Bankaya Kredi Yapılandırma ve Erteleme Talep Dilekçesi Örneği 2026 (Param Fonda Kilitli): Tüketici Kredisi, Muacceliyet Uyarısına Cevap, Kredi Kartı ve KMH, Kefil Katılımı ve Şirket Kredisi — 6502 m.26-29, TBK m.183, 584, 598, BDDK Yönetmeliği m.7

Parası fonda kilitli olduğu için kredi taksidini ödeyemeyecek yatırımcının kanuni bir “yapılandırma hakkı” yoktur. Yapılandırma, bankanın takdirindeki yeni bir anlaşmadır. Kanun ise bankanın tek başına yapabileceklerini sınırlar. Belirli süreli tüketici kredisinin şartları tüketici aleyhine tek taraflı değiştirilemez (6502 m.26/1). Banka borcun tamamını ancak birbirini izleyen en az iki taksit ödenmezse ve en az otuz gün süre veren bir muacceliyet uyarısından sonra isteyebilir (6502 m.28/1). Tasfiye ödemesi geldiğinde yapılan kısmi erken ödemede faiz ve maliyet indirimi zorunludur (m.27). Yapılandırma sırasında açık talebiniz olmadan kredi sigortası yaptırılamaz (m.29). Banka da yapılandırma kararından önce geri ödeme kapasitenizi değerlendirmek zorundadır (BDDK Kredilerin Sınıflandırılması Yönetmeliği m.7/10). Bu yüzden başvuru “ödeyemiyorum” cümlesiyle değil; gelir belgesi, fon blokesinin kanıtı, tasfiye takvimi ve somut bir ödeme planıyla yapılır. BDDK’nın Ocak 2026’da açtığı 48 aylık yapılandırma imkânı 29 Nisan 2026’da sona erdi; bugün kullanılabilecek yol bankayla ikili anlaşmadır. Bu sayfada beş örnek metin var: tüketici kredisi, muacceliyet uyarısına cevap, kredi kartı ve KMH, kefil katılımı ve şirket kredisi. Protokol imzalanmadan önce bakılacak kontrol listesi de sayfanın sonunda.

Yapılandırma Bir Hak mı? Kanunun Verdiği ve Vermediği

Kısa cevap: Yapılandırma bir hak değil, bir müzakeredir. Ancak kanun, bankanın tek taraflı yapabileceklerini sınırlar ve dilekçenin içeriğini belirler. İyi bir dilekçe bu sınırları bilen bir teklif metnidir.

Kredi borcu bir para borcudur ve para borcu imkânsızlaşmaz. Fonun kilitli olması TBK m.136 anlamında ifa imkânsızlığı sayılmaz; hukuken yalnızca bir ödeme güçlüğüdür. Aşırı ifa güçlüğü (TBK m.138) ise sözleşme yapıldığı sırada öngörülmeyen olağanüstü bir durumun edimler arasındaki dengeyi borçlu aleyhine bozmasını arar. Kredinin nasıl kullanılacağına ilişkin risk borçluda kaldığından, fon kilidi nedeniyle kredi sözleşmesinin mahkemece uyarlanması dürüst bir değerlendirmeyle düşük ihtimaldir. Para borcunda mücbir sebep savunmasının neden işlemediğini şirketimin parası fonda kilitli: tedarikçi, çek ve kira borçları yazımızda ayrıntılı anlattık. Bu nedenle bankaya verilecek dilekçe bir hak talebinden çok, hukuki sınırları bilen bir teklif metnidir.

Kanun bu teklifin zeminini yatırımcı lehine dört noktada çizer. Birincisi, belirli süreli tüketici kredisinde faiz oranı sabittir ve sözleşmenin şartları tüketici aleyhine değiştirilemez (6502 m.25/1, m.26/1). Banka yapılandırmayı gerekçe gösterip mevcut sözleşmenin faizini tek taraflı artıramaz. Yeni bir faiz ancak sizin yazılı onayınızla kurulan yeni bir anlaşmayla uygulanabilir. İkincisi, taksitle ödenen tüketici kredisinde borcun tamamının muaccel kılınması ağır şartlara bağlıdır: kredi verenin bütün edimlerini ifa etmiş olması, tüketicinin birbirini izleyen en az iki taksidi ödememesi ve en az otuz gün süre veren bir uyarı (6502 m.28/1). Muaccel kılınan taksitlerin hesabında faiz, komisyon ve benzeri masraflar dikkate alınmaz (m.28/2). Konut kredisinde de aynı koruma vardır (m.34). Üçüncüsü, tüketici vadesi gelmemiş taksitleri veya borcun tamamını erken ödeyebilir ve kredi veren erken ödenen tutara göre faiz ve diğer maliyetlerde indirim yapmak zorundadır (m.27). Dördüncüsü, tüketicinin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla verilmiş açık talebi olmadan kredi ile ilgili sigorta yaptırılamaz (m.29). Ücretli her ürün ve hizmet için de finansal tüketicinin onayı aranır (TCMB’nin Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usûl ve Esaslar Hakkında Tebliği, Sayı: 2020/7, m.5).

Bankanın yapılandırmaya nasıl baktığını ise BDDK’nın Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliği (RG 22.06.2016) belirler. Yönetmelik m.7/1 yeniden yapılandırmayı şöyle tanımlar: finansal güçlük içindeki ya da güçlüğe düşme ihtimali bulunan borçluya, güçlük yaşamayan borçluya tanınmayacak bir imtiyaz olarak kredi koşullarının değiştirilmesi veya kredinin kısmen ya da tamamen yeniden finanse edilmesi. m.7/10 ise bankanın yapılandırma kararı vermeden önce borçlunun geri ödeyebilme kapasitesini değerlendirmesini zorunlu tutar. Yapılandırılan kredi en az bir yıl izlenir ve bu dönemde anapara veya faiz ödemesinde otuz günü aşan gecikme olmaması aranır. Doksan günü aşan gecikme kural olarak kredinin donuk alacak sayılmasına yol açar. Bu hükümler dilekçenin içeriğini belirler: banka kapasite değerlendirmesini dosyaya koyacağı belgelerle yapar. Gelir belgesi, bütçe ve tasfiye takvimi eklenmemiş bir talep, şube düzeyinde güçlükle ilerler.

Genel bir yapılandırma kararı da şu an yok. BDDK’nın 29 Ocak 2026 tarihli ve 11366 sayılı Kurul Kararı, dönem borcu ödenmemiş bireysel kredi kartları ile karar tarihinden önce kullandırılmış ve otuz günü aşan gecikmesi bulunan ihtiyaç kredilerinin azami 48 ay vadeyle yeniden yapılandırılmasına izin veriyordu. Bu imkân, karar tarihinden itibaren üç ay içinde yapılan başvurularla sınırlıydı. Eylül 2026’da fon kilidi nedeniyle ödeme güçlüğüne düşen yatırımcı bu karardan yararlanamaz. Bu yazının hazırlandığı 28 Eylül 2026 itibarıyla, BDDK’nın veya Türkiye Bankalar Birliği’nin fon kilidinden etkilenen yatırımcılara özel bir erteleme ya da yapılandırma kararı açıkladığına dair bir duyuruya rastlamadık. Böyle bir karar açıklanırsa bu sayfayı güncelleyeceğiz.

Ne Zaman Başvurulur? Taksit Takvimine Göre Aşamalar

Kısa cevap: En doğru zaman ilk taksit vadesinden öncesidir. Her gecikme aşamasında hem bankanın pazarlık gücü artar hem de kullanılacak dilekçe değişir.

Kredi sözleşmelerinde taksit günleri önceden belirlenmiştir. Bu yüzden borçlu, vade gününün geçmesiyle ayrıca ihtara gerek olmadan temerrüde düşer (TBK m.117/2). Temerrüdün ilk sonuçları gecikme faizi ve kredi kaydıdır. Tüketici kredisinde tek bir taksidin gecikmesi borcun tamamını muaccel kılmaz; banka ancak ikinci ardışık taksit de ödenmezse otuz gün süre veren uyarıyı gönderebilir. Bu otuz gün, yatırımcıya kanunun tanıdığı son müzakere penceresidir. Süre içinde gecikmiş taksitler ödenir ya da bankayla yazılı bir plan yapılırsa muacceliyet doğmaz.

Zamanlamanın bir önemi daha var: muacceliyet, tasfiye parasını da riske atar. Takas ancak iki borç da muaccelse yapılabilir (TBK m.139). Taksitleri düzenli ödenen bir kredi için banka, hesabınıza gelen tasfiye ödemesini kredinin kalan borcuna tek taraflı mahsup edemez; yalnızca vadesi geçmiş taksitler takasa konu olabilir. Muacceliyet gerçekleştiğinde ise kalan borcun tamamı takasa açılır. Muacceliyeti önlemek bu yüzden aynı zamanda tasfiye parasını korumaktır. Ayrıntıyı banka tasfiye paramı kredi borcuma mahsup etti yazımızda anlattık.

Hangi Talep? Erteleme, Ödemesiz Dönem, Vade Uzatma, Refinansman

Kısa cevap: Talebin türü; yeni bir sözleşme kurulup kurulmayacağını, kefilin durumunu ve toplam maliyeti belirler. Fon tasfiyesi süren yatırımcı için en uygun talep çoğu zaman, tasfiye takvimine bağlı bir bekleme ile kısmi kapamanın birlikte istenmesidir.

Bankalar yapılandırmayı iki yoldan yapar: mevcut sözleşmeye ek bir protokolle ya da eski krediyi kapatıp yeni kredi kullandırarak (refinansman). Hukuki sonuçları farklıdır. Yeni bir borçla mevcut borcun sona erdirilmesi, yani yenileme, ancak tarafların bu yöndeki açık iradesiyle olur (TBK m.133/1). Refinansmanda eski kredi ödenerek kapatıldığı için eski borç sona erer ve hangi sebeple olursa olsun asıl borç sona erince kefil de borcundan kurtulur (TBK m.598/1). Banka bu yüzden refinansmanda yeni kefalet ister. Yeni kefalet de el yazısı, azami miktar ve eş rızası şartlarına tabidir (TBK m.583, m.584). Yeni tüketici kredisi sözleşmesinin yazılı kurulması ve öncesinde sözleşme öncesi bilgi formunun verilmesi gerekir (6502 m.22/3, m.23). Ek protokolle yapılan erteleme ise mevcut sözleşmeyi ayakta tutar. Ancak kefilin katılmadığı ve onun sorumluluğunu ağırlaştıran bir değişikliğin kefile karşı ileri sürülmesi tartışmalıdır. Bu nedenle kefilin yazılı katılımı hem banka hem borçlu için güvencedir.

Ödemesiz dönemin maliyeti çoğu zaman gözden kaçar. Bu dönemde anapara ödenmez ama faiz işlemeye devam eder ve biriken faiz, dönem sonunda taksitlere dağıtılır. Tüketici işlemlerinde bileşik faiz yasaktır (6502 m.4). Biriken faizin anaparaya eklenip ona da faiz yürütülmesinin bu yasakla ilişkisi, özellikle yapılandırma yeni bir sözleşmeyle yapıldığında tartışmaya açıktır. Bu yüzden protokol imzalanmadan önce dönem faizinin tutarı ve hesap yöntemi yazılı olarak istenmelidir. Aşağıdaki hesap, sırf karşılaştırma için varsayımsal bir örnektir; gerçek oran kendi sözleşmenizde yazılıdır.

Tasfiye Parasını Teminat Olarak Sunmak: Mahsup Muvafakati, Temlik ve Rehin

Kısa cevap: Tasfiye parasının bir kısmının krediye gideceğinden emin olan banka ertelemeyi daha kolay kabul eder. Ancak bu güvence paranın tamamını bankaya bağlamamalı; tutar veya oranla sınırlanmalı ve yalnızca yapılandırma kabul edilirse geçerli olmalıdır.

Kilitli fonun yatırımcıya sağladığı tek pazarlık gücü, gelecekte gelecek tasfiye ödemesidir. Sermaye Piyasası Kurulu, 17 Eylül 2026 tarihli ve 57/1707 sayılı kararıyla fonların işleme kapatılmasına ve tasfiyesine, 57/1708 sayılı kararıyla da tasfiyenin usul ve esaslarına karar verdi. Tasfiye süresi, 20 Eylül 2026 tarihli ve 59/1710 sayılı kararla fonun KAP’taki tasfiye duyurusundan itibaren en fazla altı ay olarak belirlendi. Ödemeler nakit oluştukça kademeli yapılır; takvimin nasıl işlediğini fon param ne zaman hesabıma yatar yazımızda çıkardık. Bu takvim bankanın “ne zaman ve en az ne kadar” sorusuna cevap verir. Tasfiye listesinde olmayan ve yalnızca işleme kapalı kalan fonlarda ise ödeme tarihi belirsizdir. Orada fonun teminat değeri düşüktür ve talep gelir üzerine kurulmalıdır. Payınıza düşecek tutarı ve dağıtım dökümünü tasfiye kuruluşundan istemek için tasfiye bankasına hesap dökümü talep yazısı örneğini kullanabilirsiniz; bankaya sunulacak planın rakamları o cevaba dayanır.

Bankaya bu güvenceyi vermenin üç hukuki aracı vardır. Birincisi mahsup muvafakatidir. Takas kural olarak iki borcun da muaccel olmasını ve takas iradesinin bildirilmesini gerektirir (TBK m.139, m.143). Saklanan değerlerin bedeline ilişkin alacakların ancak alacaklının rızasıyla takas edilebileceğine dair TBK m.144/1 hükmü de, tasfiye nakdi bakımından yatırımcının elindeki önemli bir savunmadır. Mahsup muvafakati, bu savunmadan belirli bir tutar için bilerek vazgeçmek demektir. Bu yüzden muvafakat oranla veya tutarla sınırlanmalı, hangi ödemeleri kapsadığı yazılmalı ve yapılandırmanın kabulüne bağlanmalıdır. İkincisi alacağın temlikidir. Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, alacağını borçlunun rızasını aramadan devredebilir (TBK m.183/1). Devir yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz (TBK m.184/1). Temlik, bankayı tasfiye ödemesinin doğrudan alacaklısı yapar. Bu nedenle mutlaka “teminat amaçlı” ve kredi borcuyla sınırlı kurulmalı, borcu aşan kısmın yatırımcıya kalacağı açıkça yazılmalıdır. Ödemeyi yapacak kuruluşun temlik bildirimini nasıl işleyeceği ise önceden yazılı olarak sorulmalıdır. Üçüncüsü rehindir. Katılma payı üzerinde rehin, TMK m.954-955 kapsamında yazılı rehin sözleşmesi ve MKK nezdindeki rehin kaydıyla kurulur. Rehinli alacaklı, borç ödenmezse payın mülkiyetini kendiliğinden edinemez (TMK m.949). Fon rehninin tasfiye bakiyesine etkisini fon katılma payı rehinli kredi yazımızda anlattık.

Krediyi veren banka fonu size satan bankaysa ayrıca dikkatli olmak gerekir. Bu durumda yatırım hesabınız zaten bankadadır ve banka mahsup muvafakatiyle yetinebilir. Ancak aynı banka, fon satışındaki uygunluk ve bilgilendirme yükümlülükleri bakımından muhtemel bir davalıdır. Yapılandırma protokolüne konacak genel bir ibra veya feragat cümlesi, uygunsuz satış talebinizi ortadan kaldırabilir (TBK m.132). Bu yüzden dilekçede ve protokolde fon satışından doğan hakların saklı olduğu açıkça yazılmalıdır. Uygunsuz satış iddiası varsa ayrıca fonu satan bankaya ihtarname gönderilmeli, tasfiye ödemesi alınırken de ihtirazi kayıt beyanı verilmelidir. Kredi fon almak için aynı bankanın kampanyasıyla kullandırıldıysa, 6502 m.30’daki bağlı kredi hükümleri de tartışılabilir. Bağlı kredi, bir mal veya hizmetin tedarikini finanse eden ve onunla ekonomik birlik oluşturan kredidir. Mal veya hizmete ilişkin ifa sorunlarında satıcı, sağlayıcı ve kredi veren müteselsilen sorumludur. Kredi verenin sorumluluğu ise teslim veya ifa tarihinden itibaren bir yıl ve kullandırılan kredi tutarıyla sınırlıdır (m.30/4). Katılma payı satışının bu anlamda bir hizmet sayılıp sayılmayacağı ve fon kilidinin ifa sorunu olup olmadığı tartışmalıdır. Yatırımcının tüketici sayılıp sayılmayacağı da ayrıca değerlendirilir; bunu fon yatırımcısı tüketici mi yazımızda ele aldık. Bu yüzden bağlı kredi iddiası dilekçede yalnızca hakların saklı tutulması cümlesinde yer almalı, ödeme planının dayanağı yapılmamalıdır.

Örnek 1: Tüketici Kredisi İçin Erteleme ve Yapılandırma Talebi (Temerrütten Önce)

Bu metin, taksitlerini bugüne kadar ödemiş ve ilk gecikmeden önce ya da ilk günlerinde bankaya başvuran bireysel yatırımcı içindir. Her paragraf bir dayanakla başlar. Böylece şube çalışanı talebi kredi komitesine iletirken hangi belgenin neyi kanıtladığını görür. Köşeli parantezleri kendi bilgilerinizle doldurun, size uymayan seçenekleri silin.

Üçüncü talepteki kısmi ödemeye dikkat edin. Alacaklı, borcun tamamı belirli ve muaccel olduğunda kısmi ödemeyi kabul etmeyebilir (TBK m.84/1); vadesi gelmiş bir taksidin bir kısmının ödenmesi de bu kurala tabidir. Kısmi ödemenin kabulünü yazılı istemek hem iyi niyetinizi belgeler hem de kısmi ödemenin hangi borca sayılacağını tartışmasız kılar. Kısmi ödemeyi, dekontun açıklamasına kredi numarasını ve “[tarih] vadeli taksite mahsuben” ifadesini yazarak yapın.

Örnek 2: Muacceliyet Uyarısına Cevap ve Yapılandırma Talebi

Kısa cevap: Muacceliyet uyarısı geldiyse elinizde otuz gün vardır. Bu sürede gecikmiş taksitleri öderseniz ya da bankayla yazılı bir plan yaparsanız kalan borcun tamamı muaccel olmaz. Cevap yazısı, uyarının kanuni şartları taşıyıp taşımadığını da denetler.

Uyarıyı aldığınız gün dört noktayı kontrol edin. İlki, birbirini izleyen iki taksidin gerçekten ödenmemiş olmasıdır. Aradaki bir taksit kısmen ödenmişse veya ödemeler farklı taksitlere sayılmışsa, “ardışık iki taksit” şartı tartışmalı hâle gelebilir. İkincisi, uyarıda en az otuz günlük süre verilmiş olmasıdır. Daha kısa süre veren bir uyarı m.28/1’deki şartı karşılamaz. Üçüncüsü, muaccel kılınacağı bildirilen tutarın içeriğidir. Vadesi gelmemiş taksitlere ait faiz, komisyon ve benzeri masraflar bu tutara eklenemez (m.28/2). Dördüncüsü, kredi verenin kendi edimlerini ifa etmiş olmasıdır. Bu şart tüketici kredisinde çoğu zaman sorun çıkarmaz, ancak kredinin tamamı kullandırılmamışsa önem kazanır. Konut kredisinde aynı şartlar m.34/1’de düzenlenmiştir.

Muacceliyetten sonra banka hesap özetini noter aracılığıyla gönderirse, sekiz gün içinde itiraz edilmeyen özet kesinleşir (İİK m.68/b). İcra takibinde ödeme emrine itiraz süresi yedi gündür (İİK m.62). Bu süreler, yapılandırma görüşmesi sürüyor diye durmaz. Görüşme devam ederken gelen her tebligatı ayrıca süresinde cevaplayın.

Örnek 3: Kredi Kartı ve KMH Borcunun Taksitli Krediye Dönüştürülmesi Talebi

Kısa cevap: Fon alımı kredi kartı veya kredili mevduat hesabıyla finanse edildiyse, borcun sabit taksitli bir tüketici kredisine dönüştürülmesini istemek çoğu zaman lehinizedir. Dönüştürme hem faizi sabitler hem de borcu 6502 m.28’deki muacceliyet korumasına sokar.

Kredi kartı sözleşmeleri, ödemenin faiz veya benzeri bir menfaat karşılığında üç aydan uzun süre ertelenmesi ya da taksitle ödeme imkânı sağlanması hâlinde tüketici kredisi sözleşmesi sayılır (6502 m.22/2). Kredili mevduat hesabı ise vadesiz hesabın eksi bakiyesiyle işler. Faizi dönemsel tahakkuk eder ve limitin kapatılması hâlinde bakiye kısa sürede istenebilir. Kanun, tüketicinin açık talebi olmadan ayrı bir kredili mevduat hesabı açılmasını da yasaklar (6502 m.31/2). Her iki üründe de bankaların yaygın uygulaması, borcu belirli vadeli ve taksitli bir tüketici kredisine dönüştürmektir. Bu dönüşümde yeni bir kredi sözleşmesi kurulduğu için sözleşme öncesi bilgi formu ve yazılı şekil şartları uygulanır (6502 m.22/3, m.23). Tüketici kredilerinin azami vadesi BDDK düzenlemeleriyle, kredi kartı ve kredili mevduat hesabı faizlerinin üst sınırı ise TCMB tarafından belirlenir. Bankanın önerdiği vadenin ve faizin dayanağını yazılı sorun.

Kefil ve Eş: Yapılandırmaya Nasıl Katılır?

Kısa cevap: Kefil yapılandırmanın dışında kalırsa iki sorun doğar. Refinansmanda eski kefalet sona erer ve banka yeni kefil ister. Ek protokolde ise kefilin sorumluluğunu ağırlaştıran hükümlerin kefile karşı ileri sürülmesi tartışmalı hâle gelir. Kefili sürecin başında masaya almak iki sorunu da önler.

Kefalet sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekle ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihinin belirtilmesine bağlıdır. Kefil azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefilse bu sıfatı kendi el yazısıyla yazmalıdır (TBK m.583/1). Evli kişinin kefil olabilmesi için eşinin yazılı rızası gerekir ve bu rıza en geç sözleşmenin kurulması anında verilmiş olmalıdır (m.584/1). Sonradan yapılan değişikliklerde eşin rızası, kefilin sorumlu olacağı miktarın artması, adi kefaletin müteselsil kefalete dönüşmesi veya kefil yararına olan güvencelerin önemli ölçüde azalması hâlinde aranır (m.584/2). Kefil her durumda sözleşmede belirtilen azami miktara kadar sorumludur (m.589/1). Alacaklı rehin haklarını veya diğer güvenceleri kefilin zararına azaltırsa, kefilin sorumluluğu da buna uygun miktarda azalır (m.592/1). Asıl borçlu anaparanın veya faizin ödenmesinde altı ay gecikirse alacaklı durumu kefile bildirmek zorundadır (m.594/1). Asıl borç hangi sebeple olursa olsun sona erince kefil de borcundan kurtulur (m.598/1). Gerçek kişinin verdiği kefalet ise sözleşmenin kurulmasından itibaren on yılın geçmesiyle kendiliğinden sona erer (m.598/3). Kefalet belgelerinin geçerlilik denetimini kefalet ve kişisel güvence yazımızda anlattık.

Örnek 4: Kefilin Yapılandırmaya Katılım Beyanı

Örnek 5: Şirket İçin Ticari Kredi Erteleme ve Bekleme Talebi

Kısa cevap: Şirket kredisinde 6502 sayılı Kanunun korumaları yoktur; muacceliyet, faiz ve takas sözleşmeye bağlıdır. Bu yüzden mağdur şirketin talebi, bankanın kredi komitesine gidecek bir dosya gibi hazırlanmalıdır.

Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir (TTK m.8/1). Temerrüt faizi sözleşmede kararlaştırılmamışsa ticari işlerde TCMB’nin kısa vadeli avans işlemlerine uyguladığı oran esas alınır (3095 m.2/2). Genel kredi sözleşmeleri çoğunlukla tek bir taksidin gecikmesini, başka bir bankadaki temerrüdü (çapraz temerrüt) veya malvarlığında önemli olumsuz değişikliği muacceliyet sebebi sayar. Ticari borçlarda kefil kural olarak müteselsil kefil gibi sorumludur (TTK m.7/1). Ticaret siciline kayıtlı işletme sahibinin ya da şirket ortağı veya yöneticisinin işletmeyle ilgili verdiği kefaletlerde eşin rızası aranmaz (TBK m.584/3). Bankanın gecikme günlerine göre krediyi nasıl sınıflandırdığını ve hesap kat ihtarı sürecini şirket kredi rehberimizde anlattık.

Birden fazla bankaya borcu olan şirket için ikili görüşmenin yanında bir çerçeve daha vardır: 5411 sayılı Bankacılık Kanunu geçici m.32 kapsamındaki finansal yeniden yapılandırma. Bu düzenleme, ödeme güçlüğündeki borçluların BDDK düzenlemelerine göre hazırlanan çerçeve anlaşmaları yoluyla banka ve diğer mali kuruluşlara olan kredi borçlarını yeniden yapılandırmasına imkân verir. Şirketin bankalara olan toplam borcuna göre büyük ve küçük ölçekli iki tür çerçeve anlaşması uygulanır. Uygulama süresi, 10765 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 28 Aralık 2025’ten itibaren iki yıl uzatıldı. Borç yapısı ağırsa son çare olarak konkordato (İİK m.285 vd.) ve sermaye şirketleri için uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma (İİK m.309/m) değerlendirilir. Bu yolların tedarikçi, çek ve kira borçlarıyla ilişkisini şirketimin parası fonda kilitli yazımızda ele aldık. Çek yükümlülüğü varsa protokolde çeklerin durumu da açıkça yazılmalıdır; bkz. çekim karşılıksız çıkacak.

Protokolü İmzalamadan Önce: Kontrol Listesi

Kısa cevap: Bankanın hazırladığı yapılandırma protokolü, dilekçede istediğinizden daha geniş hükümler içerebilir. Özellikle ibra, borç ikrarı, sınırsız mahsup ve yeni kefalet maddeleri imzadan önce okunmalıdır.

Protokolün bir nüshasını, imzaladığınız gün ve imzalı hâliyle alın. Sonradan “sistemde görünen plan” ile imzalanan plan arasında fark çıkarsa, dayanağınız bu nüsha olacaktır. Tasfiye ödemesi hesabınıza geldiğinde bankanın mahsup ettiği tutarı ekstreden kontrol edin. Mahsup, protokoldeki oranı aşıyorsa aşan kısmın iadesini yazılı isteyin.

Başvuru Nasıl Verilir, Cevap Gelmezse Ne Olur?

Kısa cevap: Başvuruyu tarihini ispatlayabileceğiniz bir yolla verin. Bankanın yapılandırmayı reddetmesi tek başına hukuka aykırı değildir. Ancak red sürecinde ortaya çıkan faiz, ücret, muacceliyet veya mahsup uyuşmazlıkları için başvurulacak merciler vardır.

Dilekçeyi şubeye iki nüsha olarak verip bir nüshaya tarih ve kaşe alın ya da bankanın kayıtlı elektronik posta adresine gönderin. İnternet şubesinden verilen başvurularda başvuru numarasını ve ekran görüntüsünü saklayın. Noter kanalı en güçlü ispat yoludur ama masraflıdır; cevap gelmeyen dosyalarda ikinci yazı için kullanılabilir. Bu kayıt, sonraki bütün adımların dayanağıdır.

Hiçbir merci bankayı yapılandırmaya zorlayamaz. Bu konuda dürüst olmak gerekir. Ancak başvurunun reddi sırasında veya sonrasında somut uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir: m.28 şartları oluşmadan borcun tamamının istenmesi, fazla faiz, onaysız ücret, muaccel olmayan borca takas ya da dayatılan sigorta. Bireysel müşteri için ilk basamak bankanın şikâyet birimi ve Türkiye Bankalar Birliği Bireysel Müşteri Hakem Heyetidir. Heyete yalnızca gerçek kişiler başvurabilir. Başvurudan önce bankaya yazılı başvuru yapılmış ve bankadan teyit belgesi alınmış olmalıdır. Banka, kredi kartı uyuşmazlıklarında yirmi, diğerlerinde otuz gün içinde cevap verir ve bu süreyi on gün uzatabilir. Heyete bankanın cevabından itibaren altmış gün içinde, cevap gelmezse teyit tarihinden sonraki otuzuncu ve doksanıncı günler arasında başvurulur. Uyuşmazlık konusu olayın son iki yıl içinde gerçekleşmiş olması gerekir. Tüketici hakem heyetine 2026 yılı için 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda başvurulur (6502 m.68). Bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (6502 m.73/A). Başvuru metni için arabuluculuk başvuru dilekçesi örneği sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• İlk taksit ödenmedikten sonra başvurmak: Otuz günü aşan gecikme, bankanın kapasite değerlendirmesini olumsuz etkiler.
• Sözlü görüşmeyle yetinmek: Şubede verilen “erteleriz” sözü, yazılı protokol olmadan temerrüdü önlemez.
• Belgesiz başvurmak: Banka kapasite değerlendirmesini belgeyle yapar (BDDK Yönetmeliği m.7/10). Gelir ve tasfiye takvimi eklenmeyen talep zayıf kalır.
• Tasfiye parasının tamamı için sınırsız mahsup muvafakati vermek: Yaşam giderleri ve diğer borçlar için para kalmaz.
• Fonu satan bankayla imzalanan protokolde ibra cümlesini fark etmemek: Uygunsuz satış talebi ortadan kalkabilir.
• Kefili sürecin dışında bırakmak: Refinansmanda yeni kefalet gerekir; ek protokolde kefilin durumu tartışmalı hâle gelir.
• Muacceliyet uyarısındaki otuz günü görüşmeyle geçirmek: Süre dolduğunda kalan borcun tamamı muaccel olur ve tasfiye parası takasa açılır.

Önemli Kavramlar

Yeniden yapılandırma

Finansal güçlükteki borçluya, güçlük yaşamayan borçluya tanınmayacak bir imtiyaz olarak kredi koşullarının değiştirilmesi veya kredinin yeniden finanse edilmesi (BDDK Yönetmeliği m.7/1).

Muacceliyet uyarısı

Tüketici kredisinde, birbirini izleyen iki taksit ödenmediğinde bankanın borcun tamamını istemeden önce en az otuz gün süre vererek yaptığı bildirim (6502 m.28/1).

Ödemesiz dönem

Anaparanın ödenmediği, faizin ise işlemeye devam ettiği ara dönem; biriken faiz sonraki taksitlere dağıtılır.

Yenileme

Yeni bir borçla eski borcun sona erdirilmesi; tarafların açık iradesini gerektirir (TBK m.133/1). Refinansman çoğu zaman bu niteliktedir.

Mahsup muvafakati

Hesaba gelecek belirli bir ödemenin kredi borcuna sayılmasına borçlunun önceden verdiği yazılı rıza.

Alacağın temliki

Alacağın yazılı sözleşmeyle başkasına devri (TBK m.183-184); teminat amacıyla ve borç tutarıyla sınırlı yapılabilir.

Donuk alacak

Kural olarak doksan günü aşan gecikme nedeniyle bankanın takipteki krediler arasında sınıflandırdığı ve karşılık ayırdığı alacak.

Bağlı kredi

Bir mal veya hizmetin tedarikini finanse eden ve onunla ekonomik birlik oluşturan tüketici kredisi (6502 m.30).

Sıkça Sorulan Sorular

Banka kredimi yapılandırmak zorunda mı?

Hayır. Yapılandırma kanuni bir hak değildir; banka geri ödeme kapasitenizi değerlendirerek karar verir (BDDK Yönetmeliği m.7/10). Ancak banka sözleşmeyi aleyhinize tek taraflı değiştiremez ve iki ardışık taksit ile otuz günlük uyarı olmadan borcun tamamını isteyemez (6502 m.26/1, m.28/1).

Fonumun kilitli olmasını mücbir sebep olarak ileri sürebilir miyim?

Hukuken sonuç vermez. Para borcu imkânsızlaşmaz (TBK m.136). Aşırı ifa güçlüğü nedeniyle kredi sözleşmesinin uyarlanması da, kredinin kullanım riski borçluda olduğundan düşük ihtimaldir (TBK m.138). Fon kilidi dilekçede hak dayanağı olarak değil, geçici ödeme güçlüğünün gerekçesi olarak anlatılır.

BDDK’nın 48 aylık yapılandırmasından yararlanabilir miyim?

Hayır. 29 Ocak 2026 tarihli ve 11366 sayılı Kurul Kararı, karar tarihinden itibaren üç ay içinde yapılan başvurularla sınırlıydı. Eylül 2026’da doğan ödeme güçlüğü için bankayla ikili yapılandırma istenir.

Başvuruyu ne zaman yapmalıyım?

İlk taksit vadesinden önce. Otuz günü aşan gecikme bankanın değerlendirmesini olumsuz etkiler, doksan günü aşan gecikme ise kural olarak kredinin donuk alacak sayılmasına yol açar.

Dilekçeye hangi belgeleri eklemeliyim?

Kredi sözleşmesi, ödeme planı ve ödeme geçmişi; MKK dökümü ve gerçekleşmeyen talimat kaydı; Kurul kararı ve KAP’taki tasfiye duyurusu; gelir belgesi ve aylık bütçe tablosu; varsa kefilin katılım beyanı.

Muacceliyet uyarısı geldi; ne yapmalıyım?

Otuz günlük süre içinde gecikmiş taksitleri ödeyin veya bankayla yazılı bir plan yapın. Uyarıdaki tutarın dökümünü isteyin; vadesi gelmemiş taksitlere ait faiz, komisyon ve masraflar bu tutara eklenemez (6502 m.28/2).

Ödemesiz dönemde faiz işler mi?

Evet. Anapara ödenmez ama faiz işlemeye devam eder ve sonraki taksitlere eklenir. Tüketici işlemlerinde bileşik faiz yasak olduğundan (6502 m.4), dönem faizinin tutarını ve hesap yöntemini protokolden önce yazılı isteyin.

Tasfiye parası gelince krediyi erken kapatırsam indirim alır mıyım?

Evet. Tüketici kredisinde kısmi veya tam erken ödemede banka, erken ödenen tutara göre faiz ve diğer maliyetlerde indirim yapmak zorundadır (6502 m.27). Konut kredisinde sabit faizli kredilerde sözleşmede yazılıysa yüzde bir veya iki oranında erken ödeme tazminatı istenebilir (m.37/2).

Banka tasfiye paramın tamamını krediye saymak isterse ne olur?

Borç muaccel değilse banka kalan borcu tek taraflı takas edemez (TBK m.139). Saklanan değerlerin bedeline ilişkin alacaklar ancak rızanızla takas edilebilir (m.144/1). Muvafakat verecekseniz oran veya tutarla sınırlayın.

Refinansmanda kefilim ne olur?

Eski kredi kapatıldığı için asıl borç sona erer ve eski kefalet de sona erer (TBK m.598/1). Banka yeni kredi için yeni kefalet ister. Yeni kefalet el yazısı, azami miktar ve eş rızası şartlarına tabidir (TBK m.583-584).

Yapılandırmada kredi sigortası zorunlu mu?

Hayır. Tüketicinin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla verilmiş açık talebi olmadan kredi ile ilgili sigorta yaptırılamaz (6502 m.29). Banka yapılandırmayı kabul edip etmemekte serbesttir, ancak sigortayı dayatamaz.

Krediyi fonu satan banka verdiyse protokolü imzalamalı mıyım?

İmzalayabilirsiniz, ancak ibra ve feragat cümlelerini çıkartın ya da “fon satışından doğan haklar saklıdır” çekincesini ekletin. Genel ibra, uygunsuz satış talebinizi ortadan kaldırabilir (TBK m.132).

Banka başvurumu reddederse nereye başvurabilirim?

Reddin kendisi için bir merci yoktur. Faiz, ücret, sigorta, muacceliyet veya mahsup uyuşmazlıklarında bireysel müşteri önce bankanın şikâyet birimine, ardından TBB Bireysel Müşteri Hakem Heyetine başvurabilir. Tutara göre tüketici hakem heyeti veya arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yolu da açıktır.

Şirketim ticari krediyle fon aldı; aynı dilekçeyi kullanabilir miyim?

Hayır. Ticari kredide 6502 korumaları uygulanmaz; muacceliyet ve faiz sözleşmeye bağlıdır. Şirket için risk tablosu, nakit akış projeksiyonu ve bekleme süresi içeren Örnek 5 kullanılmalıdır. Birden fazla bankaya borcu olan şirketler finansal yeniden yapılandırma çerçevesini de değerlendirebilir (5411 geçici m.32).

İlgili Rehberler

• Kredi çekip fona yatırdım, fon kilitlendi, taksitleri ödeyemiyorum
• Şirketimin parası fonda kilitli, banka kredisini ödeyemiyorum
• Banka tasfiye paramı kredi borcuma mahsup etti
• Fon katılma payı rehinli kredi ve teminat açığı
• Kefalet ve kişisel güvence
• Fon param ne zaman hesabıma yatar
• Tasfiye bankasına hesap dökümü talep yazısı örneği
• Tasfiye ödemesi ihtirazi kayıt beyanı örneği
• Fonu satan bankaya ihtarname örneği
• Param fonda kilitli, çekim karşılıksız çıkacak
• Param fonda kilitli, senedimi ödeyemiyorum
• Param fonda kilitli, vergi ve SGK borcumu ödeyemiyorum
• Şirketimin parası fonda kilitli: tedarikçi, çek ve kira
• Arabuluculuk başvuru dilekçesi örneği
• Fon mağduru dilekçe ve ihtarname örnekleri
• Fon krizi gündemi
• Fon tasfiyesi hukuk rehberi