Kendi Borcum İçin Fon Payıma veya Tasfiye Ödememe Haciz Konabilir mi? 2026 — Borçlunun Hakları, Süreler, Emekli Aylığı, Fazla Haciz, Mal Beyanı ve Vergi Haczi (İİK m.16, 74, 76, 83, 85, 89; 5510 m.93; 6183 m.79)
30 Eylül 2026

Kendi Borcum İçin Fon Payıma veya Tasfiye Ödememe Haciz Konabilir mi? 2026 — Borçlunun Hakları, Süreler, Emekli Aylığı, Fazla Haciz, Mal Beyanı ve Vergi Haczi (İİK m.16, 74, 76, 83, 85, 89; 5510 m.93; 6183 m.79)

Kendi borcunuz için fon payınız ve tasfiye ödemeniz haczedilebilir. Fonu kuran şirketin veya payı saklayan kurumun borçlarına karşı kanun paranızı korur (SPKn m.46, m.53); ancak bu koruma sizin alacaklılarınıza karşı işlemez. Alacaklı, kesinleşmiş bir takiple payınızı saklayan kuruma haciz ihbarnamesi gönderebilir (İİK m.89); vergi dairesi ve SGK da 6183 sayılı Kanun uyarınca aynı sonuca ulaşabilir. Bu yazı konuya borçlu gözüyle bakar: hangi aşamada hangi hakkınız var, hangi süreleri kaçırmamalısınız, emekli aylığınız ve fazla haciz nasıl korunur, mal beyanında neyi bildirmek zorundasınız ve haczi hukuka aykırı kılan durumlar nelerdir.

Fon payınıza veya hesabınıza haciz mi geldi? Süreler kısa

Ödeme emrini, haciz ihbarnamesini ve hesap dökümünüzü birlikte inceleyelim; itiraz, şikâyet ve borcu tasfiye ödemesiyle kapatma seçeneklerini süreleri kaçırmadan belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Kısaca: Dört soru, dört cevap

Tasfiye ödememe haciz konabilir mi? Evet. Fon payı ve tasfiye nakdi sizin malvarlığınızdır; kesinleşmiş bir takip veya ihtiyati haciz kararıyla alacağa yetecek kadarı haczedilebilir (İİK m.85, m.89).

Emekli aylığım da gider mi? Hayır. Emekli aylığı, nafaka ve SGK alacakları dışında haczedilemez (5510 m.93). Aynı hesaba yatan tasfiye parası ise bu korumadan yararlanmaz; ikisinin ayrılması için yedi gün içinde şikâyet yolu vardır (İİK m.16).

Tasfiye parası gelince bildirmek zorunda mıyım? Hakkınızda takip varsa ve mal beyanında bulunduysanız, sonradan edindiğiniz malları ve gelir artışlarını yedi gün içinde icra dairesine bildirmeniz gerekir (İİK m.76); bildirmemek yaptırıma bağlanmıştır (m.339).

Parayı bir yakınıma aktarsam? Yapmayın. Alacaklıyı zarara sokma kastıyla mal kaçırmak suçtur (İİK m.331) ve bu devirler tasarrufun iptali davasıyla geri alınabilir (İİK m.277 vd.).

Kapsam notu. Bu yazı, fon payı veya tasfiye alacağı bulunan yatırımcının kendi borçları nedeniyle karşılaştığı haciz sürecini borçlu gözüyle anlatır. Fonu kuran şirketin veya bankanın borçları karşısında fon malvarlığının korunması, alacaklının borçlunun fonuna nasıl ulaşacağı ve satış isteme süresi fonumdaki paraya haciz gelir mi yazımızda ayrıntılı olarak ele alındı. Bilgilendirme amaçlıdır; somut bir takip dosyası hakkında hukuki görüş değildir. Haciz uygulaması icra dairesinin, bankanın ve payı saklayan kuruluşun işlemlerine göre farklılık gösterebilir.

Kısa Cevap: Evet, Ama Kanuni Sınırları Var

Kısa cevap: Borçlunun elindeki veya üçüncü kişideki taşınırları, taşınmazları, alacak ve hakları, alacaklının asıl alacak, faiz ve masraflar dahil bütün alacağına yetecek miktarda haczedilebilir (İİK m.85/1). Fon payı ve tasfiye alacağı bu kapsamdadır. Haczin sınırı üç noktadadır: alacağa yetecek miktar, kanunen haczedilemeyen değerler ve usule uygun bir takip.

Fon krizinde yatırımcıların yaşadığı en ağır durumlardan biri, parası fonda kilitliyken kredi, kart veya kira borcunu ödeyememesi ve hakkında takip başlatılmasıdır. Tasfiye ödemeleri başladığında bu kez soru tersine döner: gelen para doğrudan alacaklıya mı gidecek? Hukuken cevap evettir; ancak bu, paranın tamamının ve hiçbir denetim olmadan alacaklıya gideceği anlamına gelmez. İcra hukuku, borçlunun asgari yaşam koşullarını ve usul güvencelerini korur. Sermaye Piyasası Kanunu’ndaki koruma hükümleri ise farklı bir soruya cevap verir: fonun malvarlığı kurucunun ve saklayıcının borçları için haczedilemez (SPKn m.53) ve yatırımcının aracı kurum nezdindeki varlıkları kurumun borçları için haczedilemez (m.46). Bu hükümler yatırımcıyı kurumların alacaklılarına karşı korur, kendi alacaklılarına karşı değil.

Kim, hangi yolla fon payınıza veya tasfiye ödemenize ulaşabilir?

AlacaklıYolDayanakSizin için kritik nokta
Özel alacaklı (kredi kartı, senet, kira, ticari alacak)İcra takibi; kesinleşince haciz ihbarnamesiİİK m.62, m.78, m.85, m.89Ödeme emrine yedi gün içinde itiraz; itiraz takibi durdurur
Vergi dairesi, SGK, belediyeÖdeme emri ve haciz bildirisi6183 sayılı Kanun m.55, m.58, m.62, m.79Ödeme emrine karşı on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava
Nafaka alacaklısıİcra takibi; emekli aylığı dahil hacizİİK m.83; 5510 m.93Emekli aylığı koruması nafaka için geçerli değildir
Kredi aldığınız bankaTakas veya mahsup; rehin varsa rehnin paraya çevrilmesiTBK m.139, m.143; İİK m.45Vadesi gelmemiş borca takas yapılamaz; emekli aylığına takas geçersizdir
Henüz takip başlatmamış alacaklıİhtiyati hacizİİK m.257, m.265, m.266Yedi gün içinde itiraz; teminatla kaldırma imkânı

Tabloda görüldüğü gibi, alacaklının türü hem izlenecek yolu hem de sizin başvuracağınız mercii değiştirir. Özel alacaklıların takiplerinde icra dairesi ve icra mahkemesi, kamu alacaklarında vergi dairesi veya SGK ve vergi mahkemesi yetkilidir. Bankanın kendi alacağı için yaptığı takas ise bir haciz değildir; farklı kurallara tabidir ve aşağıda ayrıca anlatılmıştır. Hangi yolla karşı karşıya olduğunuzu doğru belirlemek, doğru süreyi ve doğru mercii seçmenin ön şartıdır.

Takip Nasıl İlerler? Ödeme Emrinden Tasfiye Ödemesine

Kısa cevap: Özel alacaklı önce ödeme emri gönderir. İtiraz etmezseniz takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir. Haciz ihbarnamesi payınızı saklayan kuruma ulaştığında kurum borcunu artık yalnızca icra dairesine ödeyebilir; tasfiye ödemesi geldiğinde hacizli paya düşen tutar icra dosyasına aktarılır.

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte süreç ödeme emriyle başlar. Borçlu, ödeme emrine tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir (İİK m.62); itiraz takibi durdurur (m.66). Alacaklı bu durumda itirazın iptali davası açabilir veya elinde belge varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir (m.67, m.68). Ödeme emrine itiraz edilmez veya itiraz kaldırılırsa takip kesinleşir ve alacaklı haciz talep edebilir (m.78). İlamlı takipte ise icra emriyle başlanır ve itiraz imkânları daha sınırlıdır.

Özel alacaklının takibi: ödeme emrinden tasfiye ödemesine

AşamaNe olur?Süre / dayanak
Ödeme emriBorcu ödemeniz veya itiraz etmeniz istenir; mal beyanı yükümlülüğü hatırlatılırİtiraz yedi gün (İİK m.62)
İtiraz edilirseTakip durur; alacaklı itirazın iptali davası veya itirazın kaldırılması yoluna giderİİK m.66, m.67, m.68
Takip kesinleşirseAlacaklı haciz isteyebilirİİK m.78
Haciz ihbarnamesiPayınızı saklayan banka veya aracı kuruma gönderilir; kurum borcunu artık yalnız icra dairesine ödeyebilirKurumun itirazı yedi gün (İİK m.89)
Kayden izlenen payda uygulamaHaciz, Merkezi Kayıt Kuruluşu üyesi olan kurum eliyle uygulanırSPKn m.13
Tasfiye ödemesiHacizli paya düşen tutar icra dosyasına aktarılırİİK m.89
Satış istemeHacizden itibaren bir yıl; süresinde istenmezse haciz düşerİİK m.106, m.110
PaylaştırmaAlacak, faiz ve masraflar ödenir; artan kısım size iade edilirİİK m.138 vd.

Fon payları kayden izlenen sermaye piyasası araçlarıdır ve üzerlerindeki haciz, Merkezi Kayıt Kuruluşunun üyesi olan banka veya aracı kurum eliyle uygulanır. Uygulamadaki araç, İİK m.89’daki haciz ihbarnamesidir: icra dairesi kuruma, borcunu bundan böyle yalnızca icra dairesine ödeyebileceğini bildirir. Kurum, borcu olmadığını veya malın elinde bulunmadığını yedi gün içinde bildirmek zorundadır; itiraz etmezse ikinci ihbarname gönderilir ve kurum on beş gün içinde ödeme yapmak veya menfi tespit davası açmak durumunda kalır. Bu aşama kurum ile icra dairesi arasındadır; sizin haklarınız ise şikâyet ve itiraz yollarıyla korunur. Haczedilmiş bir payın tasfiye ödemesine dönüşmesi ve satış isteme süresi fonumdaki paraya haciz gelir mi yazımızda anlatıldı.

Ödeme Emrine İtiraz: İlk Yedi Gün Neden Önemli?

Kısa cevap: Borca veya imzaya itiraz, tebliğden itibaren yedi gün içinde yapılır ve takibi durdurur (İİK m.62, m.66). Ancak borç gerçekse itiraz yalnızca zaman kazandırır ve itirazın iptali davasında haksız çıkarsanız alacağın en az yüzde yirmisi oranında icra inkâr tazminatı ödemeniz gerekebilir (m.67/2).

Fon krizinde ödeme emrine itirazın iki meşru amacı olabilir. Birincisi, borcun miktarına veya faizine gerçek bir itirazınızın bulunmasıdır; örneğin kredi kartı borcuna uygulanan faiz veya masraflar hatalı hesaplanmış olabilir. İkincisi, alacaklıyla bir ödeme planı üzerinde uzlaşmak için zaman kazanmaktır. İkinci amaç hukuken tek başına bir itiraz sebebi değildir; borcun varlığını kabul ettiğiniz hâlde itiraz etmek, itirazın iptali davasında kötü niyet tazminatı riskini doğurur. Bu nedenle itiraz dilekçesinde borcun hangi kısmına, hangi sebeple itiraz ettiğinizi açıkça göstermek gerekir; kısmi itiraz da mümkündür.

Tasfiye ödemesinin kısa sürede geleceği biliniyorsa, çoğu zaman en doğru yol alacaklıyla yazılı bir ödeme planı yapmaktır. Böylece hem faiz ve masraf yükü azalır hem de hesabınızdaki diğer tutarların, örneğin maaşınızın haczedilmesinin önüne geçilir. Kilitli fon nedeniyle borçlarınızı erteleme ve yapılandırma yolları fon kilidi borç takvimi aracında ve kredi çekip fona yatırdım yazımızda anlatıldı.

Mal Beyanı: Fon Payını ve Tasfiye Alacağını Bildirmek Zorunda mısınız?

Kısa cevap: Evet. Mal beyanı, borca yetecek malvarlığının tamamını kapsar; fon payı ve tasfiye alacağı da buna dahildir (İİK m.74). Mal beyanından sonra tasfiye ödemesi hesabınıza geçerse bu artışı yedi gün içinde icra dairesine bildirmeniz gerekir (m.76). Mal beyanında bulunmamak, gerçeğe aykırı beyan ve sonradan edinilen malı bildirmemek yaptırıma bağlanmıştır (m.337, m.338, m.339).

Ödeme emri, borcun ödenmemesi ve itiraz edilmemesi hâlinde borçlunun mal beyanında bulunması gerektiğini de bildirir. İİK m.74’e göre borçlu, borcuna yetecek miktarda mallarını, alacak ve haklarını gösteren bir beyanda bulunmak zorundadır; malı yoksa bu durumu ve geçim kaynağını açıklar. Fon payları, tasfiye alacağı ve bunlara ilişkin olarak portföy yönetim şirketine veya bankaya karşı ileri sürdüğünüz tazminat talepleri de alacak ve hak niteliğindedir. Fon işlemlere kapatılmış olsa bile paylar sizin malvarlığınızdadır; “paraya dönüşmedi, bildirmem gerekmez” düşüncesi yanlıştır.

Mal beyanından sonraki değişiklikler de önemlidir. İİK m.76, borçlunun mal beyanından sonra edindiği malları ve kazancında veya gelirinde meydana gelen artışları bildirme yükümlülüğünü düzenler; m.339 ise bu bildirimin makul bir mazeret olmaksızın yedi gün içinde yapılmamasını yaptırıma bağlar. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, beyandan sonra mal ve kazançtaki artışı bildirmeme fiili nedeniyle on güne kadar disiplin hapsine hükmedilebileceğini belirtmiştir (E. 2025/1683, K. 2025/2398, T. 18.03.2025). Tasfiye ödemesinin kısım kısım yapılması, her ödemenin ayrı bir artış olup olmadığı sorusunu doğurur; ihtiyatlı yol, ödemeler geldikçe bildirim yapmaktır.

Mal kaçırma ise ayrı ve ağır bir sorumluluktur. Haciz yoluyla takip talebinden sonra veya bu talepten önceki iki yıl içinde, alacaklısını zarara sokmak kastıyla mallarını elden çıkaran, gizleyen veya muvazaalı olarak başkasına geçiren borçlu, alacaklı aciz belgesi aldığını veya alacağını alamadığını ispat ederse altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (İİK m.331/1); suç alacaklının şikâyetine bağlıdır. Ayrıca bu tür devirler, tasarrufun iptali davasıyla alacaklı bakımından hükümsüz kılınabilir (İİK m.277 vd.). Tasfiye ödemesinin bir yakının hesabına aktarılması, bu iki riskin birlikte doğduğu tipik durumdur. Konunun ayrıntıları alacaklıyı zarara sokmak kastıyla mevcudu eksiltme yazımızda anlatıldı.

Haczedilemeyen Kısım: Emekli Aylığı, Maaş ve İstisnalar

Kısa cevap: Fon payı ve tasfiye nakdi, kanunda haczedilemeyen değerler arasında sayılmamıştır. Korunan, hesabınıza yatan emekli aylığı (5510 m.93) ve ücretinizin geçim için ayrılan kısmıdır (İİK m.83). Aynı hesapta farklı kaynaklardan gelen paralar karıştığında, korunan kısmın serbest bırakılması için yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilir (İİK m.16).

İİK m.82, haczedilemeyen mal ve hakları sayar; bu liste borçlunun ve ailesinin yaşamını sürdürmesi için gerekli eşyayı korur, ancak paranın, kıymetli evrakın ve yatırım araçlarının haczini engellemez. Fon payı ve tasfiye nakdi bu nedenle kural olarak haczedilebilir. İİK m.83, maaşların, her nevi ücretin ve emekli maaşlarının, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca gerekli görülen miktar ayrıldıktan sonra haczedilebileceğini ve haczedilecek miktarın dörtte birden az olamayacağını düzenler. 5510 sayılı Kanun m.93 ise bu Kanun gereğince bağlanan gelir, aylık ve ödeneklerin, Kanunun 88. maddesine göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemeyeceğini öngörür.

Uygulamada sorun, bankanın haciz ihbarnamesi üzerine hesaptaki bütün tutarı bloke etmesidir. Aynı hesaba hem emekli aylığı hem tasfiye ödemesi yatmışsa, aylıktan gelen kısım haczedilemez; tasfiye ödemesinden gelen kısım ise alacağa yetecek miktarda haczedilebilir. Bu ayrımı icra dairesi kendiliğinden yapmayabilir; hesap dökümüyle icra mahkemesine şikâyet yoluna gitmeniz gerekir. İİK m.83/a, haczedilemeyen mal ve hakların haczine önceden verilen muvafakatlerin geçersiz olduğunu öngörür; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, kredi sözleşmesindeki takas ve mahsup muvafakatine dayanarak emekli aylığından yapılan kesintilerin bu nedenle haksız olduğuna karar vermiştir (E. 2021/5964, K. 2022/1022, T. 11.02.2022).

Aynı hesapta farklı kaynaklar: haciz nereye kadar uzanır? (örnek)

KalemTutarHaczedilebilir mi?Dayanak
İcra dosyasındaki borç (asıl, faiz, masraf dahil)200.000 TL—İİK m.85
Hesaba yatan emekli aylığı25.000 TLHayır; nafaka ve SGK alacakları hariç5510 m.93
Hesaba geçen tasfiye ödemesi300.000 TLEvet, alacağa yetecek kadarİİK m.85, m.89
Bankanın bloke ettiği toplam325.000 TLFazla hacizİİK m.85/1
Serbest bırakılması istenecek tutar125.000 TL25.000 TL aylık + 100.000 TL fazla kısımİİK m.16 şikâyeti

Emekli ikramiyesiyle fon alanlar için bir uyarı gerekir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin bir kararında, şartları oluştuğunda toptan ve bir defada ödenen emekli ikramiyesinin 5510 m.93’te sayılan gelir, aylık ve ödenek niteliğinde olmadığı ve haczedilebileceği kabul edilmiştir (21.05.2013). İkramiyenin fona yatırılıp tasfiye ödemesi olarak geri gelmesi hâlinde haczedilmezlik korumasına dayanmak bu nedenle güçtür. Emekli ikramiyesini bankanın önerisiyle fona yatıranların bankaya karşı hakları ise emekli ikramiyemi bankanın önerisiyle fona yatırdım yazımızda anlatıldı; maaş ve emekli maaşı hesaplarındaki blokeler ise maaş ve emekli maaşı hesabına bloke yazımızda ele alındı.

Fazla Haciz ve Haczi Hukuka Aykırı Kılan Durumlar

Kısa cevap: Haciz, alacaklının asıl alacak, faiz ve masraflar dahil alacağına yetecek miktarla sınırlıdır (İİK m.85/1). Bunu aşan blokeler, haczedilemeyen değerlere uzanan hacizler ve kesinleşmemiş takipte yapılan hacizler, icra memuru işlemine karşı yedi gün içinde yapılacak şikâyetle düzeltilebilir (İİK m.16).

Fon krizinde fazla haciz iki biçimde ortaya çıkar. Birincisi, birden fazla bankaya gönderilen haciz ihbarnameleri nedeniyle, her kurumun alacağın tamamı kadar bloke koymasıdır; toplam bloke borcun katlarına ulaşabilir. İkincisi, küçük bir alacak için tasfiye ödemesinin tamamının bloke edilmesidir. Her iki durumda da borçlu, alacağı aşan kısmın serbest bırakılmasını isteyebilir. İcra memurunun işlemine karşı şikâyet, işlemin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır; hak düşürücü niteliktedir. Buna karşılık kamu düzenine aykırı işlemler, örneğin kanunen haczedilemeyen emekli aylığının haczi, süreye bağlı olmaksızın da şikâyet konusu yapılabilir; yine de sürenin beklenmemesi en güvenli yoldur.

Haczi hukuka aykırı kılan veya sınırlayan başlıca durumlar

DurumSonuçYol
Takip kesinleşmeden icra hacziHaciz usulsüzdürİİK m.16 şikâyet
Emekli aylığının haczi (nafaka ve SGK dışında)HaczedilemezİİK m.16 şikâyet; 5510 m.93
Maaşın dörtte birinden fazlasının hacziSınırı aşan kısımİİK m.83; m.16 şikâyet
Alacağı aşan hacizFazla hacizİİK m.85/1; m.16 şikâyet
Önceden verilmiş “maaşımın haczine muvafakat ediyorum” kaydıGeçersizİİK m.83/a
Ortak hesapta diğer hesap sahibinin payıBorçlunun payı ile sınırlıŞikâyet veya istihkak yolu (İİK m.96-99)
Bankanın vadesi gelmemiş krediye takasıTakas şartları yokTBK m.139; iade talebi

Fazla haczin en pratik çözümü, çoğu zaman borcun tasfiye ödemesinden kapatılmasıdır. Hacizli tutar icra dosyasına aktarıldığında asıl alacak, faiz ve masraflar ödenir; alacak tamamen karşılanırsa takip sona erer ve dosyadaki diğer hacizlerin, örneğin maaş haczinin kaldırılması istenebilir. Bunun için icra dairesine dosya borcunun güncel hesabının yapılmasını, hacizli paranın dosyaya aktarılmasını ve borç kapandığında diğer hacizlerin kaldırılmasını talep eden bir dilekçe vermek yeterlidir; aşağıdaki üçüncü örnek metin bu amaçla hazırlanmıştır. Aynı hesapta ortak hesap sahibi varsa haciz, borçlunun payı ile sınırlıdır; diğer hesap sahibi kendi payının haczine karşı şikâyet veya istihkak yoluna başvurabilir. Ortak hesaptaki tasfiye ödemesinin durumu ortak hesaptaki fon: tasfiye ödemesi kime gider yazımızda anlatıldı.

Vergi ve SGK Borçları: 6183 Sayılı Kanuna Göre Haciz

Kısa cevap: Vergi dairesi ve SGK, alacaklarını icra dairesine gitmeden 6183 sayılı Kanun’a göre kendileri takip eder. Ödeme emrine karşı on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir (m.58). Fon payınızı saklayan kuruma haciz bildirisi gönderilir ve kurum yedi gün içinde cevap vermek zorundadır (m.79). Tecil ve taksitlendirme imkânı da vardır (m.48).

Kamu alacaklarında süreç idari bir takiptir. Amme borçlusuna ödeme emri tebliğ edilir; borçlu ödeme emrinde gösterilen sürede borcu ödemek veya mal bildiriminde bulunmakla yükümlüdür (6183 m.55). Borcun olmadığını, kısmen ödendiğini veya zamanaşımına uğradığını ileri süren borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava açabilir (m.58). Süresinde ödenmeyen kamu alacağı için haciz uygulanır (m.62). Borçlunun üçüncü kişilerdeki taşınır malları, alacak ve hakları haciz bildirisiyle haczedilir; üçüncü kişi, borcu olmadığını veya malın elinde bulunmadığını yedi gün içinde bildirmezse mal elinde veya borç zimmetinde sayılır (m.79). Haczedilemeyen mallar 6183 m.70’te ayrıca sayılmıştır; emekli aylığının korunmasına ilişkin 5510 m.93 hükmü kamu alacakları için de geçerlidir, ancak SGK’nın kendi alacakları bu korumanın dışındadır.

Kamu alacağı (6183) ile özel alacak takibi arasındaki farklar

Konuİcra takibi (İİK)Kamu alacağı (6183)
BaşlangıçÖdeme emri, icra dairesiÖdeme emri, vergi dairesi veya SGK
Borçlunun itirazıYedi gün, icra dairesineOn beş gün, vergi mahkemesinde dava (m.58)
Mal bildirimiİİK m.74, m.76Ödeme emrinde verilen süre içinde (m.55)
Üçüncü kişideki alacağın hacziHaciz ihbarnamesi (İİK m.89)Haciz bildirisi (m.79); üçüncü kişinin itirazı yedi gün
HaczedilemezlikİİK m.82, m.83; 5510 m.936183 m.70; 5510 m.93
Ödeme kolaylığıAlacaklıyla anlaşmaTecil ve taksitlendirme (m.48)

Parası fonda kilitli olan ve bu nedenle vergi veya prim borcunu ödeyemeyen yatırımcı için en önemli araç, 6183 m.48’deki tecil ve taksitlendirmedir: amme alacağının hemen ödenmesi borçluyu çok zor duruma düşürecekse, alacaklı idare talep üzerine teminat şartıyla belirli sürelerle tecil edebilir. Tasfiye ödemesinin yakın bir tarihte geleceğinin belgelenmesi, bu talebi güçlendirir. Kamu alacaklarında kanuni temsilcilerin sorumluluğu ve tecil şartları param fonda kilitli, vergi ve SGK borcu ödeyemiyorum yazımızda anlatıldı.

Bankanın Kendi Alacağı: Takas, Rehin ve Emekli Aylığı

Kısa cevap: Payınızı saklayan banka aynı zamanda alacaklınızsa, icra takibine gerek duymadan takas yapmak isteyebilir. Takas ancak her iki borç da muaccelse mümkündür ve karşı tarafa bildirilmesi gerekir (TBK m.139, m.143). Fon payı kredi için rehin verilmişse banka önce rehne başvurur (İİK m.45). Emekli aylığına sözleşmedeki muvafakate dayanılarak takas yapılamaz (İİK m.83/a).

Takas, bir haciz değildir; iki kişinin karşılıklı para borçlarını birbirine mahsup etmesidir. TBK m.139, takası karşılıklı ve muaccel para borçları arasında mümkün kılar; m.143 ise takasın, borçlunun bu iradesini karşı tarafa bildirmesiyle gerçekleşeceğini öngörür. Taksitleri düzenli ödenen bir tüketici kredisinin kalan taksitleri muaccel değildir; banka kredinin tamamını ancak birbirini izleyen en az iki taksidin ödenmemesi ve en az otuz gün süreli bir muacceliyet uyarısı hâlinde isteyebilir (6502 m.28). Bu şartlar oluşmadan tasfiye ödemesinin vadesi gelmemiş taksitlere mahsup edilmesi hukuka aykırıdır ve iadesi istenebilir. Ayrıntılar tasfiye param hesabıma yattı, banka kredi borcuma mahsup etti yazımızda ele alındı.

Fon payları bir kredinin teminatı olarak bankaya rehnedilmişse durum farklıdır. Rehinle temin edilmiş bir alacak için alacaklı önce rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapmak zorundadır (İİK m.45/1); rehin, rehinli alacaklıya diğer alacaklılara karşı öncelik sağlar. Diğer alacaklılar da payı haczettirebilir, ancak rehinli alacaklının payı önce ödenir. Rehin sözleşmesinin kapsamı, özellikle rehnin fon payının tasfiye karşılığına da uzanıp uzanmadığı, sözleşme metninden kontrol edilmelidir.

İhtiyati Haciz Konulduysa

Kısa cevap: Alacaklı, takip başlatmadan veya takip kesinleşmeden önce, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para alacağı için mahkemeden ihtiyati haciz kararı alabilir (İİK m.257). Borçlu bu karara tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir (m.265) veya alacak kadar teminat göstererek haczin kaldırılmasını isteyebilir (m.266).

İhtiyati haciz, alacaklının alacağını güvenceye almak için başvurduğu geçici bir hukuki korumadır. Mahkeme, alacağın varlığı ve miktarı hakkında kanaat getirirse karar verir; kural olarak alacaklıdan teminat alınır. Kararın uygulanmasıyla fon payınız ve hesaplarınız bloke edilebilir. Borçlu, kararın dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı yedi gün içinde itiraz edebilir. İtiraz, kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Alacak miktarı kadar para veya mahkemece kabul edilecek bir teminat gösterilirse ihtiyati haciz kaldırılır. Tasfiye ödemesinin gelmesi beklenen bir yatırımcı için bu imkân, diğer hesaplarının serbest kalmasını sağlayabilir. İhtiyati haczin şartları ve uygulaması fon davasında ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir yazımızda anlatıldı.

Temlik, Faktoring ve Haczin Sırası

Kısa cevap: Tasfiye alacağınızı haciz gelmeden önce geçerli biçimde bir başkasına temlik ettiyseniz, alacak artık sizin malvarlığınızda değildir ve sonraki alacaklılar onu haczettiremez; ancak temlik mal kaçırma amacıyla yapılmışsa iptal davası ve ceza sorumluluğu gündeme gelir. Haciz geldikten sonra yapılan temlik ise haciz alacaklısına karşı sonuç doğurmaz.

Bazı yatırımcılar, tasfiye ödemesini beklemek yerine alacaklarını bir faktoring şirketine veya bir yakınına devretmeyi düşünüyor. Alacağın temliki için yazılı şekil yeterlidir ve borçlu kuruma bildirim yapılır. Temlik haciz tarihinden önce yapılmış ve gerçek bir karşılığa dayanıyorsa, sonraki haciz o alacağa uzanamaz. Buna karşılık temlik, alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla ve karşılıksız veya düşük bedelle yapılmışsa, tasarrufun iptali davasıyla alacaklı bakımından hükümsüz kılınabilir (İİK m.277 vd.) ve İİK m.331’deki suç oluşabilir. Haczedilmiş bir alacağın temliki ise haciz alacaklısının hakkını ortadan kaldırmaz. Tasfiye alacağının faktoring şirketine devri fon alacağını faktoring şirketine devretmek yazımızda anlatıldı.

Borçlu olarak kaçırmamanız gereken süreler

İşlemSüreDayanak
Ödeme emrine itirazTebliğden itibaren yedi günİİK m.62
Sonradan edinilen malı veya gelir artışını bildirmeYedi günİİK m.76, m.339
İcra memuru işlemine şikâyet (haczedilemezlik, fazla haciz)Öğrenmeden itibaren yedi günİİK m.16
İhtiyati haciz kararına itirazYedi günİİK m.265
Vergi veya SGK ödeme emrine karşı davaOn beş gün6183 m.58
Banka veya aracı kurumun haciz ihbarnamesine itirazıYedi günİİK m.89; 6183 m.79
Alacaklının satış isteme süresiHacizden itibaren bir yılİİK m.106

Süreler tablosu, borçlu olarak sizin kontrolünüzde olan işlemleri gösterir. Bu sürelerin çoğu hak düşürücüdür; kaçırıldığında aynı talep ileride ileri sürülemez. Özellikle ödeme emrine itiraz ile icra memuru işlemine şikâyet sürelerinin tebliğ veya öğrenme tarihinden başladığını unutmayın. Tebligatın e-Devlet üzerinden elektronik olarak yapılması hâlinde de süreler işler; bu nedenle elektronik tebligat adresinizi düzenli kontrol etmeniz gerekir.

Örnek 1: İcra Mahkemesine Şikâyet (Emekli Aylığı ve Fazla Haciz)

Bu dilekçe, tasfiye ödemesi ile emekli aylığının aynı hesapta bulunduğu ve bankanın tutarın tamamını bloke ettiği durumda kullanılabilir. İcra memurunun işlemini öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde, takibin yapıldığı yerdeki icra mahkemesine verilmelidir. Hesap dökümü mutlaka eklenmelidir.

[ŞEHİR] İCRA HUKUK MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
Şikâyetçi (borçlu): [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres] Vekili: [Varsa avukatın adı ve adresi] Karşı taraf (alacaklı): [Alacaklının adı veya unvanı, adres] İcra dosyası: [İcra dairesi], [Esas no] Konu: Haczedilemeyen emekli aylığı üzerindeki haczin ve alacağı aşan haczin kaldırılması talebidir (İİK m.16).
Açıklamalar: 1- Yukarıda numarası yazılı dosyadan [banka] nezdindeki [hesap no] numaralı hesabıma haciz ihbarnamesi gönderilmiş, banka hesaptaki [tutar] TL’nin tamamını bloke etmiştir. Bu işlemi [tarih] tarihinde öğrendim. 2- Bloke edilen tutarın [tutar] TL’lik kısmı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen emekli aylığımdır. Bu aylık, 5510 sayılı Kanun m.93 uyarınca haczedilemez; dosyadaki alacak nafaka veya SGK alacağı değildir. Hesap dökümü ektedir. 3- Kalan kısım, [fon unvanı] fonunun tasfiyesi kapsamında hesabıma aktarılan tasfiye ödemesidir. Dosya borcu faiz ve masraflarla birlikte [tutar] TL olduğu hâlde bu tutarın tamamı bloke edilmiştir. İİK m.85/1 uyarınca haciz, alacağa yetecek miktarla sınırlıdır.
Hukuki sebepler: İİK m.16, m.83, m.83/a, m.85; 5510 sayılı Kanun m.93. Deliller: Hesap dökümü, SGK aylık bilgisi, icra dosyası, tasfiye ödemesi dekontu.
Talepler: 1- Emekli aylığıma ilişkin [tutar] TL üzerindeki haczin kaldırılmasına, 2- Dosya borcunu aşan [tutar] TL üzerindeki haczin kaldırılmasına, 3- Karar kesinleşinceye kadar bu tutarlar yönünden tedbiren işlem yapılmamasına ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
Şikâyetçi: [Ad soyad, imza, tarih]

Örnek 2: Mal Beyanı ve Sonradan Edinilen Mal Bildirimi (İİK m.74, m.76)

Bu metin, mal beyanında fon payı ve tasfiye alacağının nasıl gösterileceğine ilişkin bir örnektir. Mal beyanından sonra tasfiye ödemesi hesabınıza geçerse, aynı içerikle yedi gün içinde ek bildirim yapılmalıdır. Bildirim yazılı olarak icra dairesine verilmeli ve alındı belgesi saklanmalıdır.

[İCRA DAİRESİ] MÜDÜRLÜĞÜNE
Dosya No: [Esas no] Borçlu: [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres] Konu: [Mal beyanı / İİK m.76 uyarınca sonradan edinilen malın ve gelir artışının bildirilmesi]
1- [Aracı kurum / banka] nezdindeki [hesap no] numaralı hesabımda [fon unvanı] fonunun [adet] adet katılma payı bulunmaktadır. Fon, SPK kararıyla işlemlere kapatılmış ve tasfiyesine karar verilmiştir; payların değeri ve ödeme zamanı tasfiye sürecine bağlıdır. 2- [Tarih] tarihinde bu paylara ilişkin olarak hesabıma [tutar] TL tasfiye ödemesi aktarılmıştır. / Henüz tasfiye ödemesi yapılmamıştır. 3- Fon zararı nedeniyle [kurum unvanı] aleyhine ileri sürdüğüm [tutar veya belirsiz] tazminat talebim bulunmaktadır; bu talep henüz sonuçlanmamıştır. 4- Diğer malvarlığım ve gelirim: [maaş, emekli aylığı, taşınır, taşınmaz, diğer alacaklar]. 5- Emekli aylığımın 5510 sayılı Kanun m.93 uyarınca haczedilemeyeceğini ayrıca bildiririm.
Beyanımın doğru ve eksiksiz olduğunu, değişiklik olması hâlinde yedi gün içinde bildireceğimi beyan ederim. Borçlu: [Ad soyad, imza, tarih]

Örnek 3: Borcun Tasfiye Ödemesinden Kapatılması ve Diğer Hacizlerin Kaldırılması Talebi

Bu dilekçe, hacizli tasfiye ödemesinin dosyaya aktarılarak borcun kapatılmasını ve böylece maaş gibi diğer değerler üzerindeki hacizlerin kaldırılmasını sağlamak için kullanılabilir. Talepten önce dosya borcunun güncel hesabını icra dairesinden almanız, eksik veya fazla ödeme tartışmasını önler.

[İCRA DAİRESİ] MÜDÜRLÜĞÜNE
Dosya No: [Esas no] Borçlu: [Ad soyad, T.C. kimlik no, adres] Konu: Hacizli tasfiye ödemesinin dosyaya aktarılması, borcun kapatılması ve diğer hacizlerin kaldırılması talebi
1- Dosyanızdan [banka / aracı kurum] nezdindeki fon paylarıma ve hesabıma haciz konulmuş, [tarih] tarihinde hesabıma [tutar] TL tasfiye ödemesi aktarılmıştır. 2- Dosya borcunun asıl alacak, işlemiş faiz, masraflar ve vekâlet ücreti dahil güncel hesabının yapılmasını, 3- Hacizli tasfiye ödemesinden dosya borcunu karşılayacak tutarın dosyaya aktarılması için ilgili kuruma müzekkere yazılmasını, 4- Borç tamamen karşılandığında dosyanın kapatılmasını ve [işveren / SGK / diğer banka] nezdindeki maaş ve hesap hacizlerinin kaldırılması için ilgili yerlere yazı yazılmasını, 5- Dosya borcunu aşan tutar üzerindeki haczin kaldırılmasını talep ederim.
Borçlu: [Ad soyad, imza, tarih]

Adım Adım: Fon Payınıza veya Tasfiye Ödemenize Haciz Geldiyse

  1. Belgeyi tanıyın. Ödeme emri mi, haciz ihbarnamesi mi, vergi dairesi ödeme emri mi, ihtiyati haciz kararı mı?
  2. Süreyi hesaplayın. Tebliğ veya öğrenme tarihini not edin; çoğu süre yedi gündür.
  3. Dosyayı inceleyin. UYAP veya e-Devlet üzerinden icra dosyasını ve alacak kalemlerini kontrol edin.
  4. Hesap dökümünü alın. Hesaptaki tutarın hangi kaynaktan geldiğini gösterin.
  5. Korunan kısmı ayırın. Emekli aylığı ve ücretin geçim kısmı için şikâyet yolunu kullanın.
  6. Fazla haczi kaldırtın. Borcu aşan blokeler için şikâyet veya icra dairesine talep.
  7. Mal beyanını eksiksiz yapın. Fon payı, tasfiye alacağı ve tazminat talebini gösterin.
  8. Tasfiye ödemesini bildirin. Hesaba geçtiğinde yedi gün içinde icra dairesine.
  9. Ödeme planını değerlendirin. Alacaklıyla yazılı anlaşma veya kamu borcunda tecil.

Sık Yapılan Hatalar

  1. “Param fonda, haciz gelmez” sanmak. Kurumun borçlarına karşı korunur; sizin borcunuza karşı değil.
  2. Ödeme emrini bekletmek. Yedi gün geçince takip kesinleşir.
  3. Gerçek borca itiraz etmek. İcra inkâr tazminatı riski doğar (İİK m.67/2).
  4. Mal beyanında fon payını göstermemek. Gerçeğe aykırı beyan yaptırıma bağlıdır.
  5. Tasfiye parasını bir yakına aktarmak. Mal kaçırma suçu ve tasarrufun iptali riski doğar.
  6. Emekli aylığı blokesine sessiz kalmak. Şikâyet yoluyla serbest bırakılması istenebilir.
  7. Fazla haczi kabullenmek. Haciz alacağa yetecek miktarla sınırlıdır.
  8. Bankanın takasını haciz sanmak. Takasın şartları ayrıdır; vadesi gelmemiş borca mahsup yapılamaz.
  9. Elektronik tebligatı kontrol etmemek. Süreler e-tebligatla da işler.

Önemli Kavramlar

Haciz ihbarnamesi
Borçlunun üçüncü kişideki alacak veya malının haczi için o kişiye gönderilen ve borcun yalnız icra dairesine ödenmesini bildiren yazı (İİK m.89).
Mal beyanı
Borçlunun borcuna yetecek malvarlığını, alacak ve haklarını icra dairesine bildirmesi (İİK m.74).
Şikâyet
İcra memurunun kanuna aykırı veya olaya uygun olmayan işlemlerine karşı icra mahkemesine başvuru; kural olarak yedi gün (İİK m.16).
Fazla haciz
Alacağa yetecek miktarı aşan haciz; aşan kısmın kaldırılması istenebilir (İİK m.85/1).
Haczedilmezlik
Kanunun haczini yasakladığı veya sınırladığı değerler; emekli aylığı ve ücretin geçim kısmı gibi (5510 m.93; İİK m.82, m.83).
Haciz bildirisi
Kamu alacağında üçüncü kişideki alacak ve hakların haczi için gönderilen yazı (6183 m.79).
İhtiyati haciz
Takip kesinleşmeden alacağı güvenceye almak için mahkemece verilen geçici haciz kararı (İİK m.257).
Takas
Karşılıklı ve muaccel para borçlarının bildirimle birbirine mahsup edilmesi (TBK m.139, m.143).

Takip altındaki bir yatırımcının tasfiye alacağını satmasının haciz alacaklısı ve tasarrufun iptali bakımından sonuçları tasfiye alacağımı satabilir miyim yazımızda da ele alındı.

Hesabınızdaki bloke veya haciz nedeniyle tasfiye ödemesine ulaşamıyorsanız, ödemenin hangi hesaba geçtiği ve başvuru sırası tasfiye ödemesi yanlış hesaba yattı veya hesabım kapalı yazımızda anlatıldı.

Vergi dairesinin şirket borcu için fon payına haciz koymadan yöneticiye gitmesinin tahsil imkânsızlığı şartı bakımından değerlendirilmesi fon kilidi nedeniyle vergi ve SGK borcunda kanuni temsilcinin kişisel sorumluluğu yazımızda ele alındı.

Sıkça Sorulan Sorular

Kendi borcum için fon payım haczedilebilir mi?

Evet. Fon payı sizin malvarlığınızdır ve alacağa yetecek miktarda haczedilebilir (İİK m.85). Haciz, payınızı saklayan kuruma gönderilen haciz ihbarnamesiyle uygulanır (İİK m.89).

Tasfiye ödemesi hesabıma yatınca haczedilir mi?

Payınız üzerinde haciz varsa ödeme icra dosyasına aktarılır. Henüz haciz yoksa, hesaba geçen nakit de alacaklıların takibine açık hâle gelir.

Fonu kuran şirketin borçları için paramı alabilirler mi?

Hayır. Fon malvarlığı kurucunun ve saklayıcının borçları için kamu alacakları dahil haczedilemez (SPKn m.53); aracı kurum nezdindeki varlıklarınız da kurumun borçları için haczedilemez (m.46).

Emekli aylığım aynı hesaptaysa ne olur?

Emekli aylığı, nafaka ve SGK alacakları dışında haczedilemez (5510 m.93). Aynı hesaba yatan tasfiye ödemesi ise korunmaz. Aylık kısmının serbest bırakılması için icra mahkemesine şikâyet edilir (İİK m.16).

Emekli ikramiyemle fon almıştım; bu para da korunur mu?

Yargıtay’ın bir kararında toptan ödenen emekli ikramiyesinin 5510 m.93 kapsamında olmadığı ve haczedilebileceği kabul edilmiştir. Bu nedenle fona yatırılan ikramiyenin korunacağına güvenmek doğru olmaz.

Banka hesabımdaki paranın tamamını bloke etti; borcum çok daha az.

Haciz alacağa yetecek miktarla sınırlıdır (İİK m.85/1). Aşan kısmın kaldırılmasını icra dairesinden isteyebilir, sonuç alamazsanız yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet edebilirsiniz.

Ödeme emrine itiraz etmeli miyim?

Borcun miktarına veya varlığına gerçek bir itirazınız varsa yedi gün içinde itiraz edin; itiraz takibi durdurur. Borç gerçekse itiraz yalnızca zaman kazandırır ve icra inkâr tazminatı riski doğurur.

Mal beyanında fon payımı bildirmek zorunda mıyım?

Evet. Mal beyanı, alacak ve haklarınız dahil borca yetecek malvarlığını kapsar (İİK m.74). Sonradan hesabınıza geçen tasfiye ödemesini de yedi gün içinde bildirmeniz gerekir (m.76).

Tasfiye parasını annemin hesabına aktarsam ne olur?

Alacaklıyı zarara sokma kastıyla mal kaçırma suç oluşturabilir (İİK m.331) ve devir, tasarrufun iptali davasıyla alacaklı bakımından hükümsüz kılınabilir (İİK m.277 vd.).

Vergi borcum için fon payım haczedilir mi?

Evet. Vergi dairesi 6183 sayılı Kanun’a göre ödeme emri ve haciz bildirisiyle payınıza ulaşabilir (m.62, m.79). Ödeme emrine karşı on beş gün içinde dava açabilir, tecil ve taksit isteyebilirsiniz (m.58, m.48).

Banka tasfiye paramı kredi borcuma mahsup edebilir mi?

Ancak her iki borç da muaccelse ve takas bildirilmişse (TBK m.139, m.143). Taksitleri ödenen tüketici kredisi muaccel değildir (6502 m.28). Emekli aylığına sözleşmedeki muvafakate dayanarak takas yapılamaz (İİK m.83/a).

İhtiyati haciz konuldu; ne yapabilirim?

Karara tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir (İİK m.265) veya alacak kadar teminat göstererek haczin kaldırılmasını isteyebilirsiniz (m.266). İtiraz, uygulamayı kendiliğinden durdurmaz.

Ortak hesaptaki fon payım haczedildi; eşimin payı ne olacak?

Haciz borçlunun payı ile sınırlıdır. Diğer hesap sahibi, kendi payının haczine karşı şikâyet veya istihkak yoluyla başvurabilir; hesap sahiplerinin payları aksi ispat edilmedikçe eşit kabul edilir (TBK m.169).

Tasfiye ödemesiyle borcumu kapatıp maaş haczini kaldırtabilir miyim?

Evet. Hacizli ödemenin dosyaya aktarılmasını ve borç kapandığında diğer hacizlerin kaldırılmasını icra dairesinden isteyebilirsiniz. Önce dosya borcunun güncel hesabını almanız gerekir.

Haciz, şikâyet ve ödeme planı: dosyanızı birlikte yönetelim

Emekli aylığınızın ve fazla haczin serbest bırakılmasını, mal beyanınızı ve borcun tasfiye ödemesinden kapatılmasını süreleri kaçırmadan birlikte planlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

İlgili Rehberler

Post by Av. Fatma Öztürk