Yatırım Bankası MASAK ve BDDK İncelemesi Altındayken Tahvil, Bono, Kira Sertifikası Yatırımcısı ve Kredi Müşterisi Ne Yapmalı? 2026: TMSF Güvencesi Neden Yok (5411 m.3, m.4, m.60, m.63), Faaliyet İzni Kaldırılırsa Tasfiye ve Sıra Cetveli (5411 m.71, m.106; İİK m.206), MKK Belgesiyle Takip (SPKn m.31/4), Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu (m.31/A), Teminat Yöneticisi (m.31/B), İhraççı ve KAP Sorumluluğu (m.10, m.32), Kira Sertifikasında VKŞ Koruması (m.61), Kredi, Teminat Mektubu ve Takas (İİK m.200; 5411 m.109/4) — Örnek Dilekçeler

Bir yatırım bankasının işlemi MASAK tarafından durdurulduğunda veya BDDK incelemesi haberlere yansıdığında ilk telefonlar bankanın hazinesine değil, o bankanın ihraç ettiği bono ve tahvili portföyünde tutan şirketlere, fonlara ve nitelikli yatırımcılara, o bankaya “müstakriz fonu” yatıran firmalara, kredi ve teminat mektubu müşterilerine gelir. Bu rehber onlar için yazılmıştır. Yatırım bankası mevduat kabul edemez (5411 s.K. m.3, m.4/2); bu yüzden Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu güvencesi (m.63; 2026 için 1.200.000 TL) bu bankanın hiçbir müşterisini korumaz. Bono ve tahvil alacaklısı ihraççı riskini taşır; faaliyet izni kaldırılırsa banka genel hükümlere göre tasfiye edilir (m.71/2), takipler durur (m.106/2) ve alacak İİK m.206’daki sırasına yazılır. Yatırımcının elinde ise üç güçlü araç vardır: temerrütte MKK belgesiyle takip (SPKn m.31/4), toplu hareket için borçlanma aracı sahipleri kurulu (m.31/A) ve yanlış veya eksik kamuyu aydınlatma açıklaması için altı aylık zamanaşımına tabi tazminat davası (m.10, m.32). Kira sertifikası sahibinin koruması ise varlık kiralama şirketinin malvarlığı ayrılığındadır (m.61/3-4). Aşağıda enstrüman enstrüman, süre süre, dilekçeleriyle anlatılmıştır.

Önce Aşamayı Tespit Edin: İnceleme, Önlem ve İzin Kaldırma Aynı Şey Değildir

“Banka soruşturma altında” cümlesi hukuken dört farklı duruma karşılık gelebilir ve yatırımcının yapması gereken her birinde değişir. MASAK’ın tek bir işlemi yedi iş günü ertelemesi (5549 s.K. m.19/A) bankanın ödeme gücüyle ilgili bir tespit değildir; BDDK’nın 5411 s.K. m.67-70 kapsamında önlem istemesi bankanın malî bünyesine ilişkin bir uyarıdır; Kurulun m.71 uyarınca faaliyet iznini kaldırması ise bankanın sona ermesidir. Ceza soruşturması bunların hiçbirine bağlı olmadan ayrıca yürüyebilir. Bir yatırım bankasının iki milyar liralık swap işleminin MASAK tarafından durdurulduğu güncel olayda aşamaların neden karıştırılmaması gerektiği haber analizinde anlatılmıştır; bu rehber, o analizin yatırımcı ve müşteri tarafını tamamlar.

Yatırım Bankası Neden TMSF Güvencesi Vermez: 5411 m.3, m.4, m.60 ve m.63

5411 s.K. m.3, “kredi kuruluşu” kavramını mevduat bankaları ve katılım bankalarıyla sınırlar; kalkınma ve yatırım bankasını ise “mevduat veya katılım fonu kabul etme dışında; kredi kullandırmak esas olmak üzere faaliyet gösteren” kuruluş olarak tanımlar. m.4/2 bunu kural hâline getirir: kalkınma ve yatırım bankaları m.4’teki (a) mevduat kabulü ve (b) katılım fonu kabulü faaliyetlerini gerçekleştiremez. m.63/1 ise sigortayı “kredi kuruluşları nezdindeki tasarruf mevduatı ve gerçek kişilere ait katılım fonları” ile sınırlar; tasarruf mevduatı da m.3’e göre mevduat bankaları nezdinde açtırılan, gerçek kişilere ait hesaplardır. Üç hüküm yan yana konulduğunda sonuç açıktır: yatırım bankasının hiçbir müşterisi, hiçbir enstrümanla, TMSF güvencesi altında değildir. Fon Kurulunun 2026 takvim yılı için belirlediği 1.200.000 TL’lik güvence tutarı yalnızca mevduat ve katılım bankalarındaki tasarruf mevduatı içindir.

Yatırım bankasının kaynağı ise m.60/4’te tanımlanır: “Kalkınma ve yatırım bankalarının kendi müstakrizlerinden, ortak ve ortaklıklarından genel esaslar dâhilinde sağladıkları fonlar ile bankalardan, para piyasaları, sermaye piyasaları ve organize piyasalardan sağlayacakları fonlar bu Kanun uygulamasında mevduat sayılmaz.” Bono ve tahvil ihracı, sermaye piyasasından sağlanan fondur; kredi müşterisinin bankaya bıraktığı para “müstakriz fonu”dur. İkisi de mevduat değildir ve ikisinin de sahibi, banka yönünden sıradan bir alacaklıdır.

Bono ve Tahvil Sahibi: Kaydi Sistem, Temerrüt ve MKK Belgesiyle Takip

Banka bonoları kaydi olarak ihraç edilir ve haklar MKK nezdinde izlenir (SPKn m.13/1, m.13/3). Vade geldiğinde ödeme MKK üyesi aracılığıyla yatırım hesabınıza yapılır; yapılmazsa ihraççı temerrüde düşmüştür. Bu noktada 7186 sayılı Kanunla eklenen SPKn m.31/4 devreye girer: ihraççının borçlanma aracına ilişkin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi hâlinde MKK tarafından düzenlenip hak sahiplerine verilen belge, İİK m.68/1’deki belgelerden sayılır. Yani elinizde, borçlunun itirazının icra mahkemesinde kesin olarak kaldırılmasına yarayan bir belge vardır; ilamsız takip başlatıp itiraz gelirse itirazın kaldırılması yolu açıktır. Alacak belgeli olduğundan iflas yoluyla takip de düşünülebilir; ancak bir bankaya karşı iflas takibinin fiilî anlamı, aşağıda anlatılan m.106/2 nedeniyle sınırlıdır.

Zamanlama belirleyicidir. Takip ancak bankanın faaliyet izni kaldırılmadan önce sonuç verir; 5411 s.K. m.106/2 uyarınca iznin kaldırılmasına ilişkin Kurul kararının Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren banka hakkındaki ihtiyatî tedbir dâhil her türlü icra ve iflas takibi durur ve yeni takip yapılamaz. Bu yüzden vadesi gelmiş ve ödenmemiş bir bono için beklemek, alacağı takipten masaya taşımak demektir. Vadesi gelmemiş bono için ise takip yolu yoktur; yatırımcının aracı, ikinci el piyasada satış, borçlanma aracı sahipleri kurulu ve kamuyu aydınlatma davasıdır.

Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu (SPKn m.31/A): Tek Başına Değil, Birlikte

7222 sayılı Kanunla 2020’de eklenen m.31/A, ihraççının tedavüldeki borçlanma araçlarının sahiplerinin bir kurul oluşturduğunu, her tertibin ayrı kurul da oluşturabileceğini söyler (m.31/A-1). Kurulun ihraççının yönetim kurulunca veya borçlanma aracı sahiplerince toplantıya çağrılmasına ve karar alınmasına ilişkin esasların izahname veya ihraç belgesinde belirlenmesi zorunludur (m.31/A-2). Karar için, Kurulca veya ihraç belgesinde daha ağır nisap öngörülmedikçe, ilgili tertibin nominal tutarının en az yarısını temsil eden sahiplerin olumlu oyu şarttır; nitelikli çoğunlukla alınan kararlar olumlu oy vermeyen sahipler için de hüküm ifade eder (m.31/A-3). Sahipleri temsil etmek üzere temsilci atanabilir (m.31/A-4).

Yatırımcı için iki yüzü vardır. Olumlu yüzü: dağınık yatırımcılar tek ses olur, ihraççıyla vade uzatımı, faiz değişikliği veya teminat verilmesi müzakere edilebilir. Olumsuz yüzü m.31/A-5’tir: temerrüt oluştuktan sonra hüküm ve şartların değiştirilmesi hâlinde, temerrüt nedeniyle başlatılmış tüm takipler değişikliğin kabul edildiği tarih itibarıyla durur, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz, zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez; borçlar ifa edildikten sonra duran takipler düşer. Yani çoğunluğun kabul ettiği bir yeniden yapılandırma, sizin başlattığınız takibi de durdurur. Bu nedenle ihraç belgesindeki kurul esaslarını, çağrı usulünü ve nisabı bugünden okumak, temerrüt gününde karar verebilmenin ön şartıdır.

Teminatlı İhraç: Teminat Yöneticisi ve Yatırımcının Doğrudan Tahsil Hakkı (m.31/B)

İhraç, m.31/B kapsamında teminat altına alınmışsa yatırımcının elinde en güçlü araç vardır. Teminata konu varlıkların mülkiyeti teminaten teminat yöneticisine devredilir veya üzerinde sınırlı ayni hak kurulur (m.31/B-1). Temerrüt hâlinde teminat yöneticisi, herhangi bir ihbar, süre verme, adli izin veya açık artırma şartı olmaksızın teminata konu varlıkları satıp bedelini yatırımcılar arasında paylaştırabilir (m.31/B-5). Teminat konusu varlıklar teminat yöneticisinin malvarlığından ayrıdır; teminat yöneticisinin borçları nedeniyle kamu alacakları için dahi haczedilemez, iflas masasına dâhil edilemez (m.31/B-6). Sorumluluğu hafifleten kayıtlar geçersizdir (m.31/B-8). İhraç belgesinde teminat yönetim sözleşmesi yoksa bu koruma yoktur; banka bonoları genellikle teminatsız ihraç edilir, bu yüzden ilk bakılacak yer ihraç belgesidir.

Kira Sertifikası Yatırımcısı: VKŞ Ayrılığı ve Yapının Türü Neden Belirleyici

Kira sertifikası, varlık kiralama şirketi tarafından ihraç edilir ve sahiplerine dayanak varlık veya haklardan elde edilen gelirlerden payları oranında hak verir (SPKn m.61/1); VKŞ münhasıran kira sertifikası ihraç etmek üzere kurulan anonim ortaklıktır (m.61/2). Yatırımcının asıl koruması m.61/3’tedir: kira sertifikaları itfa edilinceye kadar VKŞ portföyündeki varlıklar ve haklar, ihraççının yönetiminin veya denetiminin kamu kurumlarına devredilmesi hâlinde dahi teminat amacı dışında tasarruf edilemez, rehnedilemez, kamu alacaklarının tahsili amacı da dâhil haczedilemez, iflas masasına dâhil edilemez, üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz. m.61/4 ise ihraççının yükümlülüklerini vadesinde yerine getirememesi, yönetiminin kamu kurumlarına devri, faaliyet izninin kaldırılması veya iflası hâlinde portföy gelirinin öncelikle sertifika sahiplerine ödeneceğini ve Kurulun her türlü tedbiri almaya yetkili olduğunu söyler.

Ancak bankanın kaynak kuruluş veya fon kullanıcısı olduğu ihraçlarda risk VKŞ’de değil bankadadır ve bu riskin ağırlığı yapının türüne göre değişir. III-61.1 sayılı Kira Sertifikaları Tebliği’ne göre sahipliğe dayalı ihraçlarda dayanak varlığın mülkiyeti VKŞ’ye devredilir ve VKŞ’nin temerrüt hâlinde varlık üzerinde doğrudan tasarruf yetkisi bulunması zorunludur; yönetim sözleşmesine dayalı ihraçlarda ise varlıkların mülkiyeti devredilmez, VKŞ yalnızca gelirlerin aktarılmasını konu alan sözleşmesel bir hakka sahiptir. Birinci yapıda banka tasfiyeye girse bile varlık VKŞ’nin, dolayısıyla sertifika sahiplerinindir; ikinci yapıda VKŞ, bankanın sıradan bir alacaklısıdır ve sertifika sahibinin payı o alacağın masadan ne kadar tahsil edildiğine bağlıdır. Katılım fonlarının portföyündeki kira sertifikalarının tasfiyede nasıl değerlendiği için katılım fonu tasfiyesi rehberi vardır.

Faaliyet İzni Kaldırılırsa: Yatırım Bankasında Tasfiye ve İİK m.206 Sırası

5411 s.K. m.71, sayılan hâllerden birinin varlığında Kurulun bankanın faaliyet iznini kaldırmaya ya da “kredi kuruluşunun” temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimini Fona devretmeye yetkili olduğunu söyler; Fona devir seçeneği metinde kredi kuruluşu için düzenlenmiştir. m.71/2 farkı açıkça koyar: faaliyet izni kaldırılan kredi kuruluşları Kanundaki hükümlere göre, kalkınma ve yatırım bankaları ise genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bununla birlikte m.106/1 “bir bankanın” faaliyet izninin kaldırılması hâlinde yönetim ve denetimin Fona intikal edeceğini, m.106/2 ise takiplerin duracağını söyler ve “banka” tanımı yatırım bankalarını da kapsar (m.3). Uygulamada bu, yatırım bankası için şu anlama gelir: yönetim Fona geçer, mevcut takipler durur, yeni takip yapılamaz; sigortalı mevduat ödemesi ve Fonun m.106/5’teki imtiyazlı sırası kural olarak gündeme gelmez; tasfiye, Fon yönetiminde genel hükümlere göre yürütülür. Önlem merdiveni ve izin kaldırma sürecinin ayrıntısı için BDDK önlemleri ve TMSF’ye devir rehberi vardır.

Tasfiye iflasla sonuçlanırsa alacaklar İİK m.206’ya göre sıralanır. Rehinli alacaklıların satış tutarı üzerinde rüçhan hakkı vardır (m.206/1). Ardından birinci sıra (işçi alacakları, iflas nedeniyle doğan ihbar ve kıdem tazminatları, nafaka), ikinci sıra (velâyet ve vesayet ilişkisinden doğan alacaklar), üçüncü sıra (özel kanunlarında imtiyazlı olduğu belirtilen alacaklar; kamu alacakları için 6183 s.K., kredi kuruluşlarında mevduat sahipleri için 5411 m.63/4) ve dördüncü sıra (imtiyazlı olmayan diğer bütün alacaklar) gelir. Banka bonosu, tahvili, müstakriz fonu, türev işlem alacağı ve teminat mektubu tazmin alacağı dördüncü sıradadır. Alacaklılar iflasın ilanından itibaren bir ay içinde alacaklarını masaya kaydettirir (İİK m.219); sıra cetveline itiraz cetvelin ilanından itibaren on beş gün içinde ticaret mahkemesinde dava yoluyla yapılır (İİK m.235).

Müstakriz Fonu Yatıran Şirket: Mevduat Değil, Alacak

Kredi müşterisi olan şirketlerin yatırım bankasına bıraktıkları paralar, m.60/4 uyarınca “kendi müstakrizlerinden, ortak ve ortaklıklarından genel esaslar dâhilinde sağlanan fon” olarak mevduat sayılmaz. Şirket hazinesi bu hesabı çoğu zaman “vadeli hesap” gibi yönetir; hukuken ise bankaya verilmiş teminatsız bir ödünçtür. Sonuçları şunlardır: TMSF güvencesi yoktur; bankanın izni kaldırılırsa alacak dördüncü sırada masaya yazılır; para bankanın bilançosundadır, dolayısıyla SPKn m.46’daki müşteri varlığı koruması uygulanmaz. Fonun kredi ilişkisiyle bağlantısı zayıfsa, yani şirket bankanın müstakrizi değilken para bırakılmışsa, işlemin niteliği ve sonuçları ayrıca incelenmelidir.

Şirketin en değerli aracı takastır. İİK m.200 uyarınca müflisin alacaklısı, iflas açıldığı anda müflise olan borcunu alacağıyla takas edebilir; m.201 bu hakkı, alacağın veya borcun iflasın açılmasından sonra ya da kötü niyetle edinilmesi gibi hâllerde kısıtlar. 5411 s.K. m.109/4 ise ek bir yasak koyar: faaliyet izninin kaldırıldığı veya Fona devredildiği tarihten itibaren bankanın alacaklılarından temlik yoluyla alacak edinen borçlular, bu alacaklarla bankaya olan borçlarının takasını veya mahsubunu talep edemez ve bu sonucu doğuracak işlemler banka açısından geçersizdir. Yani kendi müstakriz fonunuzu kendi kredi borcunuzla takas edebilirsiniz; piyasadan ucuza toplanan banka bonosunu kredi borcunuza mahsup etmek ise izin kaldırıldıktan sonra yasaktır. Takasın sözleşme hukukundaki şartları için takas ve mahsup rehberi vardır.

Kredi ve Teminat Mektubu Müşterisi: Sözleşme Devam Eder, Yönetim Değişir

Bankanın MASAK veya BDDK incelemesi altında olması kredi sözleşmesini sona erdirmez; borç vadesinde, sözleşmedeki faizle ödenir. Faaliyet izni kaldırıldığında da borç ortadan kalkmaz; alacak masaya veya tasfiye idaresine intikal eder ve oraya ödenir. Bankanın tasfiyesi tek başına muacceliyet sebebi değildir; ancak sözleşmede “bankanın faaliyet izninin kaldırılması” gibi bir muacceliyet kaydı varsa masa bunu işletebilir. Kullandırılmamış limitler ve taahhüt edilmiş ek dilimler fiilen durur; şirketin nakit planı bu ihtimale göre kurulmalıdır. Grup şirketleri arasındaki nakit havuzu ve bankaya verilen grup teminatları için holding ve grup içi transfer rehberine bakın.

Teminat mektubu ayrı bir sorundur. Mektup, bankanın muhataba karşı garanti taahhüdüdür; lehtar şirket için mektup, ihale veya sözleşme şartını karşılayan bir belgedir. Bankanın izni kaldırıldığında muhatabın tazmin talebi masaya yönelir ve dördüncü sıra alacak hâline gelir; bu yüzden kamu idareleri ve özel muhataplar, sözleşmelerindeki hükümlere dayanarak mektubun başka bir bankadan yenilenmesini isteyebilir. Lehtar şirket, mektubu yenilemek için ikinci bir bankada limit açmak zorunda kalır; eski mektup için ödediği komisyonların iadesi masaya karşı dördüncü sıra alacaktır. Bankanın izni kaldırılmadan, yalnızca inceleme haberleri üzerine muhatabın “mektubu kabul etmiyorum” demesi ise sözleşmeye bağlıdır; sözleşmede “kabul edilebilir banka” tanımı yoksa muhatap mektubu reddedemez.

İhraççı ve Kamuyu Aydınlatma Sorumluluğu: m.10, m.15 ve m.32

Yatırımcı, bonoyu izahnamedeki veya ihraç belgesindeki bilgilere güvenerek almıştır. SPKn m.10/1, izahnamede yer alan yanlış, yanıltıcı ve eksik bilgilerden kaynaklanan zararlardan ihraççının sorumlu olduğunu; zarar ihraççıdan tazmin edilemezse veya edilemeyeceği açıkça belliyse halka arz edenlerin, lider aracı kurumun, varsa garantörün ve ihraççının yönetim kurulu üyelerinin kusurlarına göre sorumlu olduğunu söyler. m.11/3 uyarınca halka arz edilmeksizin yapılan ihraçlardaki ihraç belgesi için m.32 uygulanır. m.15/1, sermaye piyasası aracının değerini veya yatırım kararını etkileyebilecek bilgi, olay ve gelişmelerin ihraççı tarafından kamuya açıklanmasını zorunlu kılar; MASAK kararı, BDDK önlemi veya ceza soruşturması bu nitelikte olabilir ve bankanın KAP’ta yaptığı özel durum açıklaması m.32 anlamında bir kamuyu aydınlatma belgesidir.

Altı aylık süre, yatırımcı davalarının en çok kaçırılan süresidir; ihraççı hakkında yanlış açıklama iddiasının doğduğu tarihten itibaren işler. m.32’nin pay ihraçlarında nasıl işletildiği için izahname sorumluluğu rehberi vardır; borçlanma araçlarında mekanizma aynıdır.

YTM Neden Devreye Girmez, SPKn m.46 Neden Devreye Girer

SPKn m.3/1-y, Yatırımcı Tazmin Merkezini yatırım kuruluşlarının “yatırım hizmet ve faaliyetinden kaynaklanan nakit ödeme veya sermaye piyasası araçları teslim yükümlülüklerini yerine getirememeleri” hâli için kurulmuş bir kamu tüzel kişisi olarak tanımlar. Bir ihraççının kendi bonosunu ödeyememesi yatırım hizmetinden kaynaklanan bir yükümlülük değil, ihraççı temerrüdüdür; YTM kapsamı dışındadır. Buna karşılık aynı banka, yatırım kuruluşu sıfatıyla müşterilerinin başka ihraççılara ait kıymetlerini saklıyorsa, m.46/5 uyarınca bu varlıklar bankanın malvarlığından ayrı izlenir ve m.46/6 uyarınca bankanın borçları nedeniyle kamu alacakları için dahi haczedilemez, iflas masasına dâhil edilemez. Bankanın saklama yükümlülüğünü yerine getirememesi hâlinde ise YTM’nin görev alanı başlar. Fon tasfiyesinde YTM’nin sınırları ve fon payının haczedilemezliği için fon payına haciz gelir mi rehberi vardır.

Süre Tablosu

Profilinize Göre Yol Haritası

Belge Listesi

Yatırımcıların Yaptığı Yedi Hata

1. TMSF güvencesi var sanmak. Yatırım bankası mevduat kabul edemez; güvence yalnızca mevduat ve katılım bankalarındaki tasarruf mevduatı içindir (5411 m.3, m.4/2, m.63/1).

2. Altı ayı kaçırmak. Kamuyu aydınlatma belgesinden doğan tazminat davası zararın doğduğu tarihten itibaren altı ayda zamanaşımına uğrar (SPKn m.32/6).

3. Takibi izin kaldırıldıktan sonra başlatmak. Resmî Gazete ilanından itibaren yeni takip yapılamaz, mevcutlar durur (5411 m.106/2).

4. Kurul esaslarını okumamak. m.31/A kurulunda nominalin yarısının kararı sizi bağlar ve takibinizi durdurur (m.31/A-3, m.31/A-5).

5. Kira sertifikasının yapısını sormamak. Sahipliğe dayalı yapıda varlık VKŞ’de, yönetim sözleşmesine dayalı yapıda bankadadır; koruma aynı değildir (m.61; III-61.1).

6. Bankadan piyasadan bono toplayıp kredi borcuna mahsup etmeyi planlamak. İzin kaldırıldıktan sonra temlikle edinilen alacakla takas ve mahsup yasaktır (5411 m.109/4).

7. Masaya kaydı ve sıra cetveli itirazını ihmal etmek. Bir aylık kayıt süresi (İİK m.219) ve on beş günlük itiraz süresi (İİK m.235) hak düşürücüdür.

Dilekçe İskeletleri

Aşağıdaki iki iskelet en sık ihtiyaç duyulan başvurular içindir: ihraç belgesindeki esaslara göre borçlanma aracı sahipleri kurulunun toplantıya çağrılması talebi ve iflas hâlinde alacağın masaya kaydı. Noktalı yerler dosyaya göre doldurulur.

Hukukçular Evi Kurumsal Ekibi Ne Yapar

Yatırımcı dosyasında ilk iş enstrümanın hukuki kimliğini çıkarmaktır: ihraç belgesi, saklama yeri, teminat yapısı, kurul esasları, kira sertifikasında yapı türü. İkinci iş süre yönetimidir: altı aylık m.32 süresi, vade ve temerrüt tarihi, masaya kayıt ve sıra cetveli süreleri aynı takvimde izlenir. Üçüncü iş, toplu hareketin örgütlenmesidir; aynı tertipteki sahiplerin bir araya getirilmesi ve temsilci atanması, müzakere gücünü belirler. Kredi ve teminat mektubu müşterileri için ise muacceliyet, takas ve yenileme stratejisi bankanın aşamasına göre kurulur. Bankanın MASAK ve BDDK sürecindeki konumu, kurumsal MASAK dosyalarında sunulan hizmet ve sürecin bütünü için MASAK avukatı sayfasına ve MASAK Rehberi hub sayfasına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yatırım bankasındaki param TMSF güvencesinde mi?

Hayır. 5411 s.K. m.4/2 uyarınca kalkınma ve yatırım bankaları mevduat ve katılım fonu kabul edemez; m.63/1 sigortayı kredi kuruluşlarındaki tasarruf mevduatı ve gerçek kişilere ait katılım fonlarıyla sınırlar. Bono, tahvil ve müstakriz fonu mevduat sayılmaz (m.60/4); 2026 için geçerli 1.200.000 TL’lik güvence yatırım bankası müşterilerini kapsamaz.

Bankanın bonosu vadesinde ödenmedi; ne yapabilirim?

MKK’dan SPKn m.31/4 uyarınca temerrüt belgesi alın; bu belge İİK m.68/1 belgesi sayılır ve ilamsız takipte itirazın kesin kaldırılmasını sağlar. Takip, bankanın faaliyet izni kaldırılmadan önce sonuç verir; izin kaldırılınca takipler durur (5411 m.106/2). Aynı anda ihraç belgesindeki borçlanma aracı sahipleri kurulu esaslarını inceleyin.

Bankanın faaliyet izni kaldırılırsa alacağım hangi sırada?

Bono, tahvil, müstakriz fonu ve türev alacakları İİK m.206’da dördüncü sırada, yani imtiyazsız alacaktır. Rehinli alacaklılar, işçi alacakları, nafaka, vesayet alacakları ve özel kanunlarında imtiyazlı alacaklar önce gelir. Teminatlı ihraçta teminat yöneticisi aracılığıyla rüçhan hakkı vardır (SPKn m.31/B).

Yatırım bankası TMSF’ye devredilir mi?

5411 m.71’deki Fona devir seçeneği kredi kuruluşları için düzenlenmiştir; kalkınma ve yatırım bankaları faaliyet izni kaldırılırsa genel hükümlere göre tasfiye edilir (m.71/2). Bununla birlikte m.106/1 uyarınca yönetim ve denetim Fona intikal eder ve m.106/2 uyarınca takipler durur.

Borçlanma aracı sahipleri kurulu benim aleyhime karar alabilir mi?

Evet. SPKn m.31/A-3 uyarınca tertibin nominal tutarının en az yarısını temsil eden sahiplerin olumlu oyuyla alınan kararlar, olumlu oy vermeyen sahipler için de hüküm ifade eder; temerrütten sonra hüküm ve şartlar değiştirilirse başlatılmış takipler durur (m.31/A-5).

Kira sertifikam bankanın tasfiyesinden etkilenir mi?

Yapıya bağlıdır. VKŞ portföyündeki varlıklar haczedilemez ve iflas masasına dâhil edilemez (SPKn m.61/3). Sahipliğe dayalı yapıda varlık VKŞ’dedir ve bankanın tasfiyesi varlığı etkilemez; yönetim sözleşmesine dayalı yapıda VKŞ’nin bankadan gelir alacağı vardır ve bu alacak masaya yazılır.

Bankanın KAP açıklaması yanlış çıkarsa dava açabilir miyim?

Evet. Özel durum açıklaması SPKn m.32 anlamında kamuyu aydınlatma belgesidir; yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgiden doğan zarardan imzalayanlar ve tüzel kişi müteselsilen sorumludur (m.32/1); illiyet karinesi vardır (m.32/4). Dava, zararın doğduğu tarihten itibaren altı ay içinde açılmalıdır (m.32/6).

Bankada saklanan başka şirketlerin tahvilleri de riskte mi?

Hayır. Yatırım kuruluşu nezdindeki müşteri varlıkları kuruluşun malvarlığından ayrı izlenir (SPKn m.46/5) ve kuruluşun borçları nedeniyle haczedilemez, iflas masasına dâhil edilemez (m.46/6). Risk yalnızca bankanın kendi ihraç ettiği araçlarda ve bankaya verilen fonlardadır.

Kredi borcumu bankanın bana olan borcuyla takas edebilir miyim?

Kendi müstakriz fonunuz veya vadesi gelmiş bononuz gibi asıl alacaklı sıfatıyla edindiğiniz alacakla İİK m.200 çerçevesinde takas mümkündür; m.201 sınırları saklıdır. Faaliyet izni kaldırıldıktan sonra temlik yoluyla edinilen alacakla takas ve mahsup ise 5411 m.109/4 uyarınca yasaktır.

YTM’den tazmin alabilir miyim?

İhraççının kendi bonosunu ödeyememesi ihraççı temerrüdüdür ve YTM kapsamı dışındadır; YTM, yatırım kuruluşlarının yatırım hizmetinden kaynaklanan nakit ödeme ve teslim yükümlülüklerini yerine getirememesi için kurulmuştur (SPKn m.3/1-y). Bankanın saklama yükümlülüğünü yerine getirememesi hâlinde ise YTM devreye girebilir.