MASAK Gündemi, Türkiye’de kamuya yansıyan Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), BDDK, TCMB, SPK ve savcılık kaynaklı finansal tedbirlerin hukuki analizlerini tek sayfada toplar. Haber dilindeki “bloke”, “el konuldu”, “donduruldu”, “kayyım atandı”, “izni iptal edildi” ifadeleri hukukta birbirinden çok farklı tedbirlere karşılık gelir: kimi kırk sekiz saatte kendiliğinden biter, kimi yedi iş günüyle sınırlıdır, kimi ancak hâkim kararıyla ve itirazla kalkar, kimi idari yargıda altmış günlük süreye bağlıdır. Bu sayfa önce haberi hukuken okumanın sözlüğünü verir, ardından 2024-2026 döneminde yaşanan ve Resmî Gazete, mevzuat metni veya kurum açıklamasıyla doğrulanmış olayların zaman çizelgesini her olayın analiz yazısıyla eşleştirir. Her yeni olay için hedefimiz, yirmi dört saat içinde aynı yöntemle hazırlanmış bir analiz yazısını yayımlamak ve bu sayfaya eklemektir.

İçindekiler

• Haberi hukuken okumak: ifade sözlüğü
• Hangi karara karşı nereye başvurulur?
• Zaman çizelgesi 2024-2026
• Son analiz: yatırım bankası swap ertelemesi ve kurumsal seri
• Tek bakışta süreler
• Analizlerin yöntemi ve yayın ilkeleri
• Gündemden kalıcı rehberlere
• Sıkça sorulan sorular

Haberi Hukuken Okumak: “Bloke”, “El Konuldu”, “Kayyım” Ne Demek?

Finansal tedbir haberlerinde en sık yapılan hata, farklı hukuki kurumların aynı kelimeyle anlatılmasıdır. “MASAK bloke koydu” cümlesi; 5549 sayılı Kanunun 19/A maddesi uyarınca MASAK Başkanlığının değerlendirmesi üzerine Hazine ve Maliye Bakanınca verilen ve en fazla yedi iş günü süren işlem ertelemesini, bankanın veya ödeme hizmeti sağlayıcısının CMK m.128/A uyarınca kendi verdiği kırk sekiz saatlik askıya almayı ya da sulh ceza hâkimliğinin CMK m.128 uyarınca verdiği süresiz elkoyma kararını anlatıyor olabilir. Üçünün süresi, kaldırılma yolu ve etkilenen kişinin yapabilecekleri tamamen farklıdır. Aşağıdaki sözlük, haberde geçen ifadeyi hukuki karşılığına bağlar; ayrıntı için her satırdaki rehbere gidebilirsiniz. Genel bir başlangıç için MASAK blokesi kaç gün sürer rehberi ve MASAK blokesi karar aracı de kullanılabilir.

Hangi Karara Karşı Nereye Başvurulur?

Gündem haberlerinde anlatılan tedbirler üç ayrı hatta işler ve her hattın başvuru mercii farklıdır. Ceza muhakemesi hattında (askıya alma, elkoyma, kayyım) muhatap Cumhuriyet başsavcılığı ve sulh ceza hâkimliğidir; itiraz CMK m.268 uyarınca yedi gün içinde, kararı veren hâkimliğe dilekçeyle yapılır ve incelemeyi sıradaki hâkimlik yapar. Düzenleyici hatta (MASAK ertelemesi, TCMB, BDDK, SPK ve Bakanlık işlemleri) yol idari yargıdır; iptal davası İYUK m.7 uyarınca altmış gün içinde açılır ve yürütmenin durdurulması İYUK m.27’deki iki şartın, açık hukuka aykırılık ile telafisi güç veya imkânsız zararın birlikte gösterilmesine bağlıdır. Tazminat hattında ise haksız elkoyma için CMK m.141/1-(j) kapsamında ağır ceza mahkemesinde tazminat, idari işlemden doğan zarar için tam yargı davası ve bankaya karşı genel hükümlere dayalı dava birbirinden ayrılır; ayrıntı kurumsal tazminat rehberindedir. İç hukuk yolları tükendikten sonra otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir (6216 m.47/5).

Zaman Çizelgesi 2024-2026: Doğrulanmış Olaylar ve Analizleri

Aşağıdaki çizelge yalnızca Resmî Gazete, mevzuat metni, yargı kararı veya ilgili kurum ya da şirket açıklamasıyla doğrulanabilen olayları içerir. Soruşturma dosyalarının içeriğine yer verilmez; gerçek kişilerin adları kullanılmaz. Kuruluş adları, yalnızca resmi bir kararda veya kuruluşun kendi açıklamasında kamuya açıklanmış olması hâlinde ve tarafsız biçimde anılır.

Son Analiz: Yatırım Bankası Swap Ertelemesi ve Kurumsal Seri

22 Eylül 2026’da kamuoyuna yansıyan yatırım bankası haberi, tek bir işlemin ertelenmesinin bir kurumsal zincirde kaç ayrı hukuki soruya dönüştüğünü gösterdi: işlemin kendisi ve yedi iş günlük süre, karşı tarafın zararı, bankanın yatırımcıları ve kredi müşterileri, habere konu olan şirketin itibarı, halka açık ihraççının kamuyu aydınlatma yükümlülüğü, kripto platformları ve banka dışı finansal kuruluşlar için benzer tedbirler. Bu sorular için hazırlanan rehberler şunlardır:

Tek Bakışta Süreler

Analizlerin Yöntemi ve Yayın İlkeleri

MASAK Gündemi’ndeki her analiz yazısı aynı iskeletle hazırlanır; böylece okuyucu hangi haberden gelirse gelsin aynı sorulara aynı yerde cevap bulur. Her yazı şu bölümleri içerir: olayın kaynağıyla birlikte özeti; tedbirin hukuki kimliği ve dayandığı kanun maddesi; işleyen süre ve kalkış yolu; etkilenen tarafların (şirket, yönetici, yatırımcı, müşteri, karşı taraf) her biri için ayrı değerlendirme; ilk yetmiş iki saatte yapılacaklar; yapılmaması gerekenler; belirsizlik ve masumiyet karinesi notu; sık sorulan sorular ve ilgili kalıcı rehberler.

Gündemden Kalıcı Rehberlere

Gündem analizleri olaya bağlıdır; kalıcı rehberler ise aynı durumla karşılaşan herkes için yazılmıştır. Kurumsal dosyalar için en sık kullanılan kalıcı rehberler: swap ve ileri valörlü işlemler neden MASAK’a takılır, yurt dışı transferin muhabir bankada durması, holding ve grup içi transferler, yönetici, CFO ve uyum görevlisi şüpheli olursa, BDDK önlemleri ve TMSF’ye devir, bankacılık zimmeti, malvarlığının dondurulması ve kurumsal dilekçe seti. Bireysel hesap sahipleri için banka hesabım bloke edildi, MASAK blokesi kaç gün sürer ve MASAK paramı geri verir mi rehberleri başlangıç noktasıdır. Tüm başlıkların haritası MASAK Rehberi hub sayfasında, sermaye piyasası tarafı SPK Hukuk Rehberi sayfasında, fon tasfiyesi gündemi Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi sayfasındadır.

Sıkça Sorulan Sorular

MASAK Gündemi sayfası nedir?

Kamuya yansıyan MASAK, BDDK, TCMB, SPK ve savcılık kaynaklı finansal tedbirlerin hukuki analizlerini tarih sırasıyla toplayan ve her olayı ilgili kalıcı rehberle eşleştiren sayfadır. Olaylar yalnızca Resmî Gazete, mevzuat metni, yargı kararı veya kurum ya da şirket açıklamasıyla doğrulanabiliyorsa çizelgeye eklenir.

Haberde ‘MASAK bloke koydu’ yazıyor; bu hangi tedbir?

Üç ihtimal vardır: 5549 m.19/A uyarınca MASAK Başkanlığının değerlendirmesi üzerine Hazine ve Maliye Bakanınca verilen ve en fazla yedi iş günü süren işlem ertelemesi, bankanın veya ödeme hizmeti sağlayıcısının CMK m.128/A uyarınca en fazla kırk sekiz saatlik askıya alması ya da sulh ceza hâkimliğinin CMK m.128 uyarınca süresiz elkoyma kararı. Kararı kimin verdiğini ve dayanak maddeyi bankadan yazılı istemek, doğru adımı belirlemenin ilk şartıdır.

Adı haberde geçen şirket veya kişi suçlu mu sayılır?

Hayır. Anayasa m.38/4 uyarınca suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. Bir tedbirin uygulanması, soruşturmanın varlığını gösterir; suçun işlendiğini göstermez. Bu sayfadaki analizler kişi veya kuruluşlar hakkında suç isnadı içermez.

Şirketim bir MASAK haberine konu oldu; ne yapmalıyım?

Önce haberin hangi kısmının doğru olgu, hangi kısmının yanlış olgu veya yorum olduğunu ayırın. Yanlış olgular için 5187 m.14 uyarınca iki ay içinde düzeltme ve cevap yazısı gönderilir; halka açık şirketlerde Özel Durumlar Tebliği kapsamındaki KAP açıklaması aynı olguları anlatmalıdır. Ayrıntı tekzip ve KAP rehberlerindedir.

Bir kuruluşun izni iptal edildi diye haber çıktı; karar kesin mi?

Hayır. TCMB, BDDK, SPK veya Bakanlık tarafından verilen izin iptali idari bir işlemdir; Resmî Gazete’de yayımından itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir ve İYUK m.27 uyarınca yürütmenin durdurulması istenebilir. 2025-2026 döneminde bir elektronik para kuruluşunun izin iptalinin yürütmesi durdurulmuş ve TCMB iptal kararını kaldırmıştır.

Yeni bir olay ne kadar sürede analiz edilir?

Hedefimiz, kamuya yansıyan ve birincil kaynakla doğrulanabilen her önemli olay için yirmi dört saat içinde analiz yazısı yayımlamaktır. Doğrulanamayan iddialar, resmi bir karar veya açıklama ortaya çıkana kadar çizelgeye eklenmez.

Kayyım ile TMSF’ye devir aynı şey mi?

Değildir. CMK m.133 kayyımı, suçun şirket faaliyeti çerçevesinde işlendiğine dair kuvvetli şüphe ve gereklilik şartlarıyla sulh ceza hâkimliğince verilen bir ceza muhakemesi tedbiridir ve uygulamada kayyım olarak TMSF görevlendirilebilir. Bankaların TMSF’ye devri ise 5411 m.71 uyarınca BDDK kararıyla gerçekleşen bankacılık hukuku kurumudur. İtiraz ve dava yolları farklıdır.

Bu sayfadaki bilgiler hukuki görüş yerine geçer mi?

Hayır. Analizler, olayların hukuki çerçevesini genel olarak anlatır. Her dosyanın sonucu kararın metnine, tarihine ve somut olgulara bağlıdır; kendi durumunuz için kararın ve belgelerin incelenmesi gerekir.

Bu sayfa Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara kurumsal ekibi tarafından hazırlanmakta ve her yeni olayda güncellenmektedir. Son güncelleme: 22 Eylül 2026 (fon soruşturması MASAK talebi ve kredili işlem özkaynak oranı analizleri eklendi).