Bankacılık Zimmeti 2026: 5411 m.160’a Göre Banka Yöneticisinin Cezai Sorumluluğu — Karşılıksız Fon Çıkışı ve Swap İddiası, Türev İşlemin Kredi Sayılması (m.48) ve m.160/4 Güvencesi, Kullanma Zimmeti ve Net Zarar, Fona Devredilen Bankada 160/3, m.156 Kayıt Düzeni, Yazılı Başvuru Şartı, Etkin Pişmanlık ve Örnek Dilekçeler

Bir bankanın yöneticisi, kredi komitesi üyesi veya hazine sorumlusu olarak onay verdiğiniz bir kredi, türev işlem ya da yurt dışı transfer, aylar sonra “bankanın kaynağının karşılıksız dışarı çıkarılması” iddiasıyla savcılık dosyasına dönüştüyse bu rehber sizin için yazılmıştır. Rehber, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 160. maddesindeki bankacılık zimmeti suçunu kurumsal dosyalar açısından ele alır: suçun yedi fıkrası ve cezaları, yöneticinin ne zaman fail sayıldığı, usulüne uygun kredi ve türev işlemlerin neden zimmet oluşturmadığı (m.48 ve m.160/4), karşılıksız fon çıkışı iddiasında kullanma zimmeti ve net zarar hesabı, Fona devredilen bankanın ortaklarına özgü 160/3 hâli, kayıt düzeni ve beyan suçları (m.155 ve m.156), yazılı başvuru şartı, görevli mahkeme ve bilirkişi, etkin pişmanlığın zamanlaması, kredi kullanan şirketin iştirak veya dolandırıcılık konumu. Rehberin sonunda şüpheli yönetici için savunma dilekçesi ve bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi örnekleri yer alır.

Bu Rehber Kimin İçin Yazıldı

Bankacılık zimmeti denildiğinde akla ilk olarak gişede müşteri parasını hesabına aktaran çalışan gelir; uygulamadaki kararların önemli bir kısmı da bu tür dosyalardır. Bu rehberin konusu o dosyalar değildir. Burada ele alınan, bankanın karar mekanizmasında yer alan kişilerin zimmet iddiasıyla karşılaşmasıdır. Rehberin muhatapları şunlardır: kredi veya türev işlem kararına imza atan yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve yardımcıları; kredi komitesi üyeleri; hazine, fon yönetimi ve uluslararası bankacılık birimlerinin sorumluları; şube ve bölge müdürleri; bankanın nitelikli pay sahipleri; bankadan kredi kullanan ve bu nedenle azmettiren veya yardım eden olarak soruşturmaya dahil edilen şirketlerin yöneticileri. Yatırım bankaları ile kalkınma bankaları da 5411 sayılı Kanun kapsamında bankadır (m.3). Bu yüzden mevduat toplamayan bir yatırım bankasının yöneticisi de bu suçun faili olabilir.

Kurumsal bir zimmet dosyası nadiren tek başına açılır. Çoğunlukla MASAK’ın bir işlemi ertelemesi, BDDK denetim raporu, TMSF’ye devir veya bir aklama soruşturmasıyla birlikte gelir. Bu eş zamanlı süreçler için şirketler için ilk yedi iş günü rehberi ve swap ve forward işlemleri rehberi ayrıca yazılmıştır.

Bankacılık Kanunu’nun Ceza Sistemi: Yöneticiyi İlgilendiren Suçlar

5411 sayılı Kanun’un on dördüncü kısmı, bankacılık faaliyetine özgü suçları düzenler. Zimmet bu suçların en ağırıdır; fakat kurumsal dosyalarda zimmet iddiası çoğunlukla kayıt düzeni, gerçeğe aykırı beyan veya düzeltici önlemleri almama suçlarıyla birlikte ileri sürülür. Aynı fiil başka kanunlara göre de suç oluşturuyorsa en ağır cezayı gerektiren hüküm uygulanır; Türk Ticaret Kanunu’ndaki hukuki sorumluluk hükümleri saklıdır (m.161).

Kanunun 157. maddesi ayrı bir suç tanımlamaz; bankaları TCK m.244’teki bilişim sistemine yönelik suçlar bakımından banka veya kredi kurumu sayar. Kayıt düzenine ilişkin suç m.156’dadır ve kurumsal zimmet dosyalarında en sık birlikte ileri sürülen suç budur.

Madde 160’ın Yapısı: Yedi Fıkra

Bankacılık zimmeti, TCK m.247’deki kamu görevlisi zimmetinden ayrı ve ondan ağır bir özel düzenlemedir. Kanun koyucu, kamu görevlisi olmayan banka mensuplarının bankadaki para ve malları zimmete geçirmesini, bankalara duyulan güven ve mudilerin korunması gerekçesiyle ayrıca cezalandırır. Madde yedi fıkradan oluşur. Dördüncü fıkra 687 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenmiş, 7076 sayılı Kanun’la kanunlaşmıştır.

Anayasa Mahkemesi, zararın re’sen ödettirilmesine ve adli para cezasının zararın üç katından az olamayacağına ilişkin ibareleri Anayasa’ya aykırı bulmamıştır (AYM, E.2014/103, K.2014/199). Bu nedenle kurumsal dosyalarda asıl tartışma cezanın niteliğinden çok zarar miktarının doğru hesaplanması etrafında yürür.

Suçun Unsurları: Kim Fail Olur, Ne Zaman Tamamlanır

Bankacılık zimmeti özgü bir suçtur; faili ancak banka yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile bankanın diğer mensupları olabilir. “Diğer mensuplar” ifadesi, unvan ve kademe ayrımı yapmaksızın bankada görev yapan herkesi kapsar. Özgü suçlarda özel faillik niteliğini taşımayan kişiler fail olamaz; bu suça iştirak eden diğer kişiler azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur (TCK m.40/2). Kredi kullanan şirketin yöneticisi, danışman veya aracı bu nedenle zimmetin faili olamaz ama azmettiren veya yardım eden sıfatıyla aynı dosyada yargılanabilir.

Yöneticinin kişisel savunmasının şirketin savunmasından ayrışması için yönetici ve uyum görevlisi rehberi vardır. Kurumsal dosyalarda belirleyici unsur kasttır. Bir yöneticinin sonradan tahsil edilemeyen bir krediye onay vermesi, tek başına onu zimmet faili yapmaz. Zimmet, kişinin bankanın malını kendisinin veya başkasının malı gibi tasarruf etme iradesini gerektirir. Kötü bir ticari değerlendirme, özen eksikliği veya risk yönetimindeki hata, hukuki sorumluluk ve idari yaptırım doğurabilir; ama kast yoksa ceza sorumluluğu doğurmaz. Savunmanın merkezi bu ayrımdır.

Kredi ve Türev İşlemler: Zimmet mi, Kötü Karar mı?

Bankacılık Kanunu’nun 48. maddesi kredi kavramını çok geniş tanımlar. Nakdi ve gayrinakdi krediler, satın alınan tahviller, ödünç verilen paralar, ters repo alacakları, ortaklık payları ile vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ve benzeri sözleşmeler nedeniyle üstlenilen riskler, izlendikleri hesaba bakılmaksızın bu Kanun uygulamasında kredi sayılır. Swap, forward ve opsiyon gibi türev işlemler de bu nedenle Kanun bakımından kredidir. Bu tespitin önemli bir sonucu vardır: 160/4’teki güvence türev işlemleri de kapsar. Bankacılık mevzuatına ve bankacılık usul ve prensiplerine uygun olarak yapılan bir türev işlem, sonradan karşı tarafın temerrüdüyle zarara dönüşse bile zimmet oluşturmaz.

Uygulamanın sınırı ise Yargıtay kararlarında çizilmiştir. Yargıtay 7. Ceza Dairesi bir dosyada, gerçeğe aykırı gelir belgeleri ve yüksek ekspertiz değerleriyle ödeme gücü olmayan kişilere kredi kullandıran şube müdürü hakkında görünüşte teminat alınmasının zimmet kastını ortadan kaldırmayacağına, kredileri yönlendiren dış kişinin de azmettiren sıfatıyla sorumlu olduğuna karar vermiştir (7. CD, K.2020/1739). Yani 160/4’ün güvencesi, kredinin gerçekten usule uygun olmasına bağlıdır; usulün yalnızca kâğıt üzerinde kurulması yetmez.

Kanun, bankaların yönetim kurulu üyelerine, genel müdüre, genel müdür yardımcılarına, kredi açmaya yetkili mensuplara, bunların eşlerine ve velayet altındaki çocuklarına ve sermayesinin yüzde yirmi beşine sahip oldukları ortaklıklara kredi verilmesini de kural olarak yasaklar (m.50/1). Bu yasağa aykırı kredi, zimmet iddiasının en güçlü dayanaklarından biridir; sonradan bu hükme aykırı hâle gelen kredilerin altı ay içinde tasfiye edilmesi zorunludur.

Karşılıksız Fon Çıkışı: Swap, Forward ve İleri Valörlü İşlemde Zimmet İddiası

Son yıllarda yatırım bankaları ve hazine birimleri açısından en ağır zimmet iddiası, türev işlem görünümünde bankadan karşılıksız fon çıkarıldığı iddiasıdır. Yapı şöyledir: işlemin Türk lirası bacağı bugün karşı tarafa ödenir, döviz bacağı ise yalnızca ileri tarihli bir taahhütten ibarettir; teminat ya yoktur ya da karşı tarafın kendi taahhüdüdür. Savcılık bu yapıyı, bankanın parasının “başkasının zimmetine” geçirilmesi olarak nitelendirebilir. Bu iddianın dört ekseni vardır ve savunma her birinde ayrı kurulur.

Bu eksenlerde en çok gözden kaçan nokta, kullanma zimmetidir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 5411 m.160’ta kullanma zimmetine ilişkin ayrı bir hüküm bulunmasa da bu suçun kullanma zimmeti biçiminde işlenebileceğini kabul etmiş ve zarar hesabını buna göre belirlemiştir: geçici bir süre zimmete geçirilip iade edilen paranın kendisi değil, failin malvarlığında kaldığı süre boyunca hesaplanacak neması zarardır; aksi hâlde banka mükerrer ödeme almış ve sebepsiz zenginleşmiş olur (YCGK, E.2011/7-429, K.2012/181). Türev işlemde döviz bacağı gecikmeli de olsa geldiyse, iddia edilen zararın tamamı değil yalnızca gecikme süresinin neması tartışılır. Bu tespit, cezanın hem miktarını hem de zararın üç katından az olamayacak adli para cezasını doğrudan etkiler.

İşlemin yapısı, uyum biriminin soruları ve çerçeve sözleşme dosyası için swap ve forward rehberi, ödemenin yurt dışında muhabir bankada durması hâlinde muhabir bankada durdurulan transfer rehberi vardır.

Basit ve Nitelikli Zimmet: Hile Ölçütü

160/2’deki nitelikli hâl, cezanın alt sınırını altı yıldan on iki yıla çıkarır ve adli para cezasını zararın üç katına bağlar. Bu nedenle basit ile nitelikli zimmet ayrımı, kurumsal dosyada en önemli hukuki tartışmalardan biridir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun istikrarlı içtihadına göre hile, nitelikli bir yalandır; ağır, yoğun ve ustaca olmalı, denetleme imkânını ortadan kaldırmalı ve aldatmaya elverişli olmalıdır. Basit bir yalan hile değildir. Zimmet veya miktarı, kurum içi kayıtların olağan ve basit bir denetimi, araştırması veya karşılaştırmasıyla kesin biçimde ortaya çıkarılabiliyorsa fiil basit zimmettir; aksi hâlde nitelikli zimmettir. Denetim ve gözetim görevlilerinin dikkatsizliği nedeniyle suçun bir süre ortaya çıkmaması, faile hile sıfatı kazandırmaz (YCGK, E.2014/643, K.2018/368).

Sahte belge kullanılarak işlenen zimmette sahtecilik ayrıca cezalandırılmaz; sahtecilik fiilleri zimmet suçunun unsuru sayılır (YCGK, K.2010/79; 7. CD kararları). Buna karşılık sahteciliğin varlığı, 160/2 tartışmasında hile unsurunun delili olarak kullanılır. Bu nedenle savunmada sahte olduğu iddia edilen belgenin aldatma gücü, kim tarafından ve hangi aşamada düzenlendiği ayrıca incelenmelidir.

Zarar Hesabı, Adli Para Cezası ve İnfaz

Bankacılık zimmetinde zarar, hem hapis cezasının belirlenmesinde hem adli para cezasının alt sınırında hem de hükmedilecek tazminatta belirleyicidir. Ceza mahkemesi, usul ekonomisi gereği hukuk mahkemesinin yerine geçerek zararın tazminine de hükmeder; bu yüzden kararında zararın miktarını açıkça göstermek zorundadır. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre zarar hesabında faiz ve masraflar hariç tutulur; failin mal edinmek amacıyla sağladığı net yarar esas alınır ve bundan failin bankaya ödediği ve bankanın herhangi bir şekilde tahsil ettiği tutarlar düşülür (YCGK, E.2018/61, K.2022/53). Zarar üzerinden işleyecek faiz, hukuk mahkemesinde ayrıca dava konusu yapılır.

Kurumsal dosyada zarar hesabını genellikle bilirkişi yapar ve bilirkişiler çoğunlukla aktarılan tutarın tamamını zarar kabul eder. Oysa türev işlemlerde netleştirme, teminat, kısmi ödeme ve kullanma zimmeti hesapları çoğu zaman zararı belirgin biçimde küçültür. Bilirkişi raporuna itiraz, kurumsal savunmanın en belirleyici aşamasıdır. Örnek itiraz dilekçesi rehberin sonundadır.

160/3: Fona Devredilen Bankanın Ortakları

160/3, yalnızca faaliyet izni kaldırılan veya TMSF’ye devredilen bankalar için uygulanan özel bir hâldir ve bu yönüyle Türk ceza hukukunda benzeri az bulunan bir düzenlemedir. Fail, banka mensubu olmak zorunda değildir: bankanın yönetim ve denetimini hukuken veya fiilen elinde bulundurmuş gerçek kişi ortaklar da faildir. Suçun hareketi, bankanın kaynaklarını, bankanın emin çalışmasını tehlikeye düşürecek şekilde doğrudan veya dolaylı olarak kendilerinin veya başkalarının menfaatine kullandırmak ve bankayı her ne suretle olursa olsun zarara uğratmaktır. Kanun bu fiili “zimmet olarak kabul eder” ve on yıldan yirmi yıla kadar hapis öngörür; zarar müteselsilen ödettirilir.

160/3 dosyalarında savunmanın merkezi, “fiilen yönetim ve denetimi elinde bulundurma” ölçütü ile “kaynak kullandırma” ile “olağan grup içi ticari ilişki” arasındaki ayrımdır. Kaynağın risk grubuna kredi olarak kullandırıldığı hâllerde m.50’deki üçte iki çoğunluk ve piyasa koşulları şartına uyulup uyulmadığı belirleyicidir. Faaliyet izninin kaldırılması, Fona devir, kaynak istismarında iade ve tazmin, mal beyanı ve şahsi iflas rejimi için BDDK ve TMSF rehberi vardır. Grup içi işlemlerde ilişkili taraf kuralları için örtülü kazanç aktarımı rehberi, şirket yönetimine kayyım atanması riski için CMK m.133 rehberi vardır.

Muhakeme Usulü: Yazılı Başvuru, Görevli Mahkeme, Bilirkişi

Bankacılık Kanunu’ndaki suçların soruşturulması ve kovuşturulması, kural olarak BDDK veya TMSF’nin Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır ve bu başvuru muhakeme şartıdır (m.162/1). Zimmet suçunda ilgililerin, yani zarar gören bankanın dava hakkı ile CMK hükümleri saklıdır (m.162/2). Yargıtay Ceza Genel Kurulu, yazılı başvuru şartının hem soruşturma hem kovuşturma evresine ilişkin olduğunu, şart yerine getirilmeden dava açılmışsa mahkemenin durma kararı vererek şartın tamamlanmasını beklemesi gerektiğini kabul etmiştir (YCGK, K.2021/429). Başvurunun zimmet suçunu kapsaması gerekir; başka bir suç için yapılan başvuru üzerine zimmetten kovuşturma yapılamaz.

Yazılı başvuru şartı, kurumsal savunmada iki yönden önemlidir. Birincisi, soruşturma MASAK raporuyla veya bir aklama dosyası içinden başlamışsa ve zimmet iddiası sonradan eklenmişse, zimmet yönünden BDDK veya TMSF’nin ayrı yazılı başvurusu bulunup bulunmadığı denetlenmelidir. İkincisi, başvurunun hangi fiilleri ve hangi kişileri kapsadığı dosyadaki iddiaların sınırını çizer. Aklama ve örgüt iddiasıyla birlikte yürüyen dosyalarda görevli mahkeme ve tutuklama tartışmaları için ceza savunması rehberi vardır.

Rol Bazlı Risk Haritası: Kim Hangi Riski Taşır

Kredi Kullanan Şirket: Zimmete İştirak mi, Nitelikli Dolandırıcılık mı?

Bankadan kredi veya türev işlem imkânı elde eden şirket ve yöneticileri, bankacılık zimmetinin faili olamaz; ama iki farklı sıfatla dosyada yer alabilir. Banka mensubu kredinin usulsüz olduğunu bilerek ve şirketle anlaşarak kredi kullandırdıysa, banka mensubu zimmetin faili, şirket yöneticisi ise azmettiren veya yardım eden olur (TCK m.40/2). Banka mensubu gerçeğe aykırı belgelerle aldatıldıysa, zimmet değil TCK m.158/1-j’deki nitelikli dolandırıcılık tartışılır: banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla dolandırıcılık. Bu ayrım, şirket yöneticisi için cezanın türünü, görevli mahkemeyi ve etkin pişmanlık imkânını değiştirir.

Kredi kullanan şirketin hesaplarına bu süreçte MASAK ertelemesi, savcılık elkoyması veya BDDK kaynaklı bilgi talepleri gelebilir. Şirket hesabının elkoyma altında işletilmesi için şirket hesabı blokesi rehberi, fonun kaynağının ispatı için kaynak ispatı rehberi vardır.

Savunmanın On İki Dayanağı

Etkin Pişmanlık: Zamanlama Stratejisi

Bankacılık zimmetinde etkin pişmanlık, cezanın miktarını en fazla etkileyen araçtır ve tamamen zamanlamaya bağlıdır. Soruşturma başlamadan önce aynen iade veya zararın tamamen tazmini hâlinde cezanın üçte ikisi, kovuşturma başlamadan önce gönüllü olarak yapılan iade veya tazminde yarısı, hükümden önce yapılan iade veya tazminde üçte biri indirilir (m.160/5-6). Aynen iade, malın zimmete geçirildiği andaki hâliyle iadesidir; tam tazmin ise zimmete geçirme tarihindeki değer esas alınarak yapılan ödemedir. Faiz ve kazanç kaybı etkin pişmanlığın şartı değildir; bunlar ayrı bir hukuk davasının konusudur (YCGK, K.2012/181).

Kurumsal dosyada etkin pişmanlık iki yönlü düşünülmelidir. Suçun oluştuğuna inanmayan bir yönetici için erken iade, ileride savunmanın aleyhine yorumlanabilir. Buna karşılık zararın bankanın lehine kapatılması, hem bankayla ilişkiyi hem de ceza riskini sınırlar. Bu nedenle iade veya tazmin, suçun kabulü anlamına gelmediği açıkça yazılarak ve net zarar hesabı üzerinde çekince konularak yapılmalıdır. Basit zimmette etkin pişmanlık indirimleri uygulandıktan sonra ceza miktarı bakımından hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve ertelemenin koşulları ayrıca değerlendirilir.

Eş Zamanlı Süreçler: BDDK, TMSF, MASAK ve Aklama

Kurumsal zimmet dosyası tek başına ilerlemez. BDDK, bankanın mali bünyesinin zayıfladığını tespit ederse düzeltici, iyileştirici ve kısıtlayıcı önlemler alır (m.68-70); bu önlemlerle sonuç alınamazsa bankanın faaliyet izninin kaldırılmasına veya ortaklık haklarının, temettü hariç, TMSF’ye devrine karar verebilir (m.71). TMSF’ye devir, 160/3’ün ön şartını gerçekleştirir ve ortakları doğrudan fail konumuna getirir. Zimmete konu fonun yurt dışına çıkarıldığı iddiası varsa aynı fiil TCK m.282 kapsamında aklama olarak da soruşturulabilir; bu durumda zimmet, aklamanın öncül suçu olur. MASAK ertelemesi, CMK m.128 kapsamında elkoyma, yurt dışı çıkış yasağı gibi adli kontrol tedbirleri ve CMK m.133’e göre şirket yönetimine kayyım atanması da gündeme gelebilir.

Aklama suçunun unsurları için TCK m.282 rehberi, örgüt iddiası için TCK m.220 rehberi, sermaye piyasası kurumlarında güveni kötüye kullanma iddiası için sermaye piyasası suçları rehberi, elkoymaya itiraz reddedildikten sonraki yollar için bireysel başvuru rehberi vardır.

İki Örnek Dilekçe

Aşağıdaki dilekçeler, kurumsal zimmet dosyasının iki kritik aşaması için örnektir. İlki soruşturma aşamasında şüpheli yöneticinin yazılı savunmasıdır; ikincisi kovuşturma aşamasında bilirkişi raporuna itirazdır. Her iki metin de dosyadaki somut belge ve tarihlere göre uyarlanmalıdır.

Bugün Yapılacaklar ve Yapılmayacaklar

Yöneticilerin Sık Yaptığı Yedi Hata

Birincisi, zimmet iddiasını bir ticari karar tartışması sanıp ilk ifadeye hazırlıksız gitmek; kast unsuru ilk ifadede kurulur veya çöker. İkincisi, yazılı başvuru şartını denetlememek; kurumsal dosyaların bir kısmı MASAK raporu veya aklama soruşturması içinden başlar ve zimmet yönünden BDDK veya TMSF başvurusu eksik kalabilir. Üçüncüsü, türev işlemin m.48 anlamında kredi olduğunu ve 160/4 güvencesinden yararlanabileceğini ileri sürmemek. Dördüncüsü, bilirkişinin aktarılan tutarın tamamını zarar kabul etmesine itiraz etmemek; kullanma zimmeti, netleştirme ve tahsilatlar zararı değiştirir. Beşincisi, etkin pişmanlığı ya hiç düşünmemek ya da suç kabulü gibi okunacak biçimde yapmak. Altıncısı, bankadan ayrıldıktan sonra kararın dayandığı belgelere erişimi kaybetmek; belgeler bankada kalır ve savunma ancak bunlara erişimle kurulur. Yedincisi, eş zamanlı BDDK, TMSF ve MASAK süreçlerini ayrı ayrı avukatlarla yürütüp birbiriyle çelişen beyanlar vermek.

Hukukçular Evi Kurumsal Ceza Ekibi Ne Yapar

Bankacılık zimmeti dosyasında avukatın işi, bir ticari kararı ceza hukukunun diline çevirmektir. İlk olarak muhakeme şartı denetlenir: BDDK veya TMSF başvurusunun varlığı, tarihi ve kapsamı. Ardından kararın anatomisi çıkarılır: hangi merci, hangi yetki limitiyle, hangi bilgilere dayanarak karar verdi; risk ve uyum birimleri ne dedi; müvekkilin işlem üzerinde fiilî tasarruf yetkisi var mıydı. Türev işlem dosyalarında işlemin m.48 anlamında kredi olduğu, çerçeve sözleşme, konfirmasyon ve piyasa fiyatıyla birlikte gösterilir ve 160/4 savunması kurulur. İfadeye yazılı kronoloji ve belge setiyle gidilir. Zarar hesabı bağımsız uzmanla yapılır; bilirkişi raporuna netleştirme, teminat, tahsilat ve kullanma zimmeti hesaplarıyla itiraz edilir. Etkin pişmanlık, suç kabulü anlamına gelmeyecek biçimde ve doğru zamanda planlanır. Eş zamanlı BDDK, TMSF, MASAK ve aklama süreçleri aynı ekipte ve tek bir savunma planı içinde yürütülür. Kredi kullanan şirket yöneticilerinde zimmete iştirak ile nitelikli dolandırıcılık ayrımı üzerinden savunma kurulur.

Ücret, Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi çerçevesinde dosyanın kapsamına göre belirlenir. Dosya meslek sırrı kapsamındadır. Kurumsal hat: 0554 648 37 15; ifade çağrısı, BDDK raporu veya iddianame ilk görüşmeden önce WhatsApp üzerinden paylaşılabilir. MASAK soruşturmasının aşamaları için MASAK soruşturması rehberi, kovuşturmaya yer olmadığı kararı ve beraat sonrası elkonulan malvarlığının iadesi için iade rehberi vardır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bankacılık zimmetinin cezası nedir?

Basit zimmette altı yıldan on iki yıla kadar hapis, beş bin güne kadar adli para cezası ve zararın tazmini; hileli davranışlarla işlenen nitelikli zimmette on iki yıldan az olmamak üzere hapis ve zararın üç katından az olmayan adli para cezası; Fona devredilen bankanın ortaklarına özgü hâlde on yıldan yirmi yıla kadar hapis öngörülür (5411 m.160/1-3).

Sonradan ödenmeyen bir krediye onay vermek zimmet midir?

Tek başına değildir. Bankacılık mevzuatına ve bankacılık usul ve prensiplerine uygun kredi kullandırma, temdit, yeniden yapılandırma ve teminata bağlama işlemleri zimmet oluşturmaz (m.160/4). Zimmet, bankanın malını kendisinin veya başkasının malı gibi tasarruf etme kastını gerektirir.

Swap veya forward işlemi de kredi sayılır mı?

Evet. 5411 m.48, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile benzeri sözleşmeler nedeniyle üstlenilen riskleri kredi sayar. Bu nedenle usule uygun bir türev işlem de 160/4 güvencesinden yararlanır.

Soruşturma için BDDK başvurusu şart mı?

Bankacılık Kanunu’ndaki suçlarda BDDK veya TMSF’nin yazılı başvurusu muhakeme şartıdır (m.162/1); zimmette bankanın dava hakkı da saklıdır. Şart gerçekleşmeden dava açılmışsa mahkeme durma kararı verir (YCGK K.2021/429).

Basit zimmet ile nitelikli zimmet nasıl ayrılır?

Zimmet veya miktarı kurum içi kayıtların olağan ve basit bir denetimiyle kesin biçimde ortaya çıkarılabiliyorsa basit, aldatıcı hileli davranışlar nedeniyle ancak uzmanlık gerektiren araştırmayla ortaya çıkabiliyorsa nitelikli zimmettir (YCGK K.2018/368).

Para geri döndüyse zarar nasıl hesaplanır?

Geçici olarak zimmete geçirilip iade edilen paranın kendisi değil, fonun banka dışında kaldığı süreye ait neması zarardır. Zarar faiz ve masraflar hariç net yarar üzerinden hesaplanır; tahsil edilen tutarlar düşülür (YCGK K.2012/181, K.2022/53).

Etkin pişmanlık ne kadar indirim sağlar?

Soruşturmadan önce aynen iade veya tam tazminde üçte iki, kovuşturmadan önce yarı, hükümden önce üçte bir indirim yapılır (m.160/5-6). Faiz ve kazanç kaybı indirim şartı değildir.

Kredi kullanan şirket yöneticisi zimmetten yargılanabilir mi?

Fail olamaz, çünkü suç yalnızca banka mensuplarınca işlenebilir; ama banka mensubuyla anlaşmışsa azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu olur (TCK m.40/2). Banka mensubunu aldatmışsa TCK m.158/1-j’deki nitelikli dolandırıcılık tartışılır.

Bankanın ortağı zimmetten sorumlu olur mu?

Banka Fona devredilmiş veya faaliyet izni kaldırılmışsa, yönetim ve denetimi hukuken veya fiilen elinde bulundurmuş gerçek kişi ortaklar 160/3 uyarınca fail olabilir. Bu dosyalarda soruşturma re’sen başlatılabilir ve faillerin malvarlığına el konulabilir (m.162, m.166).

Hangi mahkeme bakar?

Zimmet ve bağlantılı bankacılık suçları, fiilin işlendiği ilin 1 numaralı ağır ceza mahkemesinde görülür; HSK başka ağır ceza mahkemelerini de görevlendirebilir (m.164).