Fonunuzdaki paraya haciz gelip gelmeyeceği, borcun kime ait olduğuna bağlıdır. Fonu kuran portföy yönetim şirketinin veya saklayıcının borçları için fon malvarlığı kamu alacakları dâhil haczedilemez ve iflas masasına girmez (SPKn m.53); payı saklayan banka veya aracı kurumun borçları için de yatırımcı varlıkları haczedilemez (m.46). Ancak yatırımcının kendi borcu için katılma payı ve tasfiye ödemesi haczedilebilir; haciz, İİK m.89 haciz ihbarnamesiyle ve SPKn m.13/7 uyarınca MKK üyesi eliyle uygulanır. Emekli aylığı 5510 m.93 ile korunur, aynı hesaba yatan tasfiye parası korunmaz; haczedilemeyen kısım için yedi gün içinde şikâyet yoluna gidilir (İİK m.16).
Fonunuza veya hesabınıza haciz mi geldi?
Şikâyet süresi yedi gündür. Birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppKısaca: Cevap, borcun kime ait olduğuna bağlıdır
Fonu kuran şirketin veya bankanın borcu için paranıza dokunulamaz. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.53/2 uyarınca fon malvarlığı kamu alacakları için dahi haczedilemez ve iflas masasına girmez; m.46 uyarınca yatırımcının aracı kuruluş nezdindeki varlıkları kuruluşun borçları için haczedilemez.
Kendi borcunuz için payınız ve tasfiye ödemeniz haczedilebilir. Katılma payı ve tasfiye nakdi borçlunun malvarlığıdır. Haciz, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.89’daki haciz ihbarnamesi ve SPKn m.13/7 uyarınca MKK üyeleri eliyle uygulanır.
Emekli aylığı korunur, tasfiye parası korunmaz. 5510 sayılı Kanun m.93 emekli aylığını kural olarak haczedilemez sayar; aynı hesaba yatan tasfiye ödemesi bu korumadan yararlanmaz. Hesapta karışan tutarların ayrılması için icra mahkemesine yedi gün içinde şikâyet yolu vardır.
İki Ayrı Endişe, İki Ayrı Cevap
Fon tasfiyesi sürecinde yatırımcıların haciz konusundaki endişeleri iki farklı kaynaktan gelir. Birincisi, fonu kuran portföy yönetim şirketi veya payları satan banka borç batağındaysa, bunların alacaklılarının yatırımcının parasına el koyup koyamayacağıdır. İkincisi, yatırımcının kendisinin bir borcu, bir icra dosyası veya vergi borcu varsa, tasfiye ödemesinin haczedilip haczedilmeyeceğidir.
Bu iki sorunun hukuki cevabı tamamen farklıdır. Birincisinde kanun yatırımcıyı güçlü biçimde korur; ikincisinde ise yatırımcının payı ve tasfiye ödemesi, diğer malvarlığı değerleri gibi alacaklıların takibine açıktır.
Bu yazı her iki soruyu, ayrıca borçlusunun fonda parası bulunan alacaklının durumunu ele alır: fon malvarlığının ayrılığını, yatırımcı varlıklarının korunmasını, katılma payının ve tasfiye ödemesinin haczini, haczedilemeyen mal ve hakları, emekli aylığı hesaplarındaki durumu, kamu alacaklarını, ihtiyati haczi ve borçlunun başvurabileceği yolları.
Kimin borcu, hangi sonuç?
| Borç kimin? | Paranız haczedilebilir mi? | Dayanak |
|---|---|---|
| Fonu kuran portföy yönetim şirketinin | Hayır; fon malvarlığı haczedilemez | SPKn m.53/2 |
| Portföy saklayıcısının | Hayır; fon malvarlığı ayrıdır | SPKn m.53/1-2 |
| Payı saklayan banka veya aracı kurumun | Hayır; yatırımcı varlıkları haczedilemez | SPKn m.46/6 |
| Yatırımcının kendisinin | Evet; pay ve tasfiye ödemesi haczedilebilir | İİK m.85, m.89; SPKn m.13/7 |
| Yatırımcının vergi veya SGK borcu | Evet; kamu alacağı takibine açıktır | 6183 sayılı Kanun |
Fonu Kuran Şirketin Borçları: Fon Malvarlığı Haczedilemez
Yatırım fonu, onu kuran portföy yönetim şirketinden ayrı bir malvarlığıdır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.53/1, fonun malvarlığının portföy yönetim şirketi ve portföy saklama hizmetini yürütecek kuruluşun malvarlığından ayrı olduğunu düzenler.
Bu ayrılığın sonucu m.53/2’de açıkça yazılıdır. Fon malvarlığı, portföy yönetim şirketinin ve saklama kuruluşunun yönetiminin veya denetiminin kamu kurumlarına devredilmesi hâlinde dahi başka bir amaçla tasarruf edilemez; kamu alacaklarının tahsili amacı da dâhil olmak üzere haczedilemez, üzerine ihtiyati tedbir konulamaz ve iflas masasına dâhil edilemez.
m.53/3 ise fon malvarlığının tasfiyesi durumunda yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabileceğini öngörür. m.53/4, portföy yönetim şirketlerinin üçüncü kişilere olan borçları ile yatırım fonlarının aynı üçüncü kişilerden olan alacaklarının birbirine karşı mahsup edilemeyeceğini düzenler.
Bu hükümler birlikte okunduğunda sonuç açıktır: fonu kuran şirket borç içinde olsa, hakkında iflas kararı verilse veya yönetimine bir kamu kurumu el koysa bile, fonun malvarlığı şirketin alacaklılarına gitmez; tasfiyeden elde edilen nakit yalnızca katılma payı sahiplerine dağıtılır.
Fon malvarlığının korunması (SPKn m.53)
| Koruma | Fıkra |
|---|---|
| Kurucu ve saklayıcı malvarlığından ayrılık | m.53/1 |
| Kamu alacakları dâhil haczedilemezlik | m.53/2 |
| İhtiyati tedbir yasağı ve iflas masasına girmeme | m.53/2 |
| Yönetimin kamu kurumuna devrinde dahi başka amaçla tasarruf yasağı | m.53/2 |
| Tasfiyede yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme | m.53/3 |
| Kurucunun borçlarıyla fon alacaklarının mahsup yasağı | m.53/4 |
Ayrıntılar portföy yönetim şirketi kapanırsa fonum ne olur yazımızda ele alındı.
Bankanın veya Aracı Kurumun Borçları: Yatırımcı Varlıkları Ayrıdır
Fon payları, yatırımcı adına bir banka veya aracı kurum nezdinde saklanır. Bu kuruluşun mali durumu bozulsa bile yatırımcının varlıkları korunur.
SPKn m.46/5, yatırımcıların her ne surette olursa olsun yatırım kuruluşları nezdinde bulunan nakit ve sermaye piyasası araçlarının yatırım kuruluşlarının malvarlıklarından ayrı izleneceğini düzenler. m.46/6 ise bu varlıkların yatırım kuruluşlarının borçları nedeniyle, kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyeceğini, yatırımcıların ayrıca yazılı ön izni olmaksızın rehnedilemeyeceğini, iflas masasına dâhil edilemeyeceğini ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamayacağını belirtir.
Bu koruma, tasfiye kapsamında yatırımcının hesabına aktarılan nakit için de önemlidir. 2026/61 sayılı Bültenin A/5 maddesi uyarınca tasfiye nakdi yatırımcıların bireysel saklama hesaplarına aktarılır; bu hesaptaki nakit, kuruluşun kendi alacaklılarına karşı korunur.
Yatırımcının Kendi Borcu: Katılma Payı Haczedilebilir
Koruma hükümleri, yatırımcının kendi borçları için geçerli değildir. Katılma payı, yatırımcının malvarlığındaki bir değerdir ve diğer malvarlığı değerleri gibi alacaklılarının takibine açıktır.
İİK m.85, borçlunun kendi elinde veya üçüncü şahısta olan taşınır mallarıyla taşınmazlarından ve alacak ve haklarından, alacaklının ana, faiz ve masraflar dâhil bütün alacaklarına yetecek miktarının haczolunacağını düzenler. Borçlunun fon payı ve bu payın tasfiye karşılığı, bu kapsamda haczedilebilecek değerlerdendir.
Fon payları kayden izlenen sermaye piyasası araçlarıdır. SPKn m.13/7, kayden izlenen sermaye piyasası araçlarına ilişkin tedbir, haciz ve benzeri her türlü idari ve adli talebin münhasıran Merkezi Kayıt Kuruluşunun üyeleri tarafından yerine getirileceğini düzenler. Yani haciz, payın saklandığı banka veya aracı kurum eliyle uygulanır.
Uygulamada haczin aracı, üçüncü kişiye gönderilen haciz ihbarnamesidir. İİK m.89, borçlunun üçüncü şahıs elindeki alacağı veya taşınır malı haczedildiğinde icra memurunun o kişiye, bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödeyebileceğini ve malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini bildireceğini düzenler. Üçüncü kişi, borcu olmadığını veya malın elinde bulunmadığını ihbarnamenin tebliğinden itibaren yedi gün içinde bildirmek zorundadır; süresinde itiraz etmezse mal elinde veya borç zimmetinde sayılır.
Katılma payının haczi
| Aşama | Ne olur? | Dayanak |
|---|---|---|
| Haciz talebi | Alacaklı borçlunun fon payının haczini ister | İİK m.85 |
| Haciz ihbarnamesi | Payı saklayan kuruluşa gönderilir | İİK m.89 |
| Uygulama | Haciz MKK üyesi eliyle uygulanır | SPKn m.13/7 |
| Kuruluşun cevabı | Yedi gün içinde bildirim; itiraz edilmezse mal elinde sayılır | İİK m.89 |
| Miktar | Alacağa yetecek miktar | İİK m.85 |
Tasfiye Sürerken Haciz Nasıl İşler?
Tasfiye süreci, haczin konusunu zaman içinde değiştirir. Tasfiyenin başında haczin konusu fon payıdır; tasfiye ödemeleri yapıldıkça pay, yatırımcının hesabına aktarılan nakde dönüşür.
2026/61 sayılı Bültenin A/5 maddesi uyarınca tasfiye nakdi yatırımcıların bireysel saklama hesaplarına aktarılır. Pay üzerinde bir haciz varsa, bu haczin tasfiye karşılığına nasıl uygulanacağı, payı saklayan kuruluşun ve icra dairesinin işlemlerine bağlıdır. Genel kural, haczedilmiş bir değerin yerine geçen karşılığın da haczin etkisinde kalmasıdır; bu nedenle haczedilmiş bir payın tasfiye karşılığı kural olarak borçluya serbestçe kullandırılmaz.
Pay üzerinde henüz haciz yoksa, tasfiye ödemesinin hesaba geçmesiyle birlikte bu nakit de alacaklıların takibine açık hâle gelir. Bankalara gönderilen haciz ihbarnameleri çoğu zaman borçlunun o bankadaki bütün hesaplarını kapsar.
Tasfiye sürecinde haczin konusu
| Dönem | Haczin konusu | Not |
|---|---|---|
| Tasfiye öncesi ve başında | Fon payı | MKK üyesi eliyle |
| Tasfiye ödemeleri sırasında | Paya düşen tasfiye nakdi | A/5 uyarınca hesaba aktarılan tutar |
| Ödeme hesaba geçtikten sonra | Hesaptaki nakit | Bankaya haciz ihbarnamesi |
Ödeme takvimi fon param ne zaman yatar yazımızda ele alındı.
Haczedilen Pay Satılamıyorsa: Bir Yıllık Satış İsteme Süresi
Haczedilen bir mal, alacaklının alacağına ancak paraya çevrilerek ulaşır. Tasfiye edilen fonlarda bu aşama özel bir sorun doğurur: fon işleme kapatıldığı için haczedilen payın olağan yoldan satılması veya fona iadesi mümkün değildir; pay, ancak tasfiye ödemeleriyle nakde dönüşür.
İcra hukukunda haczedilen malın satışının istenmesi süreye bağlıdır. 7343 sayılı Kanunla değişik İİK m.106, alacaklı veya borçlunun hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebileceğini ve borçlunun üçüncü şahıslardaki alacağının da bu hükme tabi olduğunu düzenler. Aynı madde, bir yıllık süre içinde satışı istenip de artırma sonucu satışı gerçekleştirilemeyen mahcuz hakkındaki satış isteme süresinin, satış isteyen alacaklı bakımından bir yıl daha uzayacağını öngörür.
Sürenin kaçırılmasının sonucu ağırdır. İİK m.110, bir malın satılması kanuni süre içinde istenmezse veya talep geri alınıp süresi içinde yenilenmezse o mal üzerindeki haczin kalkacağını düzenler.
Bu kuralların fon payına ve tasfiye alacağına nasıl uygulanacağı, somut dosyada icra dairesinin işlemlerine bağlıdır. Ancak iki taraf için de ihtiyatlı sonuç açıktır. Alacaklı, haciz tarihinden itibaren bir yıllık süreyi takip etmeli; tasfiye ödemeleri yapıldıkça bunların icra dosyasına aktarılmasını istemeli ve gerekirse süresi içinde satış veya paraya çevirme talebinde bulunmalıdır. Borçlu ise haczin süresinde işletilip işletilmediğini izlemelidir; süresinde satış istenmemiş bir haczin kalktığını icra dairesine bildirmek ve haczin kaldırılmasını istemek mümkündür.
Satış isteme süresi
| Kural | Alacaklı için anlamı | Borçlu için anlamı | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Hacizden itibaren bir yıl içinde satış istenir | Süreyi takip etmeli, tasfiye ödemelerini dosyaya çekmeli | Sürenin işleyişini izlemeli | İİK m.106 |
| Üçüncü kişideki alacak da aynı kurala tabi | Tasfiye alacağı da kapsamda | Aynı | İİK m.106 |
| Süresinde istenmezse haciz kalkar | Haczin düşmesi riski | Haczin kaldırılması istenebilir | İİK m.110 |
Tasfiyenin azami süresi 2026/62 sayılı Bültenle altı aya çıkarılmıştır; bu süre bir yıllık satış isteme süresinden kısadır. Ancak Kurul tasfiye süresini yeniden uzatabileceğinden, alacaklının bu takvimi ayrıca izlemesi gerekir. Süreler fon uyuşmazlığı süre hesaplama aracı ile takip edilebilir.
Haczedilemeyen Mal ve Haklar
İcra hukuku, borçlunun ve ailesinin asgari yaşam koşullarını korumak için bazı mal ve hakların haczini yasaklar veya sınırlar. Bu korumaların fon payı ve tasfiye ödemesi bakımından sınırlı olduğunu bilmek gerekir.
İİK m.82/1, mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen malların haczolunamayacağını düzenler. m.82/3 ise borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ev eşyasını korurken paranın, kıymetli evrakın, altın ve gümüşün bu korumanın dışında olduğunu açıkça belirtir. Fon payı ve tasfiye nakdi, niteliği itibarıyla para ve kıymet ifade eden değerlerdir ve genel olarak haczedilemezlik korumasından yararlanmaz.
Ücret ve maaşlar bakımından İİK m.83, maaşların, her nevi ücretlerin ve emekli maaşlarının, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar ayrıldıktan sonra haczolunabileceğini ve haczolunacak miktarın bunların dörtte birinden az olamayacağını düzenler. Bu sınır, ücretin kendisi içindir; ücret hesabına yatan başka tutarlar için geçerli değildir.
İİK m.83/a, m.82 ve m.83’te yazılı mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmaların muteber olmadığını belirtir. Kredi sözleşmelerine konulan “maaşımın tamamının haczine muvafakat ediyorum” türünden önceden verilmiş kayıtlar bu nedenle sonuç doğurmaz.
Ayrıntılar haczedilemeyen mal ve haklar yazımızda ele alındı.
Emekli Aylığı Hesabına Yatan Tasfiye Parası
Fon yatırımcılarının önemli bir kısmı emeklidir ve emekli aylıklarının yattığı hesap ile yatırım hesabı çoğu zaman aynı bankadadır. Bu durumda haciz uygulamasında karışıklık doğabilir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.93, bu Kanun gereğince bağlanan gelir, aylık ve ödeneklerin devir ve temlik edilemeyeceğini ve Kanunun 88. maddesine göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemeyeceğini düzenler. Emekli aylığına kural olarak icra haczi konulamaz.
Ancak bu koruma, aylığın kendisine aittir. Emekli aylığının yattığı hesaba tasfiye kapsamında aktarılan bir tutar, emekli aylığı değildir ve bu korumadan yararlanmaz. Aynı şekilde yatırım hesabındaki fon payı da emekli aylığı sayılmaz.
Uygulamada sorun, bankanın haciz ihbarnamesi üzerine hesaptaki tutarın tamamını bloke etmesiyle ortaya çıkar. Bu durumda hesaptaki tutarların kaynağının ayrılması gerekir: emekli aylığından gelen kısım haczedilemez; tasfiye ödemesinden gelen kısım haczedilebilir. Aylık kısmının serbest bırakılması için icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir. Emekli aylığı hesapları maaş ve emekli maaşı hesabına bloke yazımızda ele alındı.
Aynı hesapta farklı kaynaklar
| Tutarın kaynağı | Haczedilebilir mi? | Dayanak |
|---|---|---|
| Emekli aylığı | Kural olarak hayır; nafaka ve SGK alacakları hariç | 5510 m.93 |
| Ücret | Geçim miktarı ayrıldıktan sonra; en az dörtte biri | İİK m.83 |
| Tasfiye ödemesi | Evet | İİK m.85, m.89 |
| Fon payı | Evet | İİK m.85; SPKn m.13/7 |
Kamu Alacakları: Vergi ve SGK Borçları
Yatırımcının vergi, SGK primi veya diğer kamu borçları varsa, bu alacaklar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip edilir. Kamu alacaklısı, özel alacaklılar gibi yatırımcının fon payına ve tasfiye ödemesine haciz uygulayabilir. Bu takiplerde başvuru yolları ve süreler, icra takibinden farklıdır ve idari yargı çerçevesinde değerlendirilir.
Burada bir ayrıma dikkat edilmelidir. SPKn m.53/2’deki kamu alacakları dâhil haczedilemezlik koruması, fonu kuran şirketin borçları içindir; yatırımcının kendi kamu borçları için fonun değil, yatırımcının payı söz konusudur ve bu pay kamu alacaklarının takibine açıktır.
Alacaklı Tarafından Bakış: Borçlunun Fonuna Nasıl Ulaşılır?
Borçlusunun tasfiye edilen bir fonda payı bulunan alacaklı için tasfiye süreci bir fırsat olabilir: borçlunun kilitli parası, tasfiye ödemeleriyle birlikte nakde dönüşür.
İlamlı veya ilamsız bir takip kesinleşmişse, alacaklı icra dairesinden borçlunun banka ve aracı kurumlardaki varlıklarına haciz ihbarnamesi gönderilmesini isteyebilir. İhbarname payı saklayan kuruluşa ulaştığında, SPKn m.13/7 uyarınca haciz bu kuruluş eliyle uygulanır.
Takip henüz başlamamışsa veya kesinleşmemişse, alacaklı ihtiyati haciz yoluna başvurabilir. İİK m.257, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcu için alacaklının borçlunun malvarlığının ihtiyaten haczini isteyebileceğini düzenler. Tasfiye ödemelerinin dönemler hâlinde yapılacak olması, ihtiyati haczin zamanlaması bakımından önemlidir: ödeme hesaba geçip borçlu tarafından çekilmeden önce haczin uygulanması gerekir.
Alacaklının yolları
| Durum | Yol | Dayanak |
|---|---|---|
| Kesinleşmiş takip | Bankalara ve aracı kurumlara haciz ihbarnamesi | İİK m.89 |
| Fon payının haczi | MKK üyesi eliyle uygulama | SPKn m.13/7 |
| Takip öncesi veya kesinleşmeden | İhtiyati haciz | İİK m.257 |
| Birden çok varlık | Alacağa yetecek miktarın haczi | İİK m.85 |
Banka hesaplarına haciz banka hesabına haciz, ihtiyati haciz ise tasfiye bitmeden dava açılabilir mi yazılarımızda ele alındı.
Haciz Konulduysa Borçlu Ne Yapabilir?
Paranıza haciz konulduysa, öncelikle haczin hangi takipten, hangi tutar için ve hangi varlık üzerine konulduğu öğrenilmelidir. Başvurulacak yol, haczin hukuka aykırılığının niteliğine göre değişir.
Haczedilemeyen bir değere haciz konulmuşsa, örneğin emekli aylığı haczedilmişse, İİK m.16 uyarınca icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir. Şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır.
Alacağı aşan bir haciz uygulanmışsa, İİK m.85’teki “alacağa yetecek miktar” ölçüsü gereğince fazla haczin kaldırılması istenebilir.
Haczedilen hesap veya pay başkasına aitse, örneğin ortak hesapta eşin payı haczedilmişse, istihkak yolu gündeme gelir. İİK m.96, bir mal üzerinde üçüncü bir şahıs tarafından mülkiyet iddia edilmesi hâlinde icra dairesinin bunu tutanağa geçireceğini ve alacaklı ile borçluya itirazları için üç günlük süre vereceğini düzenler. m.97, istihkak iddiasına itiraz edilirse dosyanın icra mahkemesine gönderileceğini belirtir.
Borcun kendisi tartışmalı değilse, alacaklıyla ödeme planı yapılması çoğu zaman en pratik çözümdür. Tasfiye takvimi, bu planın somut bir dayanağı olabilir.
Borçlunun yolları
| Durum | Yol | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Haczedilemeyen değer haczedildi | İcra mahkemesine şikâyet | Öğrenmeden itibaren yedi gün | İİK m.16, m.82 |
| Emekli aylığı haczedildi | Şikâyet; aylık kısmının serbest bırakılması | Yedi gün | 5510 m.93; İİK m.16 |
| Alacağı aşan haciz | Fazla haczin kaldırılması talebi | İşleme göre | İİK m.85 |
| Başkasına ait varlık haczedildi | İstihkak iddiası | İcra dairesinin verdiği süre | İİK m.96-97 |
| Önceden verilmiş haciz muvafakati | Geçersizliğin ileri sürülmesi | Şikâyetle birlikte | İİK m.83/a |
Rehinli Payda ve Kredi Borcunda Durum
Fon payı bir kredinin teminatı olarak rehnedilmişse veya yatırımcının aynı bankaya kredi borcu varsa, durum haciz dışındaki kurallarla da şekillenir. Rehinli payın akıbeti, rehin sözleşmesine ve bankanın haklarına bağlıdır; bankanın hesaptaki nakde karşı takas veya mahsup iddiası da ayrıca değerlendirilir.
Bu konular fon katılma payı rehinli kredi ve kredi çekip fona yatırdım, taksit ödeyemiyorum yazılarımızda ele alındı.
Vefat Hâlinde: Mirasçılar ve Tereke Borçları
Fon yatırımcısı vefat etmişse, fon payı ve tasfiye ödemesi terekeye dâhil olur ve mirasbırakanın borçları bakımından tereke alacaklılarının takibine açık hâle gelebilir. Mirasçıların mirası reddetme süresi ve tereke borçlarına ilişkin sorumlulukları bu nedenle önem taşır. Ayrıntılar fon yatırımcısı vefat etti: mirasçıların hakları yazımızda ele alındı.
Emekli Aylığı Hesabındaki Haciz İçin İcra Mahkemesine Şikâyet Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki metin, emekli aylığının yattığı hesaba ve aynı bankadaki yatırım hesabına haciz konulan ve hesaptaki emekli aylığı kısmının da bloke edildiği bir borçlu adına, aylık kısmının serbest bırakılması ve fazla haczin kaldırılması için hazırlanmış bir çerçevedir. İİK m.16’daki yedi günlük süre içinde verilmelidir. Köşeli parantezli kısımlar dosyaya göre doldurulmalıdır.
[ ] İCRA HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
ŞİKÂYET EDEN (BORÇLU): [Ad Soyad] — [TC Kimlik No] — [Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Adres]
KARŞI TARAF (ALACAKLI): [Ad Soyad / Unvan] — [Adres]
İCRA DOSYASI: [ ] İcra Dairesi, [Esas No]
KONU: Emekli aylığının yattığı hesaba konulan haczin aylık kısmı yönünden kaldırılması ile alacağı aşan haczin kaldırılması istemidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil aleyhine yukarıda numarası yazılı dosyada [tutar] TL asıl alacak için takip başlatılmıştır. İcra dairesince [banka unvanı] bankasına gönderilen haciz ihbarnamesi üzerine müvekkilin bu bankadaki [hesap türü] hesabı ile yatırım hesabının tamamına [tarih] tarihinde bloke konulmuştur. Müvekkil haczi [tarih] tarihinde öğrenmiştir.
2. Bloke konulan hesaba müvekkilin Sosyal Güvenlik Kurumunca bağlanan emekli aylığı yatmaktadır. Aynı hesaba ayrıca [tarih] tarihinde, müvekkilin payına sahip olduğu [fon unvanı] unvanlı fonun tasfiyesi kapsamında [tutar] TL aktarılmıştır. Hesap hareketleri ektedir.
Şikâyetin süresinde olduğu — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.16
Haciz işlemi müvekkil tarafından [tarih] tarihinde öğrenilmiş olup şikâyet, Kanunun 16. maddesinde öngörülen yedi günlük süre içinde yapılmaktadır.
Emekli aylığının haczedilemezliği — 5510 sayılı Kanun m.93 ve 2004 sayılı Kanun m.82/1
5510 sayılı Kanunun 93. maddesi, bu Kanun gereğince bağlanan gelir ve aylıkların, Kanunun 88. maddesine göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemeyeceğini düzenlemektedir. İcra ve İflas Kanununun 82. maddesinin birinci bendi de mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen malların haczolunamayacağını öngörmektedir. Takip konusu alacak nafaka veya Kurum alacağı değildir. Hesaptaki emekli aylığından kaynaklanan [tutar] TL’nin haczi bu nedenle hukuka aykırıdır.
Önceden verilmiş muvafakatin geçersizliği — 2004 sayılı Kanun m.83/a
Alacaklının müvekkilin daha önce imzaladığı bir sözleşmedeki haciz muvafakatine dayanması hâlinde belirtmek gerekir ki Kanunun 83/a maddesi, 82. ve 83. maddelerde yazılı mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmaların muteber olmadığını düzenlemektedir.
Alacağı aşan haciz — 2004 sayılı Kanun m.85
Kanunun 85. maddesi uyarınca alacaklının ana, faiz ve masraflar dâhil bütün alacağına yetecek miktar haczolunur. Dosya alacağı [tutar] TL iken hesaplara toplam [tutar] TL bloke konulmuştur. Tasfiye kapsamında hesaba aktarılan tutar, dosya alacağını karşılamaya yetmektedir. Bu tutarı aşan haczin kaldırılması gerekmektedir.
DELİLLER: İcra dosyası; banka hesap hareketleri; emekli aylığı ödeme belgesi; tasfiye ödemesine ilişkin kuruluş bildirimi; haciz ihbarnamesi ve cevabı ile her türlü yasal delil.
HUKUKİ SEBEPLER: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.16, m.82, m.83, m.83/a, m.85, m.89; 5510 sayılı Kanun m.93 ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; şikâyetimizin kabulü ile müvekkilin hesabındaki emekli aylığından kaynaklanan [tutar] TL üzerindeki haczin kaldırılmasına, dosya alacağını aşan haczin kaldırılmasına, karar kesinleşinceye kadar emekli aylığı kısmı yönünden icra işlemlerinin durdurulmasına ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz.
Şikâyet Eden Vekili
Av. [Ad Soyad] — [İmza]
Dilekçede hesaba yatan tutarların kaynağı, hesap hareketleriyle tek tek gösterilmelidir. Hesapta başka gelirler de varsa, her birinin niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık Yapılan Hatalar
Birinci hata, fonu kuran şirketin borçları nedeniyle paranın gideceğinden korkmaktır. SPKn m.53/2 fon malvarlığını kamu alacakları dâhil hacizden korur.
İkinci hata, bankanın veya aracı kurumun iflası hâlinde yatırım hesabındaki varlıkların masaya gireceğini düşünmektir. SPKn m.46/6 bu varlıkları korur.
Üçüncü hata, kendi borcu için tasfiye ödemesinin haczedilemeyeceğini sanmaktır. Pay ve tasfiye nakdi borçlunun malvarlığıdır.
Dördüncü hata, emekli aylığı hesabına yatan her tutarın korunduğunu düşünmektir. 5510 m.93 yalnızca aylığı korur.
Beşinci hata, haczi öğrendikten sonra yedi günlük şikâyet süresini kaçırmaktır.
Altıncı hata, hesaptaki tutarların kaynağını gösteren belgeleri toplamamaktır. Ayrıştırma, hesap hareketleriyle yapılır.
Yedinci hata, kredi sözleşmesindeki “haciz muvafakati” kaydını geçerli saymaktır. İİK m.83/a önceden yapılan bu anlaşmaları geçersiz sayar.
Sekizinci hata, alacağı aşan bir haczi sorgulamamaktır. İİK m.85 haczi alacağa yetecek miktarla sınırlar.
Dokuzuncu hata, alacaklı olarak tasfiye ödemelerinin takvimini ve İİK m.106’daki bir yıllık satış isteme süresini izlememektir. Ödeme hesaptan çekildikten sonra veya süre geçtikten sonra haciz sonuç vermeyebilir.
Onuncu hata, ortak hesapta diğer hesap sahibinin payının haczedilmesine karşı istihkak yolunu kullanmamaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Fonu kuran şirketin borçları için fondaki param haczedilebilir mi?
Hayır. SPKn m.53/2 uyarınca fon malvarlığı kamu alacaklarının tahsili amacı dâhil haczedilemez, üzerine ihtiyati tedbir konulamaz ve iflas masasına dâhil edilemez.
Fonu kuran şirket iflas ederse fon ne olur?
Fon malvarlığı şirketin malvarlığından ayrıdır (SPKn m.53/1) ve iflas masasına girmez; m.53/3 uyarınca tasfiyede yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabilir.
Şirketin yönetimine kayyım atanırsa fon etkilenir mi?
SPKn m.53/2 uyarınca yönetimin veya denetimin kamu kurumlarına devredilmesi hâlinde dahi fon malvarlığı başka bir amaçla tasarruf edilemez.
Bankanın veya aracı kurumun borçları için yatırım hesabım haczedilebilir mi?
Hayır. SPKn m.46 uyarınca yatırımcıların yatırım kuruluşları nezdindeki nakit ve sermaye piyasası araçları ayrı izlenir ve kuruluşun borçları için kamu alacakları dâhil haczedilemez.
Kendi borcum için fon payım haczedilebilir mi?
Evet. Katılma payı borçlunun malvarlığıdır; İİK m.85 uyarınca alacağa yetecek miktar haczedilir.
Fon payına haciz nasıl uygulanır?
SPKn m.13/7 uyarınca kayden izlenen araçlara haciz MKK üyeleri eliyle uygulanır; uygulamada payı saklayan kuruluşa İİK m.89 uyarınca haciz ihbarnamesi gönderilir.
Tasfiye ödemesi hesabıma geçince haczedilebilir mi?
Evet. 2026/61 A/5 uyarınca hesaba aktarılan tasfiye nakdi borçlunun malvarlığıdır ve alacaklıların takibine açıktır.
Pay haczedildiyse tasfiye ödemesi ne olur?
Haczedilmiş bir değerin yerine geçen karşılık kural olarak haczin etkisinde kalır; uygulama payı saklayan kuruluşun ve icra dairesinin işlemlerine bağlıdır.
Emekli aylığım haczedilebilir mi?
Kural olarak hayır. 5510 m.93 uyarınca emekli aylığı, Kurum alacakları ve nafaka borçları dışında haczedilemez.
Emekli maaşı hesabıma yatan tasfiye parası da korunur mu?
Hayır. 5510 m.93 yalnızca aylığın kendisini korur; aynı hesaba yatan tasfiye ödemesi bu korumadan yararlanmaz.
Banka hesabımın tamamına bloke koydu; ne yapmalıyım?
Hesaptaki tutarların kaynaklarını hesap hareketleriyle ayırıp haczedilemeyen kısım için İİK m.16 uyarınca yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna gidebilirsiniz.
Maaşımın ne kadarı haczedilebilir?
İİK m.83 uyarınca geçim için gerekli miktar ayrıldıktan sonra haczedilir ve haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz; bu sınır ücretin kendisi içindir.
Kredi sözleşmesindeki haciz muvafakati geçerli mi?
Hayır. İİK m.83/a uyarınca m.82 ve m.83’teki mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir.
Haciz ihbarnamesine banka itiraz etmezse ne olur?
İİK m.89 uyarınca üçüncü kişi yedi gün içinde itiraz etmezse mal elinde veya borç zimmetinde sayılır.
Alacağımdan fazla haciz konuldu; ne yapabilirim?
İİK m.85 haczi alacağa yetecek miktarla sınırlar; fazla haczin kaldırılması istenebilir.
Ortak hesapta eşimin payı haczedildi; ne yapabiliriz?
İİK m.96-97 uyarınca istihkak iddiasında bulunulabilir; itiraz edilirse dosya icra mahkemesine gönderilir.
Vergi borcum için fon payım haczedilebilir mi?
Evet. Kamu alacakları 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilir; SPKn m.53’teki koruma yatırımcının kendi borçları için değil, fonun kurucusunun borçları içindir.
Borçlumun fonda parası var; nasıl haczettirebilirim?
Kesinleşmiş takipte bankalara ve aracı kurumlara haciz ihbarnamesi gönderilmesini isteyebilirsiniz; takip öncesinde İİK m.257 uyarınca ihtiyati haciz yolu vardır.
Alacaklı olarak zamanlama neden önemli?
Tasfiye ödemeleri dönemler hâlinde yapılır; ödeme hesaba geçip borçlu tarafından çekilmeden önce haczin uygulanması gerekir.
Haczedilen fon payı satılamazsa haciz düşer mi?
İİK m.106 uyarınca satış hacizden itibaren bir yıl içinde istenmeli; m.110 uyarınca süresinde istenmezse haciz kalkar. Tasfiye ödemelerinin dosyaya aktarılması ve sürenin takibi bu nedenle önemlidir.
Haczi öğrendim; ne kadar sürem var?
Haczedilemezlik ve usulsüzlük şikâyeti İİK m.16 uyarınca işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır.
İlgili Rehberler
- Portföy yönetim şirketi kapanırsa fonum ne olur
- Haczedilemeyen mal ve haklar
- Maaş ve emekli maaşı hesabına bloke
- Banka hesabına haciz
- Fon katılma payı rehinli kredi
- Fon param ne zaman yatar
- Durumunuza göre hukuki yol haritası
- Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi
Borçlunuzun fonda parası mı var?
Tasfiye ödemeleri hesaptan çekilmeden haciz yolunu planlayalım. 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Haczin kaldırılması veya alacağınızın tahsili için birlikte değerlendirelim. Telefon: 0554 648 37 15
İletişime GeçinBu içerik sermaye piyasası hukuku alanındadır.
Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi · Tasfiye edilen fonlar listesi · Tüm hukuk dalları


