25 Ekim 2026

Sabıka Kaydı (Adli Sicil) Velayeti ve Görüşme Hakkını Etkiler mi? TCK 53, 5352 s.K., TMK 182-183, 324, 348

Sabıka kaydı velayeti ve çocukla görüşme hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kanunun doğrudan bağladığı tek sonuç şudur: kasten işlenen bir suçtan hapis cezasına mahkûm olan kişi, cezanın infazı tamamlanıncaya kadar velayet hakkını kullanamaz (TCK m.53/1-c, 53/2). Ancak hapis cezası ertelenmiş, denetimli serbestlikle infaz ediliyor veya hükümlü koşullu salıverilmişse bu yoksunluk kendi çocukları bakımından uygulanmaz (TCK m.53/3). Kısa süreli ertelenen cezada, taksirli suçta, adli para cezasında ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında velayete ilişkin hak yoksunluğu doğmaz. Bunun dışında aile mahkemesi kayda değil, çocuğun üstün yararına bakar: suç çocuğa veya diğer ebeveyne yönelikse velayetin değiştirilmesi veya kaldırılması ve kişisel ilişkinin sınırlanması gündeme gelir (TMK m.183, 324/2, 348). Cezaevindeki ebeveyn ile çocuk arasında da kural olarak kişisel ilişki kurulabilir. Adli sicil bilgileri gizlidir ve karşı tarafın kaydı ancak mahkeme aracılığıyla dosyaya getirtilebilir (5352 s.K. m.7, 11).

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Güncel durum (25 Ekim 2026). Ceza infaz kurumundaki hükümlünün kısıtlanması 12.03.2024’ten beri otomatik değildir: 7499 sayılı Kanunla değişen TMK m.407’ye göre hükümlü isteği üzerine kısıtlanır veya kendisine kayyım atanır; isteği olmadan kısıtlama ancak toplam beş yıl ve üzeri hapis cezasında ve koruma ihtiyacı varsa mümkündür. Eski otomatik kısıtlama kuralı Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir (E.2022/105, K.2023/54).

TCK m.53/3’teki kendi çocukları üzerindeki velayete ilişkin istisna, 7242 sayılı Kanunla (RG 15.04.2020, 31100) denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen hükümlüleri de kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

Sabıka kaydı velayet dosyanızı nasıl etkiler, birlikte değerlendirelim

Ceza ilamının TCK 53 bakımından sonucunu, velayet ve görüşme talebinizi ve delil stratejisini dosyanıza göre belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

İçindekiler

Kısa Cevaplar

Tablo: Sabıka kaydı, velayet ve görüşme hakkı hakkında kısa cevaplar

SoruKısa cevapDayanak
Sabıka kaydı velayeti kendiliğinden kaybettirir mi?Hayır; yalnız kasten suçtan hapis cezasının infazı süresince yoksunlukTCK m.53/1-c, 53/2
Hangi hâllerde kendi çocuğu üzerindeki velayet etkilenmez?Erteleme, denetimli serbestlik, koşullu salıverilmeTCK m.53/3
Hangi hâllerde TCK 53 hiç uygulanmaz?Kısa süreli ertelenen ceza, taksirli suç, adli para cezası, HAGBTCK m.53/1, 53/4; CMK m.231/5
Cezaevindeki ebeveyn çocukla görüşebilir mi?Kural olarak evet; tarih ve saatleri belirli düzenlemeTMK m.323; 2. HD, E.2022/9298
Velayet davasında sabıka nasıl değerlendirilir?Suçun çocuğun güvenliği ve bakımıyla ilgisine göreTMK m.182, 183, 339
Karşı tarafın sabıkasını kendim öğrenebilir miyim?Hayır; kayıt gizlidir, mahkemeden istenir5352 s.K. m.7, 11
Arşiv kaydı velayet davasında istenebilir mi?Kanun hâkim ve mahkemeler için soruşturma ve kovuşturmayla sınırlar5352 s.K. m.10/1-b
HAGB velayeti etkiler mi?Hak yoksunluğu doğmaz; olaylar ayrıca değerlendirilebilirCMK m.231/5
Beraat eden ebeveyn?Kaldırma için somut olgu ispatlanmalı2. HD, E.2022/437
Tahliyeden sonra velayet geri gelir mi?Yoksunluk biter; değişiklik için dava gerekirTCK m.53/2; TMK m.183
Eski eşimin sabıkasını paylaşabilir miyim?Hayır; gizli ve özel nitelikli veridir5352 s.K. m.11; KVKK m.6

Velayet davasında mahkemenin baktığı ölçütler için velayet davası nasıl kazanılır, hak yoksunluğunun genel kuralları için belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma (TCK 53) yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sabıka Kaydı Nedir? Adli Sicil, Arşiv Kaydı, HAGB ve GBT

Günlük dilde “sabıka kaydı” denilen şey hukuken adli sicil kaydıdır. Türk mahkemelerince verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri adli sicile kaydedilir; hapis cezası, koşullu salıverilme, ertelemenin denetim süresi ve hak yoksunluklarına ilişkin kararlar bu kayıtta yer alır (5352 s.K. m.4). Disiplin veya tazyik hapsine ilişkin kararlar ile idari para cezaları ise adli sicile kaydedilmez (m.5). Bu nedenle nafaka borcunu ödememe nedeniyle verilen tazyik hapsi, sabıka kaydında görünmez.

Cezanın infazı tamamlandığında, ceza zamanaşımı dolduğunda veya genel af çıktığında kayıt adli sicilden silinerek arşiv kaydına alınır. Adli para cezasına mahkûmiyet ile cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler ise adli sicile alınmadan doğrudan arşive kaydedilir (m.9). Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnız bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak verilir (m.6/1; CMK m.231/13). Emniyetin genel bilgi toplama kayıtları ise mahkûmiyet kaydı değildir; ayrımı adli sicil ile GBT farkı yazımızda anlattık.

Tablo: Kayıt türleri ve velayet davası bakımından anlamı

KayıtNe içerir?Kim isteyebilir?Dayanak
Adli sicilKesinleşmiş mahkûmiyetler, koşullu salıverilme, hak yoksunluklarıKişinin kendisi; amaç belirtilerek kamu kurumları5352 s.K. m.4, 7
Arşiv kaydıİnfazı tamamlanan veya doğrudan arşive alınan kayıtlarKişi; soruşturma ve kovuşturmada savcılık ve mahkeme5352 s.K. m.9, 10
HAGB ve kamu davasının ertelenmesi sistemiHükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarıYalnız soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı5352 s.K. m.6; CMK m.231/13
KaydedilmeyenlerDisiplin ve tazyik hapsi, idari para cezasıKayıt yok5352 s.K. m.5
18 yaş altındakilerin kayıtlarıÇocukken işlenen suçlarYalnız soruşturma ve kovuşturmada5352 s.K. m.10/3

Kanun ayrıca, açıkça öngörülmedikçe bir kişi hakkında verilecek karar için onun yakınının adli sicil ve arşiv kayıtlarının istenemeyeceğini ve bu bilgilerin kişiyi bir haktan yoksun bırakmak için dayanak yapılamayacağını düzenler (m.10/2). Velayet davasında ebeveynin yeni eşinin veya birlikte yaşadığı kişinin kaydı bu nedenle sicil sorgusu yoluyla değil, çocuğun güvenliğini etkileyen somut olgular ve başka delillerle ileri sürülmelidir (bizim değerlendirmemiz).

TCK 53: Mahkûmiyetin Velayete Doğrudan Etkisi

Kişi, kasten işlediği suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak velayet hakkından ve vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan yoksun bırakılır (TCK m.53/1-c). Bu yoksunluk ayrıca bir karar gerektirmez ve hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar sürer (m.53/2). Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen veya koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri bakımından ise bu kurallar uygulanmaz (m.53/3). Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş olanlar ile fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış olanlar hakkında birinci fıkra hiç uygulanmaz (m.53/4); bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır (TCK m.49/2).

Tablo: Ceza türüne göre kendi çocuğu üzerindeki velayete etkisi

DurumVelayet yoksunluğuDayanak
Kasten suç; hapis cezası ceza infaz kurumunda çektiriliyorVar; infaz tamamlanıncaya veya koşullu salıverilmeye kadarTCK m.53/1-c, 53/2, 53/3
Hapis cezası ertelendi (bir yıldan uzun)Kendi çocuğu bakımından yokTCK m.53/3
Kısa süreli hapis cezası ertelendiYok; birinci fıkra hiç uygulanmazTCK m.53/4
Denetimli serbestlik tedbiriyle infazKendi çocuğu bakımından yokTCK m.53/3 (7242 s.K. m.10)
Koşullu salıverilmeKendi çocuğu bakımından yokTCK m.53/3
Taksirli suçYokTCK m.53/1 (kasıt şartı)
Yalnız adli para cezasıYokTCK m.53/1 (hapis şartı)
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıYok; hüküm hukuki sonuç doğurmazCMK m.231/5
Fiil sırasında 18 yaşından küçükYokTCK m.53/4
TutuklulukHak yoksunluğu yok; fiilen kullanma güçlüğüTCK m.53/1 (mahkûmiyet şartı)

Hak veya yetkinin kötüye kullanılması suretiyle işlenen suçlarda kanun daha ileri bir sonuç öngörür: bu durumda mahkeme, hükmolunan cezanın yarısından bir katına kadar o hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına karar verir ve yasak cezanın infazından sonra işlemeye başlar (TCK m.53/5). Velayet yetkisi kötüye kullanılarak çocuğa karşı işlenen bir suçta yoksunluk bu nedenle infazdan sonra da devam edebilir.

Otomatik yoksunluğun sınırları Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadıyla da uyumludur. Mahkeme, hapis cezası çeken herkese suçun niteliğine ve çocuğun yararına bakılmaksızın kendiliğinden uygulanan bir velayet yasağını, çocuğu koruma amacından çok cezalandırma amacı taşıyan bir önlem olarak görmüş ve aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir (Sabou ve Pircalab/Romanya, B. No: 46572/99, 28.09.2004). Türk hukukunda kendi çocuğu bakımından yoksunluğun cezaevinde geçen süreyle sınırlı tutulması bu yaklaşımla uyumludur (bizim değerlendirmemiz). Hak yoksunluğunun diğer kalemleri için TCK 53 rehberimize, ertelemenin sonuçları için cezanın ertelenmesi (TCK 51) yazımıza bakabilirsiniz.

Ebeveyn Cezaevindeyken Velayeti Kim Kullanır?

Evlilik devam ederken ana ve baba velayeti birlikte kullanır (TMK m.336/1). Ebeveynlerden biri TCK m.53 nedeniyle velayet hakkını kullanamıyorsa, çocuğa ilişkin işlemler velayeti kullanabilen diğer ebeveyn tarafından yürütülür (bizim değerlendirmemiz). Boşanmadan sonra velayet çocuğun kendisine bırakıldığı taraftadır (TMK m.336/3). Velayet sahibi ebeveyn kasten işlenen suçtan cezaevine girerse çocuk, infaz süresince yasal temsilcisiz kalır; bu durumda diğer ebeveyn velayetin değiştirilmesini isteyebilir (TMK m.183) ve velayet altında bulunmayan her küçük vesayet altına alınacağından (TMK m.404/1) gerekirse vesayet makamı da önlem alır.

Hükümlünün kendisinin kısıtlanması ayrı bir konudur. 12.03.2024’ten beri ceza infaz kurumundaki hükümlü kural olarak ancak isteği üzerine kısıtlanır veya kendisine kayyım atanır; toplam beş yıl veya daha fazla hapis cezasında kişiliğinin veya malvarlığının korunması gerekiyorsa isteği olmadan da kısıtlanabilir ve vesayet makamı karar vermeden önce hükümlüyü dinler (TMK m.407). Evli olmayan anne bakımından kanun, annenin küçük, kısıtlı veya ölmüş olması ya da velayetin kendisinden alınmış olması hâlinde hâkimin çocuğun menfaatine göre vasi atayacağını veya velayeti babaya vereceğini öngörür (TMK m.337/2).

Tablo: Cezaevine giren ebeveyne göre çocuğun temsili

DurumSonuçYapılacak işlemDayanak
Evli ebeveynlerden biri hükümlüDiğer ebeveyn velayeti kullanırOkul ve sağlık işlemlerinde ilam ve infaz belgesiTCK m.53/1-c; TMK m.336
Boşanmış; velayet sahibi hükümlüÇocuk yasal temsilcisiz kalırVelayetin değiştirilmesi davası; geçici önlemTMK m.183, 346
Boşanmış; velayeti olmayan hükümlüVelayet değişmezKişisel ilişkinin cezaevine göre düzenlenmesiTMK m.323
İki ebeveyn de velayeti kullanamıyorÇocuk vesayet altına alınırVesayet makamına bildirimTMK m.404/1
Hükümlünün kendi işleriOtomatik kısıtlama yokİsteğe bağlı kısıtlama veya kayyımTMK m.407

Okul kaydı, pasaport ve sağlık işlemleri gibi işlerde kurumlar velayet belgesi isteyebilir. Diğer ebeveynin ceza ilamını ve kesinleşme şerhini, infaz kurumundan alınacak yazıyla birlikte saklaması pratik sorunları azaltır. Hükümlünün kısıtlanmasına ilişkin ayrıntılar için TMK 407 kısıtlama rehberimize bakabilirsiniz.

Velayet Davasında Sabıka Kaydı Nasıl Değerlendirilir?

TCK m.53 dışındaki hâllerde sabıka kaydı velayet hakkını kendiliğinden etkilemez; aile mahkemesi bütün deliller gibi bu kaydı da çocuğun üstün yararı ölçüsünde değerlendirir. Velayete ilişkin davalar kamu düzeniyle ilgilidir, re’sen araştırma ilkesi uygulanır ve karar vermeden önce uzman incelemesi yaptırılır (2. HD, 15.04.2015, E.2014/25031, K.2015/7645). Velayetin değiştirilmesi için yeni olguların değişikliği zorunlu kılması (TMK m.183), velayetin kaldırılması için ise ebeveynin velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi veya çocuğa karşı yükümlülüklerini ağır biçimde ihmal etmesi gerekir (TMK m.348). Ebeveynin başka bir yerde bulunması da kanunda sayılan sebepler arasındadır (m.348/1-a).

Yargıtay, velayetin kaldırılmasının ağır şartlara bağlı olduğunu ve bu şartlar ispatlanmadığında kaldırma yerine değiştirmenin gündeme geleceğini belirtmiştir (2. HD, 24.02.2016, E.2016/1902, K.2016/3287). Buna karşılık babanın çocuğa fiziksel şiddet uyguladığının, hakkında ceza davası açıldığının ve 6284 sayılı Kanun uyarınca koruma tedbiri verildiğinin anlaşıldığı bir dosyada velayetin değiştirilmesini yerinde bulmuştur (2. HD, 07.03.2013, E.2013/1181, K.2013/6019). Bu karar, belirleyici olanın kesinleşmiş bir sabıka kaydı değil, çocuğun güvenliğini etkileyen olgu olduğunu gösterir.

Tablo: Suçun niteliğine göre velayet ve görüşmeye olası etkisi

Suçun niteliğiOlası etkiDayanak
Çocuğa karşı şiddet, istismar veya ihmalVelayetin değiştirilmesi veya kaldırılması; kişisel ilişkinin sınırlanmasıTMK m.183, 324/2, 346, 348
Velayet yetkisinin kötüye kullanılmasıyla işlenen suçİnfazdan sonra da sürebilen yasakTCK m.53/5
Diğer ebeveyne karşı aile içi şiddetKoruma tedbirleri; refakatli görüşme6284 s.K. m.5/1-ç
Uyuşturucu suçlarıÇocuğun güvenliği bakımından test ve uzman raporuTMK m.183, 346
Çocuğun kaçırılması veya alıkonulmasıKişisel ilişki ve velayette ağır değerlendirmeTCK m.234; TMK m.324/2
Çocukla ilgisi olmayan malvarlığı suçlarıTek başına belirleyici değilTMK m.339/1 (bizim değerlendirmemiz)
Taksirli suçlarVelayete etkisi beklenmezTCK m.53/1 (bizim değerlendirmemiz)

Suçun çocukla bağlantısı arttıkça kaydın ağırlığı da artar. Uyuşturucu kullanımı iddiasının velayete etkisini eski eşim uyuşturucu kullanıyor, velayetin kaldırılma sebeplerini velayetin kaldırılması hangi hâllerde gündeme gelir yazılarımızda ayrıca anlattık.

Karşı Tarafın Sabıkası Nasıl İspatlanır? 5352 Sayılı Kanunun Sınırları

Adli sicil bilgileri, kullanılış amacı belirtilmek suretiyle ilgili kişiye veya vekâletnamede açıkça belirtilmek koşuluyla vekiline ve kamu kurum ve kuruluşlarına verilebilir (5352 s.K. m.7/1). Gerçek kişiler kendi adli sicil ve arşiv kayıtlarını güvenli kimlik doğrulama araçlarıyla sorgulayabilir (m.13/2). Bu nedenle bir ebeveyn diğer ebeveynin sabıka kaydını kendisi alamaz; velayet davasında yapılacak doğru işlem, mahkemeden karşı tarafın adli sicil kaydının getirtilmesini istemektir.

Arşiv bilgileri bakımından kanun daha sınırlayıcıdır: hâkim veya mahkemeler arşiv bilgilerini bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında isteyebilir (m.10/1-b). Velayet davası bir soruşturma veya kovuşturma olmadığından, infazı tamamlanmış ve arşive alınmış eski bir mahkûmiyetin sicil sorgusu yoluyla aile mahkemesine getirtilmesi kanun metniyle sınırlıdır (bizim değerlendirmemiz). Bu durumda ileri sürülecek olan sicil kaydı değil, olayın kendisidir: kesinleşmiş ceza ilamı veya ilgili ceza dosyası delil olarak gösterilip getirtilmesi istenebilir.

Tablo: Velayet davasında ceza geçmişini ispat yolları

YolNe sağlar?SınırDayanak
Mahkemeden adli sicil kaydının getirtilmesiGüncel mahkûmiyetleri gösterirAmaç belirtilir; amaç dışında kullanılamaz5352 s.K. m.7/1-b, 11
Ceza dosyasının getirtilmesiOlayın ayrıntısı, tanık ve raporlarDosya numarasının bilinmesiHMK m.194; TMK m.339
Kesinleşmiş ceza ilamıMaddi vakıalar hukuk hâkimini bağlarKusur ve zarar değerlendirmesi bağlamazTBK m.74; 3. HD, E.2021/5050
6284 tedbir kararlarıŞiddet iddiasının ciddiyetiMahkûmiyet değildir6284 s.K. m.5, 8
Arşiv kaydının sorgulanmasıEski mahkûmiyetlerSoruşturma ve kovuşturmayla sınırlı5352 s.K. m.10/1-b
Yeni eşin kaydı—Yakının kaydı kural olarak istenemez5352 s.K. m.10/2

Adli sicil ve arşiv bilgileri gizlidir; görevlilerce açıklanamaz ve verildiği kişi ve kurumlarca veriliş amacı dışında kullanılamaz (5352 s.K. m.11). Ceza mahkûmiyetine ilişkin veriler özel nitelikli kişisel verilerdendir (KVKK m.6) ve kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına veren veya yayan kişi hakkında ceza yaptırımı öngörülmüştür (TCK m.136). Eski eşin sabıka kaydını sosyal medyada veya okul çevresinde paylaşmak, velayet davasında yarar sağlamak bir yana, paylaşan ebeveyn aleyhine değerlendirilebilecek yeni bir uyuşmazlık doğurur.

Görüşme Hakkı: Sabıka ve Cezaevi Kişisel İlişkiyi Ortadan Kaldırır mı?

Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocukla uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir (TMK m.323). TCK m.53 velayet yetkisini sınırlar; kişisel ilişki hakkını sınırlamaz. Kişisel ilişki ancak çocuğun huzuru tehlikeye girerse, ebeveyn hakkını kaçınma yükümlülüğüne aykırı kullanırsa, çocukla ciddi olarak ilgilenmezse ya da başka önemli sebepler bulunursa reddedilebilir veya kaldırılabilir (TMK m.324/2). Sabıka kaydı bu sebeplerden biri değildir; ancak suçun çocuğa yönelik olması bu sebeplerin varlığını gösterebilir.

Yargıtay, cezaevindeki baba ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulabileceğini kabul etmiş; ancak düzenlemenin uygulamada tereddüt doğurmayacak şekilde başlangıç ve bitiş tarih ve saatleri belirtilerek yapılması gerektiğini vurgulamıştır (2. HD, 08.02.2023, E.2022/9298, K.2023/483). Hükümlüyü eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile vasisi veya kayyımı ziyaret edebilir; görüşler kapalı ve açık olmak üzere iki biçimde yapılır (5275 s.K. m.83). Kişisel ilişki düzenlenirken kurumun görüş günleri ve açık görüş imkânı esas alınmalıdır.

Tablo: Sabıka ve cezaevi durumuna göre kişisel ilişki

DurumKişisel ilişkiDayanak
Çocukla ilgisi olmayan eski mahkûmiyetKural olarak olağan düzenlemeTMK m.323
Ebeveyn cezaevindeKurulabilir; görüş günlerine uygun, tarih ve saatleri belli2. HD, E.2022/9298; 5275 s.K. m.83
Diğer ebeveyne karşı şiddetRefakatçi eşliğinde, sınırlı veya kaldırılmış6284 s.K. m.5/1-ç
Çocuğa karşı suçReddedilebilir veya kaldırılabilirTMK m.324/2
Çocuğun huzuru ciddi tehlikedeKurulmayabilir2. HD, E.2019/5808

Yargıtay, görüşme sonrasında travma sonrası stres bozukluğu yaşayan çocuk için kişisel ilişki kurulmasını çocuğun üstün yararına uygun bulmamıştır (2. HD, 13.11.2019, E.2019/5808, K.2019/11366). Buna karşılık kişisel ilişkinin ancak çocuğun yüksek yararı gerektirdiğinde kısıtlanabileceğini de tekrarlamaktadır (2. HD, 01.06.2026, E.2026/270, K.2026/5700). Adalet İstatistikleri 2025’e göre 6284 sayılı Kanun kapsamında kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması veya kaldırılması tedbiri 2025’te 1.703 kişi hakkında 2.394 kez verilmiştir (Tablo 50). Refakatli görüşmenin şartları için gözetim altında görüşme kararı, cezaevi ziyaret kuralları için cezaevinde görüş hakkı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Ceza Davası Sürerken, Beraat ve HAGB: Aile Mahkemesine Etkisi

Ceza davası ile velayet davası birbirinden bağımsız yürür. Hâkim, kusurun olup olmadığına karar verirken ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle ve ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74). Yargıtay ise ceza mahkemesinin kesinleşmiş mahkûmiyet kararıyla saptadığı maddi vakıaların hukuk hâkimini bağladığını kabul eder (3. HD, 22.11.2021, E.2021/5050, K.2021/11807). Velayet davası bakımından bu, kesinleşmiş mahkûmiyete konu olayın aile mahkemesinde yeniden tartışılamayacağı, buna karşılık o olayın çocuğun yararına etkisinin aile mahkemesince ayrıca değerlendirileceği anlamına gelir (bizim değerlendirmemiz).

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında hukuki bir sonuç doğurmamasıdır (CMK m.231/5) ve denetim süresi yükümlülüklere uygun geçirilirse dava düşer (m.231/10). Bu nedenle HAGB kararıyla TCK m.53’teki velayet yoksunluğu doğmaz. Ancak aile mahkemesi, çocuğun güvenliğiyle ilgili olayları tanık, uzman raporu ve belgelerle ayrıca araştırabilir. Beraat bakımından ise Yargıtay, dokuz yıldır çocukla görüşmeyen ve ceza davasında beraat eden babanın kişisel ilişkisinin kaldırılmasını haklı kılacak somut bir olgunun ispat edilemediğini kabul etmiştir (2. HD, 10.02.2022, E.2022/437, K.2022/1224).

Tablo: Ceza yargılamasının sonucu ve velayet davasına etkisi

Ceza yargılamasının durumuTCK 53 yoksunluğuAile mahkemesine etkisiDayanak
Soruşturma veya kovuşturma sürüyorYokOlaylar delil olarak değerlendirilir; geçici önlem alınabilirTMK m.183, 346; HMK m.165
Kesinleşmiş mahkûmiyet (kasten, hapis)Var; infaz süresinceMaddi vakıalar bağlayıcıTCK m.53; TBK m.74; 3. HD, E.2021/5050
HAGBYokHükmün hukuki sonucu yok; olaylar ayrıca araştırılabilirCMK m.231/5
BeraatYokBağlayıcı değil; somut olgu ayrıca ispatlanmalıTBK m.74; 2. HD, E.2022/437
Kovuşturmaya yer olmadığıYokOlaylar ayrıca değerlendirilebilirTMK m.339 (bizim değerlendirmemiz)

Ceza davasının sonucu velayet davası bakımından önemliyse mahkeme bunu bekletici mesele yapabilir (HMK m.165). Çocuğun durumu ise beklemeye elverişli olmadığından bu sürede geçici önlem istenmelidir. Ceza ve hukuk yargılamalarının ilişkisini ceza mahkemesi kararının hukuk davasına etkisi, HAGB’nin sonuçlarını HAGB nedir yazılarımızda ayrıntılı bulabilirsiniz.

Tahliyeden ve Kaydın Silinmesinden Sonra Velayet ve Görüşme

TCK m.53 yoksunluğu infazın tamamlanmasıyla, kendi çocuğu bakımından ise koşullu salıverilme veya denetimli serbestlikle birlikte sona erer (TCK m.53/2-3). Ancak yoksunluğun sona ermesi, infaz süresince başka bir mahkeme kararıyla diğer ebeveyne verilen velayeti kendiliğinden geri getirmez. Tahliye olan ebeveynin yeniden velayet istemesi, yeni bir velayetin değiştirilmesi davasını ve çocuğun o günkü üstün yararının yeniden değerlendirilmesini gerektirir (TMK m.183).

Adli sicil kaydı da kalıcı değildir. Kayıt, infazın tamamlanmasıyla arşive alınır; arşiv kaydı ise kural olarak arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle tamamen silinir. Anayasanın 76. maddesi ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetlerde bu süre, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa on beş, alınmamışsa otuz yıldır (5352 s.K. m.9, 12/1). Fiilin suç olmaktan çıkarılması hâlinde kayıtlar talep aranmaksızın silinir (m.12/2).

Tablo: Tahliye ve silinmeden sonra durum

AşamaSonuçDayanak
Koşullu salıverilmeKendi çocuğu üzerindeki velayet yoksunluğu sona ererTCK m.53/3
İnfazın tamamlanmasıTüm TCK 53 yoksunlukları sona erer; kayıt arşive alınırTCK m.53/2; 5352 s.K. m.9
Velayet infaz süresince diğer ebeveyne verildiyseKendiliğinden geri gelmez; yeni davaTMK m.183
Arşivden silinme (genel kural)Arşive alınma koşullarından itibaren beş yıl5352 s.K. m.12/1-c
Özel kanun yoksunluğuYasaklanmış hakların geri verilmesi5352 s.K. m.13/A
Kaldırma kararından sonra kişisel ilişkiKoşullar değişince yeniden düzenlenebilirTMK m.183, 324

Tahliye olan ebeveyn için en sağlam yol, önce kişisel ilişkinin cezaevi dışındaki koşullara göre yeniden düzenlenmesini istemek ve çocukla bağın yeniden kurulmasının ardından velayet talebini değerlendirmektir (bizim değerlendirmemiz). Silinme sürelerini hesaplamak için adli sicil silinme hesaplama aracımızı, yasaklanmış hakların geri verilmesi için memnu hakların iadesi yazımızı kullanabilirsiniz.

Sabıka, Cezaevi ve Velayete İlişkin Kararlar

Aşağıdaki kararlar, ceza geçmişinin velayet ve kişisel ilişki üzerindeki etkisine ilişkin temel ilkeleri gösterir. Her karar kendi dosyasının olgularına göre verildiğinden somut uyuşmazlığa uygulanabilirliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Tablo: Sabıka kaydı, cezaevi ve velayet kararları

Kararİlke
AİHM, Sabou ve Pircalab/Romanya, 46572/99, 28.09.2004Suça ve çocuğun yararına bakmayan otomatik velayet yasağı aile hayatını ihlal eder
2. HD, 08.02.2023, E.2022/9298, K.2023/483Cezaevindeki babayla kişisel ilişki kurulabilir; tarih ve saatler açık olmalı
2. HD, 07.03.2013, E.2013/1181, K.2013/6019Çocuğa şiddet, açılan ceza davası ve 6284 tedbiri velayetin değiştirilmesine yol açar
2. HD, 24.02.2016, E.2016/1902, K.2016/3287Kaldırma ağır şartlara bağlıdır; ispatlanmazsa değiştirme gündeme gelir
2. HD, 10.02.2022, E.2022/437, K.2022/1224Beraat eden babada kaldırmayı haklı kılan somut olgu aranır
2. HD, 13.11.2019, E.2019/5808, K.2019/11366Çocuğun huzuru ciddi tehlikedeyse kişisel ilişki kurulmayabilir
2. HD, 15.04.2015, E.2014/25031, K.2015/7645Velayet kamu düzenine ilişkindir; re’sen araştırma ve uzman incelemesi
3. HD, 22.11.2021, E.2021/5050, K.2021/11807Kesinleşmiş mahkûmiyetle saptanan maddi vakıalar hukuk hâkimini bağlar
AYM, E.2022/105, K.2023/54Hükümlünün otomatik kısıtlanması kuralı iptal edildi; yeni TMK m.407 (7499 s.K.)

Dilekçe Örnekleri

Önemli not. Aşağıdaki dilekçeler basitleştirilmiş ve varsayımsal örneklerdir. Köşeli parantez içindeki bölümleri dosyanıza göre doldurmanız gerekir. Ceza ilamı ve adli sicil bilgileri yalnız davanın gerektirdiği ölçüde ve mahkemeye sunulmalıdır.

1. Velayet sahibi babanın hapis cezası nedeniyle velayetin anneye verilmesi

[ŞEHİR] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DAVACI: [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVALI: [Ad soyad, T.C. kimlik no], [ceza infaz kurumu adı ve adresi] KONU: Ortak çocuğun velayetinin davacıya verilmesi, dava süresince geçici önlem alınması ve davalı ile çocuk arasında ceza infaz kurumunun görüş düzenine uygun kişisel ilişki kurulması istemidir. AÇIKLAMALAR 1. TMK 183. maddesi yönünden: Taraflar [mahkeme] [tarih] tarihli ve [tarih] tarihinde kesinleşen kararla boşanmış, [yaş] yaşındaki ortak çocuğun velayeti davalıya bırakılmıştır. Davalı, [ceza mahkemesi] [tarih] tarihli ve [tarih] tarihinde kesinleşen kararıyla kasten işlenen [suç] suçundan [süre] hapis cezasına mahkûm edilmiş ve [tarih] tarihinden beri [ceza infaz kurumu] kurumunda bulunmaktadır. Çocuk bu tarihten beri davacının yanında yaşamaktadır. Bu yeni olgu velayet düzenlemesinin yeniden yapılmasını zorunlu kılmaktadır. 2. TCK 53/1-c ve 53/2. maddeleri yönünden: Kasten işlenen suçtan hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak davalı, cezanın infazı tamamlanıncaya kadar velayet hakkını kullanamaz. Davalının cezası ertelenmemiş, denetimli serbestlikle infaz edilmemiş ve davalı koşullu salıverilmemiştir; bu nedenle aynı maddenin üçüncü fıkrasındaki istisna uygulanmaz. Çocuk okul kaydı, sağlık işlemleri ve resmî başvurularda yasal temsilcisiz kalmıştır. Davalının yakında koşullu salıverileceği ve velayeti yeniden kullanacağı yönündeki olası savunması, çocuğun bugünkü temsil ihtiyacını karşılamaz; salıverilme tarihi kesin değildir ve çocuğun eğitim hayatı beklemeye elverişli değildir. 3. TMK 339/1 ve 346. maddeleri yönünden: Çocuğun menfaati, kendisine fiilen bakan ebeveynin yasal temsilci olmasını gerektirmektedir. Dava sonuçlanıncaya kadar çocuğun davacının yanında kalmasına ve çocuğa ilişkin işlemleri davacının yürütmesine geçici olarak karar verilmesi gerekmektedir. 4. TMK 323. maddesi yönünden: Davacı, davalı ile çocuk arasındaki bağın kopmasını istememektedir. Çocuğun yaşına uygun olarak kurumun açık görüş günlerinde, tarih ve saatleri belirli bir kişisel ilişki kurulmasına itirazı yoktur. DELİLLER: Boşanma ilamı ve kesinleşme şerhi; ceza ilamı ve kesinleşme şerhi; ceza infaz kurumundan alınacak yazı; okul ve sağlık kayıtları; nüfus kayıt örneği; sosyal inceleme raporu; tanık beyanları; her türlü yasal delil. HUKUKİ NEDENLER: TMK m.182, 183, 323, 339, 346; TCK m.53; HMK m.316-322; 4787 s.K. m.5 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Dava süresince ortak çocuğun davacının yanında kalmasına ve çocuğa ilişkin işlemlerin davacı tarafından yürütülmesine geçici olarak karar verilmesine; yargılama sonunda ortak çocuğun velayetinin davacıya verilmesine; davalı ile çocuk arasında ceza infaz kurumunun görüş düzenine uygun, tarih ve saatleri belirli bir kişisel ilişki kurulmasına; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davacı vekili, imza]

2. Cezaevindeki babanın çocukla kişisel ilişki kurulması talebi

[ŞEHİR] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DAVACI: [Ad soyad, T.C. kimlik no], [ceza infaz kurumu adı ve adresi] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVALI: [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres] KONU: Davacı ile ortak çocuk arasında ceza infaz kurumunun görüş düzenine uygun, başlangıç ve bitiş tarih ve saatleri belirli kişisel ilişki kurulması istemidir. AÇIKLAMALAR 1. TMK 323. maddesi yönünden: Ortak çocuğun velayeti [mahkeme] [tarih] tarihli kararla davalıya bırakılmıştır. Davacı, velayeti altında bulunmayan çocuğuyla uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir; bu hak aynı zamanda çocuğun babasıyla bağını koruma hakkıdır. 2. TCK 53/1-c maddesi yönünden: Davacının infaz süresince velayet hakkını kullanamaması kişisel ilişki hakkını ortadan kaldırmaz; kanun velayet yetkisini sınırlar, ebeveyn ile çocuk arasındaki bağı değil. Yargıtay cezaevindeki baba ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulabileceğini kabul etmiş ve düzenlemenin uygulamada tereddüt doğurmayacak biçimde tarih ve saatleriyle yapılmasını istemiştir (2. HD, 08.02.2023, E.2022/9298, K.2023/483). 3. TMK 324/2. maddesi yönünden: Davacının mahkûmiyetine konu suç çocukla ilgili değildir; çocuğa veya davalıya yönelik bir şiddet, tehdit ya da koruma kararı bulunmamaktadır. Davalının çocuğun cezaevi ortamından olumsuz etkileneceği yönündeki kaygısı, görüşmenin açık görüş biçiminde, kısa süreli ve gerekirse uzman görüşü alınarak düzenlenmesiyle giderilebilir; bu kaygı kişisel ilişkinin tümden reddini haklı kılmaz. 4. 5275 sayılı Kanunun 83. maddesi yönünden: Hükümlüyü üçüncü dereceye kadar kan hısımları ziyaret edebilir ve görüşler açık ve kapalı olarak yapılır. [Ceza infaz kurumu] kurumunun açık görüş günleri [gün ve saat aralığı] olarak belirlenmiştir. 5. 4787 sayılı Kanunun 5. maddesi yönünden: Çocuğun yaşı ve görüşmenin ona etkisi bakımından uzman görüşü alınması yerinde olacaktır. DELİLLER: Nüfus kayıt örneği; velayet kararı; ceza infaz kurumundan alınacak görüş günlerine ilişkin yazı; sosyal inceleme raporu; tanık beyanları; her türlü yasal delil. HUKUKİ NEDENLER: TMK m.323, 324; TCK m.53; 5275 s.K. m.83; 4787 s.K. m.5 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Davacı ile ortak çocuk arasında [ayda bir veya iki] kez, ceza infaz kurumunun açık görüş gününde, saat [saat] ile [saat] arasında kişisel ilişki kurulmasına, çocuğun kuruma davalı veya davalının belirleyeceği bir yakını tarafından getirilmesine, tahliye hâlinde kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi hakkının saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davacı vekili, imza]

3. Velayet davasında karşı tarafın adli sicil kaydının ve ceza dosyasının getirtilmesi talebi

[ŞEHİR] [SAYI]. AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DOSYA NO: [Esas no] DAVACI: [Ad soyad] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVALI: [Ad soyad] KONU: Davalının adli sicil kaydının ve [ceza mahkemesi] [esas no] sayılı dosyanın getirtilmesi istemidir. AÇIKLAMALAR 1. 5352 sayılı Kanunun 7/1-b maddesi yönünden: Adli sicil bilgileri kullanılış amacı belirtilmek suretiyle kamu kurum ve kuruluşlarına verilebilir. Davalının adli sicil kaydının, ortak çocuğun velayetine ilişkin bu davada çocuğun güvenliğinin değerlendirilmesi amacıyla Mahkemenizce getirtilmesini talep ediyoruz. 2. TMK 339/1 maddesi yönünden: Velayete ilişkin davalar kamu düzenine ilişkindir ve re’sen araştırma ilkesi uygulanır (2. HD, 15.04.2015, E.2014/25031, K.2015/7645). Davalı hakkında [ceza mahkemesi] [esas no] sayılı dosyada [tarih] tarihli olay nedeniyle [suç] suçundan yargılama yapılmaktadır. Olay ortak çocuğun bulunduğu evde gerçekleşmiştir ve çocuğun güvenliğiyle doğrudan ilgilidir. 3. TBK 74. maddesi yönünden: Ceza mahkemesinin kesinleşmiş mahkûmiyet kararıyla saptadığı maddi vakıalar hukuk hâkimini bağlar (3. HD, 22.11.2021, E.2021/5050, K.2021/11807). Ceza dosyası henüz kesinleşmemiş olsa da dosyadaki tutanak, rapor ve tanık beyanları bu davada delil olarak değerlendirilebilir. 4. 5352 sayılı Kanunun 11. maddesi yönünden: Davalının adli sicil bilgilerinin gizli olduğu ve kullanılamayacağı yönündeki olası itirazı yerinde değildir. Kanun bu bilgilerin veriliş amacı dışında kullanılmasını yasaklar; talebimiz bilgilerin yalnız bu davada ve çocuğun güvenliğinin değerlendirilmesi amacıyla kullanılmasıdır. Arşive alınmış kayıtlar istenmemektedir. DELİLLER: Dosya kapsamı; [ceza mahkemesi] [esas no] sayılı dosya; davalının adli sicil kaydı. HUKUKİ NEDENLER: 5352 s.K. m.7, 11; TMK m.339, 346; TBK m.74; HMK m.165, 194 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Davalının adli sicil kaydının getirtilmesine, [ceza mahkemesi] [esas no] sayılı dosyanın onaylı örneğinin getirtilmesine veya UYAP üzerinden incelenmesine, ceza dosyası sonuçlanıncaya kadar ortak çocuğun korunması için gerekli geçici önlemlerin alınmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davacı vekili, imza]

Velayetin değiştirilmesi dilekçesinin genel bir örneği için velayetin değiştirilmesi dava dilekçesi örneği, kişisel ilişki dilekçesi için çocukla kişisel ilişki dilekçesi örneği yazılarımıza bakabilirsiniz.

Örnek Senaryolar

Uyarı. Aşağıdaki senaryolar basitleştirilmiş ve varsayımsaldır; gerçek kişilere ait değildir.

Senaryo 1: Eski bir dolandırıcılık mahkûmiyeti. Boşanma davasında baba, annenin on yıl önce dolandırıcılık suçundan aldığı ve infazı tamamlanmış bir mahkûmiyeti ileri sürerek velayetin kendisine verilmesini istemektedir. Anne o tarihten beri yeni bir suç işlememiştir ve çocuğun bakımını düzenli olarak üstlenmektedir.

Senaryo 1: Değerlendirme

KonuSonuçDayanak
TCK 53 yoksunluğuYok; infaz tamamlanmışTCK m.53/2
Kaydın durumuArşive alınmış, süreler dolmuşsa silinmiş olabilir5352 s.K. m.9, 12
Mahkemenin arşiv kaydını istemesiKanun metni soruşturma ve kovuşturmayla sınırlar5352 s.K. m.10/1-b
Suçun çocukla ilgisiYok; tek başına belirleyici değilTMK m.339/1 (bizim değerlendirmemiz)
Belirleyici olanÇocuğun bakımı, sosyal inceleme raporu, çocuğun görüşü4787 m.5; TMK m.182

Senaryo 2: Velayet sahibi baba cezaevinde. Velayeti babada olan sekiz yaşındaki çocuğun babası, kasten işlenen bir suçtan dört yıl hapis cezasına mahkûm olmuş ve cezaevine girmiştir. Çocuk anneannesinin yanında kalmakta, anne ise başka bir ilde yaşamaktadır.

Senaryo 2: Değerlendirme

KonuSonuçDayanak
Babanın velayet hakkıİnfaz süresince kullanılamazTCK m.53/1-c, 53/2
Koşullu salıverilinceKendi çocuğu üzerindeki yoksunluk sona ererTCK m.53/3
Çocuğun temsiliAnne velayetin değiştirilmesini isteyebilir; aksi hâlde vesayetTMK m.183, 404/1
Anneannenin durumuVelayet yalnız ana ve babaya verilebilir; vasilik gündeme gelebilir2. HD, E.2021/3898, K.2021/5281; TMK m.404
Baba ile çocukAçık görüş günlerinde kişisel ilişki kurulabilir2. HD, E.2022/9298

Adım Adım Yol Haritası

  1. Ceza kararının niteliğini belirleyin. Kasıt mı taksir mi, hapis mi adli para cezası mı, erteleme veya HAGB var mı?
  2. TCK 53 sonucunu hesaplayın. Yoksunluk var mı, ne zaman sona erecek?
  3. Çocuğun temsilini güvenceye alın. Velayet sahibi cezaevindeyse velayetin değiştirilmesini veya geçici önlem isteyin.
  4. Suçun çocukla bağlantısını ortaya koyun. Belirleyici olan kayıt değil, çocuğun güvenliğidir.
  5. Kaydı mahkeme aracılığıyla getirtin. Sicil bilgilerini kendiniz paylaşmayın.
  6. Ceza dosyasını delil olarak gösterin. Esas numarasını ve ilgili belgeleri dilekçede belirtin.
  7. Kişisel ilişkiyi cezaevi koşullarına göre düzenletin. Açık görüş günleri, tarih ve saat.
  8. Tahliyeden sonra yeniden değerlendirin. Kişisel ilişkiyi genişletin; velayet için yeni dava gerekir.

Sık Yapılan Hatalar

Tablo: Sabıka kaydı ve velayette sık yapılan hatalar

HataSonuçDoğrusu
Her sabıkanın velayeti kaybettireceğini sanmakGereksiz dava veya yanlış beklentiTCK 53 yalnız kasten suçta ve infaz süresince
Erteleme ve koşullu salıverilmeyi gözden kaçırmakYoksunluk sanılıp yanlış işlemTCK m.53/3 istisnasını kontrol etmek
Eski eşin sicil kaydını paylaşmakGizlilik ihlali ve aleyhe değerlendirmeKaydı mahkeme aracılığıyla getirtmek
Arşivdeki eski kaydı sicil sorgusuyla istemekKanunen sınırlıCeza dosyasını veya ilamı delil göstermek
Cezaevindeki ebeveynin görüşmesini tümden engellemekKişisel ilişki hakkının ihlaliAçık görüşle sınırlı düzenleme
Tahliyeyle velayetin kendiliğinden döneceğini sanmakHak kaybıTMK 183 davası
HAGB’yi mahkûmiyet gibi ileri sürmekHukuki sonucu yokturOlayları başka delillerle ispat

Sıkça Sorulan Sorular

Sabıkalı babaya velayet verilir mi?

Verilebilir. Sabıka kaydı velayete kendiliğinden engel değildir; kasten suçtan hapis cezasının infazı süresince velayet kullanılamaz (TCK m.53/1-c). Bunun dışında mahkeme suçun çocuğun güvenliğiyle ilgisine ve çocuğun üstün yararına bakar.

Cezaevindeki ebeveyn velayet hakkını kullanabilir mi?

Kasten işlenen suçtan hapis cezası çekiyorsa infaz tamamlanıncaya kadar kullanamaz (TCK m.53/2). Koşullu salıverilme veya denetimli serbestlik hâlinde kendi çocuğu üzerindeki yoksunluk sona erer (m.53/3).

Ertelenen hapis cezası velayeti etkiler mi?

Kendi çocuğu üzerindeki velayeti etkilemez (TCK m.53/3). Kısa süreli hapis cezası ertelenmişse hak yoksunluğu hiç doğmaz (m.53/4).

HAGB kararı velayeti etkiler mi?

HAGB hükmün hukuki sonuç doğurmamasıdır (CMK m.231/5); velayete ilişkin hak yoksunluğu doğmaz. Olayın kendisi ise velayet davasında ayrıca değerlendirilebilir.

Taksirli suç veya trafik kazası velayeti etkiler mi?

TCK m.53’teki yoksunluk kasten işlenen suçlar için öngörülmüştür; taksirli suçlarda uygulanmaz.

Cezaevindeki baba çocuğunu görebilir mi?

Kural olarak evet. Yargıtay cezaevindeki babayla kişisel ilişki kurulabileceğini, ancak tarih ve saatlerin açıkça belirtilmesi gerektiğini kabul etmiştir (2. HD, E.2022/9298, K.2023/483).

Eski eşimin sabıka kaydını nasıl öğrenirim?

Kendiniz öğrenemezsiniz; kayıt gizlidir ve kişiye veya kamu kurumlarına verilir (5352 s.K. m.7, 11). Velayet davasında kaydın getirtilmesini mahkemeden istemelisiniz.

Mahkeme eski ve silinmiş kayıtları görebilir mi?

Kanun hâkim ve mahkemelerin arşiv bilgilerini soruşturma veya kovuşturma kapsamında isteyebileceğini düzenler (5352 s.K. m.10/1-b). Tamamen silinen kayıtlar ise artık mevcut değildir (m.12).

Yeni eşin sabıkası velayeti etkiler mi?

Yakının kaydı kural olarak istenemez (5352 s.K. m.10/2); ancak yeni eşin çocuğun güvenliğini etkileyen davranışları başka delillerle ileri sürülebilir.

Eşime şiddetten mahkûm olan baba çocukla görüşebilir mi?

Görüşme kendiliğinden kalkmaz; ancak 6284 sayılı Kanun kapsamında refakatçi eşliğinde, sınırlı veya tümüyle kaldırılmış bir düzenleme yapılabilir (m.5/1-ç).

Çocuğa karşı suç işleyen ebeveynin velayeti kaldırılır mı?

Çocuğun menfaati ağır biçimde tehlikedeyse velayetin kaldırılması ve kişisel ilişkinin reddi gündeme gelir (TMK m.324/2, 348). Velayet yetkisinin kötüye kullanılmasıyla işlenen suçta infazdan sonra da sürebilen yasak öngörülür (TCK m.53/5).

Ceza davası sürerken velayet davası beklenir mi?

Mahkeme ceza davasını bekletici mesele yapabilir (HMK m.165); bu sürede çocuğun korunması için geçici önlem istenebilir.

Beraat eden ebeveynin görüşmesi kaldırılabilir mi?

Beraat hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74); ancak kaldırma için somut olgu ispatlanmalıdır (2. HD, E.2022/437, K.2022/1224).

Tahliyeden sonra velayet kendiliğinden geri gelir mi?

TCK 53 yoksunluğu sona erer; ancak infaz süresince velayet diğer ebeveyne verildiyse geri almak için yeni dava gerekir (TMK m.183).

Hapis cezası alan ebeveyne otomatik vasi atanır mı?

Hayır. 12.03.2024’ten beri hükümlü kural olarak isteği üzerine kısıtlanır veya kayyım atanır; beş yıl ve üzeri cezada koruma gerekiyorsa isteği olmadan da kısıtlanabilir (TMK m.407).

Sabıka kaydı ne zaman silinir?

İnfazla arşive alınır; arşiv kaydı kural olarak beş yıl sonra tamamen silinir. Özel kanun yoksunluklarında süre on beş veya otuz yıldır (5352 s.K. m.9, 12).

Bu yazının kaynakları. TMK m.182, 183, 323, 324, 335, 336, 337, 339, 346, 348, 404, 407 (7499 s.K. ile değişik, RG 12.03.2024); TCK m.49, 53, 136, 234 (m.53/3, 7242 s.K. m.10 ile değişik, RG 15.04.2020, 31100); 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.4-13/A (Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü konsolide metni); CMK m.231; TBK m.74; HMK m.165, 194, 316-322; 5275 s.K. m.83; 6284 s.K. m.5, 8; KVKK m.6; 4787 s.K. m.5.

Kararlar: AİHM, Sabou ve Pircalab/Romanya, B. No: 46572/99, 28.09.2004; AYM, E.2022/105, K.2023/54; Yargıtay 2. HD, E.2021/3898, K.2021/5281; 2. HD, E.2022/9298, K.2023/483; 2. HD, E.2013/1181, K.2013/6019; 2. HD, E.2016/1902, K.2016/3287; 2. HD, E.2022/437, K.2022/1224; 2. HD, E.2019/5808, K.2019/11366; 2. HD, E.2026/270, K.2026/5700; 2. HD, E.2014/25031, K.2015/7645; 3. HD, E.2021/5050, K.2021/11807. İstatistik: Adalet İstatistikleri 2025, Tablo 50.

Ceza geçmişi olan bir velayet dosyasında doğru stratejiyi kuralım

TCK 53 hesabı, çocuğun temsili, cezaevi görüş düzeni ve delil talepleri için dosyanızı birlikte inceleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk