmesine izin verilmesi talebidir.AÇIKLAMALAR1- 5275 sayılı Kanun m.106/2 bakımından: … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarihli ve 2026/… Esas, 2026/… Karar sayılı kesinleşmiş hükmüyle hakkımda … gün karşılığı … TL adli para cezasına hükmedilmiş, ödeme emri tarafıma … tarihinde tebliğ edilmiştir.2- TCK m.52/4 bakımından: Hükümde adli para cezasının taksitle ödenmesine ilişkin bir karar bulunmamaktadır.3- 5275 sayılı Kanun m.106/6 bakımından: Cezanın üçte biri olan … TL’yi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde, … tarihinde ödemiş bulunuyorum. Ödeme dekontu ekte sunulmuştur. Kanun, bu koşulları yerine getiren hükümlünün isteği üzerine geri kalan kısmın birer ay ara ile iki eşit taksitte ödenmesine izin verileceğini açıkça düzenlemektedir. Taksit talebimin takdire bağlı bir kolaylık olarak değil, kanunun tanıdığı bir hak olarak değerlendirilmesini arz ederim.4- 5275 sayılı Kanun m.106/3 bakımından: Taksit izni verildiği takdirde, taksitler süresinde ödenmediği sürece hakkımda hapse çevirme ve kamuya yararlı işte çalıştırma işlemlerine başlanmamasını talep ederim.HUKUKİ SEBEPLER: 5237 sayılı TCK m.52; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m.106 ve ilgili mevzuat.DELİLLER: Kesinleşmiş hüküm, ödeme emri ve tebliğ belgesi, … tarihli ödeme dekontu ve ilamat dosyası.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle adli para cezasının kalan … TL’lik kısmının birer ay ara ile iki eşit taksitte ödenmesine izin verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. … /… /2026Hükümlü Ad Soyad İmza

Sık Yapılan Hatalar

  • Ödeme emrini bekletmek: Otuz günlük süre ve bir aylık taksit süresi kısadır; süre geçtiğinde çevirme işlemi başlar.
  • Kamuya yararlı işi reddedilebilir bir teklif sanmak: Çalıştırma savcı kararıyla uygulanır; programa uyulmaması kalan günlerin cezaevinde çektirilmesine yol açar.
  • İlamda uyarı yoksa hapse çevrilmeyeceğini düşünmek: Çevirme, ilamda yazmasa bile savcılıkça yapılır (m.106/5).
  • İyi hâl indirimi beklemek: Çevrilen hapiste koşullu salıverilme uygulanmaz (m.106/9).
  • Adli para cezasının ertelenebileceğini sanmak: Erteleme yalnızca hapis cezası için mümkündür (TCK m.51/1).
  • Taksit hakkını kaybettikten sonra başvurmak: İlk taksit süresinde ödenmezse ikinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır.

Sık Sorulan Sorular

Doğrudan verilen adli para cezası ödenmezse ne olur?

Önce otuz günlük ödeme emri tebliğ edilir. Ödeme yapılmazsa savcı ödenmeyen günleri hapse çevirir ve hükümlünün kamuya yararlı işte çalıştırılmasına karar verir; programa uyulmazsa kalan kısım açık ceza infaz kurumunda çektirilir (5275 s.K. m.106/2-3).

Adli para cezası ödenmezse hemen cezaevine girilir mi?

Hayır. Önce ödeme emri tebliğ edilir, ardından kamuya yararlı işte çalıştırma kararı verilir. Cezaevi ancak çalışma programına uyulmaması hâlinde gündeme gelir ve bu durumda da açık ceza infaz kurumunda çektirilir.

Kamuya yararlı işte kaç saat çalışılır?

İki saat çalışma bir gün sayılır. Günlük çalışma süresi en az iki, en fazla sekiz saat olarak denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenir (5275 s.K. m.106/3).

Adli para cezası infaz aşamasında taksitlendirilebilir mi?

Hükümde taksit yoksa, bir ay içinde cezanın üçte birini ödeyen hükümlünün isteği üzerine kalan kısım birer ay arayla iki eşit taksitte ödenebilir; ilk taksit süresinde ödenmezse ikinci taksit izni hükümsüz kalır (5275 s.K. m.106/6).

Hâkim hükümde kaç taksit verebilir?

Taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit sayısı dörtten az olamaz. Hâkim taksit yerine hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yılı geçmeyen mehil de verebilir (TCK m.52/4).

Cezaevindeyken ödersem çıkar mıyım?

Evet. Hapis yatılan veya çalışılan günlerin dışındaki günlere karşılık gelen para ödendiğinde hükümlü hapisten çıkarılır veya çalıştırma sona erer (5275 s.K. m.106/8).

Adli para cezasından çevrilen hapis en fazla ne kadar olabilir?

Tek hükümde üç yılı, birden fazla hükümde beş yılı geçemez (5275 s.K. m.106/7). Karşılanmayan kısım 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir.

Çocuğa verilen adli para cezası hapse çevrilir mi?

Hayır. Çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezası hapse çevrilemez ve 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir (5275 s.K. m.106/4, 11).

Çevrilen hapiste şartlı tahliye var mı?

Hayır. Adli para cezasından çevrilen hapsin infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz ve bu hapsin infazı, 5275 m.16 saklı kalmak üzere, ertelenemez (m.106/9).

Bir gün karşılığı adli para cezası ne kadardır?

Kişinin ekonomik ve şahsi hâllerine göre en az yüz, en fazla beş yüz Türk lirası olarak belirlenir (TCK m.52/2).

Adli para cezası ertelenebilir mi?

Hayır. Erteleme yalnızca iki yıl veya daha az süreli hapis cezası için öngörülmüştür (TCK m.51/1). Adli para cezasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması ise mümkündür (CMK m.231/5).

Taşındım, ödeme emri eski adresime gitti; ne olur?

Hükümlü adres değişikliğini mahkemeye veya savcılığa bildirmemişse hükümde gösterilen adreste yapılan tebligat geçerli sayılır (5275 s.K. m.20/3). Bu durumda süre işlemiş olabilir; ödeme yapılarak hapse çevirme veya çalıştırma her aşamada sona erdirilebilir.

Adli para cezası ile idari para cezası arasındaki fark nedir?

Adli para cezası suç karşılığı ceza mahkemesince verilir ve ödenmezse hapse çevrilebilir. İdari para cezası kabahat karşılığı idarece verilir; ödenmezse 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir ve hapse çevrilmez.

Adli para cezasında zamanaşımı kaç yıldır?

Ceza zamanaşımı on yıldır ve hükmün kesinleştiği veya infazın kesintiye uğradığı günden itibaren işler (TCK m.68/1-e, m.68/5).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Adli para cezası ve infaz işlemlerinde destek
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk