19 Eylül 2026

Şirket Hazinesi Tasfiye Edilen Fonda: Kurumsal Yatırımcı Rehberi 2026 — VUK m.279 Değerleme Sorunu ve Borsa Rayici Oluşmayan Fonlar, Halka Açık Şirketlerde Özel Durum Açıklaması, TTK m.369 Yönetim Kurulu Özen Yükümlülüğü, Bağımsız Denetim Dipnotu, Kurumlarda Stopaj ve Alacak Takibi

Tasfiye kararı yalnızca bireysel yatırımcıları ilgilendirmiyor. Para piyasası fonları, şirketlerin kısa vadeli nakdini değerlendirdiği en yaygın araçlardan biridir; dolayısıyla tasfiye kapsamındaki 131 fonda şirket hazinesi bulunan çok sayıda kurumsal yatırımcı var. Bu yatırımcıların soruları bireysel yatırımcılardan farklıdır ve çok daha kısa sürede cevaplanması gerekir: dönem sonu değerlemesini hangi ölçüye göre yapacağız, borsa rayici oluşmayan bir fonda VUK m.279 nasıl uygulanır, halka açıksak KAP açıklaması yükümlülüğümüz doğar mı, yönetim kurulu TTK m.369 kapsamında nasıl korunur, bağımsız denetim dipnotunda ne yazılır, stopaj kurumlar bakımından nasıl işler, şirket adına hangi başvuru ve dava yolları açıktır? Bu yazı bu soruların her birini mevzuat dayanağıyla ele alıyor ve kurumsal dosya için bir zaman çizelgesi ile yönetim kurulu karar taslağı sunuyor.

Kurumsal dosyalar için hukuki destek

Şirket hazinesi tasfiye kapsamındaki bir fonda ise; değerleme, KAP yükümlülüğü, yönetim kurulu sorumluluğu ve alacak takibi birlikte yönetilmelidir. Dosyanızı değerlendirelim.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Kurumsal Yatırımcının Konumu: Bireyselden Farkı Var mı?

Hukuki konum bakımından temel bir fark yoktur: tüzel kişi yatırımcı da katılma payı sahibidir ve III-52.1 sayılı Tebliğ’in 28. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tasfiye bakiyesinden payı oranında yararlanır. Fark, yükümlülükler tarafındadır.

Bireysel ve kurumsal yatırımcı karşılaştırması

KonuBireysel yatırımcıKurumsal yatırımcı
Tasfiye bakiyesi hakkıPayı oranındaPayı oranında (aynı)
Dönem sonu değerlemeYükümlülük yokVUK değerleme hükümleri uygulanır
Finansal raporlamaYokTMS/TFRS veya BOBİ FRS kapsamında raporlama
Kamuya açıklamaYokHalka açıksa özel durum açıklaması değerlendirilir
Organ sorumluluğuYokTTK m.369 özen ve bağlılık yükümlülüğü
Bağımsız denetimYokKapsamdaysa denetçiye açıklama ve dipnot
Stopaj rejimiGerçek kişi oranlarıKurumlara ilişkin oranlar ayrıca belirlenir
Zaman baskısıÖdeme takvimiÖdeme takvimi + raporlama takvimi birlikte

Son satır kurumsal dosyanın özünü verir: şirket yalnızca parasının ne zaman geleceğini değil, bu durumu hangi dönemde ve nasıl raporlayacağını da çözmek zorundadır. Tasfiye sürecinin genel çerçevesi ve ödeme mekaniği için SPK Tasfiye Usul ve Esasları Açıklandı yazımıza bakabilirsiniz.

Piyasa geneli ile şirket bazındaki tabloyu karıştırmamak gerekir. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 18 Eylül 2026 tarihli açıklamasında piyasada yaşanan sorunların sınırlı sayıda fonda gerçekleştiğini, borsa ve fon piyasasında genele yayılan sistemik bir risk bulunmadığını ve tasfiye kapsamındaki fonların hacminin toplam büyüklüğün yaklaşık yüzde 10’u kadar olduğunu belirtmiştir. Bu tespit piyasa geneline ilişkindir; tek bir şirketin nakit pozisyonunun önemli bir kısmının tasfiye kapsamındaki bir fonda bulunması, o şirket için yine de önemli bir risktir ve ayrı değerlendirme gerektirir.

Birinci Mesele: Dönem Sonu Değerlemesi (VUK m.279)

Kurumsal dosyanın en teknik ve en çok tereddüt yaratan başlığı budur. Vergi Usul Kanunu’nun 279. maddesi menkul kıymetlerin değerlemesini düzenler ve fon katılma payları bu kapsamdadır.

VUK m.279: “Hisse senetleri ile fon portföyünün en az %51’i Türkiye’de kurulmuş bulunan şirketlerin hisse senetlerinden oluşan yatırım fonu katılma belgeleri alış bedeliyle, bunlar dışında kalan her türlü menkul kıymet borsa rayici ile değerlenir. Borsa rayici yoksa veya borsa rayicinin muvazaalı bir şekilde oluştuğu anlaşılırsa değerlemeye esas bedel, menkul kıymetin alış bedeline vadesinde elde edilecek gelirin (kur farkları dahil) iktisap tarihinden değerleme gününe kadar geçen süreye isabet eden kısmının eklenmesi suretiyle hesaplanır. Ancak, borsa rayici bulunmayan, getirisi ihraç edenin kâr ve zararına bağlı olarak doğan ve değerleme günü itibariyle hesaplanması mümkün olmayan menkul kıymetler, alış bedeli ile değerlenir.

Maddenin üç kademesi

KademeKapsamDeğerleme ölçüsü
1Hisse senetleri ve portföyünün en az %51’i Türkiye’de kurulmuş şirketlerin hisse senetlerinden oluşan fon katılma belgeleriAlış bedeli
2Bunlar dışında kalan her türlü menkul kıymetBorsa rayici
3Borsa rayici yoksa veya muvazaalı oluşmuşsaAlış bedeli + vadesinde elde edilecek gelirin ilgili döneme isabet eden kısmı
4Borsa rayici bulunmayan, getirisi ihraççının kâr ve zararına bağlı doğan ve değerleme günü itibarıyla hesaplanması mümkün olmayan menkul kıymetlerAlış bedeli
Tasfiyedeki fonlarda ortaya çıkan teknik sorun: Bu fonlar TEFAS’ta ve TEFAS dışı kanallarda işleme kapatılmıştır; dolayısıyla bir borsa rayici oluşmamaktadır. Bu durumda ikinci kademe uygulanamaz ve üçüncü ile dördüncü kademeler devreye girer. Dördüncü kademedeki üç ölçüt (borsa rayicinin bulunmaması, getirinin ihraççının kâr ve zararına bağlı doğması, değerleme günü itibarıyla hesaplanmasının mümkün olmaması) tasfiye hâlindeki bir fon katılma payı bakımından tartışılabilir biçimde karşılanmaktadır; nitekim tasfiye bakiyesinin tutarı, varlıkların fiilen hangi fiyattan satılacağına bağlı olduğu için değerleme günü itibarıyla hesaplanamaz. Bu, savunulabilir bir teknik yorumdur; ancak bağlayıcı bir idari görüş niteliği taşımaz. Dosyanızda mutlaka mali müşavir veya YMM görüşü alınmalı, gerekirse özelge yoluna başvurulmalıdır.

Fon türünüzün birinci kademeye girip girmediğini tespit etmek de gerekir: portföyünün en az %51’i Türkiye’de kurulmuş şirketlerin hisse senetlerinden oluşan bir fon iseniz zaten alış bedeli ölçüsü uygulanır. Bu tespit, fonun portföy dağılım raporlarından yapılır. Fon türlerinin ayrımını Yatırım Fonu Türleri: Hangi Fon Neye Tabi?, portföy raporlarına erişimi ise Fonun Finansal Raporları ve Bağımsız Denetim yazımızda anlattık.

İkinci Mesele: Finansal Raporlama ve Dipnot

Vergi değerlemesi ile finansal raporlama farklı setlerdir ve ikisi ayrı ayrı çözülmelidir. Bağımsız denetime tabi şirketler ile TFRS uygulayan şirketlerde ek değerlendirmeler gerekir.

Raporlama başlıkları

KonuDeğerlendirilecek husus
SınıflandırmaFon katılma payının finansal tablolarda hangi kalemde izlendiği ve tasfiye kararının bu sınıflandırmayı etkileyip etkilemediği
ÖlçümGerçeğe uygun değer ölçümünde, işleme kapalı ve fiyat açıklanmayan bir araç için kullanılacak girdi seviyesinin belirlenmesi
Değer düşüklüğüTahsil edilebilirlikte belirsizlik doğup doğmadığı ve karşılık gerekip gerekmediği
Raporlama dönemi sonrası olaylarTasfiye kararının bilanço tarihinden sonra alınmış olması hâlinde, düzeltme gerektiren bir olay mı yoksa açıklama gerektiren bir olay mı olduğunun tespiti
Dipnot açıklamasıTutarın, sürecin, beklenen takvimin ve belirsizliklerin dipnotta açıklanması
Denetçiye bildirimBağımsız denetçinin sürecin varlığından ve büyüklüğünden zamanında haberdar edilmesi
Likidite riskiNakit akış planlamasında bu tutarın kullanılabilirliğinin yeniden değerlendirilmesi

Dördüncü satır özellikle önemlidir: kararların tarihi ile raporlama döneminin ilişkisi, açıklamanın niteliğini değiştirir. Tasfiye kararları 17 Eylül 2026 tarihinde alınmış olduğuna göre, bu tarih ile şirketinizin raporlama dönemi arasındaki ilişkiyi tespit etmek ilk adımdır.

Denetçiyi geç bilgilendirmek, sorunu büyütür. Bağımsız denetçinin süreçten denetim çalışmasının ileri bir aşamasında haberdar olması; ek prosedür, görüş şekillendirme ve zaman kaybı doğurur. Tasfiye kapsamında bir fonda tutarınız varsa, denetçiye yazılı olarak ve erken bildirim yapmak hem doğru hem de yönetim kurulunun özen yükümlülüğü bakımından koruyucudur.

Üçüncü Mesele: Halka Açık Şirketlerde KAP Yükümlülüğü

Şirketiniz halka açıksa bir ek yükümlülük katmanı devreye girer. Sermaye Piyasası Kanunu ve Kurul’un özel durumların açıklanmasına ilişkin düzenlemeleri, içsel bilgi niteliğindeki gelişmelerin kamuya açıklanmasını esas alır.

Özel durum açıklaması değerlendirmesi

SoruNeden sorulmalı
Tutar önemli mi?Fondaki tutarın şirketin toplam varlıkları, özkaynakları ve nakit pozisyonu içindeki ağırlığı belirleyicidir
Yatırımcı kararını etkiler mi?İçsel bilgi tanımı, aracın değerini, fiyatını veya yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek nitelikteki bilgileri kapsar
Belirsizlik var mı?Tahsil edilecek tutarın ve zamanın belirsiz olması, açıklama ihtiyacını artırabilir
Zamanlama ne olmalı?Bilginin öğrenilmesiyle açıklama arasındaki süre, mevzuattaki esaslara göre yönetilmelidir
Erteleme mümkün mü?Mevzuatta açıklamanın ertelenmesine ilişkin şartlar bulunmaktadır; bu şartların varlığı ayrıca değerlendirilir
İçeriden öğrenenlerBilgiye erişen kişilerin listelenmesi ve bu kişilerin işlem yasaklarına uyumu ayrıca gözetilmelidir
Son satırı atlamayın. Tasfiye kapsamındaki fondaki maruziyet henüz açıklanmamış bir içsel bilgi niteliğindeyse, bu bilgiye erişen şirket çalışanlarının ve yöneticilerinin şirket paylarında işlem yapması ayrı bir sorun doğurabilir. VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği’nin 4. maddesi, içsel bilginin kesinleşmesinden kamuya duyurulmasına kadar geçen sürede, bu bilgiye sahip kişilerin ve eşlerinin, çocuklarının ya da aynı evde yaşadıkları kişilerin işlem yapmasını piyasa bozucu eylem sayar. Bu konuyu Piyasa Bozucu Eylemler (VI-104.1) yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Dördüncü Mesele: Yönetim Kurulunun Sorumluluğu

Şirket zarar ettiğinde ilk sorulan soru, bu kararı kimin verdiğidir. Türk Ticaret Kanunu’nun 369. maddesi ölçütü belirler.

TTK m.369/1: “Yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişiler, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altındadırlar.”

Sorumluluk değerlendirmesinde bakılacaklar

KonuKorunmayı sağlayan unsur
Karar mekanizmasıNakit yönetimi kararlarının yetkili organ veya komite tarafından alınmış olması
Hazine politikasıYazılı bir nakit ve hazine yönetimi politikasının bulunması ve buna uyulmuş olması
Dağıtım ve sınırTek bir fona veya tek bir kurucuya yoğunlaşma sınırlarının belirlenmiş olması
Ürün incelemesiYatırım yapılan fonun izahnamesinin ve risk düzeyinin karar öncesinde incelenmiş olması
İzlemePozisyonun düzenli olarak izlendiğine dair kayıtların bulunması
Kriz anındaki davranışTasfiye kararı sonrasında zamanında ve belgeli adımlar atılmış olması
BelgelemeTüm bu adımların yönetim kurulu kararı, komite tutanağı veya yazılı rapor hâlinde kayda geçirilmiş olması

Listenin ortak paydası şudur: sorumluluk, zararın doğmasından değil, özenin gösterilip gösterilmediğinden doğar. Bir yatırım aracının değer kaybetmesi tek başına yöneticiyi sorumlu kılmaz; karar sürecinin belgesiz ve ölçütsüz olması ise savunmayı zayıflatır.

Halka açık şirketlerde ayrıca Türk Ticaret Kanunu’nun 378. maddesi uyarınca riskin erken saptanması ve yönetimi komitesi kurulması zorunludur. Bu komitenin, şirketin varlığını, gelişmesini ve devamını tehlikeye düşüren sebeplerin erken teşhisi ile gerekli önlemlerin uygulanması ve riskin yönetilmesi amacıyla çalışması öngörülmüştür. Tasfiye kapsamındaki bir fonda önemli bir maruziyet bulunması, bu komitenin gündemine alınması gereken bir husustur.

Beşinci Mesele: Vergi Boyutu

Kurumlar bakımından vergi boyutu iki başlıkta ele alınır: stopaj ve kurum kazancı.

Vergi başlıkları

KonuDeğerlendirilecek husus
Stopaj oranıYatırım fonu katılma paylarından elde edilen gelirlerde stopaj oranları Cumhurbaşkanı kararlarıyla belirlenir ve fon türü ile yatırımcının statüsüne göre değişebilir
Güncel düzenleme5 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11734 sayılı Karar ile kurumların para piyasası fonlarından elde ettikleri gelirlere ilişkin oran ayrıca belirlenmiştir
İktisap tarihiUygulanacak oran bakımından payların iktisap tarihi belirleyici olabilir
Vergiyi doğuran olayGelir, kural olarak payın elden çıkarılması anında doğar; tasfiye bakiyesinin ödendiği an bu bakımdan değerlendirilir
Zarar durumuÖdeme, maliyet bedelinin altında kalırsa oluşan zararın kurum kazancının tespitinde dikkate alınması değerlendirilir
BelgeÖdeme dökümü, stopaj tutarı ve maliyet bedeli kaydının tam olarak alınması gerekir
BeyanKurumlar vergisi beyannamesinde gösterilecek tutar ve mahsup edilecek stopaj ayrıca hesaplanır
Oranlar hakkında uyarı: Stopaj oranları Cumhurbaşkanı kararlarıyla sık aralıklarla değiştirilmektedir ve fon türü, yatırımcı statüsü ile iktisap tarihine göre farklılaşmaktadır. Bu nedenle burada oran verilmemiştir; dosyanızda esas alınacak oran, işlem tarihinde yürürlükte olan karar uyarınca belirlenir ve mali müşavirinizle teyit edilmelidir. Vergi boyutunun ayrıntısını Fon Tasfiyesinde Vergi: Stopaj, Beyan ve Zarar Mahsubu yazımızda ele aldık.
Fonunuz tasfiye listesinde değil de yalnızca işleme kapalıysa: bu grupta bültende takvim yoktur ve kurucu şirketler “likidite sorunu yok, izin verilirse öderiz” açıklaması yapmıştır. Kararın fon bazında kaldırılması veya kontrollü iadeye izin verilmesi için Kurul’a şirket adına başvuru, İYUK m.11, iptal davası ve yürütmenin durdurulması yolları ile bekleme süresinde maaş, vergi, SGK, çek ve kredi yükümlülüklerinin yönetimini fonlar ödeme yapmak istiyor, SPK izin vermiyor rehberimizde ele aldık.

Altıncı Mesele: Alacağın Takibi ve Hukuki Yollar

Tüzel kişi yatırımcı da katılma payı sahibi sıfatıyla tüm haklara sahiptir. Kurumsal dosyada bu haklar daha sistemli kullanılabilir.

Kurumsal dosyada hukuki yollar

YolDayanak ve içerik
Belge talebiKurucudan ve dağıtıcı kuruluştan izahname, portföy dağılım raporları, finansal tablolar, emir kayıtları ve gider dökümlerinin yazılı olarak istenmesi
Saklayıcıya başvuruIII-56.1 m.11/1 uyarınca portföy saklayıcısı, yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle katılma payı sahiplerine verdiği zararlardan sorumludur
Doğrudan dava hakkıIII-56.1 m.11/2: pay veya katılma payı sahiplerinin şirkete, yatırım ortaklığına veya portföy saklayıcısına dava açma hakkı saklıdır
Kurucunun sorumluluğuIII-52.1 m.9: kurucu, katılma payı sahiplerinin haklarını koruyacak şekilde temsil ve yönetimden sorumludur; dış hizmet alımı sorumluluğu kaldırmaz
Müteselsil sorumlulukKurucu değişikliği hâlinde önceki döneme ilişkin yükümlülüklerden her iki kurucu da müteselsilen sorumludur
SPK başvurusuBelgeli ihbar ve şikâyet başvurusu ile Kurul incelemesinin harekete geçirilmesi
ArabuluculukTicari nitelikteki uyuşmazlıklarda TTK m.5/A uyarınca dava şartı arabuluculuk
DavaAsliye Ticaret Mahkemesi’nde tazminat davası

Sorumluluk haritasının tamamını Fon Tasfiyesinde Zararımı Kimden Alırım?, saklayıcının yükümlülüklerini ise Portföy Saklayıcısı Nedir, Ne Yapar? yazımızda çıkardık.

Kurumsal dosyada bir avantaj vardır: Şirketler, bireysel yatırımcılara göre daha düzenli kayıt tutar. Yönetim kurulu kararları, hazine politikası belgeleri, yatırım öncesi analiz notları, banka yazışmaları ve muhasebe kayıtları; hem zararın ispatı hem de şirketin kendi özen yükümlülüğünü yerine getirdiğinin gösterilmesi bakımından güçlü delillerdir. Bu belgelerin bugün derlenip tek bir dosyada toplanması önerilir.

Kurumsal Dosya İçin Zaman Çizelgesi

Aşağıdaki sıra, hem hak kaybını önlemek hem de raporlama takvimini yönetmek için tasarlanmıştır.

Öncelik sırasına göre adımlar

ÖncelikAdımSorumlu birim
AcilMKK kayıtlarından pay adedinin ve varsa takyidatların teyidiMali işler
AcilVerilmiş ancak gerçekleşmemiş iade talimatlarının tarih ve saatiyle belgelenmesiMali işler / hazine
AcilDağıtıcı kuruluştan emir kayıtlarının yazılı olarak talebiHukuk / mali işler
AcilHalka açık şirketlerde özel durum açıklaması değerlendirmesiYatırımcı ilişkileri / hukuk
Kısa vadeFonun KAP sayfasından tasfiye usul ve esaslarının yayım tarihinin tespitiMali işler
Kısa vadeDeğerleme ölçüsünün mali müşavir görüşüyle belirlenmesiMali işler / YMM
Kısa vadeBağımsız denetçiye yazılı bilgilendirmeMali işler
Kısa vadeYönetim kurulu bilgilendirmesi ve karar alınmasıYönetim kurulu
Orta vadeİzahname, portföy raporları ve finansal tabloların arşivlenmesiHukuk
Orta vadeSPK başvurusu gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesiHukuk
Orta vadeÖdeme geldiğinde dökümün ve stopajın kontrolüMali işler
SürekliZamanaşımı ve arabuluculuk sürelerinin takibiHukuk

Nakit Yönetimi Politikasını Yeniden Yazmak

Bu süreç, tek seferlik bir kriz yönetimi olmanın ötesinde kalıcı bir ders içerir. Tedbirli bir yöneticinin özeni, yalnızca kriz anındaki davranışla değil, krizin öncesindeki yapıyla da ölçülür.

Hazine politikasında gözden geçirilecek başlıklar

BaşlıkSorulacak soru
Yoğunlaşma sınırıTek bir fonda, tek bir kurucuda ve tek bir fon türünde tutulabilecek azami tutar veya oran belirlenmiş mi?
Kurucu çeşitlendirmesiŞirket nakdi farklı portföy yönetim şirketlerinin fonlarına dağıtılmış mı?
Ürün seçimi ölçütleriHangi fon türlerine yatırım yapılabileceği yazılı olarak belirlenmiş mi?
Nitelikli yatırımcı statüsüSerbest fonlara yatırım yapılıyorsa bu statünün sonuçları değerlendirilmiş mi?
İzahname incelemesiYatırım öncesinde izahname ve yatırımcı bilgi formu incelenip kayda geçiriliyor mu?
Likidite eşleşmesiFonun iade süresi ile şirketin nakit ihtiyacının vadesi eşleştiriliyor mu?
İhbarlı fon riskiİhbar süresi bulunan fonlarda bu sürenin nakit planına etkisi hesaplanıyor mu?
İzleme sıklığıPozisyonlar ve fonların KAP duyuruları düzenli olarak izleniyor mu?
Yetki ve onayHangi tutarın üzerindeki yatırımın hangi organ onayına tabi olduğu belirli mi?
RaporlamaYönetim kuruluna düzenli pozisyon raporu sunuluyor mu?
Altıncı ve yedinci satır bu krizin en pratik dersidir. Şirketler nakdini “istediğim an çekerim” varsayımıyla fona yatırır; oysa serbest fonlarda iade için daha uzun süreler belirlenebilir ve ihbarlı fonlarda talimatın belirli bir saate kadar verilmesi gerekir. Fonun iade mekaniği, en az getirisi kadar önemlidir ve yatırım öncesinde izahnameden tespit edilmelidir. İzahnamenin hangi bölümünde ne yazdığını Fon İzahnamesi ve Yatırımcı Bilgi Formu Nasıl Okunur? yazımızda gösterdik; serbest fonlardaki uzun iade sürelerinin dayanağını ise Yatırım Fonu Türleri yazımızda ele aldık.

Dokuzuncu satır, TTK m.369 bakımından doğrudan koruyucudur: yatırım kararının hangi yetki düzeyinde alındığının yazılı olarak belirlenmiş olması, sonradan yapılacak bir sorumluluk değerlendirmesinde belirleyici olur.

Örnek Yönetim Kurulu Karar Taslağı

Aşağıdaki taslak, özen yükümlülüğünün belgelenmesi amacıyla hazırlanmıştır ve somut duruma göre uyarlanmalıdır.

YÖNETİM KURULU KARARI Karar Tarihi: [..] Karar No: [..]Gündem: Sermaye Piyasası Kurulu’nun 17.09.2026 tarihli kararları kapsamında tasfiyesine karar verilen [fon kodu — fon unvanı] fonunda şirketimizin bulunan katılma paylarına ilişkin sürecin değerlendirilmesi.Tespitler: 1. Şirketimizin [tarih] itibarıyla [fon kodu — unvan] fonunda [adet] adet katılma payı ve [tutar] TL tutarında maliyet bedelli pozisyonu bulunmaktadır. 2. Söz konusu fon, Sermaye Piyasası Kurulu’nun kararları uyarınca işleme kapatılmış ve tasfiye kapsamına alınmıştır. 3. Tasfiye usul ve esasları [tarih] tarihinde fonun Kamuyu Aydınlatma Platformu sayfasında yayımlanmıştır.Kararlar: 1. Şirketimizin katılma paylarına ilişkin tüm belgelerin (izahname, portföy dağılım raporları, hesap ekstreleri, emir kayıtları) derlenerek tek bir dosyada muhafaza edilmesine, 2. Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarından pay adedinin ve varsa takyidatların teyit edilmesine, 3. Dağıtıcı kuruluştan, III-37.1 sayılı Tebliğ’in 35. maddesi kapsamındaki emir kayıtlarının yazılı olarak talep edilmesine, 4. Söz konusu payların dönem sonu değerlemesinin Vergi Usul Kanunu’nun 279. maddesi çerçevesinde, mali müşavirimizin görüşü alınarak belirlenmesine, 5. Durumun bağımsız denetim kuruluşumuza yazılı olarak bildirilmesine, 6. [Halka açık şirketlerde:] Özel durum açıklaması yükümlülüğünün doğup doğmadığının değerlendirilmesine ve sonucuna göre gerekli açıklamanın yapılmasına, 7. Sürecin takibi ve gerekli hukuki adımların atılması konusunda [birim/kişi]’nin görevlendirilmesine, 8. Gelişmelerin izleyen yönetim kurulu toplantısında gündeme alınmasınaoy birliğiyle karar verilmiştir.[İmzalar]

Örnek Yazı: Kurucuya ve Saklayıcıya Kurumsal Bilgi Talebi

[KURUCU PORTFÖY YÖNETİM ŞİRKETİ] GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE Bilgi: [Tasfiyeyi Yürüten Banka / Portföy Saklayıcısı] Genel MüdürlüğüneTalep Eden: [Şirket Unvanı], Vergi No [..], MKK Sicil No [..] Yetkili: [Ad Soyad / Unvan] Konu: [Fon kodu — fon unvanı] fonundaki katılma paylarımıza ilişkin bilgi ve belge talebi1. Şirketimizin [dağıtıcı kuruluş] nezdindeki [..] numaralı hesabında, kurucusu olduğunuz [fon kodu — unvan] fonuna ait [adet] adet katılma payı bulunmaktadır.2. Tüzel kişi katılma payı sahibi sıfatıyla, aşağıdaki bilgi ve belgelerin yazılı olarak Şirketimize verilmesini talep ederiz: (a) Fonun şemsiye fon içtüzüğü ile [işlem tarihimiz] itibarıyla yürürlükte olan izahnamesi ve yatırımcı bilgi formu, (b) [Tarih aralığı] dönemine ait portföy dağılım raporları ve fonun bu dönemdeki varlık kompozisyonu, (c) Fonun son iki hesap dönemine ait finansal tabloları ile bağımsız denetim raporları, (ç) II-14.2 sayılı Tebliğ’in 17. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tasfiye tarihi itibarıyla yapılması gereken özel bağımsız denetime ilişkin bilgi, (d) Fon toplam gider oranı hesaplamaları ile varsa fona iade edilen tutarlar, (e) Şirketimizin paylarına ilişkin tasfiye mutabakat kayıtları ve beklenen ödeme planı, (f) Varsa Şirketimiz adına verilmiş ve gerçekleştirilmemiş iade talimatlarına ilişkin kayıtlar ile bunların fon hesabına borç olarak tahakkuk ettirilip ettirilmediği.3. Taleplerimizin karşılanmaması hâlinde konuyu Sermaye Piyasası Kurulu’na intikal ettireceğimizi, her türlü dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla bildiririz.Ekler: İmza sirküleri, ticaret sicil belgesi, MKK dökümü, hesap ekstresi [Tarih] — [Şirket Kaşesi / Yetkili İmza]

Sık Yapılan Hatalar

Kurumsal dosyalarda yanılgılar

YanılgıGerçek
“Tüzel kişiyiz, farklı bir rejime tabiyiz”Tasfiye bakiyesi hakkı bakımından aynı konumdasınız; fark yükümlülükler tarafındadır
“Değerlemeyi ödeme gelince yaparız”Dönem sonu değerlemesi ödemeden bağımsız bir yükümlülüktür
“Borsa rayici yoksa değerleme yapılmaz”VUK m.279 bu durumu ayrıca düzenler; hangi kademenin uygulanacağı tespit edilmelidir
“KAP açıklaması gerekmez, henüz kesin değil”Belirsizliğin varlığı açıklama ihtiyacını ortadan kaldırmaz; değerlendirme yapılmalıdır
“Zarar ettik, yönetim kurulu sorumludur”Sorumluluk zarardan değil, özenin gösterilmemesinden doğar (TTK m.369)
“Denetçiye sonra söyleriz”Geç bildirim ek prosedür ve zaman kaybı doğurur
“Şirket adına dava açılamaz”Tüzel kişi katılma payı sahibi de dava hakkına sahiptir (III-56.1 m.11/2)
“Arabuluculuk bizi bağlamaz”Ticari uyuşmazlıklarda TTK m.5/A uyarınca dava şartıdır

Kontrol Listesi

Kurumsal yatırımcı için

SıraYapılacak
1Fondaki pozisyonun tutarını, pay adedini ve maliyet bedelini netleştirin
2Bu tutarın toplam varlıklar ve nakit pozisyonu içindeki ağırlığını hesaplayın
3Fonun türünü ve portföy kompozisyonunu portföy dağılım raporlarından tespit edin
4Değerleme ölçüsünü mali müşavirinizle birlikte belirleyin
5Halka açıksanız özel durum açıklaması değerlendirmesini yapın ve belgeleyin
6Bağımsız denetçinizi yazılı olarak bilgilendirin
7Yönetim kurulu kararı alın ve süreci kayda geçirin
8Belge talep yazılarını kurucuya ve saklayıcıya gönderin
9İçsel bilgiye erişen kişileri belirleyin ve işlem yasaklarını hatırlatın
10Zamanaşımı ve arabuluculuk sürelerini takvime alın
Kapsam ve güncellik notu: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olaya ilişkin hukuki, mali veya vergisel görüş niteliği taşımaz. Değerleme ve vergi başlıklarında mali müşavir veya yeminli mali müşavir görüşü alınması, gerekirse özelge yoluna başvurulması gerekir. Ayrıca süreç hızlı ilerlemektedir; esas alınacak metin, fonunuzun KAP sayfasında yayımlanan resmî metin ile işlem tarihinde yürürlükte olan mevzuattır. SPK bültenlerinin nasıl izleneceğini SPK Bültenleri: Karar ve Kamuyu Aydınlatma Sistemi yazımızda anlattık.

Sürecin genel çerçevesi için SPK Fon Tasfiye Kararı: Fonlarımdaki Param Ne Olacak?, fonunuzun listede olup olmadığı için Tasfiye Edilen Fonlar Tam Listesi: 131 Fon, ödeme takvimi için Fon Param Ne Zaman Hesabıma Yatar? yazımıza bakabilirsiniz.

Şirket nakdini ortaklara sormadan fona yatıran müdür veya yönetim kurulu karşısında diğer ortakların bilgi alma, özel denetim, azil ve sorumluluk davası haklarını, ibra kapanını ve otuz günlük planı müdür şirket nakdini fona yatırdı, ortakların hakları yazımızda anlattık.

Fon kilidi döneminde tedarikçi, müşteri ve kiraya verene karşı mücbir sebep savunmasının sınırını, ödeme ertelemesi protokolünü, karşılıksız çek riskini, ihtiyati hacze itirazı ve konkordato seçeneğini şirketimin parası fonda kilitli: tedarikçi, çek ve kira borçları yazımızda anlattık.

Fon katılma paylarını kredi teminatı gösteren şirketler için teminat açığı, ek teminat çağrısı, bankanın muacceliyet ve takas yetkileri, tasfiye bakiyesinin akıbeti ve bekleme protokolünü fon rehinli kredi: fon kilitlenince teminat açığı yazımızda anlattık.

Fon kilidi nedeniyle maaş ödeyemeyen işverenin yirmi gün kuralı karşısındaki konumunu, m.22 onaylı ücretsiz izin, kısa çalışma şartları, fesihte son çare ilkesi ve toplu işçi çıkarma usulünü fon kilidi nedeniyle maaş ödeyemeyen işveren yazımızda anlattık.

Fon zararının bilançoya girişini, TTK m.376 sermaye kaybı eşiklerini, genel kurulun zorunlu adımlarını, kâr dağıtımının kaynaklarını ve dağıtılmış temettünün iadesini fon zararı bilançoya yansıdı: sermaye kaybı, kâr dağıtımı ve temettü iadesi yazımızda anlattık.

Şirketin profesyonel müşteri olarak sınıflandırılmasının davayı neden kapatmadığını, hatalı sınıflandırmayı, sözleşmesiz tavsiyeyi, kuruluşlara göre sorumluluğu ve kurumsal dava dosyasını şirket olarak fon zararını aracı kurum ve bankadan istemek yazımızda anlattık.

İspat: Belge ibrazı, üçüncü kişiden celp ve ticari defterler fon davasında ispat ve deliller yazımızda ele alındı.

Grup yapısında nakit havuzu fonda kilitlendiğinde bağlı şirketin alacağını, hâkim şirketin TTK m.202 kapsamında kayıp denkleştirme yükümlülüğünü, bağlılık raporunu, m.358 borçlanma yasağını ve örtülü sermaye ile transfer fiyatlandırması risklerini grup şirketlerinde fon kilidi yazımızda anlattık.

Sıkça Sorulan Sorular

Şirketimizin fondaki parası ne olacak?

III-52.1 sayılı Tebliğ’in 28. maddesinin ikinci fıkrasına göre fon malvarlığı içtüzük ve izahnamede yer alan ilkelere göre tasfiye edilir ve tasfiye bakiyesi katılma payı sahiplerine payları oranında dağıtılır. Tüzel kişi yatırımcılar bu bakımdan gerçek kişilerle aynı konumdadır; ödeme, mutabakatı yapılmış bireysel saklama hesabına pay oranında aktarılır. Tasfiyenin, duyuru tarihinden itibaren en fazla üç aylık sürenin bitimini izleyen ilk iş gününde sona ermesi öngörülmüştür.

Fon katılma payımızı dönem sonunda nasıl değerleyeceğiz?

Vergi Usul Kanunu’nun 279. maddesi belirleyicidir. Maddeye göre hisse senetleri ile fon portföyünün en az %51’i Türkiye’de kurulmuş bulunan şirketlerin hisse senetlerinden oluşan yatırım fonu katılma belgeleri alış bedeliyle, bunlar dışında kalan her türlü menkul kıymet borsa rayici ile değerlenir. İşleme kapatılmış ve borsa rayici oluşmayan fonlarda maddenin devamındaki özel hükümlerin değerlendirilmesi gerekir; bu teknik bir tespit olup mali müşavir görüşü alınmalıdır.

Borsa rayici yoksa ne olacak?

VUK’un 279. maddesi bu durumu ayrıca düzenler. Borsa rayici yoksa veya muvazaalı oluştuğu anlaşılırsa, değerlemeye esas bedel alış bedeline vadesinde elde edilecek gelirin iktisap tarihinden değerleme gününe kadar geçen süreye isabet eden kısmının eklenmesiyle hesaplanır. Maddenin son cümlesi ise şunu öngörür: borsa rayici bulunmayan, getirisi ihraç edenin kâr ve zararına bağlı olarak doğan ve değerleme günü itibarıyla hesaplanması mümkün olmayan menkul kıymetler alış bedeli ile değerlenir.

Halka açık şirketiz, KAP açıklaması yapmalı mıyız?

Değerlendirmeniz gerekir. Sermaye Piyasası Kanunu ve Kurul’un özel durumların açıklanmasına ilişkin düzenlemeleri uyarınca, sermaye piyasası aracının değerini, fiyatını veya yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek nitelikteki içsel bilgilerin kamuya açıklanması esastır. Şirketin toplam varlıkları veya nakit pozisyonu içinde önemli bir tutarın tasfiye kapsamındaki bir fonda bulunması, içsel bilgi niteliği bakımından değerlendirilmelidir.

Yönetim kurulunun sorumluluğu doğar mı?

Türk Ticaret Kanunu’nun 369. maddesine göre yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişiler, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altındadır. Sorumluluk, zararın doğmuş olmasından değil, bu özenin gösterilip gösterilmediğinden doğar. Bu nedenle kararların ve gerekçelerinin belgelenmiş olması kritik önemdedir.

Kurumlar için stopaj oranı nedir?

Yatırım fonu katılma paylarından elde edilen gelirlerde stopaj oranları Cumhurbaşkanı kararlarıyla belirlenmekte ve dönemsel olarak değişmektedir. 5 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11734 sayılı Karar ile kurumların para piyasası fonlarından elde ettikleri gelirlere ilişkin oran belirlenmiştir. Somut dosyada fon türü, iktisap tarihi ve yatırımcının statüsü birlikte değerlendirilmeli ve işlem tarihinde yürürlükte olan karar esas alınmalıdır.

Şüpheli alacak karşılığı ayırabilir miyiz?

Bu konu tartışmalıdır ve dikkatli değerlendirme gerektirir. Vergi Usul Kanunu’nun 323. maddesindeki şüpheli alacak karşılığı, ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ile idame ettirilmesi ile ilgili alacaklara ilişkindir. Fon katılma payı ise niteliği itibarıyla bir menkul kıymettir; tasfiye sürecinde doğan tasfiye bakiyesi alacağı ile katılma payı sahipliği farklı hukuki konumlardır. Bu nedenle karşılık ayrılıp ayrılamayacağı somut duruma göre ve mali müşavir görüşüyle belirlenmelidir.

Bağımsız denetimden geçen şirketiz, dipnotta ne yazacağız?

Türkiye Finansal Raporlama Standartları uygulayan şirketlerde finansal araçların sınıflandırılması, ölçümü ve değer düşüklüğü ile raporlama dönemi sonrası olaylara ilişkin standartlar birlikte değerlendirilir. Tasfiye kararının raporlama dönemi sonrasında alınmış olması hâlinde, bu olayın düzeltme gerektiren bir olay mı yoksa yalnızca dipnotta açıklanacak bir olay mı olduğu ayrıca belirlenmelidir.

Şirket adına dava açabilir miyiz?

Evet. Tüzel kişi yatırımcılar da katılma payı sahibi sıfatıyla haklarını kullanabilir. III-56.1 sayılı Tebliğ’in 11. maddesinin ikinci fıkrası, katılma payı sahiplerinin portföy saklayıcısına dava açma hakkının saklı olduğunu belirtir. Ticari nitelikteki uyuşmazlıklarda Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesi uyarınca dava şartı arabuluculuk süreci de gözetilmelidir.

Süreç şirketimizi ne kadar etkiler?

Bu, fondaki tutarın şirketin nakit pozisyonu ve toplam varlıkları içindeki ağırlığına bağlıdır. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 18 Eylül 2026 tarihli açıklamasında tasfiye kapsamındaki fonların hacminin toplam büyüklüğün yaklaşık yüzde 10’u kadar olduğunu ve piyasa genelinde sistemik bir risk bulunmadığını belirtmiştir. Ancak piyasa genelindeki tablo ile tek bir şirketin maruz kaldığı risk farklı şeylerdir; şirket bazında ayrı bir değerlendirme gerekir.

Yönetim kurulu kararı bugün alınmalı

TTK m.369 özen yükümlülüğü, sürecin belgelenmesini gerektirir. Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla kurumsal dosyanız için ulaşın.

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Kurumsal dosyanız için değerlendirme

Değerleme, raporlama ve alacak takibi paralel yürütülmelidir. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.

İletişime Geçin

Bu içerik Sermaye Piyasası Hukuku alanındadır.

SPK Hukuk Rehberi  ·  Bu alandaki tüm rehberler  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk