Limited şirketin müdürü şirket nakdini SPK’nın 17 Eylül 2026’da işlemlere kapattığı veya tasfiyesine karar verdiği bir fona yatırdıysa, diğer ortak şirketin zararı için müdüre karşı sorumluluk davası açabilir. TTK m.553/1 uyarınca yöneticiler, kanundan ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ederlerse şirkete, ortaklara ve alacaklılara karşı sorumludur. Bu hüküm limited şirket müdürlerine m.644/1-a yollamasıyla uygulanır. m.555/1 uyarınca şirketin zararını her ortak isteyebilir; ancak tazminatın yalnızca şirkete ödenmesini talep edebilir. Bunun için genel kurul kararı gerekmez. 6335 sayılı Kanunla kusur karinesi kaldırıldığından kusuru kural olarak davacı ispat eder. Bu yüzden dava, fonun zarar etmesine değil, kararın nasıl verildiğine dayanmalıdır. Nakit ihtiyacının gözetilip gözetilmediği, fonun türü ve likiditesi, yoğunlaşma, yetki sınırları ve menfaat çatışması bu soruların başındadır. Genel kurulun ibra kararı yalnızca açıklanan olayları kapsar ve yalnızca ibraya olumlu oy verenleri bağlar. Diğer ortaklar ibra kararından itibaren altı ay içinde dava açabilir (m.558). Yönetime katılanlar ise ibra oylamasında oy kullanamaz (m.619/1). Dava, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki, her hâlde fiilden itibaren beş yıl içinde açılır (m.560). Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak şarttır (m.5/A). Bu yazı; davanın dayanaklarını, kusurun nasıl kurulacağını, ibra kapanını, usul çerçevesini ve müdürün olası savunmalarını anlatır. Dava dilekçesi ile genel kurulda ibraya karşı muhalefet beyanı örneklerini verir.
Ortak olarak şirketin hakkını birlikte arayalım
Bilgi alma talebi, ibra oylaması, arabuluculuk ve sorumluluk davası için belge dosyanızı ve sürelerinizi birlikte kuralım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppKısaca: Dört soru, dört cevap
Ortak, müdüre tek başına dava açabilir mi? Evet. Şirketin zararı için her ortak dava açabilir; genel kurul kararı gerekmez. Ancak tazminatın şirkete ödenmesi istenir (TTK m.555/1, m.644/1-a).
Fonun zarar etmesi müdürün kusuru mu? Kendiliğinden hayır. Kusur, kararın veriliş biçiminden çıkar: nakit ihtiyacının gözetilmemesi, likidite, yoğunlaşma, yetki aşımı, menfaat çatışması. Kusuru kural olarak davacı ispat eder.
Genel kurul müdürü ibra ederse? İbraya olumlu oy vermeyen ortak, ibra kararından itibaren altı ay içinde dava açabilir (m.558). Yönetime katılanlar ibra oylamasında oy kullanamaz (m.619/1).
Hangi süreler var? Öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren beş yıl (m.560). Dava öncesi arabuluculuk zorunlu (m.5/A); dava asliye ticaret mahkemesinde görülür.
Davanın Hukuki Temeli: TTK m.553 ve Limited Şirkete Uygulanması
Kısa cevap: Müdür, görevini tüm özeni göstererek yerine getirmek ve şirket menfaatini dürüstlük kuralı çerçevesinde gözetmekle yükümlüdür (m.626/1). Muhasebe, finans denetimi ve gerektiğinde finansal planlama devredilemez görevleri arasındadır (m.625/1). Bu yükümlülükleri kusurla ihlal ederse, anonim şirket hükümlerindeki sorumluluk rejimine tabi olur (m.644/1-a, m.553).
TTK m.553/1 uyarınca kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludur. m.644/1-a, anonim şirketlere ilişkin m.549-551, m.553 ve m.554-561 hükümlerini limited şirketlere de uygulanır kılar. Böylece limited şirket müdürü, sorumluluğun unsurları, ortağın dava hakkı, teselsül, ibra, zamanaşımı ve yetkili mahkeme bakımından anonim şirket yöneticisiyle aynı kurallara tabidir. Anonim şirkette aynı dava yönetim kurulu üyelerine karşı, aynı maddelerle açılır.
Müdürün yükümlülüklerinin içeriği limited şirkete özgü hükümlerde yer alır. m.626/1 uyarınca müdürler ve yönetimle görevli kişiler görevlerini tüm özeni göstererek yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kuralı çerçevesinde gözetmekle yükümlüdür. m.625/1, müdürlerin devredilemez ve vazgeçilemez görevleri arasında şirketin üst düzeyde yönetimi, yönetim örgütünün belirlenmesi, muhasebe, finans denetimi ve şirketin yönetimi için gerekli olduğu takdirde finansal planlamanın oluşturulmasını sayar. Şirket nakdinin nereye ve hangi vadeyle yatırılacağı, bu görevlerin tam merkezindedir. m.625/2 ise şirket sözleşmesiyle belirli kararların genel kurulun onayına sunulmasının öngörülebileceğini, ancak genel kurulun onayının müdürlerin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını ve sınırlamayacağını belirtir.
Sorumluluğun dört unsuru vardır: yükümlülük ihlali, kusur, zarar ve illiyet bağı. Zarar, şirketin fonda kilitli kalan veya kaybedilen nakdi ve bunun uzantılarıdır: tasfiye bakiyesi ile yatırılan tutar arasındaki fark, nakitsizlik nedeniyle ödenen gecikme faizleri, kredi maliyetleri ve cezai şartlar. Şirketin fonu satan kuruluşa karşı da talepleri olabilir; bu talepler müdürün sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz, ancak aynı zararın iki kez tahsil edilemeyeceği unutulmamalıdır. m.557/1 uyarınca birden çok kişi aynı zararı gidermekle yükümlüyse, her biri kusuruna ve durumun gereklerine göre zarar şahsen kendisine yükletilebildiği ölçüde diğerleriyle birlikte müteselsilen sorumludur. Şirketin bankaya karşı yolu şirket adına bankaya ihtarname örneği yazımızda anlatıldı.
Kusur Nasıl Kurulur? Fon Kararında İhlaller
Kısa cevap: Mahkeme, fonun sonucuna değil, karar anındaki bilgi ve süreç üzerinden özeni değerlendirir. Kısa vadeli işletme nakdinin likiditesi belirsiz bir fona yatırılması, nitelikli yatırımcı beyanının imzalanması, tek fonda yoğunlaşma, yetki sınırlarının aşılması, menfaat bağlantısı ve kriz sonrası hareketsizlik tipik ihlallerdir.
Fon dosyalarında sorumluluk davasının zayıf halkası, “fon zarar etti, müdür ödesin” yaklaşımıdır. Kanun sonuç sorumluluğu öngörmez. Anonim şirketteki m.369’un gerekçesinde de açıklandığı gibi, duruma uygun araştırma yapılarak ve ilgililerden bilgi alınarak verilen bir kararda, sonuç kötü olsa da özensizlik aranmaz. Buna karşılık araştırma yapılmadan, belgesiz, şirketin nakit ihtiyacına aykırı veya menfaat çatışması altında verilen bir karar, iş kararı savunmasının korumasından yararlanmaz. Davacı ortağın işi, kararın bu ikinci türden olduğunu belgeyle göstermektir.
Fon kararında müdürün tipik ihlalleri ve delilleri
| İddia | Hangi yükümlülük? | Delil | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Kısa vadeli işletme nakdinin likiditesi belirsiz bir fona yatırılması | Özen ve şirket menfaatini gözetme | Nakit akış tabloları, vadesi yaklaşan borçlar, fonun izahnamesi ve geri alım koşulları | TTK m.626/1 |
| Şirket adına nitelikli yatırımcı veya profesyonel müşteri beyanı imzalanması | Özen; yetki sınırları | Beyan formu, imza sirküleri, şirket sözleşmesi | TTK m.626/1; m.625/1 |
| Nakdin tek bir fonda veya tek bir kurucunun fonlarında toplanması | Özen; finansal planlama | Hesap dökümleri, MKK kayıtları, yatırım tarihleri | TTK m.625/1, m.626/1 |
| Şirket sözleşmesindeki sınırın veya ortaklar kurulu onayı şartının aşılması | Şirket sözleşmesine uyma | Şirket sözleşmesi, genel kurul ve müdürler kurulu kararları | TTK m.553/1 |
| Kararın araştırma yapılmadan, belgesiz verilmesi | Özen; iş kararı koşulları | Karar defteri, yazışmalar, danışmanlık kaydının yokluğu | TTK m.626/1; m.369 gerekçesi |
| Müdürün veya yakınlarının kurucu ya da dağıtıcıyla bağlantısı | Bağlılık; menfaat çatışması | Ticaret sicili, KAP, ortaklık yapıları | TTK m.626/1 |
| Kriz sonrası hareketsizlik: satan kuruluşa ihtar yok, süreler kaçırılıyor | Özen; şirket haklarını koruma | Tarihler, cevapsız yazışmalar, zamanaşımı hesabı | TTK m.626/1 |
| Ortaklara bilgi verilmemesi | Bilgi verme yükümlülüğü | Bilgi alma talebi ve cevapsızlık | TTK m.614 |
Tablodaki ilk üç ihlal fon krizine özgüdür. Şirketin kısa süre içinde ödeyeceği vergi, maaş, kira ve tedarikçi borçları için tutulan nakit, günlük likiditesi yüksek araçlarda tutulmalıdır. Nitelikli yatırımcılara özgü serbest bir fona, geri alım koşulları ve riskleri incelenmeden yatırılması, bu nakdin niteliğiyle bağdaşmaz. Şirket adına nitelikli yatırımcı beyanı imzalanması, şirketi daha az korunan bir sınıfa sokmak anlamına gelir; müdürün bu beyanı hangi araştırmayla ve hangi yetkiyle verdiği sorulmalıdır. Nakdin tek bir fonda veya tek bir kurucunun fonlarında toplanması ise finansal planlama görevinin ihlali olarak tartışılabilir. Nitelikli yatırımcı ve profesyonel müşteri sınıflandırmasının anlamı nitelikli yatırımcı beyanı yazımızda anlatıldı.
İspat yükü bu dosyaların kilit noktasıdır. 6102 sayılı TTK’nın ilk metninde yöneticilerin “kusursuz olduklarını ispat etmedikçe” sorumlu olacakları yazılıydı; bu ibare yürürlükten önce 6335 sayılı Kanunla çıkarıldı. Bugün kusuru kural olarak davacı ispat eder (TMK m.6). Doktrinde, şirket ile yönetici arasındaki ilişkinin sözleşmesel niteliğinden hareketle TBK m.112’deki kusur karinesinin uygulanması gerektiğini savunan görüşler de vardır; ancak dava stratejisi, kusurun davacı tarafından ispatlanacağı varsayımıyla kurulmalıdır. Bu, davacının karar belgelerine ulaşmasını hayati kılar: müdürler kurulu kararları, yatırım talimatları, bankayla yazışmalar, nitelikli yatırımcı beyanı ve şirketin nakit planları. Bu belgelerin önemli bir kısmı şirkettedir ve müdürün kontrolündedir.
Kim Dava Açar, Tazminat Kime Ödenir?
Kısa cevap: Şirketin zararı için hem şirket hem her ortak dava açabilir; ortak, tazminatın şirkete ödenmesini ister (m.555/1). Ortağın kendi malvarlığında, şirket zararından bağımsız bir zarar varsa onu kendisi için isteyebilir. Dava haklı sebeplere dayanıyorsa mahkeme, davalıya yükletilemeyen giderleri davacı ortak ile şirket arasında hakkaniyete göre paylaştırır (m.555/2).
TTK m.555/1 uyarınca şirketin uğradığı zararın tazminini, şirket ve her bir pay sahibi isteyebilir; pay sahipleri tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilirler. Bu hüküm ortağa, şirketin organlarını harekete geçirmeden şirketin hakkını mahkemede ileri sürme imkânı verir. Müdür aynı zamanda çoğunluk ortağıysa, şirketin kendisinin müdüre dava açması pratikte beklenemez; ortağın dava hakkı tam da bu durum için vardır. Genel kurul kararı aranmaz. Ortağın payının değer kaybı, şirket zararının bir yansımasıdır ve ayrıca tazmin edilmez; buna dolaylı zarar denir. Ortağın doğrudan kendi malvarlığında oluşan, şirket zararından bağımsız bir zarar varsa, örneğin müdürün yanıltıcı beyanıyla ortağın kendi parasıyla şirkete borç vermesi gibi, bunun tazmini kendisine ödenmek üzere istenebilir.
Yargılama giderleri konusunda m.555/2 önemli bir güvence getirir: pay sahibinin açtığı davayı hukuki ve maddi sebepler haklı gösterdiği takdirde mahkeme, dava giderleriyle avukatlık ücretini, bu giderler davalıya yükletilemediği hâllerde, davacı pay sahibiyle şirket arasında hakkaniyete göre paylaştırır. Tazminat şirkete ödeneceği için, davayı kaybetme ihtimalinde bütün masrafı tek başına üstlenmek zorunda kalmaması ortak açısından önemlidir. Şirket iflas ederse, m.556 uyarınca pay sahiplerinin ve alacaklıların istemleri önce iflas idaresince ileri sürülür; iflas idaresi davayı açmazsa her pay sahibi veya alacaklı açabilir.
Şirketin davaya katılımı ayrıca düşünülmelidir. Tazminat şirkete ödeneceği ve karar şirketin hukukunu etkileyeceği için, davanın şirkete HMK m.61 uyarınca ihbar edilmesi yerinde olur. Şirketi müdür temsil ediyorsa, müdürün hem davalı hem şirketin temsilcisi olması bir menfaat çatışması yaratır; bu durumda şirketi temsil edecek bir kayyım atanması veya başka bir müdürün temsil etmesi gündeme gelebilir. Bu, somut dosyaya göre mahkemeden istenecek bir önlemdir.
İbra Kapanı: Genel Kurul Gündemine Dikkat
Kısa cevap: Genel kurulun ibra kararı açıklanan olaylar için şirketin ve ibraya olumlu oy veren ortakların dava hakkını kaldırır. İbraya olumlu oy vermeyen ortak, ibra kararından itibaren altı ay içinde dava açmazsa hakkını kaybeder (m.558). Şirket yönetimine katılmış olanlar müdürlerin ibrasına ilişkin kararlarda oy kullanamaz (m.619/1).
Fon krizinden sonra yapılacak ilk olağan genel kurulda gündemde müdürlerin ibrası bulunacaktır. Limited şirkette müdürlerin ibra edilmesi genel kurulun devredilemez yetkilerindendir. m.558 uyarınca genel kurulun ibra kararı ancak açıklanan olaylar için geçerlidir ve şirkete ve ibra kararına olumlu oy veren pay sahiplerine karşı ileri sürülebilir; ibraya olumlu oy vermeyen pay sahiplerinin dava hakları, ibra kararından itibaren altı ay sonra düşer. Bu, fon dosyasında iki pratik sonuç doğurur. Birincisi, ortak ibra oylamasında olumlu oy vermemeli, tercihen olumsuz oy vermeli ve muhalefetini tutanağa geçirtmelidir. İkincisi, ibra kararı alınmışsa altı aylık süre işlemeye başlar; bu süre, iki ve beş yıllık zamanaşımından çok daha kısadır ve arabuluculuk süreci de bu süreye sığdırılmalıdır.
“Açıklanan olaylar” şartı da önemlidir. Genel kurula sunulan faaliyet raporu ve finansal tablolarda fon yatırımının tutarı, niteliği ve kilitlenmesi açıkça gösterilmemişse, ibra bu olayı kapsamaz. Bu nedenle ortak, genel kurulda fon yatırımına ilişkin açık bilgi istemeli ve verilen bilgilerin yetersiz olduğunu tutanağa yazdırmalıdır. m.619/1 uyarınca herhangi bir şekilde şirket yönetimine katılmış bulunanlar, müdürlerin ibralarına ilişkin kararlarda oy kullanamaz. Müdür aynı zamanda çoğunluk ortağıysa kendi ibrasında oy kullanamayacağından, ibra kararının kimin oylarıyla alındığı dikkatle kontrol edilmelidir. Kurala aykırı oylarla alınmış bir ibra kararına karşı genel kurul kararının iptali yolu gündeme gelir; bu dava karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılır (TTK m.445). Genel kurulda ibraya karşı verilecek beyanın örneği aşağıdadır.
Dava Öncesi Hazırlık: Bilgi, Belge ve Süreler
Kısa cevap: Önce müdürden yazılı bilgi isteyin (m.614); cevap gelmez veya engellenirse genel kurul ve mahkeme yolu açıktır. Gerekirse özel denetim isteyin. Kaybolma riski olan kayıtlar için delil tespiti, haklı sebep varsa müdürün yetkilerinin kaldırılması veya sınırlandırılması için dava düşünülür (m.630/2). Arabuluculuk başvurusunu zamanaşımı ve ibra süreleri içinde yapın.
TTK m.614/1 uyarınca her ortak müdürlerden şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir. m.614/2 uyarınca ortağın elde ettiği bilgileri şirketin zararına kullanması tehlikesi varsa müdürler bilgi alınmasını ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyebilir; bu konuda ortağın başvurusu üzerine genel kurul karar verir. m.614/3 uyarınca genel kurul bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellerse ortağın istemi üzerine mahkeme karar verir ve bu karar kesindir. Fon dosyasında bilgi talebi şu soruları içermelidir: yatırım hangi tarihlerde, hangi tutarlarla ve hangi kararla yapıldı; hangi fonlar seçildi ve neden; nitelikli yatırımcı beyanını kim imzaladı; fonun geri alım koşulları incelendi mi; kriz sonrası fonu satan kuruluşa ve kurucuya hangi adımlar atıldı.
Bilgi alma sonuç vermezse özel denetim gündeme gelir. Anonim şirkette pay sahibinin bilgi alma ve özel denetim hakları m.437-444’te düzenlenir; bu dilekçelerin örnekleri genel kurulda bilgi alma ve özel denetim talebi dilekçesi yazımızda yer alıyor. Müdürün şirket kayıtlarını değiştirmesi veya yok etmesi riski varsa, dava açılmadan önce HMK m.400 uyarınca delil tespiti istenebilir. Müdürün görevde kalması şirketin zararını büyütüyorsa, m.630/2 uyarınca her ortak haklı sebeplerin varlığında müdürün yönetim hakkının ve temsil yetkisinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebilir; bu dava sorumluluk davasından bağımsızdır ve gerektiğinde ihtiyati tedbir talebiyle birlikte açılır.
Davanın usul çerçevesi
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Davacı | Şirket ve her ortak; ortak tazminatın yalnızca şirkete ödenmesini isteyebilir | TTK m.555/1; m.644/1-a |
| Genel kurul kararı | Ortağın kendi dava hakkı için gerekmez | TTK m.555/1 |
| Davalı | Kusurlu müdür veya müdürler; birden çoksa farklılaştırılmış teselsül | TTK m.553, m.557 |
| Görevli mahkeme | Asliye ticaret mahkemesi (mutlak ticari dava) | TTK m.4/1-a, m.5 |
| Yetkili mahkeme | Genel yetkili mahkemenin yanında şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi | TTK m.561; HMK m.6 |
| Dava şartı arabuluculuk | Tazminat talebi olduğundan dava açmadan önce arabulucuya başvuru | TTK m.5/A |
| Zamanaşımı | Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde fiilden itibaren 5 yıl; suç varsa ceza zamanaşımı uzunsa o süre | TTK m.560 |
| İbra | İbraya olumlu oy vermeyen ortak için ibra kararından itibaren 6 ay | TTK m.558 |
| Yargılama giderleri | Dava haklı sebeplere dayanıyorsa, davalıya yükletilemeyen giderler davacı ile şirket arasında hakkaniyete göre paylaştırılır | TTK m.555/2 |
| Talep artırımı | Belirsiz alacak davası kaldırıldı; dava sırasında bir kez talep artırımı | HMK m.109/4 (7589 sonrası) |
Tablodaki süreler birlikte takvime işlenmelidir. Zamanaşımı, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde zarar doğuran fiilden itibaren beş yıldır (m.560). Fon kararı ile zararın ortaya çıkması arasında uzun bir süre geçmişse, beş yıllık üst sınır özellikle kontrol edilmelidir. Arabuluculuk başvurusu, arabuluculuk süresince zamanaşımını durdurur ve hak düşürücü sürelerin işlemesine engel olur; ancak bu etkinin sınırları için 6325 sayılı Kanun m.18/A hükümleri dikkatle uygulanmalı ve son tutanaktan sonra dava gecikmeden açılmalıdır. Arabuluculuk başvurusunun çerçevesi arabuluculuk başvuru dilekçesi yazımızda anlatıldı.
Müdürün Olası Savunmaları ve Cevapları
Kısa cevap: Müdür çoğunlukla fonun SPK onaylı olduğunu, zararın Kurul kararından doğduğunu, genel kurulun onayladığını veya ibra ettiğini ve zararın henüz kesinleşmediğini savunacaktır. Bu savunmaların çoğu karar süreci belgelendiğinde zayıflar; ama davacının da genel kurulda yatırıma olumlu oy verip vermediği gibi kendi davranışları incelenecektir.
Dava dilekçesi, müdürün muhtemel savunmalarını öngörerek yazılmalıdır. Aşağıdaki tablo bu savunmaları ve bunlara verilebilecek cevapları gösterir. Tablonun son satırlarındaki ispat ve zamanaşımı meseleleri, dava açılmadan önce belge ve takvim hazırlığıyla çözülür.
Müdürün olası savunmaları ve cevapları
| Savunma | Cevap | Dayanak |
|---|---|---|
| “Fon SPK onaylıydı, sonucu kimse öngöremezdi” | Sonuç değil karar süreci incelenir: nakit ihtiyacı, fonun türü ve likiditesi, yoğunlaşma ve araştırma yapılıp yapılmadığı | TTK m.626/1; m.369 gerekçesi |
| “Zararın sebebi SPK kararı, benim kararım değil” | Kurul kararı zararın zamanını belirler; nakdin bu riske maruz bırakılması müdürün kararıdır; illiyet ayrıca incelenir | TTK m.553/1 |
| “Genel kurul yatırımı onayladı” | Genel kurul onayı müdürün sorumluluğunu ortadan kaldırmaz ve sınırlamaz; ancak onaya olumlu oy veren davacı bakımından çelişkili davranış tartışması doğabilir | TTK m.625/2; TMK m.2 |
| “Genel kurul beni ibra etti” | İbra yalnız açıklanan olaylar ve olumlu oy verenler için geçerlidir; yönetime katılanlar ibra oylamasında oy kullanamaz | TTK m.558, m.619/1 |
| “Zarar henüz kesin değil, tasfiye sürüyor” | Asgari zarar üzerinden dava açılabilir; dava sırasında bir kez talep artırımı yapılabilir | HMK m.109/4 |
| “Fonu satan banka ve kurucu sorumlu” | Birden çok sorumlu varsa her biri kusuruna ve durumun gereklerine göre sorumludur; diğerlerinin sorumluluğu müdürü kendiliğinden kurtarmaz | TTK m.557 |
| “Kusurumu siz ispat edin” | 6335 ile kusur karinesi kaldırıldı; davacı ispat yükünü taşır. Bu nedenle belge toplama ve bilirkişi incelemesi davanın merkezindedir | TTK m.553/1; TMK m.6 |
| “Zamanaşımı doldu” | Süre zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden başlar; fon kilidi 17 Eylül 2026 kararlarıyla görünür oldu | TTK m.560 |
“Genel kurul onayladı” savunması ayrı dikkat ister. m.625/2 uyarınca genel kurulun onayı müdürün sorumluluğunu ortadan kaldırmaz ve sınırlamaz; bu, şirket ve diğer ortaklar bakımından açıktır. Ancak davacı ortak, fon yatırımına onay veren genel kurul kararına bizzat olumlu oy vermişse, müdür davacının kendi davranışıyla çeliştiğini ve dürüstlük kuralına aykırı davrandığını ileri sürebilir (TMK m.2). Bu itirazın sonucu, davacıya o tarihte ne ölçüde bilgi verildiğine bağlıdır: fonun niteliği, riskleri ve şirketin nakit ihtiyacıyla ilişkisi genel kurula açıklanmamışsa, bilgisiz verilen onay davacının aleyhine sonuç doğurmamalıdır. Müdürün de, şirketin fonu satan kuruluşa karşı haklarını zamanında kullanmaması ayrı bir özen eksikliği olarak değerlendirilebilir; bu nedenle dava dilekçesinde kriz sonrası dönem de anlatılmalıdır.
Sorumluluk Davası Dilekçesi Örneği (Ortak – Müdür)
Aşağıdaki örnek, limited şirket ortağının şirketin zararı için müdüre karşı açacağı sorumluluk davası için hazırlanmıştır. Arabuluculuk son tutanağı dilekçeye eklenmelidir. Köşeli parantez içindeki bölümler dosyaya göre doldurulmalı, delille desteklenmeyen iddialar çıkarılmalıdır. Anonim şirkette aynı metin, “müdür” yerine “yönetim kurulu üyesi” ve m.626 yerine m.369 yazılarak kullanılabilir.
DAVACI: [Ortağın adı soyadı], T.C. Kimlik No: […], Adres: […] VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [Adres, e-posta, UYAP kaydı] DAVALI: [Müdürün adı soyadı], T.C. Kimlik No: […], Adres: […] İHBAR OLUNAN: [Şirket unvanı], MERSİS No: […], [Adres] DAVA DEĞERİ: Şimdilik [..] TL (asgari zarar; HMK m.109/4 uyarınca talep artırımı hakkımız saklıdır) KONU: TTK m.553, m.555 ve m.644/1-a uyarınca, davalı müdürün şirket nakdini [fon unvanı ve kodu] fonuna yatırması nedeniyle şirketin uğradığı zararın, şirkete ödenmek üzere davalıdan tahsili talebidir.
AÇIKLAMALAR: 1- Müvekkil, [şirket unvanı]’nın sermayesinin yüzde [..]’ini temsil eden [..] adet esas sermaye payına sahip ortağıdır. Davalı, [tarih] tarihinden beri şirketin [tek / münferiden yetkili] müdürüdür. (Delil: ticaret sicili kayıtları, şirket sözleşmesi, pay defteri) 2- Davalı, [tarih/tarihler] tarihlerinde şirketin toplam [..] TL tutarındaki nakdini [fon unvanı ve kodu] fonunun katılma paylarına yatırmıştır. Bu tutar, şirketin [tarih] itibarıyla nakit varlıklarının yüzde [..]’si olup şirketin [..] gün içinde ödeyeceği [vergi, ücret, kira, tedarikçi] borçlarını karşılamak için tutulan işletme nakdidir. (Delil: banka ve MKK kayıtları, nakit akış tabloları, mizanlar) 3- Söz konusu fon, [nitelikli yatırımcılara özgü serbest bir fon] olup [geri alım koşulları / valör / risk değeri] itibarıyla kısa vadeli işletme nakdine uygun değildir. Yatırım için şirket adına [tarih] tarihli nitelikli yatırımcı beyanı davalı tarafından imzalanmıştır. (Delil: izahname, yatırımcı bilgi formu, nitelikli yatırımcı beyanı) 4- Yatırım kararı hakkında müdürler kurulu kararı, araştırma notu, alternatif değerlendirmesi veya danışmanlık kaydı bulunmamaktadır. [Şirket sözleşmesinin [..] maddesi uyarınca [..] TL’yi aşan yatırımlar için ortaklar kurulu onayı gerekli olduğu hâlde onay alınmamıştır.] [Davalının / davalının yakınlarının] fonun [kurucusu / dağıtıcısı] ile [..] bağlantısı bulunmaktadır.] (Delil: karar defteri, şirket sözleşmesi, ticaret sicili, KAP kayıtları) 5- Sermaye Piyasası Kurulunun 17.09.2026 tarihli kararlarıyla fon işlemlere kapatılmış ve tasfiyesine karar verilmiştir. Şirketin [tarih] tarihli geri alım talimatı gerçekleşmemiş, nakdi kilitlenmiştir. Bu nedenle şirket [..] borçlarını vadesinde ödeyememiş, [..] TL gecikme faizi ve cezai şart ödemiş, [..] TL kredi kullanmak zorunda kalmıştır. (Delil: SPK kararları, ödeme kayıtları, kredi sözleşmesi) 6- Davalı, kriz sonrasında fonu satan kuruluşa ve kurucuya karşı şirketin haklarını korumak için [hiçbir adım atmamış / süreleri kaçırmıştır]. Müvekkilin [tarih] tarihli bilgi alma talebi [cevapsız bırakılmış / eksik cevaplanmıştır] (TTK m.614). (Delil: bilgi alma talebi ve tebliğ belgesi) 7- TTK m.626/1 uyarınca müdür, görevini tüm özeni göstererek yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kuralı çerçevesinde gözetmekle yükümlüdür. Muhasebe, finans denetimi ve finansal planlama müdürün devredilemez görevleri arasındadır (m.625/1). Kısa vadeli işletme nakdinin, niteliği incelenmeden ve karar süreci belgelenmeden likiditesi belirsiz tek bir fona yatırılması bu yükümlülüklerin kusurlu ihlalidir. 8- Şirketin zararı, yatırılan tutar ile bugüne kadar yapılan tasfiye ödemeleri arasındaki fark olan [..] TL ile nakitsizlik nedeniyle ödenen [..] TL gecikme faizi, cezai şart ve kredi maliyetinden oluşmaktadır. Tasfiye sürdüğünden zarar şimdilik asgari tutar üzerinden talep edilmekte olup bilirkişi incelemesi sonrasında talep artırılacaktır. 9- TTK m.555/1 uyarınca şirketin uğradığı zararın tazminini her ortak isteyebilir; tazminatın şirkete ödenmesi talep edilmektedir. [Genel kurulda [tarih] tarihinde alınan ibra kararına müvekkil olumsuz oy vermiş ve muhalefetini tutanağa geçirtmiştir; dava, m.558’deki altı aylık süre içinde açılmıştır.] [Davalı, m.619/1 uyarınca kendi ibrasında oy kullanamaz.] 10- Dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmuş, [tarih] tarihli son tutanakla anlaşma sağlanamamıştır (TTK m.5/A). (Ek: son tutanak) 11- Tazminatın şirkete ödenecek olması ve kararın şirketin hukukunu etkileyecek olması nedeniyle davanın şirkete ihbarını (HMK m.61) talep ederiz. Davalının şirketi temsil yetkisi bulunduğundan, şirketin bu davada temsili için gerekli önlemlerin alınmasını takdirlerinize arz ederiz.
HUKUKİ SEBEPLER: 6102 sayılı TTK m.553, m.555, m.557, m.558, m.560, m.561, m.614, m.619, m.625, m.626, m.644/1-a; 6100 sayılı HMK m.61, m.109/4, m.219-220; 6325 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Ticaret sicili kayıtları, şirket sözleşmesi, pay defteri, karar defterleri, banka ve MKK kayıtları, fon izahnamesi ve yatırımcı bilgi formu, nitelikli yatırımcı beyanı, SPK kararları, nakit akış tabloları ve mizanlar, bilgi alma talebi, arabuluculuk son tutanağı, şirkette bulunan belgelerin ibrazı (HMK m.219-220), bilirkişi incelemesi, tanık ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; şimdilik [..] TL asgari zararın [zarar tarihinden / dava tarihinden] itibaren işleyecek [avans / yasal] faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek [şirket unvanı]’na ödenmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine, aksi hâlde TTK m.555/2 uyarınca davalıya yükletilemeyen giderlerin hakkaniyete göre paylaştırılmasına karar verilmesini vekâleten saygıyla talep ederiz. [Tarih]
Davacı Vekili Av. [Ad Soyad] — [İmza]
EKLER: 1- Vekâletname 2- Arabuluculuk son tutanağı 3- Ticaret sicili kayıtları ve şirket sözleşmesi 4- Banka ve MKK kayıtları 5- Bilgi alma talebi ve tebliğ belgesi 6- [Varsa] Genel kurul tutanağı ve muhalefet şerhi 7- [Diğer belgeler]
Dilekçede üç noktaya dikkat edilmelidir. Birincisi, dava değeri asgari zarar üzerinden yazılır; tasfiye ödemeleri geldikçe zarar değişeceğinden, talep artırımı bilirkişi raporundan sonra yapılmalıdır. İkincisi, faizin türü ve başlangıcı konusunda mahkemelerin yaklaşımı dosyadan dosyaya farklı olabileceğinden, faiz talebi somut olaya göre ve gerekçesiyle yazılmalıdır. Üçüncüsü, delillerin önemli bir kısmı şirkettedir; HMK m.219-220 uyarınca belge ibrazı talebi dilekçede açıkça yer almalı, ibraz edilmesi istenen belgeler tek tek sayılmalıdır. Kısmi dava ve talep artırımı fon zararı kısmi dava dilekçesi ve belirsiz alacak davası kaldırıldı mı yazılarımızda anlatıldı.
Genel Kurulda İbraya Karşı Muhalefet Beyanı Örneği
Kısa cevap: İbra gündem maddesinde olumsuz oy verin, fon yatırımına ilişkin açıklamanın yetersiz olduğunu ve müdürün kendi ibrasında oy kullanamayacağını tutanağa yazdırın. Beyan, ibranın kapsamını daraltır ve altı aylık sürenin kimin için işlediğini açık hâle getirir.
Genel kurulda söz alıp sözlü muhalefet bildirmek yeterli olmayabilir; beyanın yazılı olarak verilmesi ve tutanağa eklenmesinin istenmesi, ileride ispat bakımından daha güvenlidir. Beyan kısa, olgusal ve gündem maddesine bağlı olmalıdır.
KONU: Gündemin [..] numaralı “Müdürlerin ibrası” maddesine ilişkin muhalefet beyanı
1- Gündemin [..] numaralı maddesinde müdür [ad soyad]’ın [yıl] faaliyetleri nedeniyle ibrasına olumsuz oy veriyorum. 2- Şirket nakdinden [..] TL’nin [fon unvanı ve kodu] fonuna yatırılmasına ilişkin karar süreci, fonun niteliği ve riskleri, nakdin kilitlenmesinin şirkete etkisi ve fonu satan kuruluşa karşı atılan adımlar genel kurula yeterli biçimde açıklanmamıştır. Bu nedenle ibra, açıklanmayan olayları kapsamaz (TTK m.558). 3- TTK m.619/1 uyarınca şirket yönetimine katılmış bulunanlar müdürlerin ibrasına ilişkin kararlarda oy kullanamaz. Müdür [ad soyad]’ın ve yönetime katılmış diğer ortakların bu gündem maddesinde oy kullanmamasını ve oy sayımının buna göre yapılmasını talep ediyorum. 4- Şirketin zararı için TTK m.553 ve m.555 uyarınca dava hakkım saklıdır. Bu beyanın tutanağa eklenmesini talep ederim.
[Tarih] [Ortağın adı soyadı] — [İmza]
Adım Adım: Ortağın Müdüre Karşı Sorumluluk Davası
- Yazılı bilgi isteyin. Yatırım tarihleri, tutarlar, karar belgeleri, nitelikli yatırımcı beyanı ve kriz sonrası adımlar (TTK m.614).
- Genel kurul gündemini izleyin. İbra maddesinde olumsuz oy verin, muhalefet beyanını tutanağa ekletin.
- Belge dosyasını kurun. Ticaret sicili, şirket sözleşmesi, karar defterleri, banka ve MKK kayıtları, nakit akış tabloları.
- Kaybolma riski varsa delil tespiti isteyin. Şirket kayıtları müdürün kontrolündeyse dava açılmadan önce tespit ettirin.
- Zararı hesaplayın. Yatırılan tutar eksi tasfiye ödemeleri, gecikme faizleri, cezai şartlar ve kredi maliyetleri.
- Süreleri takvime işleyin. İbra kararından itibaren 6 ay; öğrenmeden itibaren 2 yıl; fiilden itibaren 5 yıl.
- Arabulucuya başvurun. Son tutanağı dava dilekçesine ekleyin (TTK m.5/A).
- Davayı açın. Tazminatın şirkete ödenmesini isteyin, davayı şirkete ihbar edin, belge ibrazı talep edin.
- Gerekirse ayrıca yetkinin kaldırılmasını isteyin. Müdür görevde kaldıkça zarar büyüyorsa haklı sebeple dava (m.630/2).
Sık Yapılan Hatalar
- Tazminatı kendine ödenmek üzere istemek. Şirketin zararı için ortak yalnızca şirkete ödeme isteyebilir (m.555/1).
- Yalnızca fonun zarar ettiğini anlatmak. Kusur, karar sürecinin özensizliğiyle kurulur; sonuç tek başına yetmez.
- İbra oylamasında sessiz kalmak. Olumlu oy dava hakkını kaldırır; olumsuz oy ve yazılı muhalefet gerekir.
- Altı aylık ibra süresini kaçırmak. Zamanaşımından çok daha kısadır ve hak düşürücüdür (m.558).
- Arabuluculuğu atlamak. Dava şartıdır; son tutanak olmadan açılan dava usulden reddedilir.
- Bilgi alma hakkını kullanmadan dava açmak. Belgeler şirkettedir; bilgi talebi hem delil toplar hem cevapsızlığı belgeler.
- Zararı kesin rakamla yazmak. Tasfiye sürdüğünden asgari zarar yazın, talep artırımını bilirkişi raporundan sonra yapın.
- Fonu satan kuruluşa karşı hakları unutmak. Müdürün sorumluluğu, şirketin bankaya karşı taleplerini ortadan kaldırmaz; ikisi birlikte yürütülmelidir.
- Kendi onayını görmezden gelmek. Yatırıma genel kurulda olumlu oy verdiyseniz, o tarihte size ne açıklandığını belgeleyin.
- Dilekçede kişi hakkında suç isnadı yapmak. Hukuk davası özen ihlaline dayanır; ceza yolu ayrı değerlendirilir.
Önemli Kavramlar
- Sorumluluk davası
- Yöneticinin kanun ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini kusurla ihlal etmesi nedeniyle açılan tazminat davası (TTK m.553; limited şirkette m.644/1-a).
- Dolaylı zarar
- Şirketin zararının ortağın payına yansıması; ortak yalnızca şirkete ödeme isteyebilir (m.555/1).
- Doğrudan zarar
- Şirket zararından bağımsız olarak ortağın kendi malvarlığında doğan zarar.
- İbra
- Genel kurulun müdürü belirli bir dönemin açıklanan olaylarından dolayı sorumluluktan kurtarma kararı (m.558).
- Oydan yoksunluk
- Şirket yönetimine katılmış olanların müdürlerin ibrasına ilişkin kararlarda oy kullanamaması (m.619/1).
- Farklılaştırılmış teselsül
- Birden çok sorumlunun her birinin kusuruna ve durumun gereklerine göre sorumlu olması (m.557).
- Devredilemez görev
- Müdürün başkasına bırakamayacağı görevler; muhasebe, finans denetimi ve finansal planlama bunlar arasındadır (m.625/1).
- Davanın ihbarı
- Davanın sonucundan etkilenecek üçüncü kişiye davanın bildirilmesi (HMK m.61).
Fon zararının şirket sermayesine etkisi ve müdürlerin TTK m.376 yükümlülükleri sermaye kaybı ve borca batıklık testi aracı (TTK m.376) ile değerlendirilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Limited şirket ortağı müdüre sorumluluk davası açabilir mi?
Evet. TTK m.553 ve m.555, m.644/1-a yollamasıyla limited şirket müdürlerine uygulanır. Her ortak, şirketin zararının tazminini isteyebilir; ancak tazminatın şirkete ödenmesini talep eder.
Dava için genel kurul kararı gerekir mi?
Ortağın m.555/1’deki kendi dava hakkı için genel kurul kararı gerekmez. Bu hak, özellikle müdür çoğunluk ortağı olduğunda şirketin kendisinin dava açmasının beklenemeyeceği durumlar için vardır.
Tazminat neden bana değil şirkete ödeniyor?
Çünkü zarar şirketin malvarlığındadır; ortağın payındaki değer kaybı bu zararın yansımasıdır. Tazminatın şirkete ödenmesi, bütün ortakları ve alacaklıları eşit biçimde korur.
Kusuru kim ispat eder?
6335 sayılı Kanunla kusur karinesi kaldırıldığından kural olarak davacı ispat eder. Doktrinde farklı görüşler olsa da dava, kusurun davacı tarafından ispatlanacağı varsayımıyla ve belgeye dayanarak kurulmalıdır.
Fonun SPK onaylı olması müdürü korur mu?
Tek başına korumaz. Mahkeme, şirketin nakit ihtiyacının gözetilip gözetilmediğine, fonun türüne ve likiditesine, yoğunlaşmaya, araştırma yapılıp yapılmadığına ve yetki sınırlarına bakar. Özenli ve belgeli bir karar ise sonuç kötü olsa da korunur.
Genel kurul müdürü ibra ettiyse ne olur?
İbra yalnız açıklanan olaylar için ve yalnız ibraya olumlu oy verenler bakımından geçerlidir. Olumlu oy vermeyen ortak, ibra kararından itibaren altı ay içinde dava açabilir (m.558).
Müdür kendi ibrasında oy kullanabilir mi?
Hayır. Herhangi bir şekilde şirket yönetimine katılmış bulunanlar, müdürlerin ibrasına ilişkin kararlarda oy kullanamaz (m.619/1).
Dava ne kadar sürede açılmalı?
Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren beş yıl içinde (m.560). İbra kararı alınmışsa ayrıca altı aylık hak düşürücü süreye dikkat edilmelidir.
Arabuluculuk zorunlu mu?
Evet. Sorumluluk davası ticari davadır ve konusu tazminattır; dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A).
Hangi mahkemede açılır?
Asliye ticaret mahkemesinde. Genel yetkili mahkemenin yanında şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde de açılabilir (m.561).
Davayı kaybedersem masrafların hepsini ben mi öderim?
Dava hukuki ve maddi sebeplerle haklı görünüyorsa, mahkeme davalıya yükletilemeyen giderleri davacı ile şirket arasında hakkaniyete göre paylaştırır (m.555/2).
Yatırıma genel kurulda onay verdiysem dava açabilir miyim?
Genel kurul onayı müdürün sorumluluğunu ortadan kaldırmaz (m.625/2). Ancak müdür çelişkili davranış itirazında bulunabilir; o tarihte size fonun niteliği ve riskleri hakkında ne açıklandığı belirleyici olur.
Müdürü görevden aldırabilir miyim?
Görevden alma genel kurulun yetkisindedir. Ayrıca her ortak, haklı sebeplerin varlığında müdürün yönetim hakkının ve temsil yetkisinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebilir (m.630/2).
Anonim şirkette de aynı dilekçe kullanılır mı?
Esas olarak evet. Yönetim kurulu üyelerine karşı dava m.553 ve m.555’e dayanır; özen yükümlülüğü m.369’da, bilgi alma ve özel denetim m.437-444’te, ibrada oydan yoksunluk m.436/2’de düzenlenir.
İbra süresi işlemeden harekete geçin
Bilgi alma talebinizi, genel kurul muhalefet beyanınızı, arabuluculuk başvurunuzu ve sorumluluk davanızı tek bir takvimde hazırlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppİlgili Rehberler
- Şirket iflas etti: yöneticiden veya ortaktan alacak alınır mı?
- Müdür ortak şirket nakdini fona yatırdı: ortakların hakları
- Şirket yöneticisinin fona yatırım kararında kişisel sorumluluğu
- Genel kurulda bilgi alma ve özel denetim talebi dilekçesi
- Şirket hazinesi tasfiye edilen fonda
- Şirket adına bankaya ihtarname örneği
- Nitelikli yatırımcı beyanı ve fon tasfiyesi
- Grup şirketlerinde fon kilidi
- Fon uyuşmazlığında arabuluculuk başvuru dilekçesi
- Delil tespiti talep dilekçesi
- Fon zararı kısmi dava dilekçesi
- Tedarikçiye ödeme erteleme yazısı
- Fon mağduru dilekçe ve ihtarname örnekleri dizini
- Fon tasfiyesi hukuk rehberi


