Fon zararı için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak çoğu dosyada dava şartıdır. Uyuşmazlık ticari dava niteliğindeyse TTK m.5/A, bireysel yatırımcı tüketici sayılıyorsa 6502 sayılı Kanun m.73/A uygulanır. Başvuru, yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır (6325 m.18/A-4). Başvuruda, ileride davalı gösterilecek her kuruluş ayrı ayrı karşı taraf olarak yazılmalıdır. Arabulucu ticari uyuşmazlıkta başvuruyu altı hafta, tüketici uyuşmazlığında üç hafta içinde sonuçlandırır; bu süreler zorunlu hâllerde en fazla iki hafta ve bir hafta uzatılabilir. Başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur, hak düşürücü süreler işlemez (m.18/A-15). İlk toplantıya mazeretsiz katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu olur ve kendi lehine hükmedilecek vekâlet ücreti yarıya iner (m.18/A-11). Anlaşma hâlinde, anlaşma belgesine giren konularda artık dava açılamaz (m.18/5). Aşağıdaki başvuru dilekçesi örneği; yetki, karşı taraflar, talep kalemleri, zamanaşımı ve belge talebini fon uyuşmazlığına göre bir arada içerir.
Arabuluculuk başvurusu davanın ilk adımıdır
Karşı tarafları, yetkili büroyu ve talep tutarını dosyanıza göre birlikte belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppKısaca: Dört soru, dört cevap
Arabuluculuk zorunlu mu? Fon zararına ilişkin para alacağı ve tazminat davalarında evet: ticari davada TTK m.5/A, tüketici davasında 6502 m.73/A uyarınca. SPK’ya karşı idare mahkemesinde açılacak tam yargı davası ve ceza şikâyeti için arabuluculuk yoktur.
Nereye başvururum? Yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki adliye arabuluculuk bürosuna, e-Devlet şifresiyle UYAP Vatandaş Portal üzerinden veya avukatınız aracılığıyla. Tüketici, kendi yerleşim yerindeki büroya başvurabilir.
Kimi karşı taraf göstermeliyim? Dava açacağınız herkesi: kurucu portföy yönetim şirketi, fonu satan banka veya aracı kurum ve gerekiyorsa tasfiyeyi yürüten banka. Başvuruda yer almayan kuruluşa karşı dava şartı yerine gelmemiş olur.
Ücret öder miyim? Başvuru için ücret yoktur. Anlaşma olmazsa ilk iki saatlik arabuluculuk ücretini Adalet Bakanlığı öder. Tüketici uyuşmazlığında tüketicinin payı, anlaşma olsa da olmasa da iki saatlik ücreti geçmemek üzere Bakanlık bütçesinden karşılanır.
Fon Uyuşmazlığında Hangi Arabuluculuk Uygulanır?
Kısa cevap: Yatırımcı şirketse veya uyuşmazlık tüketici işlemi sayılmıyorsa ticari arabuluculuk (TTK m.5/A), bireysel yatırımcı tüketici sayılıyorsa tüketici arabuluculuğu (6502 m.73/A) uygulanır. Hangisinin uygulanacağı, davanın hangi mahkemede açılacağına bağlıdır.
TTK m.5/A-1, ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri ile itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasını dava şartı sayar. TTK m.4/1-f, bankalar, diğer kredi kuruluşları ve finansal kurumlara ilişkin düzenlemelerden doğan davaları ticari dava olarak nitelendirir. Portföy yönetim şirketine, bankaya veya aracı kuruma karşı fon zararından doğan tazminat talepleri bu nedenle kural olarak ticari davadır.
6502 sayılı Kanun m.73/A-1 ise tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasını dava şartı sayar. Aynı Kanunun m.83/2’si, taraflardan birinin tüketici olduğu işlemler hakkında başka kanunlarda düzenleme bulunmasının, işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve Kanunun görev ve yetki hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğini düzenler. Bireysel yatırımcının fon alımının tüketici işlemi olup olmadığı tartışmalıdır; bu tartışma fon yatırımcısı tüketici mi yazımızda ayrıntılı olarak anlatıldı.
Fon uyuşmazlığının türüne göre dava öncesi yol
| Uyuşmazlık | Başvurulacak yol | Dayanak | Süre |
|---|---|---|---|
| Şirket yatırımcının kurucuya, bankaya veya aracı kuruma karşı tazminat talebi | Ticari arabuluculuk | TTK m.4/1-f, m.5/A | Altı hafta, en fazla iki hafta uzatma |
| Bireysel yatırımcının kurucuya karşı tazminat talebi | Ticari arabuluculuk; tüketici sayılırsa tüketici arabuluculuğu | TTK m.5/A; 6502 m.73/A, m.83/2 | Altı hafta veya üç hafta |
| Bireysel yatırımcının fonu satan bankaya karşı uygunsuz satış talebi | Tüketici arabuluculuğu; tüketici sayılmazsa ticari arabuluculuk | 6502 m.3, m.73/A; TTK m.5/A | Üç hafta, en fazla bir hafta uzatma |
| 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlığı | Arabuluculuk değil, tüketici hakem heyeti | 6502 m.68/1, m.73/A | Heyetin kendi süreleri |
| Tasfiyede eksik ödenen tutarın tasfiye bankasından istenmesi | Ticari veya tüketici arabuluculuğu | TTK m.5/A; 6502 m.73/A | Uyuşmazlığın türüne göre |
| SPK’nın denetim görevinden doğan zarar | Arabuluculuk yok; idare mahkemesinde tam yargı davası | İYUK m.12, m.13 | Altmış günlük dava açma süresi |
| Fon yöneticileri hakkında suç iddiası | Arabuluculuk yok; savcılığa şikâyet | CMK m.158; SPKn m.115 | Kovuşturma usulüne göre |
Tüketici hakem heyetlerine başvuru sınırı 2026 yılı için 186.000 TL’dir. Bu tutarın altındaki tüketici uyuşmazlıklarında hakem heyetine başvuru zorunludur ve arabuluculuk dava şartı uygulanmaz (6502 m.68/1, m.73/A). Fon zararlarının büyük kısmı bu tutarın üzerinde kaldığından bireysel yatırımcı için olağan yol arabuluculuktur. Tüketici hakem heyetine başvurulması, TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti yolunu da kapatır. Bu nedenle küçük tutarlı dosyalarda iki heyetten hangisine gidileceği önceden seçilmelidir (TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti).
Görev konusunda tereddüt varsa bu tereddüt arabuluculuk başvurusunda da karşınıza çıkar. Başvuru formunda dosya türü “ticari” veya “tüketici” olarak seçilir ve arabuluculuk süresi buna göre belirlenir. Tereddütlü dosyalarda, başvuru metnine uyuşmazlığın her iki niteliğe de sahip olabileceğinin yazılması ve davanın arabuluculuğun türüyle tutarlı mahkemede açılması, sonradan dava şartı tartışması çıkması riskini azaltır. Görevli mahkemenin nasıl belirlendiği fon davası hangi mahkemede açılır yazımızda anlatıldı.
Başvuru Nereye ve Nasıl Yapılır?
6325 sayılı Kanun m.18/A-4 uyarınca başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Büro kurulmayan yerlerde başvuruyu, bu işle görevlendirilen yazı işleri müdürlüğü alır. Yetkili büro, davanın açılabileceği mahkemelerin yerine göre belirlendiğinden yatırımcının birden fazla seçeneği vardır.
Fon uyuşmazlığında yetkili arabuluculuk bürosu
| Yetki kuralı | Dayanak | Fon dosyasında anlamı |
|---|---|---|
| Davalının yerleşim yeri | HMK m.6 | Kurucunun, bankanın veya aracı kurumun ticaret sicilindeki merkezi |
| Birden fazla davalı | HMK m.7 | Davalılardan birinin yerleşim yeri, hepsi için yetkilidir |
| Sözleşmenin ifa yeri | HMK m.10 | Hizmetin sunulduğu yer |
| Şube işlemi | HMK m.14/2 | Fon şubede satıldıysa şubenin bulunduğu yer |
| Haksız fiil | HMK m.16 | Fiilin işlendiği, zararın doğduğu yer veya zarar görenin yerleşim yeri |
| Tüketicinin yerleşim yeri | 6502 m.73/5 | Bireysel yatırımcı kendi ilindeki büroya başvurabilir |
Yetkisiz büroya başvurulması hakkı ortadan kaldırmaz. Arabulucu büronun yetkisini kendiliğinden inceleyemez. Karşı taraf, yetkiye ilişkin belgeleri sunarak en geç ilk toplantıda itiraz edebilir. İtiraz üzerine sulh hukuk mahkemesi, harç almadan ve dosya üzerinden en geç bir hafta içinde yetkili büroyu kesin olarak belirler. Bu kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde yetkili büroya başvurulursa, yetkisiz büroya başvurma tarihi yetkili büroya başvurma tarihi sayılır (m.18/A-8). Zamanaşımının durması bakımından bu kural önemlidir.
Başvuru yolu. Başvuru adliyedeki arabuluculuk bürosuna, bürodaki başvuru formu doldurularak ve dilekçe eklenerek yapılabilir. e-Devlet şifresi, elektronik imza veya mobil imza ile UYAP Vatandaş Portal üzerinden de başvurulabilir; bu durumda il, büro, dosya türü (ticari veya tüketici) ve tarafların bilgileri girilir, dilekçe ve ekler sisteme yüklenir. Vekil aracılığıyla yapılan başvuru avukatın UYAP hesabı üzerinden yapılır; vekâletnamede arabulucuya başvurma yetkisinin açıkça yer alması gerekir (HMK m.74; fon davası için vekâletname). Başvuru için harç veya ücret ödenmez.
İletişim bilgileri. Başvuran, kendisine ve elinde varsa karşı tarafa ait her türlü iletişim bilgisini büroya vermekle yükümlüdür; büro ise resmî kayıtlardaki iletişim bilgilerini araştırmaya yetkilidir (m.18/A-6). Kuruluşların KEP adresleri, ticaret sicili kayıtları ve kurumsal internet sitelerindeki yatırımcı ilişkileri iletişim bilgileri başvuruya yazılmalıdır. Arabulucu, taraflara her türlü iletişim aracıyla ulaşarak onları ilk toplantıya davet eder (m.18/A-7).
Başvuruda Kimler Karşı Taraf Gösterilmeli?
Kısa cevap: Arabuluculukta karşı taraf gösterilmeyen kuruluşa karşı dava şartı yerine gelmiş olmaz. Bu nedenle davada davalı olması muhtemel her kuruluş başvuruda ayrı ayrı yazılmalıdır.
Fon krizinde yatırımcının zararından birden fazla kuruluş sorumlu olabilir. Fonu kuran ve yöneten portföy yönetim şirketi fonun yönetiminden, katılma payını satan banka veya aracı kurum satış sürecinden, tasfiyeyi yürüten banka ise tasfiye hesabından ve ödemelerden sorumludur. Aynı zarardan birden çok kişinin değişik sebeplerle sorumlu olması hâlinde müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır (TBK m.61). Yatırımcı talebini sorumlulardan birine veya hepsine birlikte yöneltebilir; sorumluların birbirlerine karşı payları ise rücu ilişkisinde çözülür (TBK m.62).
Olası karşı taraflar ve sorumluluk alanları
| Karşı taraf | Sorumluluk alanı | Dayanak | Ne zaman eklenir? |
|---|---|---|---|
| Kurucu portföy yönetim şirketi | Fonun yönetimi, yatırım kararları, fiyatlama, izahnameye uyum | III-52.1 m.5/2, m.9; TBK m.506 | Hemen her dosyada |
| Fonu satan banka veya aracı kurum | Uygunluk testi, risk bildirimi, nitelikli yatırımcı belgelemesi, emir iletimi | III-39.1 m.25, m.33; III-52.1 m.25/4; TBK m.112 | Satış sürecinde aykırılık iddiası varsa |
| Tasfiyeyi yürüten banka | Pay adedi mutabakatı, varlık satışları, ödeme hesabı | SPK tasfiye kararları; III-52.1 m.28 | Tasfiye ödemesine ilişkin somut itiraz varsa |
| Portföy saklayıcısı | Fon varlıklarının saklanması ve kurucunun işlemlerinin mevzuata uygunluğunun izlenmesi | SPKn m.56; III-56.1 | Saklama görevine ilişkin somut aykırılık varsa |
Bir kuruluşu “ne olur ne olmaz” diye başvuruya eklemek de maliyetsiz değildir. Davada o kuruluş hakkında talep reddedilirse yargılama giderleri ve karşı taraf vekâlet ücreti yatırımcının aleyhine hükmedilir. Bu nedenle her karşı taraf için en az bir somut aykırılık ve dayanağı başvuru metninde gösterilmelidir. Hangi kuruluşun hangi zarardan sorumlu olduğu fon tasfiyesinde zararımı kimden alırım yazımızda anlatıldı.
Kurucu hakkında ceza soruşturması yürütülüyor, şirketin faaliyetleri durdurulmuş veya yönetimine kayyım atanmış olabilir. Bu durumlar şirketin tüzel kişiliğini sona erdirmez; arabuluculuğa ve davaya taraf olmasına engel değildir. Ancak şirketi o tarihte kimin temsil ettiği ticaret sicilinden kontrol edilmeli ve davet bu temsilciye yapılmalıdır. Tasfiye edilen fonun kendisinin tüzel kişiliği yoktur; başvuru fona değil, fonun kurucusuna yöneltilir.
Fon Uyuşmazlığında Arabuluculuk Başvuru Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki metin, kurucuya ve fonu satan kuruluşa karşı birlikte başvuracak bireysel yatırımcı için hazırlanmıştır. Başvuru formu ayrıca doldurulur; bu dilekçe forma eklenir veya UYAP üzerinden yüklenir. Her husus dayandığı hükümle başlar. Dosyanızda karşılığı olmayan maddeler ve karşı taraflar çıkarılmalıdır.
[İL] ARABULUCULUK BÜROSUNA
Başvuran: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […], Adres: […], Telefon: […], E-posta: […]
Vekili: [Varsa Av. Ad Soyad, adres]
Karşı Taraflar:
1- [Kurucu portföy yönetim şirketinin ticaret unvanı], MERSİS No: […], Adres: […], KEP: […]
2- [Fonu satan banka veya aracı kurumun ticaret unvanı], MERSİS No: […], Adres: […], KEP: […]
3- [Gerekiyorsa tasfiyeyi yürüten bankanın ticaret unvanı], MERSİS No: […], Adres: […], KEP: […]
Uyuşmazlığın Türü: [Tüketici uyuşmazlığı / Ticari uyuşmazlık]
Uyuşmazlığın Konusu: [Fon unvanı] ([fon kodu]) katılma paylarından doğan zararın tazmini
Talep Tutarı: [tutar] TL ve faizi (fazlaya ilişkin haklar saklıdır)
Açıklamalar:
1- 6325 sayılı Kanun m.18/A-4 bakımından: Başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yer arabuluculuk bürosuna yapılmaktadır. [Tüketici uyuşmazlığında: Yerleşim yerim Büronuzun yargı çevresindedir; tüketici davaları tüketicinin yerleşim yerinde de açılabilir (6502 m.73/5).] [Ticari uyuşmazlıkta: Karşı taraflardan [unvan]ın merkezi / katılma paylarının satıldığı [şube adı] şubesi Büronuzun yargı çevresindedir (HMK m.6, m.7, m.14/2).]
2- [6502 sayılı Kanun m.73/A-1 / TTK m.5/A-1] bakımından: Talebim, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan bir tazminat talebidir ve dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Talep tutarı, tüketici hakem heyetine başvuru sınırının üzerindedir (6502 m.68/1). [Tereddüt hâlinde: Uyuşmazlık, yatırımcının tüketici sıfatı ve finansal kurumlara ilişkin düzenlemelerden doğması nedeniyle hem tüketici hem ticari uyuşmazlık niteliği taşıyabilir; başvuru her iki hüküm bakımından da yapılmaktadır.]
3- Uyuşmazlığın konusu bakımından: [Tarih] tarihinde [şube / mobil uygulama / aracı kurum] aracılığıyla [fon unvanı] fonundan [adet] adet katılma payı [tutar] TL bedelle alınmıştır. Fon, Sermaye Piyasası Kurulunun [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı Bültende yayımlanan kararıyla işleme kapatılmış ve tasfiyeye alınmıştır. Tasfiye kapsamında bugüne kadar [tutar] TL ödeme yapılmıştır. Bugün itibarıyla asgari zararım [tutar] TL’dir; tasfiye sürdüğünden kesin tutar tasfiye sonunda belli olacaktır.
4- III-52.1 sayılı Tebliğ m.5/2, m.9 ve TBK m.506 bakımından (1 numaralı karşı taraf): Kurucu, fonu izahname hükümlerine ve mevzuata uygun olarak, yatırımcıların menfaatini gözeterek yönetmek ve temsil etmekle yükümlüdür; yatırımcılarla ilişkisinde vekâlet hükümleri uygulanır. [Somut aykırılık: izahnameye aykırı yatırım / ilişkili taraf işlemleri / fiyatlama / likidite yönetimi.] Fonun değer kaybının piyasa riskinden kaynaklandığı savunması, yönetimdeki aykırılıklardan doğan zararı karşılamaz.
5- III-39.1 sayılı Tebliğ m.25, m.33 ve TBK m.112 bakımından (2 numaralı karşı taraf): Fon tarafıma [şube çalışanının önerisiyle] sunulmuş; uygunluk testi yapılmamış veya testin yapılmayacağı bildirilmemiş, araca özgü riskler açıklanmamıştır. [Serbest fon ise: Nitelikli yatırımcı vasfım belgelenmemiştir (III-52.1 m.25/4).] Kuruluş kusursuzluğunu ispat etmedikçe zararımı gidermekle yükümlüdür.
6- [Gerekiyorsa] Tasfiye işlemleri bakımından (3 numaralı karşı taraf): Tasfiye kapsamında adıma kayıtlı pay adedi [adet] olarak dikkate alınmış / ödeme hesabı [açıklama] şeklinde yapılmıştır. Bu işlemin dayanağı olan hesap ve belgelerin verilmesi talebim karşılanmamıştır.
7- TBK m.61 ve m.62 bakımından: Karşı taraflar, aynı zarardan değişik sebeplerle sorumlu olduklarından müteselsilen sorumludur. Karşı tarafların sorumluluğun diğerinde olduğuna ilişkin savunmaları talebimi ortadan kaldırmaz; bu husus karşı taraflar arasındaki rücu ilişkisine aittir.
8- TBK m.117, m.120 ve 3095 sayılı Kanun bakımından: [Tarih] tarihli ihtarnamem karşı taraflara [tebliğ tarihleri] tarihlerinde tebliğ edilmiş, verilen süre içinde ödeme yapılmamıştır. Karşı taraflar bu tarihlerden itibaren temerrüttedir. Talep ettiğim tutara temerrüt tarihinden itibaren [yasal / avans] faiz işletilmesini talep ederim.
9- Talep kalemleri bakımından: Talebim; a) asgari fon zararı [tutar] TL, b) [varsa] fona yatırmak için kullanılan kredinin faiz ve masrafları [tutar] TL, c) [varsa] diğer zarar kalemi [tutar] TL olmak üzere toplam [tutar] TL’dir. Bu kalemlerin her biri arabuluculuk görüşmelerinin konusudur.
10- 6325 sayılı Kanun m.18/A-15 bakımından: Başvuru tarihinden son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süreler işlemez. Başvuru tarihinin son tutanakta açıkça gösterilmesini talep ederim.
11- Belgeler bakımından: Karşı taraflardan, ihtarnamemde istediğim ancak bugüne kadar verilmeyen kayıtları (müşteri sınıflandırma kaydı, uygunluk testi ve bildirim kayıtları, risk bildirim formları, emir ve ses kayıtları; kurucu bakımından fonun portföy dökümleri ve işlem kayıtları) ilk toplantıda sunmalarını talep ederim. Kayıtların sunulmaması hâlinde bu durumun son tutanağa geçirilmesini isterim.
12- Toplantı bakımından: [Büronun bulunduğu il dışında ikamet ettiğimden] toplantıların, mümkünse uzaktan iletişim araçlarıyla yapılmasını talep ederim.
Sonuç ve Talep: Yukarıda açıklanan nedenlerle; toplam [tutar] TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte karşı taraflardan müteselsilen tahsili talebime ilişkin dava şartı arabuluculuk sürecinin başlatılmasını, arabulucu görevlendirilmesini ve tarafların ilk toplantıya davet edilmesini; fazlaya ilişkin haklarım ve başvuruda yer almayan diğer sorumlulara karşı her türlü talep ve dava hakkım saklı kalmak kaydıyla talep ederim.
Ekler: 1- Alım dekontu ve hesap ekstresi, 2- İlgili SPK Bülteni, 3- Tasfiye ödemesi dekontları, 4- İhtarname, tebliğ şerhleri ve varsa cevaplar, 5- Fonun izahnamesi ve yatırımcı bilgi formu, 6- Kredi sözleşmesi ve ödeme planı (varsa), 7- Vekâletname (varsa).
Başvuran: [Ad Soyad] [İmza]
Tarih: […]
Boşluklar Nasıl Doldurulur?
Başvuru dilekçesinin alanları ve dikkat edilecek noktalar
| Alan | Nereden bulunur? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Büro | Yetki tablosu; UYAP’taki büro listesi | Davayı açmayı düşündüğünüz yerin bürosu seçilir; arabuluculuk ile davanın aynı yerde olması tutarlılık sağlar |
| Uyuşmazlığın türü | Yatırımcının sıfatı ve fonun alınma amacı | Şirket için ticari; bireysel yatırımcı için çoğunlukla tüketici |
| Karşı tarafların unvanı ve adresi | MERSİS, Ticaret Sicili Gazetesi, KEP rehberi | Fonun adı değil kurucunun unvanı yazılır; şube değil genel müdürlük |
| Talep tutarı | Alım ve tasfiye dekontları | Davada istenecek her kalem başvuruda ayrı ayrı yazılır |
| Faiz başlangıcı | İhtarnamenin tebliğ şerhi | İhtarname yoksa temerrüt tarihi tartışmalı olur; önce ihtarname gönderilmesi önerilir |
| SPK Bülteni | spk.gov.tr bülten arşivi | İşleme kapatma ve tasfiye kararının tarihi ve sayısı |
| Somut aykırılık | İhtarnameye verilen cevaplar, KVKK başvurusu sonucu, kendi belgeleriniz | Bilinmeyen husus kesin iddia olarak yazılmaz, belge talebi olarak yazılır |
Arabuluculuk, ihtarnamenin yerine geçmez. Temerrüdün başlaması ve kayıtların istenmesi bakımından başvurudan önce ihtarname gönderilmesi önerilir. Kurucuya ve fonu satan kuruluşa gönderilecek ihtarname örnekleri portföy yönetim şirketine ihtarname örneği ve fonu satan bankaya veya aracı kuruma ihtarname örneği sayfalarımızda yer alıyor.
Şirket, Tüketici ve Mirasçı İçin Uyarlama
Şirket yatırımcı. Başvuran şirket olduğunda uyuşmazlık ticari niteliktedir ve TTK m.5/A uygulanır; arabuluculuk süresi altı hafta, zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatma ile sekiz haftadır. Başvuru formunda şirketin unvanı, MERSİS numarası ve adresi yazılır; toplantıya şirketi temsile yetkili kişi imza sirküleriyle veya şirketin avukatı katılır. Ticari uyuşmazlıklarda avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır (6325 m.18/4). Şirketin fon zararını aracı kurumdan veya bankadan istemesine ilişkin ayrıntılar şirketin fon zararını aracı kurum veya bankadan istemesi yazımızda anlatıldı.
Tüketici. Bireysel yatırımcı tüketici arabuluculuğuna başvurduğunda arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde süreci sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir (6325 m.18/A-9). Tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti, anlaşma olsa da olmasa da iki saatlik ücret tutarını geçmemek üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır (6502 m.73/A). Dava aşamasında tüketicinin açtığı dava harçtan muaftır (6502 m.73/2). Tüketici mahkemesinde açılacak davanın dilekçe yapısı tüketici mahkemesi dava dilekçesi örneği sayfamızda yer alıyor.
Mirasçı. Fon sahibi vefat etmişse, paylaşmaya kadar mirasçılar arasında mirasın bütün hak ve borçlarını kapsayan bir ortaklık vardır ve mirasçılar terekeye ait haklar üzerinde birlikte tasarruf eder (TMK m.640). Bu nedenle arabuluculuk başvurusunun bütün mirasçılar tarafından birlikte yapılması veya mirasçılardan birinin istemiyle sulh hukuk mahkemesince mirasçılar için temsilci atanması gerekir. Başvuruya mirasçılık belgesi eklenir.
İlk Toplantıya Hazırlık ve Katılmamanın Sonucu
Kısa cevap: İlk toplantıya mazeretsiz katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısını öder ve kendi lehine hükmedilecek vekâlet ücreti yarıya iner. Toplantıya belgelerle, hesaplanmış bir talep ve kabul edilebilecek alt sınırla gidilmelidir.
6325 sayılı Kanun m.18/A-11 uyarınca, taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması nedeniyle arabuluculuk sona ererse, katılmayan taraf son tutanakta belirtilir. Bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir. İki tarafın da katılmaması hâlinde, sonradan açılacak davada tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.
Hükmün önceki hâli daha ağırdı. Katılmayan taraf, haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutuluyor ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmiyordu. Anayasa Mahkemesi bu düzenlemeyi 14 Mart 2024 tarihli kararıyla (E.2023/160, K.2024/77) orantısız bulup iptal etti. Fıkra, 14 Kasım 2024 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 7531 sayılı Kanunla bugünkü hâlini aldı.
Kuruluşların ilk toplantıya katılmaması fon uyuşmazlıklarında sık görülebilir. Bu durumda yatırımcı açısından yapılacak şey, katılmamanın son tutanağa yazıldığını kontrol etmektir. Yatırımcının kendisi katılamayacaksa, mazeretini toplantıdan önce arabulucuya belgeleriyle bildirmeli veya vekil göndermelidir. Toplantıya getirilmesi gerekenler şunlardır:
- Kimlik, vekil katılıyorsa arabuluculuğa ve sulhe yetki veren vekâletname (HMK m.74).
- Alım ve tasfiye dekontları, hesap ekstresi, ilgili SPK bülteni.
- İhtarname, tebliğ şerhi ve kuruluşun cevabı.
- Kalem kalem hesaplanmış talep tutarı ve faiz hesabı (fon zararı hesaplama aracı).
- Kabul edilebilecek asgari tutar ve ödeme takvimi konusunda önceden verilmiş bir karar.
Arabuluculuk görüşmeleri gizlidir. Taraflardan birinin arabuluculuğa hazır olduğu, görüşmelerde ileri sürülen öneriler ve kabul beyanları ile yalnızca arabuluculuk için hazırlanmış belgeler, sonradan açılacak davada delil olarak ileri sürülemez (6325 m.4, m.5). Bu nedenle toplantıda sunulan uzlaşma teklifi, davada talebin zayıf olduğunun kanıtı olarak kullanılamaz.
Anlaşma Belgesini İmzalamadan Önce
Arabuluculuk sonunda taraflar anlaşırsa, anlaşma belgesinde yer alan hususlar hakkında artık dava açılamaz (6325 m.18/5). Taraflar ve avukatları ile arabulucunun, ticari uyuşmazlıklarda ise avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır (m.18/4). Yani anlaşma hem bir tahsil aracıdır hem de o konuda dava hakkını sona erdirir. Belgenin kapsamı bu yüzden dikkatle yazılmalıdır.
Anlaşma belgesinde bulunması gereken hükümler
| Konu | Neden önemli? | Önerilen ifade |
|---|---|---|
| Kapsam | Anlaşılan hususlarda dava açılamaz (m.18/5) | “[Fon kodu] katılma paylarına ilişkin olarak [karşı taraf] aleyhine ileri sürülen [kalemler]” |
| Diğer sorumlular | Birinin ibrası diğerlerini iç ilişkideki payı oranında kurtarır (TBK m.166) | “Anlaşmaya taraf olmayan kurucu, satış kuruluşu ve diğer sorumlulara karşı haklar saklıdır” |
| Tasfiye ödemeleri | Tasfiye sürerken ileride yapılacak ödemelerin akıbeti belirsiz kalabilir | “Tasfiye kapsamında ileride yapılacak ödemeler bu anlaşmadan bağımsız olarak başvurana aittir” veya açık mahsup hükmü |
| Ödeme takvimi | Belge ilam niteliğinde olduğundan tarih ve tutar net olmalı | Tutar, tarih, IBAN; taksitte gecikme hâlinde kalanın muacceliyeti ve faizi |
| Arabuluculuk ücreti | Aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir (m.18/A-12) | “Arabuluculuk ücretinin tamamı [karşı taraf] tarafından ödenecektir” |
| Ceza süreci | Karşı taraf, anlaşmaya şikâyetten vazgeçme veya katılma talebinden feragat hükmü eklemek isteyebilir | “Bu anlaşma, ceza soruşturması ve kovuşturmasındaki haklar bakımından feragat anlamı taşımaz” |
Kısmi anlaşma da mümkündür. Örneğin kuruluş asgari zararın bir kısmını ödemeyi kabul edip kredi faizi gibi kalemleri reddedebilir. Bu durumda anlaşılan kalemler anlaşma belgesine, anlaşılamayan kalemler son tutanağa yazılır ve yalnızca anlaşılamayan kalemler için dava açılır. İbra niteliğindeki metinlerin genel riskleri banka ibra metni imzalatmak istiyor yazımızda anlatıldı.
Son Tutanaktan Sonra: Dava ve Süreler
Arabulucu; taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması, tarafların anlaşması veya anlaşamaması hâllerinde süreci sona erdirir ve son tutanağı düzenler (m.18/A-10). Anlaşma sağlanamadığında dava açılabilir. Son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneği dava dilekçesine eklenmelidir. Eklenmezse mahkeme, bir haftalık kesin süre içinde sunulması aksi hâlde davanın usulden reddedileceği ihtarıyla davetiye gönderir. Arabulucuya hiç başvurulmadan dava açılmışsa dava, herhangi bir işlem yapılmaksızın usulden reddedilir (m.18/A-2).
Genel dava şartı arabuluculukta son tutanaktan sonra dava açmak için ayrı bir hak düşürücü süre yoktur. Ancak zamanaşımı, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren yeniden işlemeye devam eder. Dava öncesinde ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı alınmışsa, bu kararlardan sonra dava açılması için öngörülen süreler arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağa kadar işlemez (m.18/A-16). Dava dilekçesinin unsurları fon zararı kısmi dava dilekçesi örneği, davanın süresi ve masrafı fon davası ne kadar sürer, masrafı ne kadar yazılarımızda yer alıyor.
2026 Arabuluculuk Ücreti
Ücretler, 26 Aralık 2025 tarihli ve 33119 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 2026 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine göredir. Tabloda iki taraflı uyuşmazlık esas alınmıştır; taraf sayısı arttıkça saatlik ücret de artar.
2026 yılında dava şartı arabuluculuk ücreti
| Durum | Ticari uyuşmazlık | Tüketici uyuşmazlığı | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Başvuru | Ücretsiz | Ücretsiz | 6325 m.18/A |
| Saatlik ücret (iki taraf) | 1.500 TL | 1.000 TL | 2026 Tarifesi Birinci Kısım |
| Anlaşılamazsa, ilk iki saat | Adalet Bakanlığı öder | Adalet Bakanlığı öder | 6325 m.18/A-13 |
| Anlaşılırsa, asgari ücret | 13.000 TL | 9.000 TL | 2026 Tarifesi m.7/6-7 |
| Anlaşmada ücreti kim öder? | Aksi kararlaştırılmadıkça taraflar eşit | Tüketicinin payı, iki saatlik tutarı geçmemek üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden | 6325 m.18/A-12; 6502 m.73/A |
| Dava açılırsa | Ödenen arabuluculuk ücreti yargılama gideri sayılır | Dava tüketici lehine sonuçlanırsa ücret davalıdan tahsil edilir | 6325 m.18/A-13; 6502 m.73/A |
Anlaşma hâlinde ücret, anlaşılan tutar üzerinden tarifenin ikinci kısmındaki dilimlere göre hesaplanır ve yukarıdaki asgari tutarların altında kalamaz. Arabuluculuk ücretini karşılayamayan taraf, arabuluculuk bürosunun bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinden adli yardım isteyebilir (6325 m.13/3).
Sık Yapılan Hatalar
- Başvuruda fonun adını karşı taraf olarak yazmak; fonun tüzel kişiliği yoktur, karşı taraf kurucu portföy yönetim şirketidir.
- Davada davalı gösterilecek bir kuruluşu başvuruya eklememek; o kuruluş bakımından dava şartı yerine gelmemiş olur.
- Davada istenecek kalemlerden birini başvuruda hiç yazmamak; görüşülmeyen kalem için dava şartı tartışması çıkabilir.
- İlk toplantıya mazeretsiz katılmamak; haklı çıkılsa bile giderlerin yarısı ödenir ve vekâlet ücreti yarıya iner.
- Arabuluculuğu ihtarnamenin yerine koymak; temerrüdün başlaması ve kayıtların istenmesi için ihtarname ayrıca gönderilmelidir.
- Anlaşma belgesinde diğer sorumlulara karşı hakları ve ileride yapılacak tasfiye ödemelerini düzenlememek.
- SPK’ya karşı açılacak tam yargı davası için arabuluculuk beklemek; bu davada arabuluculuk yoktur ve altmış günlük süre işlemeye devam eder.
- Vekâletnamede arabuluculuk ve sulh yetkisinin bulunup bulunmadığını kontrol etmemek.
Önemli Kavramlar
- Dava şartı arabuluculuk
- Kanunda sayılan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının davanın görülebilmesi için şart olması (TTK m.5/A; 6502 m.73/A; 6325 m.18/A).
- Arabuluculuk bürosu
- Adliyelerde dava şartı arabuluculuk başvurularını alan ve arabulucuyu görevlendiren birim.
- Son tutanak
- Arabuluculuk faaliyetinin nasıl sona erdiğini gösteren ve dava dilekçesine eklenmesi zorunlu olan belge (m.18/A-2, m.18/A-10).
- Anlaşma belgesi
- Tarafların arabuluculuk sonunda vardığı anlaşmayı gösteren belge; kapsamındaki hususlarda dava açılamaz (m.18/5).
- İlam niteliğinde belge
- Mahkeme kararı gibi doğrudan icraya konulabilen belge; taraflar ve avukatları ile arabulucunun imzaladığı anlaşma belgesi bu niteliktedir (m.18/4).
- Müteselsil sorumluluk
- Aynı zarardan sorumlu olanların her birinden zararın tamamının istenebilmesi (TBK m.61); iç ilişkideki paylar rücu yoluyla çözülür (TBK m.62).
- Zamanaşımının durması
- Sürenin belli bir dönem boyunca işlememesi; arabuluculukta başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur (m.18/A-15).
- Tüketici hakem heyeti
- 2026 yılı için 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında başvurunun zorunlu olduğu idari merci (6502 m.68).
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanakla birlikte açılacak tam dava dilekçesinin örneği fon zararı tazminat davası dilekçesi örneği (tam dava) sayfamızda yer alıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Fon zararı için dava açmadan önce arabuluculuk zorunlu mu?
Evet. Konusu bir miktar para olan tazminat talepleri ticari dava niteliğindeyse TTK m.5/A, tüketici mahkemesinde görülecekse 6502 m.73/A uyarınca arabulucuya başvurulması dava şartıdır. SPK’ya karşı tam yargı davası ve ceza şikâyeti bu kuralın dışındadır.
Tüketici arabuluculuğu mu, ticari arabuluculuk mu seçmeliyim?
Şirket yatırımcı için ticari arabuluculuk uygulanır. Bireysel yatırımcı, fonu ticari veya mesleki olmayan bir amaçla, kişisel birikimini değerlendirmek için aldıysa tüketici sayılabilir. Konu tartışmalı olduğundan seçim, davanın açılacağı mahkemeyle tutarlı yapılmalıdır.
Hangi arabuluculuk bürosuna başvurmalıyım?
Davanın açılabileceği yerdeki büroya: karşı tarafın merkezi, fonun satıldığı şubenin bulunduğu yer veya haksız fiilde zarar görenin yerleşim yeri. Tüketici, kendi yerleşim yerindeki büroya başvurabilir (6502 m.73/5).
Başvuruyu internetten yapabilir miyim?
Evet. e-Devlet şifresi, elektronik imza veya mobil imza ile UYAP Vatandaş Portal üzerinden başvuru yapılabilir. Adliyedeki arabuluculuk bürosuna başvuru formu doldurarak da başvurabilirsiniz.
Arabuluculuk başvurusu ücretli mi?
Başvuru ücretsizdir. Anlaşma sağlanamazsa ilk iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Anlaşma hâlinde ücret kural olarak taraflarca eşit ödenir; tüketici uyuşmazlığında tüketicinin payı iki saatlik tutarı geçmemek üzere Bakanlık bütçesinden karşılanır.
Kurucuya ve bankaya karşı tek başvuru yapabilir miyim?
Evet. Aynı başvuruda birden fazla karşı taraf gösterilebilir. Her karşı taraf ayrı ayrı yazılmalı ve her biri için talebin dayanağı gösterilmelidir; başvuruda yer almayan kuruluşa karşı dava şartı yerine gelmez.
Arabuluculuk ne kadar sürer?
Ticari uyuşmazlıkta arabulucu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde süreci sonuçlandırır; zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatabilir. Tüketici uyuşmazlığında süre üç hafta, uzatma en fazla bir haftadır.
Karşı taraf ilk toplantıya gelmezse ne olur?
Arabulucu süreci sona erdirir ve katılmayan tarafı son tutanağa yazar. Bu taraf davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu olur ve lehine hükmedilecek vekâlet ücreti yarıya iner (6325 m.18/A-11).
Arabuluculuk zamanaşımını durdurur mu?
Evet. Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süreler işlemez (6325 m.18/A-15). İhtarname ise zamanaşımını kesmez ve durdurmaz.
Toplantıda yaptığım teklif davada aleyhime kullanılabilir mi?
Hayır. Görüşmelerde ileri sürülen öneriler, kabul beyanları ve yalnızca arabuluculuk için hazırlanan belgeler sonradan açılacak davada delil olarak ileri sürülemez (6325 m.4, m.5).
Fon tasfiyesi bitmeden arabulucuya başvurabilir miyim?
Evet. Bugün belgelenebilen asgari zarar talep edilir ve fazlaya ilişkin haklar saklı tutulur. Anlaşma yapılacaksa, ileride yapılacak tasfiye ödemelerinin akıbeti anlaşma belgesinde açıkça düzenlenmelidir.
Anlaşma imzalarsam sonra ek talepte bulunabilir miyim?
Anlaşma belgesinde yer alan hususlar hakkında dava açılamaz (6325 m.18/5). Belgede yer almayan kalemler ve anlaşmaya taraf olmayan sorumlular bakımından haklar ancak açıkça saklı tutulmuşsa güvence altındadır.
Son tutanağı dava dilekçesine eklemezsem ne olur?
Mahkeme bir haftalık kesin süre verir; tutanak bu süre içinde sunulmazsa dava usulden reddedilir. Arabulucuya hiç başvurulmadan açılan dava ise doğrudan usulden reddedilir (6325 m.18/A-2).
Avukatsız başvuru yapabilir miyim?
Evet, başvuruyu kendiniz yapabilirsiniz. Avukatla ilerleyecekseniz vekâletnamede arabulucuya başvurma, sulh ve ibra yetkilerinin açıkça yer alması gerekir (HMK m.74).
Arabuluculuk masasına hazırlıklı oturun
Talep kalemlerinizi hesaplayalım, anlaşma belgesini imzalamadan önce birlikte inceleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppİlgili Rehberler
- Ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk
- Fon yatırımcısı tüketici mi
- Fon davası hangi mahkemede açılır
- Fon davası ne kadar sürer, masrafı ne kadar
- Portföy yönetim şirketine ihtarname örneği
- Fonu satan bankaya veya aracı kuruma ihtarname örneği
- Fon zararı kısmi dava dilekçesi örneği
- Banka ibra metni imzalatmak istiyor
- Fon davası için vekâletname
- TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti
- Fon mağduru dilekçe ve ihtarname örnekleri
- Fon krizi gündemi
- Fon tasfiyesi hukuk rehberi


