19 Eylül 2026

Müdür veya Ortak Şirket Nakdini Fona Yatırdı, Fon Kilitlendi: Diğer Ortakların Hakları 2026 — Kusur mu Piyasa Riski mi, Bilgi Alma ve İnceleme (TTK m.614, m.437), Özel Denetim (m.438-444), Müdürün Azli ve Yetkilerinin Sınırlanması (m.630, m.364), Sorumluluk Davası (m.553, m.555, m.560), İbra Kapanı (m.558), Genel Kurulu Toplantıya Çağırma, Çıkma ve Fesih, Dilekçe Örneği

Fon krizinin şirketlere yansıyan yüzünde en gergin masa, ortaklar masasıdır. Şirketin nakdini bir serbest fona yatıran müdür veya yönetim kurulu, kararı çoğu zaman tek başına ve diğer ortaklara sormadan vermiştir; 17 Eylül 2026’dan bu yana o para kilitli, maaş ve vergi günleri yaklaşıyor ve diğer ortaklar “bize niye sorulmadı, kim sorumlu, ne yapabiliriz” diye soruyor. Bu yazı, şirket nakdini fona yatıran yöneticinin hangi hâllerde kusurlu sayılacağını, diğer ortakların Türk Ticaret Kanunu’ndan doğan beş hakkını — bilgi alma ve inceleme, özel denetim, müdürün azli ve yetkilerinin sınırlanması, sorumluluk davası ve haklı sebeple çıkma veya fesih — usulü, süresi ve tuzaklarıyla anlatır; ibra kararının nasıl bir kapan olabileceğini, genel kurulu toplantıya çağırma yolunu, ortağın yapamayacaklarını ve ilk otuz gün planını verir. Limited ve anonim şirket için ayrı madde numaralarıyla. Şirketinizde bu tartışma başladıysa 0554 648 37 15 numaralı hattan ön değerlendirme alabilirsiniz. Kuyum ve altın şirketlerinde ortaklar arası uyuşmazlıkta stokun korunması, çıkma, çıkarma ve iki ortaklı limited şirketlere ilişkin 2026 AYM kararı için kuyum şirketinde ortaklar arası uyuşmazlık rehberimize bakılabilir.

Ortaklar masasında haklarınızı belgeyle kurun

Bilgi alma talebi, özel denetim, azil davası ve sorumluluk davası; ibra tuzağından önce. Dosyanızı birlikte kuralım.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Net Cevap: Beş Cümle

1. Şirket nakdinin Kurul onaylı bir fonda değerlendirilmesi tek başına kusur değildir; kusur, nitelikli yatırımcıya özgü riskli bir fona kısa vadeli nakdin yatırılması, yetkinin aşılması, menfaat çatışması ve kriz sonrası hareketsizlikle kurulur. 2. Her ortağın ilk aracı bilgi alma ve inceleme hakkıdır (limited şirkette TTK m.614, anonim şirkette m.437); reddedilirse mahkeme yolu açıktır. 3. İkinci araç özel denetimdir (m.438-444; limited şirkette m.635 yollamasıyla): genel kurul reddederse azınlık mahkemeden denetçi atanmasını ister. 4. Haklı sebep varsa her ortak mahkemeden müdürün yetkilerinin kaldırılmasını veya sınırlanmasını isteyebilir (m.630/2); anonim şirkette yönetim kurulu üyesi genel kurulca görevden alınır (m.364). 5. Sorumluluk davası şirketin zararı için açılır (m.553, m.555); ortak, tazminatın şirkete ödenmesini ister; ibra kararı davayı kapatabileceğinden genel kurulda ibraya olumsuz oy vermek ve altı ay içinde dava açmak gerekir (m.558).

Önce Nitelendirme: Kusur mu, Piyasa Riski mi?

Ortaklar arasındaki tartışma, çoğu zaman yanlış sorudan başlar: “Para fona yatırıldı, zarar oldu, müdür sorumlu.” Hukuk bu kadar düz işlemez. Limited şirket müdürü TTK m.626, anonim şirket yönetim kurulu üyesi m.369 uyarınca görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle ve şirketin menfaatlerini gözeterek yerine getirmekle yükümlüdür; ancak bu yükümlülük, sonucu değil süreci denetler. Kurul onaylı, izahnamesi olan bir fona nakit yatırmak, yıllardır olağan nakit yönetimi uygulamasıdır ve piyasa riskinin gerçekleşmesi kusur değildir. Kusur, kararın verilme biçiminde ve içeriğinde aranır. Aşağıdaki tablo, ortakların dosyayı kurarken bakacağı ölçütleri gösterir; her ölçüt bir belgeye bağlanır.

Yöneticinin kusurunu belirleyen ölçütler

ÖlçütKusur lehine göstergeKusur aleyhine göstergeBelge
Fonun türü ve risk profiliSerbest fon, nitelikli yatırımcı beyanı, portföy sınırlamalarından muaf ürünPara piyasası veya kamu borçlanma araçları fonuİzahname, nitelikli yatırımcı beyanı, risk bildirim formu
Tutar ve nakit ihtiyacıMaaş, vergi ve vadeli borçları karşılayacak nakdin tamamının yatırılmasıAtıl nakdin makul kısmının yatırılmasıNakit akış tablosu, banka hareketleri
YetkiŞirket sözleşmesi veya yönetim kurulu kararıyla sınırlanmış yetkinin aşılması; ortaklar kurulu kararı gerekirken alınmamasıİmza yetkisi ve iç yönerge içinde kararŞirket sözleşmesi, imza sirküleri, karar defteri
Menfaat çatışmasıFonu satan kuruluştan komisyon, ilişkili portföy yönetim şirketi, yöneticinin kendi yatırımıyla paralel işlemBağımsız ürün seçimiSözleşmeler, komisyon kayıtları, ilişkili taraf beyanları
BilgilendirmeOrtakların ve yönetim kurulunun bilgilendirilmemesi; finansal tablolarda gösterilmemesiKarar defterine işlenmiş, tablolarda görünen yatırımKarar defteri, finansal tablolar, dipnotlar
Kriz sonrası davranışTecil, bildirim ve Kurul başvurusu yapılmaması; ortaklardan bilginin saklanmasıBelgeli ve zamanında adımlarYazışmalar, başvuru kayıtları

Bu ölçütlerin bir kısmı fon dosyasının kendisiyle ilgilidir ve kilitli paranın çözülmesi için atılacak adımlar ile örtüşür; yöneticinin kriz sonrasında ne yapması gerektiğini fonlar ödeme yapmak istiyor, SPK izin vermiyor yazımızın şirket sahibi bölümünde, şirket parasının muhasebe ve vergi boyutunu şirket hazinesi tasfiye edilen fonda yazımızda anlattık. Ortakların ilk işi, bu tabloyu doldurmak için belge toplamaktır; belge toplamanın yolu da ilk haktan geçer.

Birinci Hak: Bilgi Alma ve İnceleme

Limited şirkette TTK m.614 uyarınca her ortak, müdürlerden şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir; ortağın elde ettiği bilgileri şirketin zararına kullanması tehlikesi varsa müdürler bilgi alma ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyebilir, bu konuda ortağın başvurusu üzerine genel kurul karar verir ve genel kurul bilgi alınmasını haksız yere engellerse ortak mahkemeye başvurabilir. Anonim şirkette m.437 uyarınca pay sahibi genel kurulda bilgi isteyebilir; bilgi verilmesi reddedilirse veya cevap yetersiz kalırsa pay sahibi mahkemeye başvurur. Fon dosyasında istenecek bilgi somuttur: hangi fon, ne zaman, hangi tutarla, hangi kararla alındı; nitelikli yatırımcı beyanını kim imzaladı; fonu kim önerdi; komisyon veya ilişkili taraf ilişkisi var mı; bugünkü değer ve tasfiye durumu nedir; kriz sonrasında hangi adımlar atıldı. Talep yazılı yapılmalı, noter veya KEP yoluyla gönderilmeli ve cevap süresi belirtilmelidir; cevapsız kalan veya eksik cevaplanan talep, özel denetim ve azil davasının ilk delilidir.

İkinci Hak: Özel Denetim

Bilgi alma hakkı kullanılmış ve sonuç alınamamışsa özel denetim devreye girer. TTK m.438 uyarınca her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını genel kuruldan isteyebilir; genel kurul kabul ederse şirket veya her pay sahibi otuz gün içinde mahkemeden özel denetçi atanmasını ister. Genel kurul reddederse m.439 uyarınca sermayenin en az onda birini (halka açık şirketlerde yirmide birini) oluşturan pay sahipleri üç ay içinde mahkemeden özel denetçi atanmasını isteyebilir; mahkeme, kurucuların veya şirket organlarının kanunu ya da esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattığının ikna edici bir şekilde ortaya konması hâlinde talebi kabul eder. Limited şirkette bu hükümler m.635 yollamasıyla uygulanır. Özel denetçi, fon yatırımına ilişkin kararı, belgeleri, bankalar ve aracı kuruluşlarla yazışmaları inceler ve rapor düzenler (m.440-442); rapor, sorumluluk davasının ana delilidir ve mahkeme raporunu genel kurula sunulmak üzere şirkete tebliğ eder. Özel denetimin gücü, şirketin kendi kayıtlarına yöneticinin izni olmadan ulaşmayı sağlamasındadır.

Özel denetim süreci

AdımKim?DayanakSüre
Bilgi alma hakkının kullanılmasıOrtakm.614 / m.437Ön şart
Genel kuruldan özel denetim talebiHer pay sahibim.438/1Genel kurul gündemi
Kabul hâlinde mahkemeden denetçi atanmasıŞirket veya her pay sahibim.438/2Genel kurul kararından itibaren 30 gün
Ret hâlinde azınlığın mahkemeye başvurusuSermayenin en az onda biri (halka açıkta yirmide biri)m.439Genel kurul kararından itibaren 3 ay
Mahkemenin kararıAsliye ticaret mahkemesim.439-440Şirket ve başvuranlar dinlenerek
RaporÖzel denetçim.441-442Mahkemeye; şirkete tebliğ; genel kurula sunum
GiderlerŞirket; mahkeme başvuranlara yükleyebilirm.444Kararla

Üçüncü Hak: Müdürün Azli ve Yetkilerinin Sınırlanması

Limited şirkette müdürü görevden alma yetkisi genel kuruldadır (TTK m.630/1); ancak ortakların çoğunluğu müdürün yanındaysa veya müdür aynı zamanda çoğunluk ortağıysa bu yol kapalıdır. Kanun bu durum için ikinci bir yol açar: m.630/2 uyarınca her ortak, haklı sebeplerin varlığında, yöneticilerin yönetim hakkının ve temsil yetkilerinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebilir; m.630/3, yöneticinin özen ve bağlılık yükümlülüğü ile diğer yükümlülüklerini ağır biçimde ihlal etmesini veya şirketin iyi yönetimi için gerekli yeteneği kaybetmesini haklı sebep sayar. Şirketin kısa vadeli nakdinin tamamını riskli bir fona yatırmak, bunu ortaklardan saklamak ve kriz sonrasında gerekli adımları atmamak, birlikte değerlendirildiğinde haklı sebep tartışmasını açar. Dava sırasında müdürün yeni işlemler yapmasını önlemek için HMK m.389 ve devamı uyarınca ihtiyati tedbir istenebilir: belirli tutarın üzerindeki işlemlerin çift imzaya bağlanması, yatırım işlemlerinin yasaklanması gibi. Anonim şirkette yönetim kurulu üyesi, m.364 uyarınca gündemde ilgili madde bulunması veya haklı sebep varsa gündemde madde olmasa bile genel kurul kararıyla görevden alınabilir; genel kurulu toplayamayan azınlık için ise özel denetim ve sorumluluk davası asıl araçlardır.

Dördüncü Hak: Sorumluluk Davası

Şirketin uğradığı zarar için sorumluluk davası TTK m.553’e dayanır: yönetim kurulu üyeleri ve yöneticiler, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludur; limited şirkette m.644 yollamasıyla aynı hükümler müdürler için uygulanır. m.555 uyarınca şirketin uğradığı zararın tazminini şirket ve her pay sahibi isteyebilir; pay sahibi, tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilir. Yani ortak, kendi cebine değil şirket kasasına ödeme yapılmasını talep eder; bu, fon dosyasında doğru sonuçtur, çünkü zarar şirketin nakdindedir. Birden fazla sorumlu varsa m.557 uyarınca her biri kusuruna ve durumun gereklerine göre zarar kendisine yükletilebildiği ölçüde müteselsilen sorumludur. Zamanaşımı m.560’ta düzenlenmiştir: davacının zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde zararı doğuran fiilden itibaren beş yıl; fiil suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır. Zararın hesabı, fon yatırımının tutarı ile tasfiye bakiyesi veya güncel değer arasındaki fark, kaçırılan yükümlülüklerin gecikme zammı ve temerrüt faizleri ile yöneticinin hareketsizliğinden doğan ek zararlardır. Yöneticinin şahsî malvarlığına ihtiyati haciz ve ceza dosyasında iade mekanizmalarını fon yöneticilerinin malvarlığına el konuldu yazımızda kurduk; aynı araçlar şirket yöneticisine karşı da kullanılır.

Sorumluluk davasının çerçevesi

KonuLimited şirketAnonim şirketNot
Dayanakm.644 yollamasıyla m.553m.553Kusur sorumluluğu
DavacıŞirket; her ortak (şirkete ödenmek üzere)Şirket; her pay sahibi (şirkete ödenmek üzere)m.555
DavalıMüdür veya müdürlerYönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerMüteselsil sorumluluk (m.557)
ZararŞirketin nakdindeki kayıp ve uzantılarıAynıPiyasa riski kısmı ayrılır
İbranın etkisiGenel kurul ibra kararı; olumsuz oy verenler 6 ay içinde dava açabilirAynı (m.558)İbra kapanı
Zamanaşımı2 yıl / 5 yıl; ceza zamanaşımı uzunsa o süreAynı (m.560)Öğrenme tarihi belgelenmeli
MahkemeAsliye ticaret mahkemesiAynıZorunlu arabuluculuk

Menfaat Çatışması ve İspat Yükü: Davanın Kaderini Belirleyen İki Hüküm

Fon dosyalarında sorumluluk davasının sonucunu iki hüküm belirler. Birincisi menfaat çatışmasıdır: TTK m.393 uyarınca yönetim kurulu üyesi, kendisinin şirket dışı kişisel menfaatiyle veya yakınlarının menfaatiyle şirketin menfaatinin çatıştığı konulara ilişkin müzakerelere katılamaz; m.395 uyarınca yönetim kurulu üyesi genel kurulun izni olmadan şirketle kendi veya başkası adına işlem yapamaz. Fonu satan aracı kuruluştan komisyon alınması, fonun kurucusuyla ortaklık veya yakınlık ilişkisi, yöneticinin kendi portföyüyle paralel işlem yapması bu hükümlerin kapsamına girer ve tespit edildiğinde kusur tartışmasını neredeyse kapatır; çünkü karar, şirketin değil yöneticinin menfaatiyle açıklanır hâle gelir. Limited şirkette müdürün bağlılık yükümlülüğü m.626’da düzenlenmiştir ve aynı sonuç doğar. İkincisi ispat yüküdür: m.553 kusur sorumluluğu öngörür ve kusuru kural olarak davacı ispat eder; ancak m.553/2 uyarınca kanundan veya esas sözleşmeden doğan bir görevi devreden organ, devraldığı kişilerin seçiminde makul derecede özen göstermediğinin ispat edilmesi hâlinde sorumludur ve m.553/3 uyarınca hiç kimse kontrolü dışında kalan, kanuna veya esas sözleşmeye aykırılıklar veya yolsuzluklar sebebiyle sorumlu tutulamaz. Bu iki fıkra, “nakit yönetimini finans müdürüne devretmiştim” savunmasının sınırını çizer: devir, seçimde ve gözetimde özen gösterilmişse koruyucudur; gösterilmemişse sorumluluğu kaldırmaz. Davacı ortağın işi, kusuru soyut olarak değil, yukarıdaki kusur tablosundaki somut göstergelerle ispat etmektir; özel denetim raporu bu ispatın ana aracıdır.

Halka Açık Şirketlerde Ek Katman: Kamuyu Aydınlatma ve Azınlık Hakları

Şirket halka açıksa ortakların hakları iki yönde genişler. Birincisi kamuyu aydınlatmadır: şirketin nakdinin önemli bir kısmının tasfiyeye giren veya işleme kapatılan bir fonda bulunması, II-15.1 sayılı Özel Durumlar Tebliği kapsamında içsel bilgi niteliğinde olabilir ve KAP’ta açıklanması gerekebilir; açıklamanın yapılmaması veya geciktirilmesi hem yöneticinin sorumluluğunu ağırlaştırır hem de Kurul yaptırımı doğurur. Bu boyutu şirket hazinesi tasfiye edilen fonda yazımızda ele aldık. İkincisi azınlık eşikleridir: halka açık şirketlerde genel kurulu toplantıya çağırma ve özel denetim isteme eşiği sermayenin yirmide biridir (m.411, m.439); yani daha küçük bir azınlık bu hakları kullanabilir. Pay sahipleri ayrıca Kurul’a şikâyet yoluyla şirketin kamuyu aydınlatma yükümlülüğünün denetlenmesini isteyebilir; bu, kapalı şirket ortağının sahip olmadığı bir baskı aracıdır.

İbra Kapanı: Genel Kurulda Ne Yapmalı?

Sorumluluk davasının önündeki en büyük engel, çoğu zaman ortakların farkında olmadan verdiği ibra kararıdır. TTK m.558 uyarınca ibra kararı genel kurul kararıyla kaldırılamaz ve şirket genel kurulunun sorumluluktan ibraya ilişkin kararı, ibranın kapsadığı açıklanan maddi olaylara ilişkin olarak şirketin ve ibraya olumlu oy veren pay sahiplerinin dava hakkını kaldırır; ibraya olumsuz oy veren veya ibra tarihinde henüz pay sahibi olmayanların dava hakkı ise ibra tarihinden itibaren altı ay içinde kullanılmadığı takdirde sona erer. Bu hükmün pratik sonucu üçlüdür. Birincisi, olağan genel kurulda “yönetimin ibrası” gündem maddesi geldiğinde fon yatırımından zarar gören ortak olumlu oy vermemeli, olumsuz oyunu ve gerekçesini tutanağa geçirtmelidir. İkincisi, ibra ancak açıklanan olaylar bakımından sonuç doğurur; fon yatırımı genel kurula açıklanmamış, finansal tablolarda gizlenmişse ibra o olayı kapsamaz. Üçüncüsü, olumsuz oy veren ortağın altı aylık süresi vardır; bu süre, sorumluluk davasının takvimini belirler. Limited şirkette de m.644 yollamasıyla aynı kural uygulanır.

Genel Kurulu Toplantıya Çağırma

Bilgi alma, özel denetim ve azil hakları genel kurul üzerinden işler; genel kurulu toplamak ise çoğu zaman yöneticinin elindedir. TTK m.411 uyarınca anonim şirkette sermayenin en az onda birini (halka açık şirketlerde yirmide birini) oluşturan pay sahipleri, yönetim kurulundan yazılı olarak gerektirici sebepleri ve gündemi belirterek genel kurulu toplantıya çağırmasını veya toplanacak genel kurula gündem maddesi eklemesini isteyebilir; yönetim kurulu çağrıyı yapmazsa m.412 uyarınca mahkeme, genel kurulun toplantıya çağrılmasına karar verebilir. Limited şirkette m.617 uyarınca genel kurul müdürler tarafından toplantıya çağrılır; azınlığın çağrı ve gündeme madde ekletme hakkı m.617/3 yollamasıyla anonim şirket hükümlerine tabidir. Gündeme “fon yatırımı hakkında bilgi verilmesi”, “özel denetim”, “müdürün görevden alınması” ve “sorumluluk davası açılması” maddelerinin yazılması, ortağın sonraki bütün adımlarının usulî zeminini kurar.

Çıkma, Çıkarma ve Haklı Sebeple Fesih

Ortaklar arasındaki güven kalıcı olarak bozulmuşsa TTK, limited şirket için üç çıkış yolu sunar. m.638 uyarınca şirket sözleşmesinde çıkma hakkı öngörülmemişse dahi her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir; çıkan ortak m.641 uyarınca esas sermaye payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini alır. m.640 uyarınca şirket, haklı sebeplerin varlığında ortağın şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurabilir; bu yol, fon yatırımıyla şirketi zarara uğratan ve ortak da olan müdüre karşı diğer ortakların kullanabileceği bir araçtır. m.636/3 uyarınca haklı sebeplerin varlığında her ortak mahkemeden şirketin feshini isteyebilir; mahkeme fesih yerine davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenerek şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun başka bir çözüme de karar verebilir. Bu üç yol, kilitli fon parası çözülmeden kullanılırsa ayrılma akçesinin hesabında belirsizlik doğurur; fon payının değerlemesi, şirket hazinesi tasfiye edilen fonda yazımızdaki VUK m.279 tartışmasıyla birlikte ele alınmalıdır. Şirketin kapatılması, devri veya faaliyetinin durdurulması seçeneklerini şirketimi kapatayım mı, devredeyim mi, dondurayım mı yazımızda, borca batıklık hâlini borçlu şirket nasıl kapatılır yazımızda karşılaştırdık.

Ortağın Yapamayacakları

Haklar kadar sınırlar da bilinmelidir; çünkü hatalı bir adım, ortağın kendisini sorumlu duruma düşürür. Ortak, şirket adına tek başına fon kurucusuna veya Kurul’a başvuramaz; şirketi temsil yetkisi müdür veya yönetim kurulundadır ve ortak ancak genel kurul kararıyla veya mahkeme yoluyla bu yetkiyi etkileyebilir. Ortak, şirketin zararı için tazminatı kendi hesabına isteyemez; talep şirkete ödenmek üzere yapılır. Ortak, yöneticinin şahsî malvarlığına şirketin alacağı için tek başına ihtiyati haciz koyduramaz; bu, şirketin veya sorumluluk davasında mahkemenin kararına bağlıdır. Ortak, yönetici hakkında ceza şikâyetinde bulunabilir; ancak şirket nakdinin Kurul onaylı bir fona yatırılması tek başına suç değildir ve dayanaksız şikâyet, iftira tartışması doğurabilir. Ortak, şirket sırlarını üçüncü kişilere açıklayamaz; bilgi alma hakkıyla edindiği belgeleri yalnızca ortaklık haklarını kullanmak için kullanabilir. Bu sınırların ortak noktası şudur: ortağın gücü, doğrudan eylemde değil, kanunun öngördüğü usulü doğru sırayla işletmektedir.

Süreler ve İlk Otuz Gün Planı

Kaçırılmaması gereken süreler

KonuSüreDayanak
Özel denetim: genel kurul kabulünden sonra mahkemeye başvuru30 günTTK m.438/2
Özel denetim: genel kurul reddinden sonra azınlığın başvurusu3 ayTTK m.439
İbraya olumsuz oy verenlerin sorumluluk davasıİbra tarihinden itibaren 6 ayTTK m.558
Sorumluluk davası zamanaşımı2 yıl / 5 yıl; ceza zamanaşımı uzunsa o süreTTK m.560
Genel kurul kararının iptaliKarar tarihinden itibaren 3 ayTTK m.445
Genel kurulu toplantıya çağırma talebiYazılı talep; ret veya sessizlik hâlinde mahkemeTTK m.411-412
Haklı sebeple çıkma, çıkarma, fesihSüre yok; haklı sebep devam ettiği süreceTTK m.636, m.638, m.640

Ortak için ilk otuz gün

GünAdımAmaç
1-3Yazılı bilgi alma talebi (noter/KEP): fon, tutar, karar, yetki, beyanlar, komisyon, güncel durumBelge ve delil
3-7Şirket sözleşmesi, imza sirküleri, karar defteri ve finansal tabloların incelenmesiYetki aşımı ve gizleme tespiti
7-10Genel kurulun toplantıya çağrılması talebi; gündem: bilgi, özel denetim, azil, sorumluluk davasıUsulî zemin
10-20Cevap gelmezse mahkemeye bilgi alma başvurusu; haklı sebep varsa m.630/2 azil ve ihtiyati tedbirYöneticinin yeni işlemlerinin durdurulması
20-30Genel kurulda ibraya olumsuz oy ve şerh; özel denetim talebi; ret hâlinde 3 aylık süre planıİbra kapanından korunma
30Zarar hesabı ve sorumluluk davasının hazırlığı; şirketin fon dosyasındaki adımlarının denetimiTazminat ve kilitli paranın çözümü

Örnek Yazı: Müdüre Bilgi Alma ve İnceleme Talebi

[ŞİRKET UNVANI] MÜDÜRLÜĞÜNE (Noter / KEP aracılığıyla)Talep eden: [Ad Soyad], şirket ortağı (esas sermaye payı: [..] TL / %[..]), [Adres], KEP: [..] Konu: TTK m.614 uyarınca bilgi alma ve inceleme talebi — şirket nakdinin yatırım fonuna yatırılmasıŞirketimizin nakit varlıklarının [Fon Unvanı] ([Fon Kodu]) fonuna yatırıldığı ve fonun Sermaye Piyasası Kurulu’nun 17.09.2026 tarihli kararlarıyla [işleme kapatıldığı / tasfiyeye alındığı] tarafımca öğrenilmiştir. TTK m.614 kapsamında aşağıdaki hususlarda yazılı bilgi verilmesini ve ilgili belgelerin incelememe sunulmasını talep ederim: 1) Yatırımın tarihi, tutarı, dayanağı olan müdür/ortaklar kurulu kararı ve yetki belgesi, 2) Fonun türü; nitelikli yatırımcı beyanı ve risk bildirim formunu kimin, hangi tarihte imzaladığı, 3) Fonu öneren kuruluş; şirket veya yöneticiler lehine herhangi bir komisyon, iade veya ilişkili taraf ilişkisi bulunup bulunmadığı, 4) Yatırımın finansal tablolarda ve dipnotlarda nasıl gösterildiği; güncel değeri ve tasfiye durumu, 5) 17.09.2026 sonrasında kurucuya, Kurul’a, vergi dairesine, SGK’ya ve bankalara yapılan başvurular ile alınan tedbirler, 6) Önümüzdeki 60 günün nakit akış tablosu ve yükümlülüklerin nasıl karşılanacağı.Cevabın [..] gün içinde yazılı olarak tarafıma iletilmesini; aksi hâlde TTK m.614/3 ve m.438 vd. kapsamındaki haklarımı kullanacağımı bildiririm. [Tarih] — [Ad Soyad, İmza]

Kontrol Listesi

Ortağın dosya kontrol listesi

SoruEvet iseHayır ise
Fon yatırımı karar defterinde ve finansal tablolarda görünüyor mu?Gizleme iddiası düşer; kusur diğer ölçütlerde aranırGizleme ve ibra kapsamı dışında kalma argümanı
Nitelikli yatırımcı beyanını imzalayan yetkili miydi?Yetki aşımı iddiası zayıflarYetkisiz temsil ve kusur karinesi
Fonu öneren kuruluşla yönetici arasında menfaat ilişkisi var mı?m.393-395 ve m.626 bağlılık ihlaliKusur, özen ölçütüyle sınırlı
Kriz sonrası tecil, bildirim ve Kurul başvurusu yapıldı mı?Kriz yönetimi kusuru düşerHareketsizlik zararı ayrı kalem
Genel kurulda ibra gündemi geldi mi?Olumsuz oy, şerh, 6 aylık takvimİbra öncesi özel denetim talebi
Sermayenin onda birine (halka açıkta yirmide birine) sahip misiniz?Çağrı, gündem ve özel denetim hakları doğrudanDiğer ortaklarla birleşerek eşiğe ulaşma

Sık Yapılan Hatalar

Ortakların fon krizinde yaptığı hatalar

HataSonucuDoğrusu
Piyasa kaybını doğrudan kusur saymakDava reddedilirKusur ölçütlerini belgeyle kurmak
Bilgi alma hakkını kullanmadan özel denetim istemekÖn şart eksik; talep reddedilirÖnce yazılı bilgi talebi
Genel kurulda ibraya olumlu oy vermekDava hakkı düşerOlumsuz oy ve şerh; 6 aylık takvim
Tazminatı kendi adına istemekTalep hukuka aykırıŞirkete ödenmek üzere talep (m.555)
Şirket adına tek başına Kurul’a veya kurucuya başvurmakYetkisiz temsilGenel kurul kararı veya mahkeme yolu
Azil davasında ihtiyati tedbir istememekYönetici yeni işlemler yapmaya devam ederHMK m.389 tedbir talebi
Özel denetim sürelerini kaçırmakHak düşer30 gün ve 3 aylık sürelerin takibi
Ceza şikâyetini dayanaksız yapmakİftira tartışması; ortaklık ilişkisinin kopmasıSomut menfaat çatışması ve belge

🧭 Bu yazı Şirket Kapatma Rehberi ve fon krizi serisinin parçasıdır

Şirket Kapatma Rehberi  ·  Şirket parası fonda kilitlendi: ne yapmalı?  ·  Şirket hazinesi tasfiye edilen fonda  ·  Sermaye piyasası rehberlerinin tamamı: SPK Hukuk Rehberi

Fon kilidi döneminde tedarikçi, müşteri ve kiraya verene karşı mücbir sebep savunmasının sınırını, ödeme ertelemesi protokolünü, karşılıksız çek riskini, ihtiyati hacze itirazı ve konkordato seçeneğini şirketimin parası fonda kilitli: tedarikçi, çek ve kira borçları yazımızda anlattık.

Fon katılma paylarını kredi teminatı gösteren şirketler için teminat açığı, ek teminat çağrısı, bankanın muacceliyet ve takas yetkileri, tasfiye bakiyesinin akıbeti ve bekleme protokolünü fon rehinli kredi: fon kilitlenince teminat açığı yazımızda anlattık.

Fon kilidi nedeniyle maaş ödeyemeyen işverenin yirmi gün kuralı karşısındaki konumunu, m.22 onaylı ücretsiz izin, kısa çalışma şartları, fesihte son çare ilkesi ve toplu işçi çıkarma usulünü fon kilidi nedeniyle maaş ödeyemeyen işveren yazımızda anlattık.

Fon zararının bilançoya girişini, TTK m.376 sermaye kaybı eşiklerini, genel kurulun zorunlu adımlarını, kâr dağıtımının kaynaklarını ve dağıtılmış temettünün iadesini fon zararı bilançoya yansıdı: sermaye kaybı, kâr dağıtımı ve temettü iadesi yazımızda anlattık.

Şirketin profesyonel müşteri olarak sınıflandırılmasının davayı neden kapatmadığını, hatalı sınıflandırmayı, sözleşmesiz tavsiyeyi, kuruluşlara göre sorumluluğu ve kurumsal dava dosyasını şirket olarak fon zararını aracı kurum ve bankadan istemek yazımızda anlattık.

Hâkim şirket: Topluluk hükümleri ve alacaklının dava hakkı şirketler topluluğunda sorumluluk yazımızda ele alındı.

Grup yapısında nakit havuzu fonda kilitlendiğinde bağlı şirketin alacağını, hâkim şirketin TTK m.202 kapsamında kayıp denkleştirme yükümlülüğünü, bağlılık raporunu, m.358 borçlanma yasağını ve örtülü sermaye ile transfer fiyatlandırması risklerini grup şirketlerinde fon kilidi yazımızda anlattık.

Sıkça Sorulan Sorular

Müdür ortaklara sormadan şirket parasını fona yatırabilir mi?

Şirket sözleşmesi ve iç yönerge yetki sınırı koymamışsa müdür olağan nakit yönetimi kapsamında karar verebilir; ancak nitelikli yatırımcıya özgü riskli bir fona kısa vadeli nakdin tamamının yatırılması, yetkinin aşılması, menfaat çatışması ve ortaklardan gizleme kusur tartışmasını açar (TTK m.626, m.553).

Ortak olarak fon yatırımı hakkında bilgi isteyebilir miyim?

Evet. Limited şirkette TTK m.614 uyarınca her ortak müdürlerden şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi isteyebilir ve inceleme yapabilir; anonim şirkette m.437 uyarınca pay sahibi genel kurulda bilgi ister. Reddedilirse mahkemeye başvurulur.

Özel denetim nedir, nasıl istenir?

Bilgi alma hakkı kullanıldıktan sonra belirli olayların özel denetçi eliyle açıklığa kavuşturulmasını genel kuruldan istemektir (TTK m.438). Genel kurul kabul ederse 30 gün içinde mahkemeden denetçi atanması istenir; reddederse sermayenin en az onda biri 3 ay içinde mahkemeye başvurabilir (m.439). Limited şirkette m.635 yollamasıyla uygulanır.

Müdürü görevden aldıramıyorum; çoğunluk onun elinde. Ne yapabilirim?

TTK m.630/2 uyarınca her ortak, haklı sebeplerin varlığında müdürün yönetim hakkının ve temsil yetkisinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebilir; dava sırasında HMK m.389 uyarınca ihtiyati tedbir talep edilebilir. Özen ve bağlılık yükümlülüğünün ağır ihlali haklı sebeptir (m.630/3).

Sorumluluk davasında tazminat bana mı ödenir?

Hayır. Şirketin zararı için açılan davada tazminat şirkete ödenir; ortak, TTK m.555 uyarınca ancak şirkete ödenmesini isteyebilir. Ortağın doğrudan kendi malvarlığında oluşan zarar ayrı bir taleptir.

Genel kurulda ibra verdik; dava açabilir miyim?

İbraya olumlu oy verdiyseniz, ibranın kapsadığı açıklanan olaylar bakımından dava hakkınız düşer (TTK m.558). Olumsuz oy verdiyseniz ibra tarihinden itibaren 6 ay içinde dava açabilirsiniz. Fon yatırımı genel kurula açıklanmamışsa ibra o olayı kapsamaz.

Sorumluluk davasında zamanaşımı ne kadar?

TTK m.560 uyarınca zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde 5 yıl; fiil suç oluşturuyorsa ve ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır.

Genel kurulu toplayamıyorum; müdür çağrı yapmıyor.

Anonim şirkette sermayenin en az onda biri TTK m.411 uyarınca yazılı olarak çağrı ister; yönetim kurulu yapmazsa m.412 uyarınca mahkeme toplantıya çağırabilir. Limited şirkette m.617/3 yollamasıyla aynı yol açıktır.

Ortaklıktan ayrılmak istiyorum; payımı nasıl alırım?

Limited şirkette haklı sebeple çıkma davası (TTK m.638) ile ayrılma akçesi (m.641) istenebilir; şirket de haklı sebeple ortağın çıkarılmasını isteyebilir (m.640). Fon payı çözülmeden ayrılma akçesinin hesabı belirsizleşir; değerleme tartışması dikkate alınmalıdır.

Müdür hakkında ceza şikâyeti yapabilir miyim?

Yapabilirsiniz; ancak Kurul onaylı bir fona nakit yatırmak tek başına suç değildir. Şikâyet, komisyon alındığı, ilişkili taraf lehine işlem yapıldığı veya belgelerin gizlendiği gibi somut olgulara dayanmalıdır; aksi hâlde iftira tartışması doğar.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Şirket sözleşmesindeki yetki ve nisap hükümleri ile pay oranınız sonucu değiştirir; somut dosyanız için bir avukata danışılmalıdır.

İbra kapanına düşmeden harekete geçin

Bilgi alma talebi, özel denetim, azil ve sorumluluk davası; genel kurul takvimine göre planlanmalı. Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla değerlendirme için ulaşın.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Dosyanız için değerlendirme

Şirket sözleşmeniz, karar defteri ve fon belgeleriyle gelin; kusur tablosunu birlikte dolduralım: 0554 648 37 15

İletişime Geçin

Bu içerik Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındadır.

Ticaret Hukuku Rehberi  ·  Şirket Kapatma Rehberi  ·  SPK Hukuk Rehberi  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk