25 Ekim 2026

Velayet Davası Ne Kadar Sürer, Masrafı Ne Kadar? 2026 Harç, Gider Avansı, SİR Süresi, HMK 316-322 ve TMK 183

Velayet davasının toplam süresi için kanunda bir üst sınır yoktur; süreyi aşamalara bağlı kanuni süreler, sosyal inceleme raporu ve mahkemenin iş yükü belirler. Boşanmadan sonra açılan velayetin değiştirilmesi veya kaldırılması davaları basit yargılama usulüne tabidir (HMK m.316/1-ç): cevap süresi iki haftadır, cevaba cevap verilmez, tahkikat kural olarak ilk duruşma dışında iki duruşmada tamamlanır ve iki duruşma arasındaki süre bir ayı geçemez (HMK m.317, 320/3). Velayet davaları adli tatilde de görülür (HMK m.103/1-b). Adalet İstatistiklerine göre 2025 yılında bir dosyanın ortalama görülme süresi aile mahkemelerinde 204 gün, bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinde 371 gün, Yargıtay hukuk dairelerinde 185 gündür. Velayet davası konusu para ile ölçülemeyen bir dava olduğundan maktu harca tabidir: 2026’da 732,00 TL başvurma harcı ve 732,00 TL peşin karar ve ilam harcı ile gider avansı ödenir. Avukatlık asgari ücreti AAÜT’ye göre 45.000 TL’dir. Ödeme gücü olmayan kişi adli yardım isteyebilir (HMK m.334).

Güncel durum (25 Ekim 2026). 7589 sayılı Kanunla (RG 31.07.2026, 33326) yazılı yargılamada duruşmalar arasındaki süre üç ayla sınırlanmıştır (HMK m.147/3). Bağımsız velayet davalarında ise basit yargılamanın bir aylık sınırı zaten uygulanır (HMK m.320/3).

Basında 13. Yargı Paketi taslağına ilişkin çıkan haberlerde boşanma kararının önce verilmesi, velayet, nafaka ve mal paylaşımı uyuşmazlıklarının ayrı davalarda görülmesi gibi değişikliklerin planlandığı bildirilmektedir. Bu düzenlemeler 25 Ekim 2026 itibarıyla kanunlaşmamıştır (ikincil kaynak: İşçi Haber, 10.10.2026). Velayet uyuşmazlıkları için dava şartı olarak arabuluculuk da öngörülmemiştir.

Velayet davanızın süresini ve masrafını baştan planlayalım

Harç, gider avansı, uzman raporu ve kanun yolu takvimini dosyanıza göre çıkaralım; geçici önlem ihtiyacını birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

İçindekiler

Kısa Cevaplar

Boşanmayla birlikte istenen velayet boşanma davasıyla birlikte sonuçlanır; boşanmadan sonra açılan velayet davası ise ayrı bir davadır ve basit yargılama usulüne tabidir. Aşağıdaki tablo en çok sorulan soruları cevaplar.

Tablo: Velayet davasının süresi ve masrafı hakkında kısa cevaplar

SoruKısa cevapDayanak
Kanunda toplam bir süre var mı?Yok; aşamaların kanuni süreleri varHMK m.317, 320, 321
Hangi usule tabi?Bağımsız velayet davası basit yargılama; boşanmayla birlikte istenirse boşanmanın usulüHMK m.316/1-ç
Cevap süresi ne kadar?İki hafta; bir defaya mahsus en fazla iki hafta ek süreHMK m.317/2
Duruşmalar arası en fazla ne kadar?Bir ay; zorunlu hâllerde gerekçeyle daha uzunHMK m.320/3
Adli tatilde dava durur mu?Hayır; velayet davaları adli tatilde de görülürHMK m.103/1-b
Ortalama süre ne kadar?Aile mahkemesi 204 gün; BAM hukuk 371 gün; Yargıtay hukuk 185 gün (2025)Adalet İstatistikleri 2025
Dava açarken hangi harç ödenir?732,00 TL başvurma ve 732,00 TL peşin karar harcı492 s.K.; 2026 tarifesi
Avukatlık asgari ücreti?45.000 TL; Ankara Barosu tavsiyesi 114.100 TLAAÜT 2025-2026; Ankara Barosu 2026
İstinaf ve temyiz süresi?Tebliğden itibaren ikişer haftaHMK m.345, 361/1
Masrafı ödeyemiyorsam?Adli yardım ve baro adli yardım bürosuHMK m.334-340; Av.K. m.176

Davanın nasıl açılacağı için velayetin değiştirilmesi davası nasıl açılır, boşanma davasının süresi için boşanma davası ne kadar sürer yazılarımıza bakabilirsiniz.

Velayet Davası Türleri ve Hangi Usule Tabi Oldukları

“Velayet davası” uygulamada birbirinden farklı birkaç dava için kullanılır ve süreyi en çok bu ayrım belirler. Boşanma veya ayrılığa karar veren hâkim, ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkilerini düzenler (TMK m.182/1). Bu durumda velayet, boşanma davasının fer’i sonucudur ve boşanma hükmüyle birlikte kurulur. Çekişmeli boşanma yazılı yargılama usulüyle görüldüğünden velayetin incelenmesi de bu usulün dilekçe aşamaları içinde yürür ve duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemez (HMK m.147/3).

Boşanmadan sonra ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim, kendiliğinden veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alır (TMK m.183). Velayetin kaldırılması ise çocuğun menfaatini ağır biçimde tehlikeye düşüren hâller için ayrı bir yoldur (TMK m.348). Kanun “her çeşit nafaka davaları ile velayet ve vesayete ilişkin dava ve işleri” basit yargılama usulüne bağlamıştır (HMK m.316/1-ç).

Tablo: Velayet davası türleri, usulü ve süreye etkisi

Dava veya işDayanakUsulSüreye etkisi
Boşanmayla birlikte velayetTMK m.182Boşanma davasının usulü; çekişmelide yazılıBoşanma davasıyla birlikte sonuçlanır
Dava sürerken geçici velayetTMK m.169Ara karar (geçici önlem)Esas hükümden önce; kesinleşmeye kadar geçerli
Velayetin değiştirilmesiTMK m.183Basit yargılamaAyrı dava; sosyal inceleme raporu belirleyici
Velayetin kaldırılmasıTMK m.348Basit yargılamaAğır hâllerin ispatı; uzman ve hastane raporları
Çocuğun korunması önlemleriTMK m.346Velayete ilişkin işAcil önlem istenebilir
Anlaşmalı boşanmada velayetTMK m.166/3Protokolün hâkimce uygun bulunmasıÇoğunlukla tek duruşma

Bu yazıda “velayet davası” denildiğinde öncelikle boşanmadan sonra açılan velayetin değiştirilmesi ve kaldırılması davaları kastedilmektedir. Boşanmayla birlikte istenen velayet için boşanma davası ne kadar sürer, mahkemenin baktığı ölçütler için velayet davası nasıl kazanılır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Basit Yargılama Usulü: Kanundaki Süreler (HMK 316-322)

Basit yargılama usulü, davanın az sayıda dilekçe ve duruşmayla sonuçlanması için düzenlenmiştir. Cevap süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır; cevabı hazırlamak çok zorsa süre içinde başvuran davalıya bir defaya mahsus ve en fazla iki hafta ek süre verilebilir (HMK m.317/2). Cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi verilemez (m.317/3). Deliller dilekçelerle birlikte bildirilir (m.318) ve iddia ile savunmanın genişletilmesi yasağı dilekçelerin verilmesiyle başlar (m.319).

Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir. Bu mümkün değilse ilk duruşmada dava şartları, ilk itirazlar ve tarafların anlaştığı ile çekiştiği noktalar belirlenir; tahkikat bu tutanak esas alınarak yürütülür (m.320/1-2). Tarafların dinlenmesi, delillerin incelenmesi ve diğer tahkikat işlemleri ilk duruşma hariç iki duruşmada tamamlanır ve iki duruşma arasındaki süre bir aydan fazla olamaz. Bilirkişi incelemesinin uzun sürmesi veya istinabe yoluyla tanık dinlenmesi gibi zorunlu hâllerde hâkim, gerekçesini belirterek daha ileri bir gün verebilir ve ikiden fazla duruşma yapabilir (m.320/3).

Tahkikat tamamlanınca mahkeme son beyanları alır ve kararını tefhim eder; zorunlu hâllerde yalnız hüküm özeti açıklanır ve gerekçeli karar en geç bir ay içinde yazılır (m.321). Özel hüküm bulunmayan konularda yazılı yargılama hükümleri uygulanır (m.322).

Tablo: Bağımsız velayet davasında basit yargılamanın kanuni süreleri

AşamaKanuni kuralMadde
Cevap dilekçesiTebliğden itibaren iki haftaHMK m.317/2
Ek cevap süresiBir defaya mahsus, en fazla iki haftaHMK m.317/2
Cevaba cevap ve ikinci cevapVerilemezHMK m.317/3
Delillerin bildirilmesiDilekçelerle birlikteHMK m.318
Ön incelemeMümkünse dosya üzerinden; değilse ilk duruşmadaHMK m.320/1-2
Tahkikatİlk duruşma hariç iki duruşmaHMK m.320/3
Duruşmalar arası süreEn fazla bir ay; zorunlu hâllerde gerekçeyle daha uzunHMK m.320/3
Bilirkişi veya uzman raporuEn fazla iki ay; gerekçeyle iki aya kadar uzatmaHMK m.274/1
Rapora itirazTebliğden itibaren iki haftaHMK m.281/1
Gerekçeli kararKısa kararda en geç bir ayHMK m.321/2
Adli tatilDava adli tatilde de görülürHMK m.103/1-b

Velayet, tarafların serbestçe tasarruf edemediği bir konu olduğundan hâkim gerekli gördüğü delillere kendiliğinden başvurabilir (HMK m.325). 4787 sayılı Kanunda sosyal inceleme raporunun süresine ilişkin özel hüküm bulunmadığından iki aylık bilirkişi süresi yol göstericidir. Ayrıntılar için sosyal inceleme raporu (SİR) ve basit yargılama usulü yazılarımıza bakabilirsiniz.

Aşama Aşama Takvim: Dava Dilekçesinden Kesinleşmeye

Tebligat, ilk duruşma günü, uzman randevuları ve üst mahkeme incelemesi için kanunda bağlayıcı bir süre yoktur; bu aşamaları mahkemenin iş yükü ve dosyanın özellikleri belirler. Aşağıdaki tablo her aşamada süreyi neyin belirlediğini gösterir.

Tablo: Velayetin değiştirilmesi davasının aşamaları ve süreyi belirleyen etkenler

AşamaKanuni süreSüreyi belirleyenDayanak
Dava dilekçesi, harç ve gider avansıYokDelillerin eksiksiz hazırlanmasıHMK m.120, 318
Dilekçenin davalıya tebliğiYok; e-tebligatta ulaşmayı izleyen 5. günAdresin doğruluğu; yurt dışı tebligatTebligat K. m.7/a
Cevap dilekçesi2 hafta (+ en fazla 2 hafta)Ek süre talebiHMK m.317/2
Ön incelemeYokMahkemenin duruşma takvimiHMK m.320/1-2
Sosyal inceleme raporuBilirkişi kuralına göre 2 ayUzmanın iş yükü; tarafların görüşmelere katılması4787 m.5; HMK m.274/1
Tahkikat duruşmalarıİlk duruşma hariç 2 duruşma; ara en fazla 1 ayTanık ve rapor durumuHMK m.320/3
Rapora itiraz ve ek rapor2 haftaEk rapor veya yeni uzman ihtiyacıHMK m.281
Karar ve gerekçeli kararKısa kararda 1 ayKararın tefhim şekliHMK m.321
İstinafTebliğden itibaren 2 haftaBölge adliye mahkemesinin iş yüküHMK m.345
TemyizTebliğden itibaren 2 haftaYargıtayın iş yüküHMK m.361/1
Kesinleşme ve uygulamaYokKesinleşme şerhiHMK m.350/2, 367/2

Kanuni sürelere tam uyulan bir dosyada bile ilk derece aşaması birkaç ayı bulur; buna kanun yolu aşamaları eklenir. Bu nedenle dava açılırken çocuğun dava süresince nasıl korunacağı, yani geçici önlem ihtiyacı da birlikte değerlendirilmelidir. Ön incelemede nelere hazırlanmak gerektiğini ön inceleme duruşması yazımızda anlattık.

Resmî İstatistikler: Aile Mahkemelerinde Ortalama Süre

Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün Adalet İstatistikleri 2025 yayını, mahkeme türüne göre bir dosyanın ortalama görülme süresini gösterir. Velayet davaları için ayrı bir süre tablosu yayımlanmamıştır; aile mahkemelerinin ortalaması genel bir fikir verir.

Tablo: Bir dosyanın ortalama görülme süresi (gün)

Birim veya dava türü20242025Kaynak
Aile mahkemeleri197204Adalet İstatistikleri 2025, Tablo 34
Boşanma davaları (tüm hukuk mahkemeleri)156160Tablo 42
Bölge adliye mahkemeleri hukuk daireleri373371Tablo 89
Yargıtay hukuk daireleri205185Tablo 95

Ortalama görülme süresi; devreden, açılan ve karara bağlanan dosya sayılarından bir formülle hesaplanan bir göstergedir ve tek tek dosyaların süresini göstermez. Aile mahkemelerinin ortalaması anlaşmalı boşanma gibi kısa işleri de kapsadığından sosyal inceleme ve tanık gerektiren çekişmeli bir velayet davası bu ortalamanın üzerinde kalabilir.

Bakanlık verilerine dayanan basın haberlerine göre aile mahkemelerinde dosya temizleme oranı, yani bir yılda karara bağlanan dosyaların o yıl açılan dosyalara oranı, son on yılda belirgin biçimde artmıştır. Yüzde yüzün üzerindeki oran birikmiş dosyaların azaldığını gösterir.

Tablo: Aile mahkemelerinde dosya temizleme oranı (%)

Dava türü20162025Kaynak
Velayet68,8103,3İHA / Habertürk, 21.07.2026 (Bakanlık verisi)
Boşanma92,9102,1Aynı kaynak
Nafaka88,0108,2Aynı kaynak

Velayet Davasını Uzatan Etkenler

Velayet davasını uzatan etkenlerin çoğu önceden öngörülebilir. Uygulamada en çok zaman kaybettiren aşamalar tebligat, uzman raporları ve kanun yolu incelemesidir.

Tablo: Süreyi uzatan etkenler ve alınabilecek önlemler

EtkenNeden uzatır?Ne yapılabilir?Dayanak
Tebligat sorunlarıDilekçe tebliğ edilemeyince süreler başlamazGüncel adres; adres kayıt sistemi; e-tebligatTebligat K. m.7/a, 21/2
Yurt dışındaki tarafYurt dışı tebligat zaman alırYurt dışı adresini baştan bildirmekTebligat K. m.25
Sosyal inceleme raporuUzmanın iş yükü ve randevularGörüşmelere zamanında katılmak4787 m.5; HMK m.274/1
Rapora itiraz ve ek raporEk rapor veya yeni uzmanİtirazı somut ve süresinde yapmakHMK m.281
Tanıkların başka yerde dinlenmesiİstinabe yazışmasıTanık adreslerini doğru bildirmekHMK m.320/3
Avansın yatırılmamasıDelilden vazgeçilmiş sayılabilirVerilen kesin süreye uymakHMK m.324
Dosyanın işlemden kaldırılmasıYenilenmezse dava açılmamış sayılırDuruşmalara katılmakHMK m.150, 320/4
Kaldırma veya bozmaDosya yeniden incelenirTahkikatı ilk derecede eksiksiz yaptırmakHMK m.353, 371
Çocuğun ergin olmasıVelayet istemi konusuz kalırYaşı büyük çocukta zamanlamaHMK m.331/1

Bozma ve kaldırma kararları süreyi en çok uzatan etkendir. Hukuk Genel Kurulu, idrak çağındaki çocuğun görüşü alınmadan verilen velayet kararını Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye ve Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesine aykırı bularak bozmuştur (YHGK, 27.06.2018, E.2017/2-3117, K.2018/1278). Çocuğun uzman eşliğinde dinlenmesini ilk derecede istemek, aynı aşamaların tekrarlanmasını önler. Uzman raporları için velayet davasında psikolojik değerlendirme, itiraz usulü için bilirkişi raporuna itiraz yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yaşı büyük çocuklarda zamanlama ayrıca önemlidir. Yargıtay, inceleme sırasında ergin olan çocuk yönünden velayet isteminin konusuz kaldığını kabul etmiştir (2. HD, 28.06.2016, E.2016/11498, K.2016/12565; 2. HD, 08.12.2016, E.2016/18220, K.2016/15713).

Süreyi Kısaltmak İçin Kullanılabilecek Araçlar

Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli biçimde yürütülmesini sağlamakla yükümlüdür (HMK m.30); Anayasa da davaların mümkün olan süratle sonuçlandırılmasını yargının görevi sayar (m.141/4). Taraflar bu yükümlülüğün işlemesine aşağıdaki usul araçlarıyla katkı sağlayabilir.

Tablo: Velayet davasını hızlandıran usul araçları

AraçEtkisiDayanak
Delilleri dava dilekçesiyle sunmakÖn incelemede eksik kalmazHMK m.318
Tanık listesini adresleriyle vermekTek duruşmada dinleme imkânıHMK m.240, 318
Uzman incelemesini ilk ara kararda istemekRapor tahkikatla paralel yürür4787 m.5; HMK m.274/1
Duruşma aralığı bir ayı aşarsa dilekçe vermekGerekçe denetimi; öne alma talebiHMK m.30, 320/3
Rapor süresi aşılırsa hatırlatmaGörevden alma ve yeni görevlendirmeHMK m.274/2
Ses ve görüntü nakliyle katılımBaşka şehirdeki taraf için gecikmeyi azaltırHMK m.149/1
Elektronik tebligatPosta gecikmesi olmazTebligat K. m.7/a
Adli tatilde de takipVelayet davası tatilde durmazHMK m.103/1-b

Bir aylık sınırın aşılmasına Kanun özel bir yaptırım bağlamamıştır; ancak gerekçesiz verilen uzak bir duruşma günü öne alma talebi için güçlü bir dayanaktır. Ayrıntılar için duruşmalar arası en fazla 3 ay kuralı ve 7589 sayılı Kanunun aile davalarına etkisi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Dava Sürerken Çocuk Kimde Kalır? Geçici Önlemler ve Kesinleşme

Velayet davası sürerken çocuğun durumu geçici önlemlerle düzenlenir. Boşanma davası açılınca hâkim, çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m.169). Boşanmadan sonra açılan velayet davalarında da hâkim yeni olguların zorunlu kıldığı önlemleri alabilir ve çocuğun menfaati tehlikeye düştüğünde uygun önlemlere başvurur (TMK m.183, 346). Şiddet tehlikesinde kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması gibi önleyici tedbirler de istenebilir (6284 s.K. m.5/1-ç).

Esas hüküm bakımından ise kişiler hukuku ve aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2, 367/2). Yargıtay, çocuk teslimi ve kişisel ilişkiye ilişkin ilamların kesinleşmeden icraya konu edilemeyeceğini kabul etmiştir (12. HD, 27.09.2022, E.2022/9269, K.2022/9422). Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanlığının 01.03.2023 tarihli yazısına göre geçici önlem olarak verilen çocuk teslimi veya kişisel ilişki kararı müdürlüğe ibraz edilince yerine getirme işlemleri başlatılabilir; kesinleşme şerhi bulunmayan gerekçeli karar için ise işlem yapılmaz.

Tablo: Dava sürecinde hangi karar ne zaman uygulanır?

KararNe zaman uygulanır?Dayanak
Boşanma davasında geçici velayet ve kişisel ilişkiVerildiği andan itibaren; kesinleşmeye kadarTMK m.169; ADMH yazısı 01.03.2023
Velayet davasında geçici önlemVerildiği andan itibarenTMK m.183, 346
6284 önleyici tedbiriGeciktirilmeksizin6284 s.K. m.5, 8
Velayeti değiştiren esas hükümKesinleştikten sonraHMK m.350/2, 367/2
Çocuk teslimi ve kişisel ilişki ilamıKesinleştikten sonra12. HD, E.2022/9269

Bu nedenle kazanılan velayet kararı istinaf ve temyiz tamamlanana kadar uygulanamaz; bu sürede ilk derece mahkemesinin geçici önlemleri geçerlidir. Ayrıntılar için geçici (tedbiren) velayet ve boşanma davası sürerken çocuğum bende kalsın yazılarımıza bakabilirsiniz.

Velayet Davasının Masrafı: 2026 Kalemleri

Velayet davası konusu para ile ölçülemeyen bir dava olduğundan maktu harca tabidir; harç her yıl belirlenen sabit tutarlara göre alınır. Gider avansı, taraf sayısının beş katı tutarında tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 530 TL’den oluşur (HMK Gider Avansı Tarifesi m.4/1) ve yatırılmış olması dava şartıdır (HMK m.114/1-g, 120).

Tablo: Velayet davasında 2026 masraf kalemleri

Kalem2026 tutarıNe zaman ödenir?Dayanak
Başvurma harcı (aile mahkemesi)732,00 TLDava açılırken492 s.K. (1) sayılı tarife
Maktu karar ve ilam harcı732,00 TLDava açılırken peşin492 s.K. m.27
Vekâlet pulu164,00 TLAvukatla takipte2026 tarifesi
Vekâletname suret harcı104,00 TLAvukatla takipte2026 tarifesi
Gider avansıTaraf sayısı × 5 tebligat ücreti + 530 TLDava açılırkenGider Avansı Tarifesi m.4/1
Bilirkişi ücretiAile mahkemelerinde asgari 2.800 TLBilirkişi görevlendirilirseBilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi 2026
Tanık giderleriTanık ücreti ve yol gideriTanık dinlenecekseHMK m.324
İstinaf başvurma harcı2.002,00 TLİstinafta(1) sayılı tarife IV-e
Temyiz başvurma harcı3.608,50 TLTemyizde(1) sayılı tarife IV-a

Sosyal inceleme raporu aile mahkemesinde görevli uzmanlarca hazırlanır; uzman bulunmaması veya başka bir uzmanlık gerekmesi hâlinde başka kurumdaki veya serbest uzmanlar görevlendirilebilir (4787 s.K. m.5/2). Hastane heyet raporu veya bilirkişi incelemesi gerektiğinde mahkeme delil avansı ister (HMK m.324). Hâkimin kendiliğinden başvurduğu delillerin gideri taraflarca bir hafta içinde ödenmezse, ileride ödemesi gereken taraftan alınmak üzere Hazineden karşılanır (HMK m.325).

Velayetle birlikte nafaka da isteniyorsa ayrı bir harç hesabı gündeme gelebilir; Yargıtay bağımsız tedbir nafakası davasının nispi harca tabi olduğunu kabul etmiştir (2. HD, 30.11.2017, E.2016/23885, K.2017/13637). Tutarlar dava açılırken mahkeme veznesinden teyit edilmelidir; ayrıntı için boşanmada maktu ve nispi harç yazımıza bakabilirsiniz.

Örnek Hesap: Velayet Davası Açarken Ne Kadar Ödenir?

Aşağıdaki hesap, iki taraflı ve yalnızca velayetin değiştirilmesinin istendiği basitleştirilmiş, varsayımsal bir dava içindir. Tebligat ücreti PTT tarifesine göre değiştiğinden gider avansı formül olarak gösterilmiştir.

Tablo: Dava açılırken ödenen tutarlar (2026, varsayımsal)

KalemAvukatsızAvukatla
Başvurma harcı732,00 TL732,00 TL
Peşin maktu karar ve ilam harcı732,00 TL732,00 TL
Vekâlet pulu—164,00 TL
Vekâletname suret harcı—104,00 TL
Harç ve pul toplamı1.464,00 TL1.732,00 TL
Gider avansı10 tebligat ücreti + 530 TL10 tebligat ücreti + 530 TL

Dava sırasında tanık ve uzman giderleri için delil avansı, istinafta 2.002,00 TL ve temyizde 3.608,50 TL başvurma harcı eklenebilir. Kullanılmayan avans hükmün kesinleşmesinden sonra kendiliğinden iade edilir (HMK m.333). Bu rakamlara avukatlık ücreti dahil değildir.

Avukatlık Ücreti: AAÜT ve Ankara Barosu Tavsiye Tarifesi

Avukatlık ücreti serbestçe kararlaştırılır; ancak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olamaz (Av.K. m.164/4). Aile mahkemeleri asliye hukuk mahkemesi düzeyinde kurulduğundan velayet davalarında asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücret uygulanır (AAÜT 2025-2026, RG 04.11.2025, 33067). Ankara Barosunun 2026 tavsiye tarifesi bağlayıcı değildir; piyasa karşılığı için gösterge niteliğindedir.

Tablo: Velayet sürecinde avukatlık ücretinin alt sınırları (2026)

İşTutarNiteliği
Velayet davası (asliye mahkemesi maktu ücreti)45.000 TLAAÜT; altında ücret kararlaştırılamaz
Bölge adliye mahkemesinde istinaf (duruşmasız)22.000 TLAAÜT
Bölge adliye mahkemesinde istinaf (duruşmalı)42.000 TLAAÜT
Yargıtayda temyiz duruşması40.000 TLAAÜT
Velayet davaları114.100 TLAnkara Barosu tavsiye tarifesi 2026
Çocuk teslimi ve kişisel ilişki işlemlerine şikâyet ve itiraz72.800 TLAnkara Barosu tavsiye tarifesi 2026

Dava sonunda mahkeme tarifeye göre belirlenen vekâlet ücretini haksız çıkan tarafa yükletir (HMK m.323, 330); bu ücret avukata aittir (Av.K. m.164/5) ve velayet davasında maktu olarak belirlenir. Ücret sözleşmesinde istinaf, temyiz ve geçici önlem aşamalarının ücrete dahil olup olmadığı açıkça yazılmalıdır. Ayrıntılar için boşanma avukatı ücreti 2026 yazımıza bakabilirsiniz.

Masrafları Sonunda Kim Öder?

Dava açan taraf harç ve avansları peşin öder; ancak bu ödeme kesin değildir. Harçlar, tebligat, tanık ve bilirkişi giderleri ile vekâlet ücreti yargılama giderleridir (HMK m.323) ve kural olarak aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir; kısmi haklılıkta oran uygulanır (HMK m.326). Davanın konusuz kalması hâlinde hâkim giderleri, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre takdir eder (HMK m.331/1). Yargıtay, çocuğun inceleme sırasında ergin olduğu dosyada giderler ve vekâlet ücreti hakkında bu ölçüte göre karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir (2. HD, 28.06.2016, E.2016/11498, K.2016/12565).

Tablo: Velayet davasında yargılama giderlerinin dağılımı

DurumGiderleri kim öder?Dayanak
Dava kabul edilirseDavalıHMK m.326/1
Dava reddedilirseDavacıHMK m.326/1
Talepler kısmen kabul edilirseHaklılık oranına göre paylaştırılırHMK m.326/2
Çocuk ergin olur, dava konusuz kalırsaAçılış tarihindeki haklılık durumuna göreHMK m.331/1
Hâkimin kendiliğinden başvurduğu delilHükümde ödemesi gereken taraf; ödenmezse önce HazineHMK m.325
Kullanılmayan avansYatırana iadeHMK m.333

Gider ve vekâlet ücreti hükmün ayrı bir parçasıdır ve kanun yolunda esastan bağımsız olarak denetlenebilir. Genel çerçeve için boşanmada yargılama giderleri yazımıza bakabilirsiniz.

Adli Yardım: Masrafı Ödeyemiyorsanız

Kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zorlaştırmaksızın yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olan kişi, talebi açıkça dayanaktan yoksun değilse adli yardımdan yararlanabilir (HMK m.334/1). Adli yardım; giderlerden geçici muafiyeti, teminattan muafiyeti, giderlerin Devletçe avans olarak ödenmesini ve gerekiyorsa avukat temin edilmesini kapsar ve hükmün kesinleşmesine kadar devam eder (HMK m.335).

Tablo: Velayet davasında adli yardımın işleyişi

KonuKuralDayanak
Kimler yararlanır?Ödeme gücünden yoksun ve talebi açıkça dayanaksız olmayan kişiHMK m.334/1
Neleri kapsar?Harç, avans, uzman ve tanık giderleri; gerekirse avukatHMK m.335
Ret kararına itirazTebliğden itibaren iki haftaHMK m.337/2
Önceki giderlerTalepten önceki giderleri kapsamazHMK m.337/3
Dava kaybedilirseErtelenen giderler tahsil edilir; bir yıla kadar taksit mümkünHMK m.339
Baro adli yardımıÜcretsiz avukatAv.K. m.176-181
Şiddet hâli6284 kapsamındaki başvurulardan masraf alınmaz6284 s.K. m.20

Adli yardım geçicidir ve karşı tarafın vekâlet ücreti riskini kaldırmaz; talebin dava açılırken yapılması önemlidir. Ayrıntılar için boşanmada adli yardım nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz.

İstinaf ve Temyiz: Süre, Harç ve İnceleme Süresi

Velayet kararına karşı istinaf süresi, kararın usulen tebliğiyle işlemeye başlayan iki haftadır (HMK m.345); bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz süresi de iki haftadır (HMK m.361/1). Velayet konusu para ile ölçülemediğinden parasal kesinlik sınırları velayet hükmüne uygulanmaz. Kararda iştirak nafakası da varsa nafaka kısmı için 2026’daki istinaf sınırı 50.000 TL, temyiz sınırı 682.000 TL’dir; Hukuk Genel Kurulu nafakada temyiz sınırını yıllık nafaka miktarına göre değerlendirmiştir (YHGK, E.2022/2-32, K.2022/405). Bu nedenle velayet kısmı Yargıtaya taşınabilirken nafaka kısmı bölge adliye mahkemesinde kesinleşebilir.

Tablo: Velayet kararına karşı kanun yolları

KonuİstinafTemyizDayanak
SüreTebliğden itibaren 2 haftaTebliğden itibaren 2 haftaHMK m.345, 361/1
Başvurma harcı (2026)2.002,00 TL3.608,50 TL(1) sayılı tarife IV
Velayet hükmüAçıkAçıkKonusu para ile ölçülemez
Nafaka kısmı50.000 TL’yi aşarsa682.000 TL’yi aşarsaHMK m.341, 362/1-a
Geçici hukuki korumalarKanundaki hâllerdeKapalıHMK m.362/1-f
Ortalama inceleme süresi (2025)BAM hukuk daireleri 371 günYargıtay hukuk daireleri 185 günAdalet İstatistikleri 2025
Adli tatilVelayet kısmında süre uzamazVelayet kısmında süre uzamazHMK m.103/1-b, 104

Adli tatile tabi işlerde tatile rastlayan süre bir hafta uzar (HMK m.104); velayet davaları tatilde de görüldüğünden bu uzama velayet kısmına uygulanmaz. Süre hesabı için istinaf ve temyiz süresi hesaplama aracımızı, kesinleşme için kararın kesinleşmesi ve nüfusa tescili yazımızı kullanabilirsiniz.

Dava Çok Uzadıysa: Hedef Süre, Tazminat Komisyonu ve Bireysel Başvuru

Hukuk mahkemelerinde davanın esas kaydıyla birlikte bir hedef süre belirlenir ve davacıya tevzi formunda, davalıya dava dilekçesi ekinde bildirilir (Hedef Süreler Yönetmeliği m.7/3; RG 23.06.2017, 30105). Hedef süreler hak doğurmaz ve taraflardan kaynaklanan gecikmeler hesaba katılmaz (m.4/d, 7/5); süre aşılırsa gecikme nedeni UYAP’ta işaretlenir (m.8/1).

Uzun yargılamaya karşı hukuki yol makul sürede yargılanma hakkına dayanır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kişi hâline ilişkin davalarda özel bir özen gerektiğini belirtmiş ve eşlerin ayrılığına ilişkin sekiz yılı aşan bir yargılamada ihlal bulmuştur (Laino/İtalya [BD], 33158/96, 18.02.1999, § 18, 22). Anayasa Mahkemesi de kişisel ilişkiye ilişkin önlemlerin etkinliğinin bunların en kısa sürede verilmesine bağlı olduğunu vurgulamış; yaklaşık yedi yıl süren bir boşanma ve kişisel ilişki yargılamasında ise Tazminat Komisyonu yolu tüketilmediği için makul süre şikâyetini kabul edilemez bulmuştur (B.E., 2022/6873, 24.10.2024, § 25, 34-35).

Tablo: Uzayan velayet davasında başvurulabilecek yollar

YolNe sağlar?SüreDayanak
Mahkemeye öne alma dilekçesiDuruşma aralığının denetimiHer zamanHMK m.30, 320/3
Hedef sürenin öğrenilmesiTevzi formundaki hedef süreDava açılırkenHedef Süreler Yön. m.7/3
Tazminat KomisyonuUzun yargılama için manevi tazminatDava sürerken veya kesin karardan itibaren 1 ay6384 s.K. m.5/A
Komisyon kararına itirazAnkara Bölge İdare Mahkemesi denetimiTebliğden itibaren 15 gün6384 s.K. m.7/4
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruAile hayatına saygı ve makul süreYollar tüketildikten sonra 30 gün6216 s.K. m.45/2, 47/5

Komisyona başvuru velayet hükmünü değiştirmez; yalnız uzun yargılamadan doğan zararı karşılar. Usul ve dilekçe örneği için makul sürede yargılanma hakkı ve Tazminat Komisyonu yazımıza bakabilirsiniz.

Süre ve Masrafa İlişkin Kararlar

Aşağıdaki kararlar velayet davasının süresini ve masrafını doğrudan etkileyen ilkeleri gösterir. Kararlar dosyanın somut olgularına göre verildiğinden, her birinin kendi dosyanıza uygulanabilirliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Tablo: Velayet davasının süresi ve masrafıyla ilgili kararlar

KararİlkeUygulamadaki önemi
AİHM, Laino/İtalya [BD], 33158/96, 18.02.1999Kişi hâline ilişkin davalarda özel özenAile davasında gecikme ihlal sebebi
AYM, B.E., 2022/6873, 24.10.2024Kişisel ilişki önlemleri en kısa sürede; makul süre için önce KomisyonBaşvuru sırası
YHGK, 27.06.2018, E.2017/2-3117, K.2018/1278İdrak çağındaki çocuk dinlenmeden velayet kararı bozulurDinlemeyi ilk derecede istemek
2. HD, 28.06.2016, E.2016/11498, K.2016/12565Ergin olan çocuk için istem konusuz; giderler açılış tarihine göreZamanlama ve gider
2. HD, 08.12.2016, E.2016/18220, K.2016/15713Ergin çocuk için konusuzluk; değişiklik ispatlanmalıDelilin baştan kurulması
12. HD, 27.09.2022, E.2022/9269, K.2022/9422Çocuk teslimi ve kişisel ilişki ilamı kesinleşmeden icra edilemezGeçici önlemin önemi
2. HD, 30.11.2017, E.2016/23885, K.2017/13637Bağımsız tedbir nafakası nispi harca tabiNafaka eklenirse harç
YHGK, E.2022/2-32, K.2022/405Nafakada temyiz sınırı yıllık nafakaya göreNafaka kısmının kesinleşmesi

Kararların ortak mesajı, süreyi kısaltmanın en etkili yolunun ilk derecede tahkikatı eksiksiz yaptırmak olduğudur.

Dilekçe Örnekleri

Önemli not. Aşağıdaki dilekçeler basitleştirilmiş ve varsayımsal örneklerdir. Köşeli parantez içindeki bölümleri dosyanıza göre doldurmanız gerekir. Çocuğa ilişkin sağlık ve okul belgelerinde yalnız dava için gerekli bilgiler sunulmalıdır.

1. Süreyi kısaltacak taleplerle velayetin değiştirilmesi dava dilekçesi

[ŞEHİR] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DAVACI: [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres, elektronik tebligat adresi] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVALI: [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres kayıt sistemindeki adres] KONU: Ortak çocuğun velayetinin davacıya verilmesi, dava süresince geçici önlem alınması, sosyal inceleme raporunun ilk ara kararla yaptırılması ve çocuğun uzman eşliğinde dinlenmesi istemidir. AÇIKLAMALAR 1. TMK 183. maddesi yönünden: Taraflar [mahkeme] [tarih] tarihli ve [tarih] tarihinde kesinleşen kararla boşanmış, [yaş] yaşındaki ortak çocuğun velayeti davalıya bırakılmıştır. Kesinleşmeden sonra davalı [tarih] tarihinde [şehir] iline taşınmış, çocuk eğitim döneminin ortasında okulundan ayrılmak zorunda kalmıştır. Bu yeni olgular velayet düzenlemesinin çocuğun yararına göre yeniden yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Davalının taşınmanın iş zorunluluğundan kaynaklandığını ileri sürmesi sonucu değiştirmez; değerlendirmede esas alınacak olan taşınmanın nedeni değil, çocuğun yeni durumudur. 2. TMK 346. maddesi ve HMK 389. maddesi yönünden: Çocuk okul değişikliğinden sonra [sayı] gün okula gitmemiş, okul rehberlik servisi [tarih] tarihli yazısında [kısa açıklama] belirtmiştir. Dava sonuçlanıncaya kadar geçecek sürede çocuğun eğitim düzeninin korunması için çocuğun davacının yanında kalmasına ve davalı ile kişisel ilişki kurulmasına geçici olarak karar verilmesi gerekmektedir. 3. HMK 316/1-ç ve 318. maddeleri yönünden: Dava basit yargılama usulüne tabidir. Davacının dayandığı belgeler dilekçe ekinde sunulmuş, tanıkların adları ve adresleri delil listesinde gösterilmiştir. Okul ve sağlık kayıtlarının ilgili kurumlardan getirtilmesi istenmektedir. 4. 4787 sayılı Kanunun 5. maddesi ve HMK 274/1. maddesi yönünden: Çocuğun üstün yararının belirlenmesi için sosyal inceleme raporu gereklidir. Raporun tahkikatla eş zamanlı yürümesi için uzman incelemesine ilk ara kararla karar verilmesi ve raporun basit yargılamadaki iki aylık süre içinde dosyaya sunulmasının sağlanması gerekmektedir. 5. Çocuk Haklarına Dair Sözleşmenin 12. maddesi yönünden: [Yaş] yaşındaki çocuk idrak çağındadır. Çocuğun görüşünün, onu yeniden yıpratmadan uzman eşliğinde alınması gerekmektedir. Hukuk Genel Kurulu idrak çağındaki çocuk dinlenmeden verilen velayet kararını bozma sebebi saymıştır (YHGK, 27.06.2018, E.2017/2-3117, K.2018/1278). DELİLLER: Boşanma kararı ve kesinleşme şerhi; nüfus kayıt örneği; okul kayıtları ve devamsızlık belgesi; okul rehberlik servisi yazısı; sağlık kayıtları; tanık beyanları; sosyal inceleme raporu; her türlü yasal delil. HUKUKİ NEDENLER: TMK m.182, 183, 339, 346; HMK m.316-322, 389; 4787 s.K. m.5; Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m.3, 12 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Dava süresince ortak çocuğun davacının yanında kalmasına ve davalı ile kişisel ilişki kurulmasına geçici olarak karar verilmesine; sosyal inceleme raporu alınmasına ve çocuğun uzman eşliğinde dinlenmesine ilk ara kararla karar verilmesine; yargılama sonunda ortak çocuğun velayetinin davacıya verilmesine ve davalı ile çocuk arasında uygun bir kişisel ilişki düzenlenmesine; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davacı vekili, imza]

2. Duruşma gününün öne alınması ve gecikmiş raporun istenmesi talebi

[ŞEHİR] [SAYI]. AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DOSYA NO: [Esas no] DAVACI: [Ad soyad] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVALI: [Ad soyad] KONU: Duruşma gününün öne alınması ve sosyal inceleme raporunun dosyaya sunulmasının sağlanması istemidir. AÇIKLAMALAR 1. HMK 320/3. maddesi yönünden: Dava velayetin değiştirilmesine ilişkindir ve basit yargılama usulüne tabidir. [Tarih] tarihli duruşmada bir sonraki duruşma [tarih] tarihine, yani [sayı] ay sonraya bırakılmıştır. Kanun basit yargılamada iki duruşma arasındaki sürenin bir aydan fazla olamayacağını öngörmekte, daha ileri bir gün verilmesini zorunlu hâllerde gerekçenin belirtilmesine bağlamaktadır. Tutanakta böyle bir gerekçe yer almamaktadır. Mahkemenin iş yükünün yoğun olduğu bilinmekle birlikte bu durum, çocuğun hukuki durumunun aylarca belirsiz kalmasını haklı kılmaz. 2. HMK 274/1 ve 274/2. maddeleri yönünden: [Tarih] tarihli ara kararla görevlendirilen uzmana iki aylık süre verilmiş, bu süre [tarih] tarihinde dolmuş, rapor henüz dosyaya sunulmamıştır. Uzmana süre uzatımı verilmişse gerekçesinin taraflara bildirilmesi, verilmemişse raporun derhâl istenmesi veya yeni bir uzman görevlendirilmesi gerekmektedir. 3. HMK 30. maddesi yönünden: Hâkim yargılamanın makul süre içinde yürütülmesini sağlamakla yükümlüdür. Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmeden yerine getirilemediğinden (HMK m.350/2), ilk derece aşamasındaki her gecikme çocuğun durumunun düzenlenmesini geciktirmektedir. 4. TMK 346. maddesi yönünden: Duruşmanın öne alınması mümkün görülmezse raporun beklendiği süre için [tarih] tarihli geçici önlemin [kısa açıklama] şeklinde genişletilmesi gerekmektedir. DELİLLER: Dosya kapsamı; [tarih] tarihli duruşma tutanağı; uzman görevlendirme ara kararı. HUKUKİ NEDENLER: HMK m.30, 274, 316, 320, 350; TMK m.346 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: [Tarih] tarihine bırakılan duruşmanın bir aylık süre gözetilerek öne alınmasına; uzmandan raporun derhâl istenmesine, süre uzatımı verilmişse gerekçesinin bildirilmesine, verilmemişse yeni uzman görevlendirilmesine; gerekirse geçici önlemin genişletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davacı vekili, imza]

3. Velayet davasında adli yardım talebi

[ŞEHİR] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DAVACI (ADLİ YARDIM TALEP EDEN): [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres] VEKİLİ: Yoktur; baro aracılığıyla avukat görevlendirilmesi istenmektedir. DAVALI: [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres] KONU: Açılan velayetin değiştirilmesi davası için HMK 334 ve devamı maddeleri uyarınca adli yardım istemidir. AÇIKLAMALAR 1. HMK 334/1. maddesi yönünden: [Meslek] olarak çalışıyorum ve aylık net gelirim [tutar] TL’dir. [Sayı] kişilik aileme bakıyor, aylık [tutar] TL kira ödüyorum. Adıma kayıtlı taşınmaz veya araç bulunmamaktadır. Harç ve gider avansını ödemem ailemin geçimini önemli ölçüde zorlaştıracaktır. Talebim açıkça dayanaktan yoksun değildir; boşanmadan sonra ortaya çıkan [kısa açıklama] olgusu dava dilekçesi ekindeki belgelerle gösterilmiştir. Davalının gelirimin yeterli olduğunu ileri sürmesi, ekli bordro ve kira sözleşmesi karşısında sonuç doğurmaz. 2. HMK 335. maddesi yönünden: Harçlardan, gider avansından, uzman ve tanık giderleri için istenecek avanslardan geçici olarak muaf tutulmamı ve davanın avukatla takibi için baro aracılığıyla avukat görevlendirilmesini istiyorum. 3. HMK 336. maddesi yönünden: Talebimi dava dilekçesiyle birlikte yapıyorum. Mali durumumu gösteren belgeler ile iddiamı ispata yarayacak deliller ektedir. DELİLLER: Gelir belgesi veya bordro; kira sözleşmesi; tapu ve araç kaydı sorgu sonuçları; nüfus kayıt örneği; boşanma ve velayet kararı; dava dilekçesi ve ekleri. HUKUKİ NEDENLER: HMK m.334-340; Avukatlık Kanunu m.176-181 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Yargılama giderlerinden geçici olarak muaf tutulmama, giderlerin Devletçe avans olarak ödenmesine ve davanın takibi için baro aracılığıyla avukat görevlendirilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davacı, imza]

Velayetin değiştirilmesi dilekçesinin ayrıntılı bir örneği için velayetin değiştirilmesi dava dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.

Örnek Senaryolar

Uyarı. Aşağıdaki senaryolar basitleştirilmiş ve varsayımsaldır; gerçek kişilere ait değildir.

Senaryo 1: Ankara’da avukatla açılan velayetin değiştirilmesi davası. Boşanmadan iki yıl sonra velayeti annede olan dokuz yaşındaki çocuğun babası, annenin başka bir ile taşınması üzerine velayetin değiştirilmesini istemektedir. Baba masrafı ve süreyi baştan öğrenmek istemektedir.

Senaryo 1: Değerlendirme

KonuSonuçDayanak
UsulBasit yargılama; cevap iki hafta, duruşma arası en fazla bir ayHMK m.316/1-ç, 317, 320/3
Dava açarken harç ve pul1.732,00 TL ve gider avansı2026 tarifesi
Avukatlık ücreti alt sınırı45.000 TL; Ankara Barosu tavsiyesi 114.100 TLAAÜT; Ankara Barosu 2026
Belirleyici delilSosyal inceleme raporu ve okul kayıtları4787 m.5; TMK m.183
Annenin ilindeki incelemeİstinabe yoluyla yapılabilirHMK m.320/3
Karar kesinleşmedenGeçici önlemlerle düzenlemeHMK m.350/2

Senaryo 2: Duruşma üç ay sonraya bırakıldı, rapor gelmedi. Velayetin kaldırılması davasında ikinci duruşma üç ay sonraya bırakılmış, tutanakta gerekçe yazılmamıştır. Uzmana verilen iki aylık süre dolmuş, rapor dosyaya girmemiştir.

Senaryo 2: Değerlendirme

KonuSonuçDayanak
Duruşma aralığıGerekçesiz üç ay basit yargılamada kurala aykırıHMK m.320/3
Yapılacak işlemÖne alma dilekçesiHMK m.30, 320/3
Rapor gecikmesiRaporun istenmesi veya yeni uzmanHMK m.274/1-2
Çocuğun durumuGeçici önlemin genişletilmesi istenebilirTMK m.346
Uzun sürerseTazminat Komisyonuna dava sürerken başvuru6384 s.K. m.5/A

Adım Adım Yol Haritası

  1. Davanın türünü belirleyin. Boşanmayla birlikte mi, boşanmadan sonra mı? Usul ve süre buna göre değişir.
  2. Yeni olguyu belgeleyin. Değişikliği gösteren okul, sağlık ve adres kayıtlarını toplayın.
  3. Masrafı hesaplayın. Harç, pul, gider avansı ve olası delil avansını baştan öngörün.
  4. Ödeme gücünüz yoksa adli yardım isteyin. Talebi dava dilekçesiyle birlikte yapın.
  5. Delilleri dilekçeyle sunun. Tanıkların adreslerini ve getirtilecek kayıtları gösterin.
  6. Geçici önlem isteyin. Dava sürerken çocuğun durumunu belirsiz bırakmayın.
  7. Uzman incelemesini ve çocuğun dinlenmesini ilk ara kararda isteyin. Bozma riskini azaltın.
  8. Duruşma aralıklarını ve rapor sürelerini izleyin. Bir ay ve iki ay sınırlarını hatırlatın.
  9. Raporu tebliğden itibaren iki hafta içinde inceleyin. Gerekiyorsa itiraz edin.
  10. Kanun yolu sürelerini kaçırmayın. İstinaf ve temyiz için ikişer hafta; velayet kısmında adli tatil uzaması yok.

Sık Yapılan Hatalar

Tablo: Velayet davasının süresini ve masrafını artıran hatalar

HataSonuçDoğrusu
Delilleri sonradan sunmaya çalışmakGenişletme yasağı ve ek duruşmaDilekçeyle birlikte sunmak (HMK m.318)
Eski adresle dava açmakTebligat gecikirAdres kayıt sistemindeki adresi kullanmak
Geçici önlem istememekÇocuğun durumu dava boyunca belirsiz kalırDava açarken geçici önlem talebi
Avansı süresinde yatırmamakDelilden vazgeçilmiş sayılabilirKesin süreye uymak (HMK m.324)
Uzman görüşmelerine gitmemekRapor gecikir, olumsuz değerlendirmeRandevulara zamanında katılmak
Rapora iki hafta içinde itiraz etmemekİtiraz imkânı daralırTebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz
Çocuğun dinlenmesini istememekBozma ve dosyanın yeniden görülmesiUzman eşliğinde dinlenme talebi
Adli tatilde süre uzar sanmakVelayet kısmında süre kaçarVelayet davaları tatilde de işler (HMK m.103/1-b)
Ücret sözleşmesinde kanun yollarını yazmamakSonradan ücret uyuşmazlığıİstinaf ve temyizi açıkça düzenlemek

Sıkça Sorulan Sorular

Velayet davası ne kadar sürer?

Kanunda toplam bir süre yoktur. Boşanmadan sonra açılan velayet davası basit yargılama usulüne tabidir; cevap süresi iki hafta, duruşmalar arası en fazla bir aydır (HMK m.317, 320/3). 2025’te aile mahkemelerinde bir dosyanın ortalama görülme süresi 204 gündür; istinaf ve temyiz bu süreye eklenir.

Velayetin değiştirilmesi davası boşanma davasından daha mı hızlıdır?

Kanun yönünden evet: velayet davasında cevaba cevap verilmez ve duruşma aralığı bir aydır; çekişmeli boşanmada bu sınır üç aydır (HMK m.147/3, 320/3).

Velayet davasında ilk duruşma ne zaman yapılır?

Kanunda bir süre yoktur. Cevap süresi dolduktan sonra mahkeme ön incelemeyi mümkünse dosya üzerinden yapar, değilse ilk duruşmayı iş yüküne göre belirler (HMK m.320/1-2).

Sosyal inceleme raporu ne kadar sürede hazırlanır?

4787 sayılı Kanunda özel bir süre yoktur; bilirkişi süresine ilişkin kurala göre basit yargılamada süre iki aydır ve gerekçeyle iki ay uzatılabilir (HMK m.274/1).

Velayet davası adli tatilde görülür mü?

Evet. Velayete ilişkin dava ve işler adli tatilde de görülür (HMK m.103/1-b). Bu nedenle velayet kısmında kanun yolu süreleri adli tatil nedeniyle uzamaz.

Duruşma üç ay sonraya verildi, ne yapabilirim?

Basit yargılamada duruşma aralığı bir ayı geçemez; zorunlu hâllerde daha ileri gün verilmesi gerekçeye bağlıdır (HMK m.320/3). Gerekçe yoksa öne alma talebiyle dilekçe verebilirsiniz.

Velayet davasının harcı ne kadar?

Maktu harç ödenir: 2026’da 732,00 TL başvurma ve 732,00 TL peşin karar ve ilam harcı. Avukatla takipte 164,00 TL vekâlet pulu ve 104,00 TL suret harcı eklenir.

Gider avansı ne kadar?

Gider avansı, taraf sayısının beş katı tutarında tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 530 TL’den oluşur (Gider Avansı Tarifesi m.4/1). Tanık ve uzman giderleri için ayrıca avans istenebilir (HMK m.324).

Velayet davası için avukat ücreti ne kadar?

Ücret serbestçe kararlaştırılır; ancak AAÜT’deki 45.000 TL’nin altında olamaz. Ankara Barosunun 2026 tavsiye tarifesinde velayet davaları için 114.100 TL öngörülmüştür.

Davayı kaybedersem masrafları kim öder?

Yargılama giderleri ve karşı tarafın vekâlet ücreti kural olarak haksız çıkan tarafa yükletilir; kısmi haklılıkta oran uygulanır (HMK m.326, 330).

Velayet davasında adli yardım alabilir miyim?

Ödeme gücünüz yoksa ve talebiniz açıkça dayanaksız değilse alabilirsiniz (HMK m.334); ret kararına iki hafta içinde itiraz edilebilir (HMK m.337/2).

İstinaf ve temyiz ne kadar sürer?

Başvuru süreleri tebliğden itibaren ikişer haftadır (HMK m.345, 361/1). 2025’te ortalama görülme süresi bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinde 371 gün, Yargıtay hukuk dairelerinde 185 gündür.

Velayet kararı ne zaman uygulanır?

Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2, 367/2). Kesinleşmeye kadar geçici önlemler uygulanır.

Dava sürerken çocuk kimde kalır?

Mahkemenin geçici önlem kararına göre belirlenir. Boşanma davasında hâkim bu önlemleri kendiliğinden alır (TMK m.169); velayet davasında da TMK m.183 ve 346 uyarınca geçici önlem istenebilir.

Çocuk dava sırasında 18 yaşına girerse ne olur?

O çocuk yönünden velayet istemi konusuz kalır. Yargılama giderleri davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre belirlenir (HMK m.331/1; 2. HD, E.2016/11498, K.2016/12565).

Dava çok uzarsa tazminat isteyebilir miyim?

Makul süre ihlali iddiasıyla dava sürerken veya kesin kararın öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde Tazminat Komisyonuna başvurabilirsiniz (6384 s.K. m.5/A). Bu başvuru velayet hükmünü değiştirmez.

Bu yazının kaynakları. TMK m.166, 169, 182, 183, 339, 346, 348; HMK m.30, 103, 104, 114, 120, 149, 274, 281, 316-322, 323-340, 345, 350, 361, 362, 367; 7589 sayılı Kanun (RG 31.07.2026); 4787 s.K. m.5; 492 sayılı Harçlar Kanunu ve 2026 tarifeleri; HMK Gider Avansı Tarifesi (RG 28.10.2025, 33061); 2026 Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi (RG 26.12.2025, 33119); AAÜT 2025-2026 (RG 04.11.2025, 33067); Ankara Barosu 2026 Tavsiye Tarifesi; Av.K. m.164, 176-181; 6284 s.K. m.5, 8, 20; 6384 s.K. m.5/A, 7/4; 6216 s.K. m.45, 47; Tebligat K. m.7/a, 21, 25; Hedef Süreler Yönetmeliği (RG 23.06.2017, 30105) m.4, 7, 8; Anayasa m.141; Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m.3, 12.

İstatistik ve idari kaynaklar: Adalet Bakanlığı, Adalet İstatistikleri 2025 (Mart 2026), Tablo 34, 42, 89, 95; Adalet Bakanlığı hukuk yargılaması hedef süre belirleme kıstasları (2020); Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, 01.03.2023 tarihli “Çocuk Teslimi İş ve İşlemleri” yazısı. Temizleme oranları ve 13. Yargı Paketi taslağına ilişkin bilgiler basın haberlerinden (İHA/Habertürk 21.07.2026; İşçi Haber 10.10.2026) ikincil kaynak olarak aktarılmıştır.

Kararlar: AİHM, Laino/İtalya [BD], B. No: 33158/96, 18.02.1999; AYM, B.E., B. No: 2022/6873, 24.10.2024; YHGK, E.2017/2-3117, K.2018/1278; YHGK, E.2022/2-32, K.2022/405; Yargıtay 2. HD, E.2016/11498, K.2016/12565; 2. HD, E.2016/18220, K.2016/15713; 2. HD, E.2016/23885, K.2017/13637; 12. HD, E.2022/9269, K.2022/9422.

Velayet davanızı hızlı ve eksiksiz yürütelim

Dava dilekçesi, geçici önlem, uzman incelemesi, duruşma takibi ve kanun yolu aşamalarını sizinle birlikte planlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp
Post by Av. Fatma Öztürk