Adli Para Cezası Nasıl Hesaplanır? Tam Gün Sayısı ve Gün Karşılığı (TCK 52)

Adli para cezası, doğrudan bir para tutarı olarak değil, gün sistemiyle hesaplanır: önce tam gün sayısı belirlenir, sonra kişinin ekonomik durumuna göre bir gün karşılığı miktar takdir edilir ve ikisi çarpılır. Bu yöntemin amacı, aynı suçun zengin ve yoksul için aynı ağırlıkta hissedilmesini sağlamaktır. Gün karşılığı miktar 1 Haziran 2024’te yükseltilmiştir — bu, suç tarihine göre önemli fark doğurur.

Gün Sistemi: Neden Doğrudan Para Değil?

TCK m.52/1 adli para cezasını şöyle tanımlar: beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde yedi yüz otuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesi.

Bu iki aşamalı yöntemin mantığı şudur: gün sayısı fiilin ağırlığını, gün karşılığı miktar failin ödeme gücünü yansıtır. Böylece aynı suçu işleyen iki kişiden geliri yüksek olana daha büyük bir tutar, geliri düşük olana daha küçük bir tutar çıkar; ama cezanın ağırlığı (gün sayısı) aynı kalır. Bu, orantılılık ilkesinin somut bir uygulamasıdır.

Uygulamada bu yöntemin ihlali, tipik olarak mahkemenin doğrudan bir para tutarı belirlemesi veya artırım-indirimleri tutar üzerinden yapmasıdır. Kanuni yönteme (TCK m.52/1-3 ve m.61/8) aykırı hesaplama, hükmün hukuka aykırılığı olarak kanun yolunda ileri sürülebilir. Kanunda açıkça yazılmış olmadıkça cezalar ne artırılabilir, ne eksiltilebilir, ne de değiştirilebilir (TCK m.61/10).

Birinci Adım: Tam Gün Sayısının Belirlenmesi

Genel sınır en az 5, en çok 730 gündür (TCK m.52/1). Ancak suç tanımında özel bir sınır öngörülmüşse o sınır uygulanır; örneğin şantajda beş bin güne (TCK m.107/1), suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesinde on bin güne (TCK m.165) kadar adli para cezası öngörülmüştür. Bu suçlarda 730 günlük genel üst sınır uygulanmaz.

Gün sayısı belirlenirken hâkim, temel cezanın belirlenmesine ilişkin ölçütleri (TCK m.61/1) esas alır: suçun işleniş biçimi, kullanılan araçlar, zaman ve yer, konunun önem ve değeri, zarar veya tehlikenin ağırlığı, kusurun ağırlığı, amaç ve saik.

Kanun ayrıca şunu düzenler: adli para cezası hesaplanırken cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler gün üzerinden yapılır (TCK m.61/8). Yani nitelikli hâl artırımı, teşebbüs indirimi, zincirleme suç artırımı, haksız tahrik indirimi ve takdiri indirim — hepsi gün sayısına uygulanır. Ancak bütün bu adımlar bittikten sonra ortaya çıkan sonuç gün sayısı çarpıma girer.

Uygulamada sık rastlanan bir çelişki de şudur: temel hapis cezası alt sınırdan belirlendiği hâlde, aynı suça bağlı adli para cezasının tam gün sayısının gerekçesiz olarak alt sınırdan uzaklaştırılması. Mahkeme kararlarının gerekçeli olarak yazılması anayasal bir zorunluluktur (Anayasa m.141/3; CMK m.34/1). Bu nedenle hapis ve adli para cezası için aynı olaydan farklı sonuçların gerekçesiz çıkarılması kanun yolunda mutlaka ileri sürülmelidir. Temel cezanın nasıl belirlendiği için temel ceza ve alt sınırdan uzaklaşma (TCK 61) yazımıza bakabilirsiniz.

İkinci Adım: Gün Karşılığı Miktar ve 2024 Değişikliği

TCK m.52/2, bir gün karşılığı miktarın kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâlleri göz önünde bulundurularak takdir edileceğini düzenler ve bunun için bir alt-üst sınır koyar.

Önemli güncelleme: bu sınır uzun yıllar en az 20, en fazla 100 Türk lirası idi. 2 Mart 2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunun 9. maddesiyle değiştirilerek en az 100, en fazla 500 Türk lirası olarak yükseltilmiş; değişiklik 12 Mart 2024’te Resmî Gazete’de yayımlanmış ve aynı Kanunun 40/1-a maddesi uyarınca 1 Haziran 2024’te yürürlüğe girmiştir.

Bu değişikliğin pratik sonucu büyüktür. Genel sınırlar üzerinden bakıldığında:

• Eski düzende teorik aralık: 5 × 20 = 100 TL ile 730 × 100 = 73.000 TL.
• Yeni düzende teorik aralık: 5 × 100 = 500 TL ile 730 × 500 = 365.000 TL.

Hangi sınır uygulanır? Burada suç tarihi belirleyicidir. Cezayı ağırlaştıran bir değişiklik, yürürlüğünden önce işlenmiş suçlara uygulanmaz; suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunun hükümleri farklıysa failin lehine olan kanun uygulanır (TCK m.7/2). Bu nedenle 1 Haziran 2024’ten önce işlenmiş bir suçta gün karşılığı miktarın eski sınırlar içinde belirlenmesi gerekir. İnternette dolaşan hesaplama örneklerinin bir kısmı hâlâ eski rakamlara dayandığından, kendi dosyanızda suç tarihini mutlaka kontrol edin.

Kararda Ne Yazmak Zorunda? Denetim Noktası

TCK m.52/3 açık bir zorunluluk getirir: kararda, adli para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.

Bu, savunma için doğrudan bir denetim aracıdır. Hükümde yalnızca toplam tutar yazılıp gün sayısı ve gün karşılığı gösterilmemişse, hesabın doğruluğu denetlenemez; bu eksiklik kanun yolunda ileri sürülebilir. Aynı şekilde hapis cezasının adli para cezasına çevrildiği hâllerde de esas alınan tam gün sayısının hükümde açıkça gösterilmesi gerekir.

Kontrol listesi:

• Tam gün sayısı yazılı mı?
• Gün karşılığı miktar yazılı mı ve suç tarihine uygun sınırlar içinde mi?
• Çarpım doğru mu?
• Gün karşılığı miktar belirlenirken ekonomik durum tartışılmış mı, yoksa kalıp cümleyle mi geçilmiş?
• Artırım ve indirimler gün üzerinden mi yapılmış?

Hesap Örneği: Adım Adım

Yöntemi somutlaştıralım. Kanunda adli para cezası öngörülen bir suçta mahkemenin izleyeceği yol:

• 1. Temel gün sayısı: mahkeme, ölçütleri değerlendirerek örneğin 100 gün belirler.
• 2. Artırım: zincirleme suç nedeniyle dörtte bir artırım uygulanırsa 125 güne çıkar (TCK m.43/1 dörtte birden dörtte üçe kadar artırım öngörür).
• 3. İndirim: takdiri indirim altıda bir oranında uygulanırsa yaklaşık 104 güne iner (TCK m.62/1 uyarınca takdiri indirim esas alınan cezanın altıda birinden fazla olamaz).
• 4. Gün karşılığı: mahkeme, kişinin ekonomik durumunu değerlendirerek gün karşılığını suç tarihindeki sınırlar içinde takdir eder.
• 5. Çarpım: sonuç gün sayısı × gün karşılığı = ödenecek adli para cezası.

Dikkat edilecek nokta: indirim ve artırımlar 3. adımda biter; gün karşılığı miktar hesaba en son girer. Gün karşılığı miktar üzerinden indirim yapılması yöntem hatasıdır.

Kanun ayrıca artakalan hesabına da kural koyar: adli para cezası için bir Türk lirasının artakalanı hesaba katılmaz ve bu kısım infaz edilmez (TCK m.61).

Seçenek Yaptırım Olarak Adli Para Cezası

Adli para cezası iki farklı yoldan gündeme gelebilir:

• Doğrudan: suç tanımında yaptırım olarak adli para cezası öngörülmüştür.
• Seçenek yaptırım olarak: kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi yoluyla (TCK m.50/1-a). Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır (TCK m.49/2).

İkinci hâlde hesap farklı işler: hapis cezasının gün sayısı esas alınır ve bu gün sayısı, takdir edilen gün karşılığı miktarla çarpılır. Bu nedenle çevirme kararlarında da tam gün sayısının hükümde gösterilmesi zorunludur. Kanun iki hâlde çevirmeyi zorunlu kılar: daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişilerin bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, seçenek yaptırımlardan birine çevrilir (TCK m.50/3). Taksirli suçlarda hükmolunan hapis cezası uzun süreli olsa da adli para cezasına çevrilebilir; ancak bu imkân bilinçli taksir hâlinde uygulanmaz (TCK m.50/4).

Bundan ayrı bir kural, hapis cezası ile adli para cezasının seçimlik olarak öngörüldüğü suçlar içindir: bu suçlarda adli para cezasına ilişkin gün biriminin alt sınırı, o suç tanımındaki hapis cezasının alt sınırından az; üst sınırı da hapis cezasının üst sınırından fazla olamaz (TCK m.61/9). Örneğin malvarlığına büyük zarar veya sair kötülük tehdidinde kanun iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezası öngördüğünden (TCK m.106/1, son cümle), seçilen adli para cezasının gün sayısı bu iki sınırın dışına çıkamaz. Kısa süreli hapse seçenek yaptırımlar için seçenek yaptırımlar (TCK 50), çevirmenin ayrıntısı için hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Hesap Hatasında Ne Yapılabilir?

Adli para cezası hesabındaki hatalar, hükmün esasına dokunmadan düzeltilebilecek türden görünse de sonuçları ağırdır: ödenmeyen adli para cezası infaz aşamasında hapse çevrilebildiği için, yanlış hesaplanmış bir gün sayısı doğrudan özgürlüğü etkiler.

İzlenecek yol:

• Gerekçeli kararı isteyin ve hesap adımlarını yukarıdaki kontrol listesiyle karşılaştırın.
• İstinaf dilekçesinde ayrı başlık açın: “adli para cezasının hesaplanmasında yöntem hatası” başlığı, esasa ilişkin itirazlardan bağımsız değerlendirilir.
• Suç tarihini vurgulayın: gün karşılığı miktarın yürürlük tarihine uygun sınırlar içinde belirlenip belirlenmediğini gösterin.
• Maddi hata ile hukuki hatayı ayırın: hesap yönteminin kanuna aykırı uygulanması, hükmün hukuka aykırılığıdır ve istinaf veya temyiz yoluyla ileri sürülmelidir. Kanun yolu süresi kaçırılırsa hüküm kesinleşir; aşağıdaki kesinlik sınırlarına da dikkat edin.

Ödeme, taksitlendirme ve ödenmeme hâlinde hapse çevirme konuları için taksitle ödeme ve doğrudan verilen adli para cezası ödenmezse ne olur yazılarımıza bakabilirsiniz; kanun yolu başvurusu için ceza davasında istinaf nasıl yapılır rehberimiz hazırdır.

Gün Karşılığı Miktar: 1 Haziran 2024 Öncesi ve Sonrası

Hesabın en çok tartışma yaratan kalemi, gün karşılığı miktarın hangi aralıktan seçileceğidir. Bu aralık 2024’te yükseltildiği için, elinizdeki kararın suç tarihine göre hangi sınırlara tabi olduğunu bilmek gerekir. Değişiklik 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanun’un 9. maddesiyle yapılmış, 12 Mart 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 1 Haziran 2024 itibarıyla yürürlüğe girmiştir.

Kesinleşmeden Sonra: Ödeme Emri, Süre ve Taksit

Hesap doğru yapılmış olsa bile iş kararla bitmez. Karar kesinleştiğinde ilam Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir ve infaz süreci 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 106. maddesine göre yürür. Bu aşamada gün sayısı artık sabittir; değişebilecek olan yalnızca ödeme takvimidir.

İki ayrı taksit imkânı vardır ve uygulamada sıkça birbirine karıştırılır:

• Mahkeme aşamasındaki taksit (TCK m.52/4): Hâkim, kişinin ekonomik ve şahsi hâllerini gözeterek hükmün kesinleşme tarihinden itibaren bir yıldan fazla olmamak üzere ödeme için mehil verebileceği gibi, cezanın belirli taksitler hâlinde ödenmesine de karar verebilir. Taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit miktarı dörtten az olamaz. Kararda, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi hâlinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceği ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceği belirtilir.
• İnfaz aşamasındaki taksit (5275 s.K. m.106/6): Hükümde taksit yoksa, bir aylık süre içinde cezanın üçte birini ödeyen hükümlünün isteği üzerine kalan kısmın birer ay arayla iki eşit taksitte ödenmesine izin verilir. İlk taksit süresinde ödenmezse ikinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır.

İkinci yol kendiliğinden işlemez; üçte birlik ödemenin süresinde yapılması ve talebin infaz bürosuna iletilmesi gerekir. Ayrıntılar için adli para cezasının taksitle ödenmesi rehberimize bakabilirsiniz.

Ödenmezse Ne Olur? Kamuya Yararlı İş ve Hapis Sınırı

Adli para cezası ödenmediğinde doğrudan cezaevi kapısı açılmaz; kanun araya bir basamak koymuştur. 5275 sayılı Kanun’un 106/3. maddesi uyarınca hükümlü, tebliğ olunan ödeme emri üzerine belli süre içinde ödemezse, Cumhuriyet savcısının kararıyla ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı hapis cezasına çevrilir ve iki saat çalışma bir gün sayılmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilir. Günlük çalışma süresi en az iki, en fazla sekiz saat olacak şekilde denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenir.

İki nokta özellikle önemlidir. Birincisi, adli para cezasından çevrilen hapsin infazı ertelenemez ve bu infazda koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz (5275 s.K. m.106/9). İkincisi, infaz edilen hapsin veya kamuya yararlı işte çalışmanın süresi cezayı tamamen karşılamazsa, geri kalan kısım için ilam mahallin en büyük mal memuruna verilir ve 6183 sayılı Kanun’a göre tahsil edilir (m.106/11). Ayrıca çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezası ödenmediğinde hapse çevrilemez (m.106/4); diğer hükümlüler bakımından ise hapse çevirme, mahkeme ilamında yazılı olmasa bile Cumhuriyet başsavcılığınca uygulanır (m.106/5).

Bu basamakların işleyişini ödememe hâlindeki sonuçlar rehberimizde ayrıntılı ele aldık; kamuya yararlı iş sürecinin denetimli serbestlik boyutu için denetimli serbestlik rehberimize göz atabilirsiniz.

TCK m.52 ve Bağlantılı Hükümler: Kanun Metni Tablosu

Adli para cezasının hesabı tek bir maddeden ibaret değildir. TCK m.52 hesabın iskeletini kurar; artırım, indirim, seçimlik ceza ve lehe kanun kuralları ise TCK m.61, 43, 62 ve 7’de yer alır. Aşağıdaki iki tablo, yürürlükteki metinleri bir arada gösterir:

Tablolardan çıkan temel sonuç şudur: gün sayısı fiilin ağırlığına, gün karşılığı ise failin ödeme gücüne göre belirlenir ve bu iki değerlendirme birbirine karıştırılamaz. Gün karşılığını ekonomik durumdan bağımsız olarak üst sınırdan belirleyen veya gün sayısını kişinin gelirine göre artıran bir karar, kanunun kurduğu ayrımı bozmuş olur. Lehe kanun değerlendirmesinin ayrıntısı için lehe olan kanunun uygulanması (TCK 7), takdiri indirim için takdiri indirim (TCK 62) yazılarımıza bakabilirsiniz.

Hesap Senaryoları: Rakamlarla Adli Para Cezası

Aşağıdaki senaryolar yöntemi göstermek için kurgulanmıştır. Gün sayısı ve gün karşılığı her dosyada hâkim tarafından gerekçeli olarak belirlenir; tablo, aynı fiilin gün karşılığına ve suç tarihine göre ne kadar farklı sonuç doğurabileceğini gösterir:

Senaryolar iki pratik uyarı içerir. Birincisi, gün karşılığı miktarın alt sınırdan mı üst sınırdan mı belirlendiği sonucu beş katına kadar değiştirir; bu nedenle ekonomik durumu gösteren belgeler (gelir, borç, bakmakla yükümlü olunan kişiler) yargılama sırasında dosyaya sunulmalıdır. İkincisi, küçük bir gün farkı kanun yolunu açıp kapatabilir: 15.000 TL’lik sınır, istinaf imkânını doğrudan belirler. Hesabı kendi dosyanız için denemek isterseniz adli para cezası hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Kesinlik Sınırı, Kanun Yolu ve HAGB

Adli para cezası hesabındaki hatayı düzeltmenin yolu kanun yoludur; ancak her adli para cezası istinafa götürülemez. Kesinlik sınırı 7499 sayılı Kanunla 3.000 TL’den 15.000 TL’ye çıkarılmıştır ve sınır, hükmolunan sonuç tutara göre belirlenir:

Bu tablonun hesapla ilişkisi doğrudandır. Gün karşılığı miktarın yanlışlıkla yeni aralıktan belirlenmesi, tutarı 15.000 TL’nin üstüne çıkararak istinaf yolunu açabileceği gibi, doğru hesap tutarı sınırın altına indirerek hükmü kesin hâle de getirebilir. Kısa süreli hapisten çevrilen adli para cezalarının bu kesinlik kuralı dışında tutulması ise, çevirme kararlarının miktarı ne olursa olsun istinaf denetimine açık olduğu anlamına gelir. HAGB ve kanun yolları için HAGB rehberimiz ve kanun yolları: istinaf ve temyiz yazımız incelenebilir.

Süreler: Ödeme, Taksit ve Zamanaşımı

Hesap kesinleştikten sonra dosyanın seyrini süreler belirler. Aşağıdaki tablo, hükümden infaza kadar karşılaşılacak başlıca süreleri gösterir:

Ceza zamanaşımı, kesinleşen adli para cezasının belirli bir süre içinde infaz edilmemesi hâlinde artık infaz edilememesini ifade eder; on yıllık süre beş yıla kadar hapis cezalarıyla birlikte tüm adli para cezaları için öngörülmüştür (TCK m.68/1-e). Zamanaşımının kesilme ve durma hâlleri için dava ve ceza zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Adli Para Cezası Hesabı: Adım Adım

1. Tam gün sayısı belirlenir — Mahkeme, kanunda aksine hüküm yoksa 5 ile 730 gün arasında bir tam gün sayısı saptar. Bu belirleme TCK m.61/1’deki ölçütlere göre yapılır.
2. Artırım ve indirimler gün üzerinden uygulanır — Nitelikli hâl, teşebbüs, zincirleme suç, haksız tahrik ve takdiri indirim gibi tüm işlemler gün sayısı üzerinden yapılır — para tutarı üzerinden değil.
3. Gün karşılığı miktar takdir edilir — Hâkim, kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâllerini göz önünde bulundurarak bir gün karşılığı miktarı kanunun çizdiği alt ve üst sınır içinde belirler.
4. Suç tarihine göre hangi sınırın uygulanacağı denetlenir — Gün karşılığı miktar 1 Haziran 2024’te yükseltildiği için, bu tarihten önce işlenen suçlarda lehe kanun değerlendirmesi yapılmalıdır.
5. Çarpım yapılır ve kararda ayrı ayrı gösterilir — Sonuç gün sayısı ile gün karşılığı miktar çarpılır. Kanun, tam gün sayısı ile gün karşılığı miktarın kararda ayrı ayrı gösterilmesini zorunlu kılar.

Sıkça Sorulan Sorular

Adli para cezası nasıl hesaplanır?

Önce kanunda aksine hüküm yoksa 5 ile 730 gün arasında tam gün sayısı belirlenir, sonra kişinin ekonomik durumuna göre bir gün karşılığı miktar takdir edilir ve ikisi çarpılır (TCK m.52/1-2).

Gün karşılığı miktar ne kadardır?

TCK m.52/2 uyarınca en az 100, en fazla 500 Türk lirasıdır. Bu sınır 2 Mart 2024 tarihli 7499 sayılı Kanunun 9. maddesiyle yükseltilmiş ve 1 Haziran 2024’te yürürlüğe girmiştir; önceki düzenlemede 20 ile 100 Türk lirası idi.

Eski tarihli suçta hangi miktar uygulanır?

Cezayı ağırlaştıran değişiklik geçmişe uygulanmaz; suç tarihindeki kanun ile sonraki kanun farklıysa lehe olan uygulanır (TCK m.7/2). Bu nedenle 1 Haziran 2024’ten önce işlenen suçlarda gün karşılığı miktar önceki 20–100 TL sınırları içinde belirlenmelidir.

Artırım ve indirimler para üzerinden mi yapılır?

Hayır. Adli para cezası hesaplanırken cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler gün üzerinden yapılır (TCK m.61/8). Para tutarı üzerinden yapılan hesaplama yöntem hatasıdır.

Kararda neyin yazılı olması gerekir?

Adli para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar kararda ayrı ayrı gösterilir (TCK m.52/3).

Adli para cezasında en düşük ve en yüksek tutar nedir?

Genel sınırlar üzerinden, yürürlükteki düzenlemeye göre teorik aralık 5 × 100 = 500 TL ile 730 × 500 = 365.000 TL arasındadır. Suç tanımında özel sınır varsa o uygulanır; örneğin on bin güne kadar adli para cezası öngörülen bir suçta teorik üst sınır 5.000.000 TL’dir.

Kanunda “beş bin güne kadar” yazıyorsa 730 gün sınırı uygulanır mı?

Hayır. TCK m.52/1’deki 730 günlük üst sınır, kanunda aksine hüküm bulunmayan hâller içindir. Şantajda beş bin güne (TCK m.107/1), suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesinde on bin güne (TCK m.165) kadar adli para cezası öngörülmüştür.

Seçimlik cezada gün sınırı nasıl belirlenir?

Hapis ile adli para cezasının seçimlik olarak öngörüldüğü suçlarda adli para cezasına ilişkin gün biriminin alt sınırı, suç tanımındaki hapis cezasının alt sınırından az; üst sınırı da hapis cezasının üst sınırından fazla olamaz (TCK m.61/9).

Hapis cezası adli para cezasına ne zaman çevrilir?

Bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapistir (TCK m.49/2) ve adli para cezasına çevrilebilir (TCK m.50/1-a). Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş kişinin otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile suç tarihinde 18 yaşından küçük veya 65 yaşını bitirmiş kişilerin bir yıl veya daha az süreli hapis cezası seçenek yaptırıma çevrilmek zorundadır (TCK m.50/3).

Adli para cezasına istinaf yapılabilir mi?

Hapis cezasından çevrilenler hariç, sonuç olarak belirlenen 15.000 TL dâhil adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri kesindir; istinafa götürülemez (CMK m.272/3-a). Bu sınır 7499 sayılı Kanunla 1 Haziran 2024’ten itibaren 3.000 TL’den 15.000 TL’ye çıkarılmıştır. Bu hükümler tekerrüre esas olmaz.

Adli para cezası temyiz edilebilir mi?

Miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin hükümlere yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları temyiz edilemez (CMK m.286/2).

Adli para cezası ertelenebilir mi, HAGB verilebilir mi?

Erteleme TCK m.51’de yalnızca iki yıl veya daha az süreli hapis cezası için düzenlenmiştir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ise hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası olduğunda mümkündür (CMK m.231/5).

Ödeme için ne kadar sürem var?

Hükümde mehil veya taksit yoksa Cumhuriyet savcısı, cezanın otuz gün içinde ödenmesi için ödeme emri tebliğ eder (5275 s.K. m.106/2). Hâkim hükümde kesinleşmeden itibaren en çok bir yıl mehil veya en çok iki yıl süreli, en az dört taksit öngörebilir (TCK m.52/4).

Adli para cezasını ödemezsem ne olur?

Cumhuriyet savcısının kararıyla ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı hapse çevrilir ve iki saat çalışma bir gün sayılmak üzere kamuya yararlı işte çalıştırılmanıza karar verilir; programa uyulmazsa kalan kısım açık ceza infaz kurumunda çektirilir (5275 s.K. m.106/3). Adli para cezası yerine çektirilen hapis üç yılı, birden fazla hükümde beş yılı geçemez (m.106/7).

Taksitlerden birini ödemezsem ne olur?

Hükümdeki taksitlerden biri zamanında ödenmezse geri kalan kısmın tamamı tahsil edilir ve ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilir (TCK m.52/4). İnfaz aşamasındaki taksitte ise ilk taksit süresinde ödenmezse ikinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır.

Çocuklara verilen adli para cezası hapse çevrilir mi?

Hayır. Çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezasının ödenmemesi hâlinde bu ceza hapse çevrilemez (5275 s.K. m.106/4).

Adli para cezası zamanaşımına uğrar mı?

Evet. Beş yıla kadar hapis ve adli para cezalarında ceza zamanaşımı on yıldır (TCK m.68/1-e). Dava aşamasında ise beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e).