“MASAK şirketin işlemini durdurdu”, “BDDK inceleme başlattı”, “kara para şüphesi” başlıklı bir haber, işlem serbest kalsa bile şirketin arama sonuçlarında yıllarca kalır; bankalar limit keser, müşteriler sorar, karşı taraflar teminat ister. Bu rehber, MASAK, BDDK veya SPK süreci haberlere yansıyan şirketler ve yöneticileri için yazılmıştır ve 2026’daki hukuki gerçeği olduğu gibi anlatır: internet haber sitelerine karşı düzeltme ve cevap hakkı (5187 s.K. m.14) iki ay, bir gün ve sulh ceza hâkimi takvimiyle işleyen güçlü bir araçtır; buna karşılık kişilik hakkı ihlaline dayanan erişim engeli ve içerik çıkarma yolu (5651 s.K. m.9) Anayasa Mahkemesinin iptal kararıyla 10 Ekim 2024’te yürürlükten kalkmıştır ve yerine yeni bir düzenleme yapılmamıştır; bugün bu talep genel mahkemede TMK m.24-25 ve HMK ihtiyati tedbir yoluyla ileri sürülür. Tüzel kişinin kişilik hakkı (TMK m.48), manevi tazminat (TBK m.58), Basın Kanunu m.13’teki müteselsil davalılar, haksız rekabet (TTK m.55), yöneticiler için TCK m.125, m.267 ve m.285, masumiyet karinesi (AY m.38/4) ve tekzip metninin KAP açıklamasıyla neden aynı gerçeği anlatmak zorunda olduğu (II-15.1; SPKn m.32) aşağıda süreleri ve dilekçeleriyle yer alır.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Şirketiniz bir MASAK veya BDDK haberine mi konu oldu?
Tekzip için iki ay, sulh ceza başvurusu için on beş gün, kamuyu aydınlatma davası için altı ay işler; ilk 72 saatte atılan adım sonraki her davayı belirler. Haber metnini ve KAP açıklamanızı Hukukçular Evi kurumsal ekibiyle bugün inceleyin: 0554 648 37 15.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppÖnce Teşhis: Haber Doğru mu, Yanlış mı, Yorum mu?
Şirketlerin ilk refleksi “haberi kaldırtalım” olur; hukukun ilk sorusu ise haberin hangi kısmının olgu, hangi kısmının yorum olduğu ve olguların doğru olup olmadığıdır. Basın Kanunu m.3 basının özgür olduğunu, bu özgürlüğün ancak başkalarının şöhret ve haklarının korunması gibi amaçlarla ve demokratik toplumun gereklerine uygun olarak sınırlanabileceğini söyler. Yargıtay, basın yoluyla yapılan açıklamanın hukuka uygun sayılması için dört ölçüt arar: haberin gerçek ve güncel olması, açıklanmasında kamu ilgi ve yararının bulunması, açıklama biçimiyle konusu arasında düşünsel bir bağ olması ve ölçülülük ilkesine uyulması; 12. Ceza Dairesi 2014/10823 E. 2014/26240 K. sayılı kararında bu dört ölçütü birlikte sayarak haberi hukuka uygun bulmuştur. “Gerçeklik” ölçütü, haberin yayım anındaki görünür gerçeğe uygun olmasıdır; sonradan çürütülmesi haberi baştan hukuka aykırı yapmaz.
MASAK, BDDK ve SPK süreçleri bu ölçütler bakımından şirket aleyhine çalışır: kamu makamının bir işlemi durdurması, bir bankaya önlem uygulanması veya bir soruşturma açılması kamu ilgisi taşıyan olgulardır ve haberi yapan kişi bu olguyu doğru aktardığı sürece korunur. Şirketin hukuki alanı, olgunun yanlış aktarıldığı, iddianın kesin yargı gibi sunulduğu, soruşturma belgelerinin içeriğinin yayımlandığı veya yöneticilerin “suçlu” olarak gösterildiği noktada başlar. Bir yatırım bankasının iki milyar liralık swap işleminin durdurulduğu güncel olayda haberlerin “yurt dışına transfer” dediği işlemi bankanın “aynı gün valörlü karşılıklı swap” olarak nitelediği ve haberleri asılsız saydığı, iki anlatının hukuken nasıl okunduğu haber analizinde anlatılmıştır; bu rehber, o anlatı farkının hangi hukuki araçla giderileceğini anlatır.
Haberin türüne göre şirketin aracı
| Haber ne diyor | Hukuki nitelendirme | Şirketin gerçekçi aracı | Beklenti |
|---|---|---|---|
| “MASAK X işlemini durdurdu” (doğru olgu) | Kamu ilgisi taşıyan gerçek olgu; haber verme hakkı | Tekzip değil, bağlam ekleten düzeltme ve cevap; KAP açıklaması; müşteri iletişimi | Kaldırtma mümkün değil; yanlış ayrıntı varsa tekzip |
| “Yurt dışına 2 milyar transfer etmek istedi” (işlemin niteliği yanlış) | Gerçeğe aykırı olgu | Düzeltme ve cevap (5187 m.14); TMK m.24-25 tespit ve düzeltme davası | Tekzip yayımlanır; yanlışın ölçüsüne göre tazminat |
| “Kara para akladı”, “hortumladı” (iddia kesin yargı gibi) | Masumiyet karinesi ihlali; kişilik hakkına saldırı | Tekzip; TMK m.24-25; TBK m.58 manevi tazminat; yönetici için TCK m.125, m.285 | Güçlü dosya |
| Soruşturma dosyasındaki ifade ve belgelerin yayımı | TCK m.285 gizliliğin ihlali; lekelenmeme hakkı | Yöneticiler adına suç duyurusu; TMK m.24-25 | Ceza yolu yöneticilere aittir |
| Köşe yazısı: “bu bankaya güvenilmez” | Değer yargısı; eleştiri hakkı | Olgusal dayanağı yoksa TMK m.24-25; rakip lehineyse TTK m.55 | Eleştiri geniş korunur |
| Sosyal medya ve forum paylaşımları | Basın Kanunu kapsamı dışı | TMK m.24-25 + ihtiyati tedbir; platforma bildirim; gerçek kişi yönetici için 5651 m.9/A | Uygulama güçlüğü yüksek |
Düzeltme ve Cevap (5187 m.14): İki Ay, Bir Gün, Sulh Ceza
Basın Kanunu 7418 sayılı Kanunla 2022’de internet haber sitelerini kapsamına almıştır: m.1 Kanunun internet haber sitelerini kapsadığını, m.2/(m) internet haber sitesini “internet ortamında, belirli aralıklarla haber veya yorum niteliğinde yazılı, görsel veya işitsel içeriklerin sunumunu yapmak üzere kurulan ve işletilen süreli yayın” olarak tanımlar. m.14/1 uyarınca süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması hâlinde, zarar gören kişi yayım tarihinden itibaren iki ay içinde düzeltme ve cevap yazısı gönderir; yazı suç unsuru içermemeli ve üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmamalıdır. Günlük süreli yayınlarda sorumlu müdür yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde, internet haber sitelerinde ise en geç bir gün içinde, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, URL bağlantısı sağlanmak suretiyle, aynı puntolarla ve aynı şekilde, hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın yayımlamak zorundadır. İçerik yayından kaldırılmışsa düzeltme ve cevap, ilk yirmi dört saati ana sayfada olmak üzere bir hafta süreyle yayımlanır.
Metin şartları m.14/2’dedir: düzeltme ve cevapta buna neden olan eser belirtilir; yazı ilgili yazıdan uzun olamaz; esere neden olan yazı yirmi satırdan azsa cevap otuz satırı geçemez. Yayımlanmazsa, yayım için tanınan sürenin bitiminden itibaren on beş gün içinde şirket, bulunduğu yer sulh ceza hâkiminden yayımın yapılmasına karar verilmesini ister; hâkim üç gün içinde duruşma yapmaksızın karar verir; karara karşı acele itiraz yoluna gidilebilir, yetkili makam üç gün içinde karar verir ve bu karar kesindir (m.14/4-5). Kesinleşmiş hâkim kararına uymayan sorumlu müdür ve bağlı olduğu yetkili m.18 uyarınca ağır para cezasıyla cezalandırılır; hâkim ayrıca yazının iki internet haber sitesi ile tirajı yüz binin üzerinde iki gazetede ilan şeklinde yayımlanmasına karar verir ve masraf yayın sahibine aittir (m.18/3). Anayasa m.32, düzeltme ve cevap hakkını anayasal güvenceye bağlar; tüzel kişiler de “kişi” olarak bu haktan yararlanır.
Tekzip takvimi
| Adım | Süre | Dayanak | Not |
|---|---|---|---|
| Düzeltme ve cevap yazısının gönderilmesi | Yayım tarihinden itibaren 2 ay | m.14/1 | Noter veya elektronik tebligat adresi (m.4/3 internet haber sitesinin e-tebligat adresi zorunludur); tarihli teslim kanıtı |
| Yayım | İnternet haber sitesinde 1 gün; günlük gazetede 3 gün | m.14/1 | Aynı sayfa, aynı punto, URL bağlantısı; ekleme yapılamaz |
| Sulh ceza hâkimine başvuru | Yayım süresinin bitiminden itibaren 15 gün | m.14/4 | Bulunduğunuz yer sulh ceza hâkimliği; duruşmasız |
| Hâkim kararı | 3 gün | m.14/4 | Acele itiraz; 3 günde kesin karar (m.14/5) |
| Kararla yayım | Kesinleşmeden itibaren 1 gün / 3 gün | m.14/6 | Uymama: m.18 ceza + iki internet sitesi ve iki gazetede ilan |
| Kapsam dışı | — | m.2/(m) | Sosyal medya hesapları, forumlar, kişisel bloglar ve beyanname vermemiş siteler internet haber sitesi değildir; TMK m.24-25 yolu kullanılır |
Tekzip metninin tuzağı: Yazı “suç unsuru içermemeli” ve “üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmamalı”dır (m.14/1). Haberi yapan gazeteciyi suçlayan, rakibi işaret eden veya MASAK’ı hedef alan bir tekzip bu şartı karşılamaz ve sorumlu müdür yayımlamayı haklı olarak reddeder. İkinci tuzak KAP’tır: halka açık grup şirketlerinde tekzip metninin KAP açıklamasıyla çelişmesi, aşağıda anlatılan SPKn m.32 sorumluluğunu doğurur. Tekzip, tek gerçeğin sade anlatımıdır; savunma dilekçesi değildir.
Erişim Engeli ve İçerik Çıkarma: 5651 m.9 Neden Yok, Yerine Ne Var
2024 sonuna kadar şirketler kişilik hakkı ihlali iddiasıyla sulh ceza hâkimliğinden yirmi dört saat içinde erişim engeli ve içerik çıkarma kararı alabiliyordu. Anayasa Mahkemesi, 11.10.2023 tarihli ve 2020/76 E., 2023/172 K. sayılı kararıyla 5651 sayılı Kanunun 9. maddesinin bir kısım fıkralarını iptal etmiş, kalan fıkraların uygulanma imkânı kalmadığı için maddeyi bütünüyle iptal etmiş ve iptalin yürürlüğünü kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 10.01.2024 tarihinden dokuz ay sonraya bırakmıştır. Bu süre 10.10.2024’te dolmuş, yasama organı yeni bir düzenleme yapmamış ve m.9 yolu o tarihten itibaren uygulanamaz hâle gelmiştir. 7590 sayılı Kanunla 31.07.2026’da 5651 kapsamındaki BTK yetkileri Siber Güvenlik Başkanlığına devredilmiş, mevzuattaki BTK atıfları Başkanlık olarak okunur hâle gelmiştir; bu devir, m.9’un yokluğunu değiştirmez. Bugün şirketin elindeki yollar şunlardır.
Kişilik hakkı ihlalinde 2026 itibarıyla içerik kaldırma ve engelleme yolları
| Yol | Dayanak | Kim için | Nasıl işler | Sınırı |
|---|---|---|---|---|
| Genel mahkemede kişilik hakkı davası ve ihtiyati tedbir | TMK m.24-25; HMK m.389 vd. | Şirket ve yöneticiler | Asliye hukuk mahkemesinden içeriğin yayından kaldırılması veya erişimin engellenmesi için tedbir; teminat (HMK m.392); karar içerik ve yer sağlayıcıya tebliğ edilir | Yirmi dört saatlik sulh ceza usulü yok; yabancı platformlarda uygulama güçlüğü; m.9’daki Birlik mekanizması çalışmıyor |
| Özel hayatın gizliliği nedeniyle erişim engeli | 5651 m.9/A | Yalnızca gerçek kişiler (yöneticiler) | Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvuru; karar yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkimi onayına sunulur, hâkim kırk sekiz saat içinde karar verir | Şirketin ticari itibarı bu maddeye girmez |
| Katalog suç nedeniyle erişim engeli | 5651 m.8 | Katalog suçlar | Başkanlık veya hâkim kararı | Hakaret, iftira, kişilik hakkı katalogda yoktur |
| Arama sonuçlarından çıkarma (unutulma hakkı) | KVKK m.7, m.11; KVK Kurulu 23.06.2020 tarihli 2020/481 sayılı karar; AYM N.B.B. kararı (B. No: 2013/5653) | Gerçek kişiler | Arama motoruna başvuru; ret hâlinde Kurula şikâyet veya dava | Tüzel kişi KVKK kapsamında değildir; şirket için yalnızca TMK m.24-25 |
| Düzeltme ve cevabın kaldırılan içerik yerine ana sayfada yayımı | 5187 m.14/1 son cümle | Şirket ve yöneticiler | İçerik kaldırılmışsa tekzip ilk 24 saat ana sayfada, bir hafta sitede | Yalnızca internet haber siteleri |
Dürüst beklenti şudur: doğru bir olguyu aktaran haberin kaldırılması, hangi yol seçilirse seçilsin mümkün değildir; mahkemeler basın özgürlüğü ölçütlerini uygular. Yanlış olgu içeren veya iddiayı kesin yargı gibi sunan haberde ise genel mahkemeden alınacak ihtiyati tedbir, Türkiye’de yerleşik haber siteleri bakımından işler; kararın uygulanmasını HMK m.393/1 uyarınca bir hafta içinde talep etmek ve dava açılmadan önce alınmışsa HMK m.397/1 uyarınca iki hafta içinde esas davayı açmak gerekir. Gerçek kişi yöneticilerin arama sonuçlarından çıkarma başvuruları ise şirketinkinden bağımsız ve daha güçlü bir yoldur; kayıtların silinmesi ve KVKK boyutu için MASAK kaydı silinir mi rehberi vardır.
Tüzel Kişinin Kişilik Hakkı: TMK m.24-25, m.48 ve TBK m.58
TMK m.48, tüzel kişilerin cins, yaş, hısımlık gibi yaradılış gereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün haklara ehil olduğunu söyler; şeref, itibar ve ticari saygınlık bu haklar arasındadır. TMK m.24 uyarınca hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse hâkimden korunma isteyebilir ve saldırı, zedelenen kişinin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça hukuka aykırıdır; basın özgürlüğü “üstün kamusal yarar” savunmasının ta kendisidir ve yukarıdaki dört ölçüt bu savunmayı sınırlar. TMK m.25 davacıya dört talep tanır: saldırı tehlikesinin önlenmesi, sürmekte olan saldırıya son verilmesi, sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespiti ve bunlarla birlikte düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması. Aynı maddenin son fıkrası şirkete yetki avantajı verir: davacı, kişilik haklarının korunması için kendi yerleşim yeri mahkemesinde de dava açabilir.
TBK m.58 uyarınca kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören manevi tazminat isteyebilir; hâkim tazminat yerine veya tazminata ek olarak saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir. Yargıtay uygulamasında tüzel kişilerin ticari itibarlarının zedelenmesi hâlinde manevi tazminat talep edebilecekleri kabul edilir. Maddi tazminat TBK m.49-52’ye tabidir ve ispat yükü ağırdır; kesilen kredi limiti, kaybedilen ihale veya feshedilen sözleşme ile haber arasındaki nedensellik belgelenmelidir; hangi kalemlerin alınıp alınamayacağı için kurumsal tazminat rehberine bakın. Zamanaşımı TBK m.72 uyarınca zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki, her hâlde on yıldır.
Davalıları doğru seçmek: Basın Kanunu m.13 müteselsil sorumluluk
| Yayın türü | Müteselsilen sorumlu olanlar | Not |
|---|---|---|
| İnternet haber sitesi ve süreli yayın | Eser sahibi (haberi yazan) ile yayın sahibi ve varsa temsilcisi (m.13/1) | Sorumlu müdür hukuki sorumlulukta sayılmaz; ceza sorumluluğu m.11’de |
| Yayın sahibi şirketse | Anonim şirkette yönetim kurulu başkanı, diğer şirketlerde en üst yönetici, şirketle birlikte (m.13/2) | Yayın grubunun holding yapısında doğru şirketi tespit edin |
| Yayın devredilmişse | Devralan ve yayın sahibi gibi hareket edenler de sorumlu (m.13/3) | Haberden sonra site el değiştirse de dava düşmez |
| Haberi alıntılayan diğer siteler | Her site kendi yayımından sorumlu (m.11/1: suç yayım anında oluşur) | Kaynak göstermeden yeniden yayım ayrıca m.24 ihlalidir; her site için ayrı tekzip |
Haksız Rekabet Boyutu: Haber Rakip Lehine Çalışıyorsa
Basın kuruluşu kural olarak rakip değildir; ancak haberin bir rakip tarafından servis edildiği, sponsorlu içerik olduğu veya rakibin sosyal medya hesaplarından yayıldığı hâllerde TTK m.55/1-(a)-1 devreye girer: başkalarını, mallarını, iş ürünlerini, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek dürüstlük kuralına aykırı haksız rekabettir. TTK m.56 uyarınca haksız rekabet nedeniyle tespit, men, sonucun ortadan kaldırılması, kusur varsa maddi ve manevi tazminat istenebilir; m.59 uyarınca hükmün ilanına da karar verilebilir; m.62 haksız rekabeti şikâyete bağlı suç hâline getirir. Bu davalar asliye ticaret mahkemesinde görülür ve delil standardı, haberin arkasındaki rakip ilişkisinin ispatına bağlıdır. Ayrıntı için haksız rekabet ve ticari itibarın korunması rehberi ile haksız rekabet dava dilekçesi örneği vardır.
Yöneticiler İçin Ayrı Katman: TCK m.125, m.267, m.285 ve KVKK
Şirketin kendisi ceza hukukunda dar bir alana sahiptir: Yargıtay uygulamasında hakaret suçunun (TCK m.125) mağduru ancak gerçek kişi olabilir; iftira (TCK m.267) da “bir kimseye” hukuka aykırı fiil isnadını cezalandırır ve uygulamada gerçek kişiler için işletilir. Bu yüzden haberde adı geçen yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve imza yetkilileri için ceza yolu, şirketinkinden ayrı olarak ve kişi kişi kurulur. En güçlü araç TCK m.285’tir: soruşturmanın gizliliğini alenen ihlal eden kişi, soruşturma evresinde yapılan işlemin içeriğini açıklamak suretiyle suçlu sayılmama karinesinden yararlanma hakkını, haberleşmenin veya özel hayatın gizliliğini ihlal ettiğinde ya da açıklama maddi gerçeğin ortaya çıkmasını engellemeye elverişli olduğunda cezalandırılır (m.285/1). Soruşturma ve kovuşturma evresinde kişilerin suçlu olarak algılanmalarına yol açacak şekilde görüntülerinin yayınlanması ayrı bir suçtur (m.285/5); buna karşılık soruşturma ve kovuşturma işlemlerinin haber verme sınırları aşılmaksızın haber konusu yapılması suç oluşturmaz (m.285/6). Ceza Genel Kurulu 2019/26 E. 2023/91 K. sayılı kararında, gizlilik kararı bulunan soruşturma dosyasına ilişkin kişilere, zaman ve mekâna ayrıntılı biçimde yer vererek henüz haklarında soruşturma açılmamış kişilerin yolsuzluk yaptıkları izlenimini oluşturan gazeteci hakkında suçun oluştuğunu kabul etmiştir.
Yöneticinin ceza ve kişisel veri araçları
| Araç | Dayanak | Süre | Not |
|---|---|---|---|
| Hakaret şikâyeti | TCK m.125; şikâyet TCK m.73 (6 ay) | Fiil ve failin öğrenilmesinden 6 ay | Basın yoluyla işlenen suçta ceza davası internet haber sitelerinde 4 ay içinde açılmalıdır (5187 m.26/1); süre suç ihbarından başlar |
| İftira şikâyeti | TCK m.267 | Resen soruşturulur | Haberi yapanın fiilin işlenmediğini bildiğinin ispatı gerekir; güç |
| Gizliliğin ihlali | TCK m.285/1, m.285/5 | Resen soruşturulur | İfade tutanağı, dinleme kaydı, dosya belgesi yayımlanmışsa; m.285/6 sınırı |
| Adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs | TCK m.288 | Resen | Savcı, hâkim, bilirkişi veya tanığı etkileme amacı aranır |
| Arama motorundan çıkarma | KVKK m.7, m.11; Kurul 2020/481 | Süre yok; KYOK veya beraatten sonra güçlenir | Yalnızca gerçek kişi |
| Özel hayat nedeniyle erişim engeli | 5651 m.9/A | 24 saat / 48 saat | Yalnızca gerçek kişi; ticari itibar kapsam dışı |
Yöneticinin şüpheli sıfatının basına yansıması ile şirketin ifade stratejisi birbirinden ayrılamaz; yöneticinin savunmasında söyledikleri sonraki tekzip ve KAP metnini bağlar. Bu bağ için yönetici, CFO ve uyum görevlisi rehberi, soruşturmanın gizliliği ve lekelenmeme hakkı için lekelenmeme hakkı rehberi vardır.
Masumiyet Karinesi: “İddia” ile “Yargı” Arasındaki Çizgi
Anayasa m.38/4 uyarınca suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz; AİHS m.6/2 aynı güvenceyi verir. Karine öncelikle kamu makamlarını bağlar; basın için ise TMK m.24-25 ve TCK m.285 üzerinden dolaylı olarak işler. Pratik ölçüt cümle yapısıdır: “MASAK işlemi durdurdu”, “BDDK inceleme başlattı”, “soruşturma sürüyor” olgu cümleleridir ve doğruysa korunur; “kara para akladı”, “hortumladı”, “yolsuzluk yaptı” hüküm cümleleridir ve kesinleşmiş karar yoksa masumiyet karinesini ihlal eder. Yöneticinin fotoğrafının “suçlu” izlenimi verecek şekilde kullanılması m.285/5’e girer. Karinenin kelepçe görüntüsü gibi fiilî uygulamalarda nasıl korunduğu masumiyet karinesi ve AİHM rehberinde anlatılmıştır. Tekzip ve dava dilekçelerinde şirket de aynı ölçüyü kendine uygulamalıdır: “haber yalandır” yerine “işlem yurt dışına transfer değil, aynı gün valörlü karşılıklı swaptır; erteleme kararı yedi iş günüyle sınırlıdır; hakkımızda kesinleşmiş bir karar yoktur” biçimindeki olgusal düzeltme, hem tekzip şartını karşılar hem de KAP açıklamasıyla çelişmez.
KAP Açıklaması ile Tekzip Aynı Gerçeği Anlatmalı: II-15.1 ve SPKn m.32
Sermaye piyasası aracı ihraç etmiş şirketlerde haberle mücadelenin üçüncü metni KAP’tır ve bu metin tekzipten daha ağır bir sorumluluk taşır. Özel Durumlar Tebliği (II-15.1) m.9/1, ihraççılar hakkında sermaye piyasası aracının değerini veya yatırım kararlarını etkileyebilecek öneme sahip, basın-yayın organlarıyla ilk kez kamuya duyurulan veya daha önce duyurulmuş bilgilerden farklı içerikteki haber veya söylentilerin varlığı hâlinde, bunların doğru veya yeterli olup olmadığı konusunda ihraççının kamuya açıklama yapmasını zorunlu kılar; bu yükümlülük Kurul veya borsanın uyarısı beklenmeksizin yerine getirilir. Kapsam ise m.2’ye göre değişir: payları borsada işlem gören şirketler ve halka arz yoluyla borçlanma aracı ihraç edenler m.9’a tabidir; yurt içinde halka arz edilmeksizin nitelikli yatırımcıya veya tahsisli olarak ihraç yapan ve payları borsada işlem görmeyen ihraççılara m.2/3 uyarınca Tebliğin ikinci ve üçüncü bölümleri uygulanmaz, dolayısıyla m.9 doğrulama zorunluluğu yoktur; ancak bunlar için m.21/1-(h) uyarınca finansal durum veya faaliyetlerde meydana gelen ve sermaye piyasası aracı sahiplerine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmesini olumsuz etkileyebilecek gelişme ve olayların açıklanması zorunludur ve açıklama m.23/2 uyarınca Kurula gönderilip Kurul sitesinde duyurulur.
Her iki grup için m.24 ortaktır: açıklamalar yatırımcıların karar vermesine yardımcı olacak ölçüde zamanında, doğru, tam, dolaysız ve yeterli olmalıdır (m.24/1); henüz kesinleşmemiş bir olay nedeniyle belirsiz olan özel durumlar belirsizlik belirtilerek açıklanır ve çözüm için öngörülen tarih ile koşullara yer verilir (m.24/2); açıklamalar yanlış, yanıltıcı, temelsiz, abartılı veya eksik olamaz (m.24/3). “Haberler tamamen asılsızdır” cümlesi, haberin bir kısmı doğruysa m.24/3’e aykırıdır ve SPKn m.32/1 uyarınca özel durum açıklamasını imzalayanlar ile tüzel kişinin, bu belgedeki yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgiden doğan zarardan müteselsilen sorumlu olmasına yol açar; yatırımcı için illiyet karinesi vardır (m.32/4) ve dava altı ayda zamanaşımına uğrar (m.32/6). Sermaye piyasası aracının fiyatını etkilemek amacıyla yalan, yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi ayrıca SPKn m.107/2 kapsamında piyasa dolandırıcılığı iddiasına konu olabilir. Yatırımcı tarafının bu hükümleri nasıl kullandığı için yatırım bankası yatırımcısı rehberine ve izahname ve kamuyu aydınlatma sorumluluğu rehberine bakın.
Üç metin, tek gerçek
| Metin | Muhatap | Dayanak | Kırmızı çizgi |
|---|---|---|---|
| Basın açıklaması | Kamuoyu, müşteriler, çalışanlar | Serbest | Olgu ve iddia ayrımı; savunma dili değil bilgi dili |
| Düzeltme ve cevap | Haber sitesi ve sulh ceza hâkimi | 5187 m.14 | Suç unsuru ve üçüncü kişi suçlaması yok; yazıdan uzun değil |
| Özel durum açıklaması | Yatırımcılar ve SPK | II-15.1 m.9, m.21/1-h, m.24; SPKn m.15, m.32 | Yanlış, abartılı, eksik olamaz; belirsizlik belirtilir; altı aylık dava süresi |
| Savcılığa ve MASAK’a verilen açıklamalar | Adli ve idari makamlar | CMK; 5549 | Üç metinle çelişmemeli; yöneticinin ifadesiyle uyumlu olmalı |
İlk 72 Saat Planı
1. Delil tespiti (ilk saatler): haberin URL’si, yayım tarihi ve saati, başlık, spot, görsel ve alıntılayan sitelerin tam listesi; e-tespit veya noter tespiti; ekran görüntüsü tek başına yetmez. İnternet haber siteleri m.4 uyarınca içeriğin ilk yayım ve güncelleme tarihlerini içerik üzerinde göstermek zorundadır; bu tarihler tekzip süresinin başlangıcıdır.
2. Olgu-yorum ayrıştırması (ilk gün): haberdeki her cümleyi doğru olgu, yanlış olgu, iddia ve yorum olarak sınıflandırın; yalnızca yanlış olgu ve hüküm cümleleri tekzip konusudur.
3. KAP kararı (ilk gün): II-15.1 m.9 veya m.21/1-h kapsamında olup olmadığınızı tespit edin; kapsamdaysanız açıklama beklemeksizin yapılır; m.24/2 uyarınca belirsizlik belirtilir. Tekzip metni bu açıklamadan sonra ve onunla aynı olgularla yazılır.
4. Tekzip gönderimi (ilk üç gün): m.14 şartlarına uygun metin; e-tebligat ve noter yoluyla; alıntılayan her internet haber sitesine ayrı ayrı.
5. Paydaş iletişimi (ilk hafta): kredi veren bankalara, teminat mektubu muhataplarına ve ana müşterilere olgusal bilgilendirme; işlemin niteliği ve sürecin aşaması. Bu bildirimlerin metni de üç metinle uyumlu olmalıdır.
6. Yönetici hattı (ilk hafta): haberde adı geçen gerçek kişiler için m.285 ve m.125 değerlendirmesi; arama motoru başvurusu için KYOK veya beraat beklenir.
7. Dava takvimi: on beş günlük sulh ceza süresi, iki haftalık esas dava süresi (HMK m.397), altı aylık m.32 süresi ve dört aylık basın ceza davası süresi (5187 m.26) tek takvimde.
Süre Tablosu
Haber dosyasında işleyen süreler
| Süre | Dayanak | Ne için |
|---|---|---|
| 2 ay | 5187 m.14/1 | Düzeltme ve cevap yazısının gönderilmesi; yayım tarihinden |
| 1 gün / 3 gün | 5187 m.14/1 | İnternet haber sitesi / günlük gazete için yayım süresi |
| 15 gün | 5187 m.14/4 | Yayımlanmayan tekzip için sulh ceza hâkimine başvuru |
| 3 gün | 5187 m.14/4-5 | Hâkim kararı; acele itirazda yetkili makam kararı |
| 4 ay | 5187 m.26/1 | İnternet haber siteleri yoluyla işlenen suçlarda ceza davası açma süresi (muhakeme şartı); suç ihbarından |
| 6 ay | TCK m.73 | Şikâyete bağlı suçlarda (hakaret) şikâyet süresi |
| 1 hafta | HMK m.393/1 | İhtiyati tedbir kararının uygulanmasını talep |
| 2 hafta | HMK m.397/1 | Dava öncesi tedbirden sonra esas davanın açılması |
| 6 ay | SPKn m.32/6 | Yanlış KAP açıklamasından doğan yatırımcı tazminat davası (şirket aleyhine risk) |
| 2 yıl / 10 yıl | TBK m.72 | Kişilik hakkı ihlalinden doğan tazminat zamanaşımı; ceza zamanaşımı uzunsa o süre |
| 30 gün | 6216 m.47/5 | İç hukuk yolları tükendikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru (şeref ve itibar için gerçek kişi; tüzel kişi için tüzel kişiliğe ait haklar) |
Şirketlerin Yaptığı Yedi Hata
1. “Haberi kaldırtalım” ile başlamak. 5651 m.9 yolu 10.10.2024’ten beri yoktur; doğru olgu içeren haber hiçbir yolla kaldırılamaz. Enerji tekzibe ve KAP’a harcanmalıdır.
2. Tekzipte savunma yapmak. Suç unsuru içeren veya üçüncü kişileri suçlayan metin yayımlanmaz (m.14/1); sulh ceza hâkimi de reddeder.
3. “Tamamen asılsız” demek. Haberin bir kısmı doğruysa bu cümle hem tekzibi zayıflatır hem de II-15.1 m.24/3 ve SPKn m.32 riskini doğurur.
4. Alıntılayan siteleri unutmak. Her internet haber sitesi kendi yayımından sorumludur; tek tekzip yetmez, her site için iki aylık süre ayrı işler.
5. Yönetici ile şirketi aynı dilekçeye yazmak. Şirketin kişilik hakkı davası ile yöneticinin m.125 ve m.285 şikâyeti ayrı dosyalardır; deliller ortak, talepler farklıdır.
6. Tedbir aldıktan sonra iki haftayı kaçırmak. HMK m.397/1: esas dava açılmazsa tedbir kendiliğinden kalkar.
7. Ekran görüntüsüyle yetinmek. Tarih ve URL doğrulaması olmayan görüntü, tekzip süresini ve içeriği ispatlamaz; e-tespit veya noter tespiti şarttır.
Dilekçe İskeletleri
İlk iskelet 5187 m.14 uyarınca gönderilecek düzeltme ve cevap metni ile yayımlanmaması hâlinde sulh ceza hâkimine verilecek talebi, ikinci iskelet TMK m.24-25 dayanaklı ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinin çekirdeğini içerir. Noktalı yerler dosyaya göre doldurulur; metinler suç unsuru ve üçüncü kişi suçlaması içermeyecek şekilde kurulmuştur.
Hukukçular Evi Kurumsal Ekibi Ne Yapar
Haber dosyasında ilk iş, haberi cümle cümle olgu ve yoruma ayırıp her cümle için doğru aracı belirlemektir; ikinci iş, üç metnin (basın açıklaması, tekzip, KAP) tek gerçeği anlatacak biçimde aynı masada yazılmasıdır. Üçüncü iş süre yönetimidir: iki ay, on beş gün, üç gün, dört ay ve altı ay aynı takvimde izlenir. Dördüncü iş, yöneticiler için ayrı ceza ve kişisel veri hattının kurulmasıdır. Beşinci iş, gerçekçi beklenti yönetimidir: doğru olguyu aktaran haber kaldırılamaz; ama yanlış olgu düzeltilir, hüküm dili cezalandırılır ve itibar zararı belgelenirse tazmin edilir. Kurumsal MASAK dosyalarındaki hizmetin bütünü için MASAK avukatı sayfasına, sürecin tamamı için MASAK Rehberi hub sayfasına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Şirketimiz hakkındaki MASAK haberini kaldırtabilir miyiz?
Haber doğru bir olguyu aktarıyorsa hayır; basın özgürlüğü ölçütleri (gerçeklik, güncellik, kamu yararı, düşünsel bağ, ölçülülük) haberi korur. Yanlış olgu içeriyor veya iddiayı kesin yargı gibi sunuyorsa, 5651 m.9 yolu 10.10.2024’ten itibaren yürürlükte olmadığından, asliye hukuk mahkemesinden TMK m.24-25 dayanaklı ihtiyati tedbir istenir ve karar haber sitesine tebliğ edilir.
Tekzip için süre ne kadar?
Düzeltme ve cevap yazısı yayım tarihinden itibaren iki ay içinde gönderilir (5187 m.14/1). İnternet haber sitesi yazıyı bir gün, günlük gazete üç gün içinde yayımlamak zorundadır. Yayımlanmazsa yayım süresinin bitiminden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimine başvurulur; hâkim üç günde karar verir.
Tekzip metnine ne yazılır, ne yazılmaz?
Yalnızca gerçeğe aykırı olguların düzeltilmesi ve şeref ve haysiyeti ihlal eden ifadelere cevap yazılır; metin suç unsuru içeremez, üçüncü kişilerin korunan menfaatlerine aykırı olamaz ve habere neden olan yazıdan uzun olamaz (m.14/1-2). Gazeteciyi suçlayan veya MASAK’ı hedef alan metin yayımlanmaz.
Tekzip yayımlanmazsa yaptırım nedir?
Kesinleşmiş hâkim kararına uymayan sorumlu müdür ve bağlı olduğu yetkili 5187 m.18 uyarınca ağır para cezasıyla cezalandırılır; ödemeden yayın sahibi de müteselsilen sorumludur. Hâkim ayrıca yazının iki internet haber sitesi ile tirajı yüz binin üzerinde iki gazetede ilan olarak yayımlanmasına karar verir; masraf yayın sahibine aittir.
Sosyal medyadaki paylaşımlar için tekzip yolu var mı?
Hayır. 5187 m.14 yalnızca süreli yayınlar ve m.2/(m) anlamındaki internet haber siteleri için işler. Sosyal medya, forum ve kişisel bloglar için TMK m.24-25 davası ve ihtiyati tedbir yolu ile platformun kendi bildirim mekanizmaları kullanılır; gerçek kişi yöneticiler özel hayat ihlalinde 5651 m.9/A’ya başvurabilir.
Şirket manevi tazminat isteyebilir mi?
Evet. TMK m.48 uyarınca tüzel kişi şeref ve itibar gibi haklara ehildir; TBK m.58 kişilik hakkı zedelenen kişiye manevi tazminat hakkı tanır ve Yargıtay uygulamasında ticari itibarı zedelenen tüzel kişilerin manevi tazminat isteyebileceği kabul edilir. Davalılar 5187 m.13 uyarınca eser sahibi, yayın sahibi ve varsa temsilcisidir; anonim şirket yayın sahibinde yönetim kurulu başkanı da müteselsilen sorumludur.
Yöneticimiz haberde şüpheli olarak gösterildi; ne yapabilir?
Gerçek kişi yönetici için hakaret (TCK m.125, altı aylık şikâyet süresi), soruşturma dosyası içeriği yayımlanmışsa gizliliğin ihlali (TCK m.285/1), suçlu izlenimi veren görüntü yayınıysa m.285/5 şikâyeti; KVKK m.7 ve m.11 ile arama motorundan çıkarma başvurusu; özel hayat ihlalinde 5651 m.9/A. İnternet haber siteleri yoluyla işlenen suçlarda ceza davası suç ihbarından itibaren dört ay içinde açılmalıdır (5187 m.26/1).
KAP’ta ‘haberler asılsızdır’ açıklaması yapmak riskli mi?
Haberin bir kısmı doğruysa evet. II-15.1 m.24/3 açıklamaların yanlış, yanıltıcı, temelsiz, abartılı veya eksik olamayacağını söyler; belirsiz durumlar belirsizlik belirtilerek açıklanır (m.24/2). Yanlış özel durum açıklamasından SPKn m.32 uyarınca imzalayanlar ve tüzel kişi müteselsilen sorumludur; dava süresi altı aydır. Nitelikli yatırımcıya ihraç yapan ve payları borsada işlem görmeyen ihraççılar m.9 doğrulama yükümlülüğüne tabi değildir, ancak m.21/1-h ve m.24 onlar için de geçerlidir.
Haberi alıntılayan diğer siteler için de tekzip göndermeli miyiz?
Evet. Her internet haber sitesi kendi yayımından sorumludur (5187 m.11/1, m.13/1); her site için iki aylık süre ayrı işler ve her birine ayrı düzeltme ve cevap yazısı gönderilir. Kaynak göstermeden yeniden yayım ayrıca m.24 ihlalidir.
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru mümkün mü?
İç hukuk yolları tüketildikten sonra otuz gün içinde (6216 m.47/5). Gerçek kişi yöneticiler şeref ve itibar hakkı üzerinden, şirket ise 6216 m.46/2 uyarınca yalnızca tüzel kişiliğe ait haklarının ihlali iddiasıyla başvurabilir. Basın özgürlüğü ile kişilik hakkı arasındaki dengeyi mahkemelerin doğru kurup kurmadığı AYM tarafından incelenir.
📚 İlgili Rehberler
- 🧭 MASAK Rehberi (Hub)Dört tedbir, süre tablosu, kurumsal dosyalar ve konuma göre başlangıç noktası
- 🗞️ MASAK GündemiKamuya yansıyan MASAK, BDDK, TCMB ve SPK kararlarının hukuki analizi ve zaman çizelgesi
- Bir Yatırım Bankasının 2 Milyar TL’lik Swap İşlemi MASAK’a Takıldı: Haber Ne Anlama Geliyor?
- MASAK İşleminizi Askıya Aldı: Şirketler İçin İlk 7 İş Günü (5549 m.19/A)
- MASAK İşlemimizi Haksız Yere Durdurdu, Zararımızı Kim Öder? Şirketler İçin Üç Tazminat Yolu
- Yatırım Bankası İnceleme Altındayken Tahvil, Bono, Kira Sertifikası Yatırımcısı ve Kredi Müşterisi Ne Yapmalı?
- MASAK Dosyasında Yönetici, CFO ve Uyum Görevlisi Şüpheli Olursa
- Lekelenmeme Hakkı: Soruşturmanın Gizliliği ve Asılsız İhbarlara Karşı Korunma
- Haksız Rekabet ve Ticari İtibarın Korunması (TTK 54-56)
- MASAK Kaydı Silinir mi? ŞİB Kaydı, KVKK ve Adli Sicil
- Halka Açık Şirket veya Banka MASAK, BDDK ya da Savcılık Sürecine Girdi: KAP’ta Açıklanır mı? (II-15.1 m.6 Erteleme, m.9, 5549 m.4/2)
- Ödeme ve E-Para Kuruluşu, Faktoring, Leasing ve Döviz Bürosu Tedbirle Karşılaştı: Koruma Hesabı, Kayyım ve TCMB İzin İptali (Kurumsal Rehber)
Haber dosyanız için aynı gün değerlendirme
Tekzip, KAP açıklaması ve dava dilekçesi aynı gerçeği anlatmalı; süreler gün gün işler. Haber metnini Hukukçular Evi kurumsal ekibiyle bugün inceleyin: 0554 648 37 15.
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.
İletişime GeçinBu içerik Ceza Hukuku ve Ticaret Hukuku alanındadır.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşu, Faktoring, Finansal Kiralama, Finansman Şirketi veya Döviz Bürosu MASAK, Savcılık ya da Düzenleyici Tedbiriyle Karşılaştı 2026: Kurumsal Rehber — Koruma Hesabı ve Fon Sahiplerinin Hakları (6493 m.20/3, m.22), CMK m.128/A Askıya Alma ve Elkoyma, CMK m.133 Kayyım ve TMSF, TCMB’nin Tedbir ve İzin İptali Yetkisi (6493 m.16, m.21/8) ve Yürütmeyi Durdurma Emsali, BDDK’nın 6361 m.50 Yetkisi, Döviz Bürolarında Danıştay İptali, Kurucu Nitelikleri (5411 m.8) ve Yönetici Riski — İki Dilekçe Örneği
- ▸ Kripto Varlık Platformunun Banka Hesabı veya Transferi MASAK, Savcılık ya da Banka Kararıyla Durdu 2026: Platform Şirketleri İçin Rehber — Müşteri Varlıklarının Ayrılığı (SPKn m.35/C-7, m.46/7, m.99/B-7), Havuz Hesabına Uygulanan Askıya Alma ve Elkoymanın Daraltılması (CMK m.128/A, m.128), 5549 m.19/A Ertelemesi ve 29 Sıra No.lu MASAK Tebliğindeki Likidite İstisnası, Bankanın İş İlişkisini Sona Erdirmesi, Müşterilere Karşı Sorumluluk (m.99/B-3, m.35/C-1), SPK’nın Tedbir Yetkisi (m.99/A-2) ve Yöneticiler İçin Zimmet Riski (m.110/A) — İki Dilekçe Örneği
- ▸ Halka Açık Şirket veya Banka MASAK, BDDK ya da Savcılık Sürecine Girdi: KAP’ta Açıklanır mı? 2026 — Özel Durumlar Tebliği m.2 Kapsamı, İçsel Bilgi ve Özel Durumlar Rehberi 5.1-5.3-5.8, Açıklamanın Ertelenmesi (m.6) ve MASAK Dosyasında Sınırları, Haber Doğrulama (m.9), 5549 m.4/2 Bildirim Yasağı ve Bankacılık Sırrıyla (5411 m.73) Çatışma, Açıklama Metninin Kırmızı Çizgileri (m.24; Rehber 7.1), Yöneticilerin İşlem Riski (SPKn m.106, m.11), İdari Para Cezası (m.103), Piyasa Dolandırıcılığı (m.107/2) ve SPKn m.32 — Karar Ağacı ve Üç Şablon
- ▸ SPK Hakkımda Suç Duyurusunda Bulundu 2026: Şüpheli İçin Rehber — SPKn m.115 Usulü, Suç ve Cezalar, 15 Günlük Etkin Pişmanlık (m.107/3), İfade ve Haklarınız, Kurul Raporuna Karşı Savunma, Takipsizlik, Kovuşturma ve HAGB
Bu konuda hukuki destek almak için