Fon Kilidi Borç Takvimi Aracı 2026: Kira, Senet, Çek, Kredi, Vergi ve SGK İçin Kritik Süreler — Temerrüt İhtarında 30 Gün (TBK m.315), İki Haklı İhtar (m.352), Ödeme Emrine 7 ve 5 Gün (İİK m.62, 168), Çek İbraz Süresi (TTK m.796; 5941), Muacceliyet (6502 m.28), Tecil ve Ödeme Emri (6183 m.48, 55, 58)

Paranız fonda kilitli olsa da kira, senet, çek, kredi, vergi ve SGK borçlarınızın süreleri işlemeye devam eder. Fon kilidi para borcunu ertelemez ve Vergi Usul Kanunu m.13’teki mücbir sebeplerden biri değildir. Bu kriz için ilan edilmiş genel bir erteleme de yoktur. Belirli bir vade gününde ödenmeyen borçta borçlu ihtara gerek kalmadan temerrüde düşer (TBK m.117/2). Temerrüdün sonuçları ise borcun türüne göre çok farklı hızlarda gelir. Kambiyo senedine dayanan takipte ödeme emrine itiraz için yalnızca beş gün vardır (İİK m.168). Genel icra takibinde itiraz süresi yedi gündür (İİK m.62). Konut kirasında temerrüt ihtarı en az otuz günlük süre verir (TBK m.315). Tüketici kredisinde banka, borcun tamamını ancak iki ardışık taksit gecikmesinden ve otuz günlük uyarıdan sonra isteyebilir (6502 m.28). Çekte kanuni ibraz süresi içinde karşılıksız çıkma adli para cezası ve çek yasağı doğurur (5941 m.5). Vergi ödeme emrinde ödeme veya mal bildirimi için yedi gün, dava için on beş gün vardır (6183 m.55, m.58). Aşağıdaki araç borçlarınızı tek tek girmenizi ister. Vade, ihtar ve tebliğ tarihlerinden her borç için kanundaki son günleri hesaplar ve bunları tek bir takvimde sıralar. Fon paranızın beklenen tarihini girerseniz, o tarihten önce dolan süreleri ayrıca işaretler. Takvimi telefonunuzun takvimine aktarabilirsiniz.

Fon Kilidi Borç Takvimi Aracı

Araç iki adımda çalışır. Önce, isterseniz fondaki paranın elinize geçmesini beklediğiniz tarihi girin; tasfiye takvimi belli değilse boş bırakabilirsiniz. Sonra borçlarınızı tek tek ekleyin. Her borç türü için yalnızca o borca ilişkin tarihleri sorar: kira için vade, temerrüt ihtarı ve icra ödeme emri; çek için çekin üzerindeki tarih ve ödeme yeri; tüketici kredisi için taksit vadesi ve muacceliyet uyarısı; vergi için vade, ihbarname ve ödeme emri; SGK için prim dönemi ve ödeme emri. Bilmediğiniz alanları boş bırakın; araç yalnızca girdiğiniz tarihlerden hesap yapar. “Takvimi oluştur” düğmesi bütün borçların kritik tarihlerini tek bir listede, en yakından en uzağa sıralar. Yedi gün içinde dolan süreler turuncu, geçmiş görünenler kırmızı, fon parası gelmeden dolacak olanlar ayrıca işaretlenir. Her satırda ne yapılması gerektiği, dayanağı ve ilgili rehberin bağlantısı yer alır. Sonuçları “Takvime aktar” düğmesiyle telefonunuzun veya bilgisayarınızın takvimine üç gün önceden hatırlatmalı olarak ekleyebilirsiniz.

Araç Süreleri Nasıl Hesaplıyor?

Bir sürenin son gününü doğru bulmak için üç şeyi bilmek gerekir: sürenin ne zaman başladığı, nasıl sayıldığı ve son günün tatile denk gelip gelmediği. Araç bu üç soruyu şu kurallarla cevaplar:

• Başlangıç: İhtar, ödeme emri ve ihbarname sürelerinde başlangıç tebliğ tarihidir. Gün olarak belirlenen sürelerde tebliğ günü hesaba katılmaz; yedi günlük süre, tebliğden sonraki günden başlayarak sayılır (İİK m.19). Çekin ibraz süresi ise çekin üzerindeki düzenleme tarihinden başlar (TTK m.796).
• Ay ve yıl olarak belirlenen süreler: Başlangıç gününe karşılık gelen günde biter. 31 Ağustos’ta başlayan bir aylık süre, 30 Eylül’de sona erer; o ayda karşılık gelen gün yoksa ayın son günü esas alınır.
• Tatil: İcra ve dava sürelerinde son gün hafta sonuna veya sabit tarihli resmî tatile denk gelirse süre izleyen iş günü biter (İİK m.19; İYUK m.8). Araç bu kaydırmayı yapar ve satırda belirtir. Borç vadeleri, ihtar süreleri ve çek ibraz süresi ise ihtiyaten kaydırılmaz; bu sürelerde son gün tatile denk gelse bile bir önceki iş günü ödeme yapmak daha güvenlidir.
• Bilgi satırları: Zamanaşımı gibi alacaklıyı ilgilendiren uzun süreler gri renkte ve “bilgi” notuyla gösterilir; bunlar sizin için bir son gün değil, borcun hangi tarihe kadar takip edilebileceğine dair bilgidir.

Tebliğ tarihi hesabın en kritik girdisidir ve her zaman zarfı elinize aldığınız gün değildir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.21/1’e göre muhatap adreste bulunamaz ve tebligat muhtara bırakılırsa, ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihi sayılır. Aynı Kanunun m.7/a hükmüne göre elektronik tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. e-Devlet üzerinden aldığınız bir ödeme emrinde süre, bildirimi okuduğunuz günden değil, bu beş günün sonundan itibaren işler. Tarihten emin değilseniz icra dosyasındaki tebliğ şerhini veya e-Tebligat kaydını kontrol edin ve en erken tarihi esas alın.

Temel Kural: Fon Kilidi Para Borcunu Ertelemez

Kısa cevap: Fondaki paranın kilitlenmesi sizin alacaklılarınıza karşı bir savunma değildir. Belirli vade gününde ödenmeyen borçta temerrüt kendiliğinden doğar, temerrüt faizi işler ve alacaklı takip başlatabilir. Tek çıkış, alacaklıyla yazılı bir anlaşma veya kanunun tanıdığı tecil gibi özel yollardır.

Para borcu, borçlunun ödeme gücünden bağımsız bir borçtur. Borçlunun parasının üçüncü bir kişide, örneğin bir fonda kilitli kalması, alacaklıya karşı ifayı imkânsız kılan bir sebep sayılmaz. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.117/1’e göre muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Aynı maddenin ikinci fıkrası, borcun ifa edileceği gün birlikte belirlenmişse veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak usulüne uygun bildirimle belirlenmişse, bu günün geçmesiyle borçlunun ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşeceğini düzenler. Kira, kredi taksiti, senet ve vergi borçları çoğunlukla bu türdendir. Temerrüde düşen borçlu para borcunda temerrüt faizi öder (TBK m.120); ticari işlerde oran 3095 sayılı Kanun m.2 çerçevesinde belirlenir.

Vergi hukukunda da durum farklı değildir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.13 mücbir sebepleri sınırlı olarak sayar: ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk; yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler; iradesi dışında zorunlu gaybubet; sahibinin iradesi dışındaki sebeplerle defter ve belgelerin elden çıkması. Paranın bir yatırım fonunda kilitli kalması bu sayılanlar arasında yer almaz ve bu yazının hazırlandığı tarihte fon krizi için ilan edilmiş bir mücbir sebep hâli bulunmamaktadır. Bu nedenle kamu borçlarında da yol, borcun beyan edilmesi ve ödeme güçlüğü varsa tecil istenmesidir.

Fon kilidinin hukuken işe yaradığı yer, alacaklıyla yapılacak görüşmedir. Paranızın nerede olduğunu, ne zaman ve hangi sırayla ödenebileceğini gösteren belgeler (hesap dökümü, SPK kararları, tasfiye kuruluşunun bildirimleri) ödeme planı teklifinizi inandırıcı kılar. Bu belgelerin nasıl isteneceği tasfiye bankasına hesap dökümü talep yazısı yazımızda gösterildi. Tasfiyede ne kadar alacağınızı tahmin etmek için tasfiye payı hesaplama aracı kullanılabilir; aracın sonucu, alacaklılara sunacağınız ödeme planının dayanağı olabilir.

Kira: Otuz Gün, Yedi Gün ve İki Haklı İhtar

Kısa cevap: Konut ve çatılı işyeri kirasında kiraya veren, yazılı ihtarla en az otuz gün süre verir; bu sürede ödenirse sözleşme feshedilemez. İcra yoluyla gelirse ödeme emrine itiraz için yedi gün, ödeme için otuz gün vardır. Asıl tehlike, aynı kira yılında iki haklı ihtara sebep olmaktır: kira sonradan ödense bile tahliye davası açılabilir.

Türk Borçlar Kanunu m.315’e göre kiracı, kiralananın tesliminden sonra muaccel olan kira bedelini veya yan gideri ödemezse, kiraya veren kiracıya yazılı olarak bir süre verip bu süre içinde de ödenmemesi hâlinde sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir. Bu süre en az on gün, konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gündür ve yazılı bildirimin kiracıya tebliğinden itibaren işler. Süre içinde birikmiş kiranın tamamı ödenirse fesih hakkı doğmaz. Kiralanan aile konutu ise ihtarın eşe de ayrıca gönderilmesi gerekir (TBK m.349).

Kiraya veren dava açmadan icra yoluna da başvurabilir. İcra ve İflas Kanunu m.269’a göre kira alacağına ilişkin takipte ödeme emri, borcun kanuni süre içinde ödenmemesi hâlinde kiracının kiralanandan çıkarılmasının istenebileceği ihtarını da içerir. Kiracı bu tebliğ üzerine yedi gün içinde itiraz sebeplerini icra dairesine bildirmek zorundadır. Kira bedeli otuz gün içinde ödenmez ve itiraz da edilmezse kiraya veren icra mahkemesinden tahliye isteyebilir (m.269/a). Ödeme emrini aldığınızda bu iki süreyi birlikte takip etmeniz gerekir: itiraz sebepleriniz varsa yedi gün, ödeme için otuz gün.

Fon mağduru kiracı için en ciddi risk TBK m.352/2’dedir. Bu hükme göre kiracı bir kira yılı içinde kira bedelini ödememekle ilgili olarak iki haklı ihtara sebep olmuşsa, kiraya veren kira süresinin, bir yıldan uzun süreli kiralarda ise ihtarların yapıldığı kira yılının bitiminden başlayarak bir ay içinde dava açarak veya icraya başvurarak sözleşmeyi sona erdirebilir. İhtarın haklı olması yeterlidir; kiranın sonradan ödenmesi sonucu değiştirmez. Birkaç ay üst üste geciken kiracı, her ay ihtar alırsa yıl sonunda tahliye riskiyle karşılaşır. Araç, “bu kira yılında bir haklı ihtar daha aldım” seçeneği işaretlendiğinde kira yılı sonundan itibaren bu bir aylık pencereyi gösterir.

Çözüm yazılı ödeme planıdır. Güvence bedeli (depozito) ancak iki tarafın rızasıyla birikmiş kiraya mahsup edilebilir (TBK m.342). Ödeme planı teklifini ihtar gelmeden, fon kilidini gösteren belgelerle ve somut tarihlerle yapmak, hem ihtarın haklılığını tartışılır kılar hem de kiraya verenin dava açma istekliliğini azaltır. Ayrıntılar ve ödeme planı teklifi örneği param fonda kilitli, kiramı ödeyemiyorum yazımızdadır.

Senet (Bono): Beş Gün ve On Gün

Kısa cevap: Senedin ödenmemesi tek başına suç değildir, ama alacaklıya çok hızlı bir takip yolu açar. Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda ödeme emrine itiraz ve şikâyet için beş gün, ödeme için on gün vardır. İtiraz takibi kendiliğinden durdurmaz.

Bono, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda düzenlenen bir kambiyo senedidir ve poliçeye ilişkin hükümler bonoya da uygulanır (TTK m.778). Alacaklı bono için İcra ve İflas Kanunu m.167 vd.’da düzenlenen kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluna başvurabilir. Bu yolda ödeme emri, borçluya on gün içinde borcu ödemesini ihtar eder (İİK m.168). Senedin kambiyo senedi niteliğinde olmadığına ilişkin şikâyet, borca itiraz ve imzaya itiraz ise beş gün içinde icra mahkemesine yapılır (m.168, m.169, m.170). Bu itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; durdurma için icra mahkemesinden ayrıca karar istenir. Borcun ödendiği veya vadenin uzatıldığı itirazı ise ancak resmî veya imzası kabul edilmiş bir belgeyle ispat edilebilir (m.169/a). Bu yüzden alacaklıyla yaptığınız her vade uzatımını ve kısmi ödemeyi imzalı bir belgeyle kayda geçirmelisiniz.

Tüketiciler için önemli bir koruma vardır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.4/5’e göre tüketici işlemlerinde düzenlenen kambiyo senetleri yalnızca nama yazılı olarak ve her taksit için ayrı düzenlenebilir; bu kurala aykırı senetler tüketici bakımından geçersizdir. Mal veya araç alırken verdiğiniz senedin bu şartları taşıyıp taşımadığını kontrol etmek, itiraz sebebinizi belirleyebilir. Bonoda senedi düzenleyen asıl borçluya karşı talepler vadeden itibaren üç yılda zamanaşımına uğrar (TTK m.749, m.778). Ayrıntılar param fonda kilitli, senedimi ödeyemiyorum yazımızdadır.

Çek: Tarih, İbraz Süresi ve Ceza Riski

Kısa cevap: Çekin üzerindeki tarihten önce yapılan ibraz 31.12.2028’e kadar geçersizdir. O tarihten itibaren on gün (başka yerde ödenecekse bir ay) içinde ibraz edilip karşılıksız çıkan çek, keşideci için adli para cezası ve çek yasağı demektir. Karşılıksız kalan bedelin faiziyle ödenmesi kovuşturmayı düşürür.

Hukuken çekin vadesi yoktur; üzerindeki tarih düzenleme tarihidir. Uygulamada ileri tarihli çekler vadeli ödeme aracı gibi kullanılır ve ceza sorumluluğu da bu tarihe göre kurulur. İbraz süresi TTK m.796’da düzenlenmiştir: düzenlendiği yerde ödenecek çek on gün, başka bir yerde ödenecek çek bir ay içinde muhatap bankaya ibraz edilmelidir; bu süreler çekte düzenleme günü olarak gösterilen tarihten başlar. 5941 sayılı Çek Kanunu geçici m.3/5 uyarınca 31.12.2028 tarihine kadar çekin üzerindeki düzenleme tarihinden önce ödenmek için bankaya ibrazı geçersizdir.

Kanuni ibraz süresi içinde ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çek için Çek Kanunu m.5/1, hamilin şikâyeti üzerine keşideci hakkında her bir çek için bin beş yüz güne kadar adli para cezası ve çek düzenleme ile çek hesabı açma yasağı öngörür. Şikâyet süresi, Kanunun yollamasıyla İİK m.347’ye göre fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilden itibaren bir yıldır. Kanunun gösterdiği çıkış kapısı m.6’dır: karşılıksız kalan bedelin kanuni ibraz tarihinden itibaren ticari temerrüt faiziyle tamamen ödenmesi veya hamilin şikâyetten vazgeçmesi hâlinde dava düşer, hüküm kesinleşmişse bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar. Çek hesabını kapatmak ise riski ortadan kaldırmaz; hesap kapatıldıktan sonra süresinde ibraz edilen çekler de karşılıksızdır işlemine tabi tutulur (m.2/10).

Fon mağduru keşideci için pratik sonuç şudur: çekin üzerindeki tarihten ibraz süresinin sonuna kadar olan pencere, hesapta karşılık bulunması gereken dönemdir. Bu dönemde karşılık sağlanamayacaksa hamille, çek tarihinden önce yazılı bir erteleme protokolü yapılmalı ve eski çek geri alınmalıdır. Çek hamilde kaldıkça süresinde ibraz edilebilir. Banka, karşılıksız çıkan her çek yaprağı için 2026’da 16.350 TL’ye kadar ödeme yapmakla yükümlüdür (m.3/3); bu ödeme keşidecinin borcunu azaltmaz, banka ödediği tutarı keşideciden ister. Ayrıntılar param fonda kilitli, çekim karşılıksız çıkacak yazımızdadır.

Kredi: İki Taksit, Otuz Gün ve Bir Aylık İtiraz

Kısa cevap: Tüketici kredisinde banka borcun tamamını ancak birbirini izleyen en az iki taksit ödenmezse ve en az otuz gün süre veren uyarıdan sonra isteyebilir. Ticari kredide bu koruma yoktur; sözleşme çoğu zaman tek taksit gecikmesini yeterli sayar. Bankanın noterle gönderdiği hesap özetine bir ay içinde itiraz edilmezse özet takipte bankanın lehine belge olur.

6502 sayılı Kanun m.28’e göre tüketici kredisinde kredi veren, bütün edimlerini yerine getirmiş olması ve tüketicinin birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi hâlinde, en az otuz gün süre vererek borcun tamamının ödenmesini isteyebilir. Tek taksit gecikmesi borcun tamamını muaccel kılmaz. Taksitlendirilen kredi kartı borcu da tüketici kredisi sayılır (6502 m.22/2). Kredi kartı borçlarında temerrüt faizi akdi faizin yüzde otuz fazlasını geçemez (5464 m.26). Yapılandırma bir hak değil bankanın takdirindeki bir anlaşmadır; ikinci taksit gecikmeden, belgeli ve somut ödeme planıyla istenirse kabul ihtimali yükselir. Talep yazısının örneği kredi yapılandırma ve erteleme talep dilekçesi yazımızdadır.

Ticari kredide borçlu şirket veya tacirdir ve genel kredi sözleşmesinin muacceliyet hükümleri belirleyicidir. Banka muacceliyetten sonra hesabı kat ederek kalan borcun tamamını ister ve takipten önce ihtiyati haciz talep edebilir (İİK m.257). Bu aşamada İİK m.68/b önemli bir süre öngörür: borçlu cari hesap veya vadeli kredi şeklinde işleyen kredilerde kredi veren, hesap özetini noter aracılığıyla gönderir; süresinde gönderilen özetin içeriğine alındığı tarihten itibaren bir ay içinde itiraz etmeyen kredi kullanıcısı, özetin gerçeğe aykırılığını ancak borcunu ödedikten sonra dava edebilir ve özet itirazın kaldırılmasında kullanılabilecek belgelerden sayılır. Yargıtay’ın yerleşik görüşüne göre bu hüküm tüketici kredilerinde uygulanmaz. Şirket kredileri ve kefalet ilişkisi şirketimin parası fonda kilitli, banka kredisini ödeyemiyorum yazımızda ele alındı.

Kredi borcunun fon parasıyla kesişen bir yanı daha vardır: takas. Fondaki paranız kredi borçlu olduğunuz bankaya gelirse, banka bu parayı kredi borcunuza mahsup etmek isteyebilir. TBK m.139’a göre takas ancak karşılıklı ve muaccel para borçları arasında yapılabilir ve takas iradesinin karşı tarafa bildirilmesi gerekir (m.143). Taksitleri düzenli ödenen bir krediye banka, gelen tasfiye ödemesini tek taraflı mahsup edemez; yalnızca vadesi geçmiş taksitler takasa konu olabilir. Bu da taksitleri zamanında ödemenin tasfiye parasını korumak bakımından ayrı bir önemi olduğunu gösterir. Konu tasfiye param hesabıma yattı, banka kredi borcuma mahsup etti yazımızda anlatıldı.

Vergi ve SGK: Tecil, Yedi Gün ve On Beş Gün

Kısa cevap: Vergi ve prim borcu vadesinde ödenmezse gecikme zammı işler. Ödeme güçlüğü varsa yol, beyanname ve bildirgeleri süresinde verip tecil istemektir. Ödeme emri gelirse yedi gün içinde ödeme veya mal bildirimi yapılmalı; vergi borcunda ödeme emrine karşı on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m.48, kamu alacağının vadesinde ödenmesi veya haciz yoluyla tahsili borçluyu çok zor duruma sokacaksa, borçlunun yazılı talebi üzerine alacağın tecil edilebileceğini düzenler. 2026’da yapılan değişikliklerle azami tecil süresi 72 aya çıkarıldı ve teminat aranmayan tutar 10.000.000 TL olarak belirlendi; ayrıntılar ve başvuru dilekçesi iskeleti vergi ve SGK borcu rehberimizdedir. Tecil bir af değildir; borç silinmez, yalnızca ödeme zamana yayılır ve gecikme zammı yerine tecil faizi uygulanır. Tecil başvurusunun en güçlü olduğu an, ödeme emri gelmeden, vadeden önceki andır.

Vadesinde ödenmeyen kamu alacağı için borçluya ödeme emri tebliğ edilir; borçlu yedi gün içinde borcunu ödemek veya mal bildiriminde bulunmak zorundadır (6183 m.55). Ödeme emrine karşı borcun olmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiasıyla tebliğden itibaren on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir (m.58). Vergi veya ceza ihbarnamesine karşı dava süresi ise vergi mahkemesinde otuz gündür (İYUK m.7/1). Şirketin kamu borcu şirketten tahsil edilemezse kanuni temsilcilerin ve limited şirket ortaklarının şahsi sorumluluğu gündeme gelir (6183 m.35 ve mükerrer m.35). Bu nedenle şirket yöneticileri için vergi borcu, kişisel malvarlığını ilgilendiren bir borçtur.

SGK primleri, ilgili olduğu ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenir; süresinde ödenmeyen prime gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanır (5510 m.88, m.89). Prim ödenemese bile aylık prim ve hizmet belgelerinin süresinde verilmesi, sonraki tecil başvurusu ve teşvikler bakımından önemlidir. SGK alacakları 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir; ödeme emrinde yedi günlük ödeme veya mal bildirimi süresi burada da geçerlidir. 6183 sayılı Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir (5510 m.88). SGK ödeme emrine karşı dava süresi uygulamada yedi gün olarak kabul edildiğinden araç bu süreyi ihtiyaten yedi gün gösterir.

İcra Takibi Gelirse: Ödeme Emri, İtiraz ve Haciz Sınırları

Kısa cevap: Genel icra takibinde ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edilebilir; itiraz takibi durdurur. İtiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz istenebilir. Maaşın dörtte birinden fazlası haczedilemez; emekli aylığı rızanız olmadan haczedilemez; hâlinize uygun eviniz haczedilemez.

İlamsız takipte ödeme emri, borçluya borcu yedi gün içinde ödemesini ihtar eder (İİK m.60). Borca veya imzaya itiraz etmek isteyen borçlu, itirazını sebepleriyle birlikte ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine bildirir (m.62/1); süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Ödeme emrine itiraz etmeyen borçlu, ödeme süresi içinde mal beyanında bulunmak zorundadır (m.74); mal beyanında bulunmamak alacaklının şikâyeti üzerine tazyik hapsi yaptırımı doğurabilir (m.337). İtirazınızdan sonra alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir (m.67) veya elinde İİK m.68’de sayılan belgelerden biri varsa altı ay içinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir (m.68).

Takip kesinleşirse haciz aşamasına geçilir. Haczin üç önemli sınırı vardır: maaş ve ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez (İİK m.83); emekli aylığı, borçlunun muvafakati olmadıkça haczedilemez (5510 m.93); borçlunun hâline münasip evi haczedilemez (İİK m.82/12). Haciz sırasında veya satıştan önce icra dairesinde taksitle ödeme taahhüdünde bulunmak da mümkündür (İİK m.111). Fon payınız veya tasfiye alacağınız da haczedilebilir: alacaklı, tasfiyeyi yürüten bankaya haciz ihbarnamesi gönderterek size yapılacak ödemenin icra dairesine yapılmasını sağlayabilir (İİK m.89). Borçların genel olarak ödenemeyeceği bir tablo ortaya çıkarsa konkordato gibi toplu çözüm yolları gündeme gelir; konkordato talebi üzerine verilen geçici mühlet süresince borçluya karşı takip yapılamaz ve önceden başlamış takipler durur (İİK m.294). Bu yolun şartları borçlu şirket, konkordato ve iflas yazımızda anlatıldı.

Tek Tabloda Bütün Süreler

Aşağıdaki tablo, aracın hesapladığı bütün süreleri borç türüne göre bir arada gösterir. Başlangıç sütunundaki olay gerçekleşmeden süre işlemez; bu yüzden örneğin bir ödeme emri gelmemişse o satırdaki süreler sizin için henüz başlamamıştır.

Hangi Borca Öncelik Vermeli?

Kısa cevap: Kanun özel alacaklılar arasında bir ödeme sırası koymaz; sıra ancak haciz ve iflas aşamasında devreye girer. Borçlu için doğru öncelik, ödenmemenin sonucuna göre belirlenir: kişisel ceza ve şahsi sorumluluk doğuran borçlar önce, faiz dışında sonucu olmayan borçlar sonra gelir.

Borçlunun elindeki sınırlı parayı hangi alacaklıya ödeyeceğine kural olarak kendisi karar verir. Birden fazla borç aynı alacaklıya karşıysa, borçlu ödeme sırasında hangi borcu ödediğini bildirebilir (TBK m.101-103). Öncelik sırası belirlenirken bakılması gereken ölçüt, ödenmemenin sonucudur. Aşağıdaki tablo bu sonuçları karşılaştırır. Tablo genel bir yol göstericidir; somut durumda borcun tutarı, alacaklının tutumu ve teminatlar sırayı değiştirebilir.

Fon parası geldiğinde de sıra önemlidir. Tasfiye ödemesini alırken faiz ve fark haklarınızı saklı tutan ihtirazi kayıt beyanını unutmayın (ihtirazi kayıt beyanı örneği). Ödeme kredi borçlu olduğunuz bankaya gelecekse, vadesi geçmiş taksitleri önceden kapatmak takas riskini azaltır. Takip kesinleşmiş bir borcunuz varsa, alacaklının tasfiye alacağınıza haciz koydurabileceğini hesaba katarak ödeme planını alacaklıyla önceden yazılı hâle getirin.

Sık Yapılan Hatalar

1. Fon kilidini alacaklıya karşı bir savunma sanmak. Para borcunda ödeme güçlüğü borcu ertelemez; temerrüt ve faiz işler (TBK m.117, m.120).
2. Tebliğ tarihini yanlış saymak. e-Tebligatta süre, bildirimin okunduğu günden değil, ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonundan işler (Tebligat Kanunu m.7/a).
3. Kambiyo takibinde yedi gün beklemek. Senet ve çek takibinde itiraz süresi beş gündür (İİK m.168).
4. İtirazın takibi her zaman durdurduğunu sanmak. Kambiyo takibinde itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; durdurma kararı ayrıca istenir.
5. Sözlü vade uzatımına güvenmek. Senette ödeme ve vade uzatımı ancak resmî veya imzası kabul edilmiş belgeyle ispat edilir (İİK m.169/a).
6. Çeki karşılamak için yeni çek yazmak veya çek hesabını kapatmak. Her yeni çek yeni bir ceza riskidir; hesabın kapatılması karşılıksızdır işlemini engellemez (5941 m.2/10).
7. Aynı kira yılında birden fazla ihtara sebep olmak. İki haklı ihtar, kira sonradan ödense bile tahliye sebebidir (TBK m.352/2).
8. Beyannameyi vermemek. Ödeme güçlüğü beyan ödevini kaldırmaz; beyan edilmeyen vergi ayrıca ceza doğurur.
9. Noterden gelen hesap özetini görmezden gelmek. Bir ay içinde itiraz edilmeyen özet takipte bankanın elinde güçlü bir belgeye dönüşür (İİK m.68/b).
10. Mal beyanında bulunmamak. Alacaklının şikâyeti üzerine tazyik hapsi yaptırımı doğabilir (İİK m.337).

Önemli Kavramlar

Temerrüt

Muaccel borcun zamanında ödenmemesi. Belirli vade gününde ödenmeyen borçta ihtar gerekmeden doğar (TBK m.117/2).

Muacceliyet

Borcun istenebilir hâle gelmesi. Tüketici kredisinde borcun tamamının muaccel olması iki ardışık taksit gecikmesine ve otuz günlük uyarıya bağlıdır (6502 m.28).

Tebliğ tarihi

Sürelerin başladığı tarih. Muhtara bırakılan tebligatta ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı gün, e-Tebligatta ulaşmayı izleyen beşinci günün sonudur.

Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu

Bono, poliçe ve çeke dayanan hızlı takip yolu; itiraz süresi beş, ödeme süresi on gündür (İİK m.167-170).

Kanuni ibraz süresi

Çekin bankaya sunulması gereken süre; düzenlendiği yerde on gün, başka yerde bir aydır (TTK m.796).

Haklı ihtar

Kira borcu gerçekten ödenmemişken yapılan yazılı ihtar. Aynı kira yılında iki haklı ihtar tahliye sebebidir (TBK m.352/2).

Tecil

Kamu alacağının ödeme güçlüğü içindeki borçlu için faiz karşılığında ertelenmesi veya taksitlendirilmesi (6183 m.48).

Gecikme zammı

Vadesinde ödenmeyen kamu alacağına uygulanan aylık zam (6183 m.51).

Mal beyanı

Ödeme emrine itiraz etmeyen borçlunun ödeme süresi içinde malvarlığını bildirmesi (İİK m.74).

Takas

Karşılıklı ve muaccel para borçlarının birbirinden düşülmesi; iradenin bildirilmesiyle gerçekleşir (TBK m.139, m.143).

Sıkça Sorulan Sorular

Param fonda kilitli; borçlarımı ödemesem hukuken korunur muyum?

Hayır. Fon kilidi para borcunu ertelemez ve vergi hukukunda mücbir sebep sayılmaz. Belirli vade gününde ödenmeyen borçta temerrüt kendiliğinden doğar (TBK m.117/2) ve temerrüt faizi işler (m.120). Çözüm, alacaklıyla yazılı ödeme planı veya kamu borcunda tecildir.

Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?

Genel icra takibinde yedi gündür (İİK m.62/1). Senet veya çeke dayanan kambiyo takibinde itiraz ve şikâyet süresi beş gündür (m.168). Kira alacağı için tahliye ihtarlı ödeme emrinde itiraz süresi yedi gün, ödeme süresi otuz gündür (m.269).

e-Devlet’ten gelen tebligatta süre ne zaman başlar?

Elektronik tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m.7/a). Süre, bildirimi okuduğunuz günden değil bu tarihten itibaren işler.

Kiramı otuz günlük süre içinde ödersem tahliye riski kalır mı?

O ihtar nedeniyle fesih yapılamaz. Ancak ihtar haklıysa sayılır; aynı kira yılında ikinci bir haklı ihtar alırsanız kiraya veren kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde tahliye davası açabilir (TBK m.352/2).

Senedi ödeyemezsem hapis cezası var mı?

Senedin ödenmemesi tek başına suç değildir. Ancak alacaklı kambiyo takibiyle hızlı haciz yoluna gidebilir. Mal beyanında bulunmamak ise alacaklının şikâyeti üzerine tazyik hapsi yaptırımı doğurabilir (İİK m.337).

Çekimin tarihi geldi, hesapta para yok; ne yapmalıyım?

Çek tarihinden önce hamille yazılı bir erteleme protokolü yapıp çeki geri almak en güvenli yoldur. Karşılıksız çıkarsa, karşılıksız kalan bedelin kanuni ibraz tarihinden itibaren ticari temerrüt faiziyle ödenmesi veya hamilin şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürür (5941 m.6).

Hamil çeki tarihinden önce bankaya götürürse ne olur?

31.12.2028’e kadar çekin üzerindeki tarihten önce ödenmek için bankaya ibrazı geçersizdir (5941 geçici m.3/5). Bu ibraza dayanarak karşılıksızdır işlemi yapılamaz ve ceza sorumluluğu doğmaz.

Tek kredi taksidim gecikti; banka bütün borcu isteyebilir mi?

Tüketici kredisinde hayır. Banka borcun tamamını ancak birbirini izleyen en az iki taksit ödenmezse ve en az otuz gün süre veren uyarıdan sonra isteyebilir (6502 m.28). Ticari kredide ise sözleşme hükümleri belirleyicidir ve tek taksit yeterli sayılabilir.

Bankanın noterden gönderdiği hesap özetine ne kadar sürede itiraz etmeliyim?

Ticari kredide hesap özetinin içeriğine alındığı tarihten itibaren bir ay içinde itiraz edilmelidir (İİK m.68/b). İtiraz edilmeyen özetin gerçeğe aykırılığı ancak borç ödendikten sonra dava edilebilir. Yargıtay’a göre bu hüküm tüketici kredilerinde uygulanmaz.

Vergi borcumu ödeyemiyorum; ne zaman tecil istemeliyim?

En iyisi vadeden önce, belgeleriyle birlikte. Tecil ödeme emrinden sonra da istenebilir, ama takip başlamadan yapılan başvuru daha kontrollüdür (6183 m.48). Beyannameyi ödeyemeseniz de süresinde verin.

Vergi ödeme emri geldi; kaç günüm var?

Yedi gün içinde ödeme veya mal bildirimi yapılmalıdır (6183 m.55). Borcun olmadığı, ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiasıyla on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir (m.58).

Maaşımın tamamı haczedilebilir mi?

Hayır. Maaş ve ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez (İİK m.83). Emekli aylığı, borçlunun muvafakati olmadıkça haczedilemez (5510 m.93). Borçlunun hâline münasip evi de haczedilemez (İİK m.82/12).

Fondaki paramı alacaklılarım haczedebilir mi?

Evet. Takip kesinleşmişse alacaklı, tasfiyeyi yürüten bankaya haciz ihbarnamesi gönderterek size yapılacak ödemenin icra dairesine yapılmasını sağlayabilir (İİK m.89). Kredi borçlu olduğunuz bankaya gelecek ödemede ise muaccel borçlar için takas gündeme gelir (TBK m.139).

Takvimi telefonuma nasıl eklerim?

Takvimi oluşturduktan sonra “Takvime aktar (.ics)” düğmesine basın. İnen dosyayı açtığınızda telefonunuzun veya bilgisayarınızın takvim uygulaması kritik tarihleri üç gün önceden hatırlatmalı olarak ekler. Geçmiş tarihler dosyaya eklenmez.

İlgili Rehberler

• Param fonda kilitli, kiramı ödeyemiyorum
• Param fonda kilitli, senedimi ödeyemiyorum
• Param fonda kilitli, çekim karşılıksız çıkacak
• Param fonda kilitli, vergi ve SGK borcumu ödeyemiyorum
• Kredi çekip fona yatırdım, taksitleri ödeyemiyorum
• Kredi yapılandırma ve erteleme talep dilekçesi
• Şirketimin parası fonda kilitli, banka kredisini ödeyemiyorum
• Tasfiye param hesabıma yattı, banka mahsup etti
• Borçlu şirket, konkordato ve iflas
• Fon uyuşmazlığı süre hesaplama aracı
• Fon mağduru yol seçici
• Tasfiye payı hesaplama aracı
• Fon mağduru dilekçe ve ihtarname örnekleri
• Fon tasfiyesi hukuk rehberi