Şirket tasfiyesi, bir anonim veya limited şirketin işini bitirmesi değil, hukuken ortadan kalkmasıdır: sona erme kararı, tasfiye memuru, ticaret siciline tescil, alacaklılara birer hafta arayla üç ilan, üçüncü ilandan itibaren en az üç aylık bekleme (TTK m.543/2), borçların ödenmesi, kalan varlığın ortaklara dağıtılması ve unvanın sicilden silinmesi. Bu yazı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun anonim şirketler için 529-548, limited şirketler için 636-644. maddelerini, 6183 sayılı Kanun ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nun tasfiyeye ilişkin hükümleriyle birlikte, tasfiyeyi düşünen şirket yöneticisinin diliyle ve adım adım anlatır. Gündem de bunu gerektiriyor: Hazine ve Maliye Bakanı’nın 18 Eylül 2026’da NTV yayınında yaptığı ve BBC Türkçe’nin aktardığı açıklamada 131 yatırım fonunun tasfiye edileceği, bu fonların toplam büyüklüğün yaklaşık yüzde onu kadar olduğu ve piyasada sistemik risk bulunmadığı ifade edildi. Fon tasfiyesi ile şirket tasfiyesi farklı rejimlerdir; ancak her iki dalganın da sonunda aynı soru gelir: “Şirketimi düzenli biçimde nasıl kapatırım, kime karşı ne zaman sorumlu olurum?” Aşağıda bunun cevabı, madde numaralarıyla var.
Tasfiye planı, karar alınmadan önce yapılır
Yanlış nisapla alınan karar, üç ilandan önce yapılan dağıtım veya vergi dairesine geç bildirim, tasfiyeyi ortakların ve tasfiye memurunun şahsi sorumluluğuna dönüştürür. Şirketinizin bilançosunu ve borç yapısını birlikte inceleyelim, doğru yolu birlikte seçelim.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppÖnce Ayrım: Fon Tasfiyesi ile Şirket Tasfiyesi Aynı Şey Değildir
Son günlerde “tasfiye” kelimesi iki ayrı anlamda dolaşıyor. Sermaye Piyasası Kurulu’nun 17 Eylül 2026 tarihli 2026/60 ve 2026/61 sayılı bültenleriyle karara bağlanan fon tasfiyesi, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve III-52.1 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği’ne tabidir; fonun malvarlığı kurucusundan ayrıdır, tasfiyeyi saklayıcı bankalar yürütür ve sonuçta katılma payı sahiplerine ödeme yapılır. Bu yazının konusu olan şirket tasfiyesi ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na tabidir; tüzel kişiliğin kendisi sona erer, tasfiyeyi tasfiye memurları yürütür ve önce alacaklılar, sonra ortaklar tatmin edilir.
İki tasfiye, iki rejim
| Konu | Fon tasfiyesi | Şirket tasfiyesi |
|---|---|---|
| Dayanak | 6362 sayılı SPKn; III-52.1 sayılı Tebliğ; SPK kararı | 6102 sayılı TTK m.529-548 (AŞ), m.636-644 (Ltd) |
| Kararı kim verir | Kurucu veya SPK (m.96 tedbir yetkisi) | Genel kurul; mahkeme; kanuni sebep; iflas |
| Yürüten | Portföy saklayıcısı / kurucu | Tasfiye memurları |
| Sona eren | Fon (malvarlığı topluluğu); kurucu şirket ayakta kalır | Şirketin tüzel kişiliği |
| Alacaklı koruması | Fon malvarlığı kurucunun borçlarından ayrı | Üç ilan + üç ay bekleme; depo ve teminat |
| Sonuç | Katılma payı sahibine ödeme | Alacaklılara ödeme, kalanın ortaklara dağıtımı, sicilden terkin |
Fon yatırımcısı iseniz doğru kaynak SPK Fon Tasfiye Kararı: Fonlarımdaki Param Ne Olacak? rehberi ve kurucu şirketin akıbetini anlatan Portföy Yönetim Şirketi Kapanırsa Fonum Ne Olur? yazısıdır. Bir şirketin sahibi, ortağı, yöneticisi veya alacaklısı iseniz devam edin: aşağıdaki her adım sizin için yazıldı.
Sona Erme ile Tasfiye Arasındaki Fark: TTK m.529 ve m.533
Kanun iki aşamayı ayırır. Sona erme, şirketin kâr elde etme amacının bittiği andır; tasfiye ise bu andan sicilden silinmeye kadar süren işlemler bütünüdür. TTK m.533/1 uyarınca sona eren şirket tasfiye hâline girer ve m.533/2’ye göre tasfiye hâlindeki şirket, pay sahipleriyle olan ilişkileri de dâhil, tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini korur; ticaret unvanını “tasfiye hâlinde” ibaresi eklenmiş olarak kullanır ve organlarının yetkileri tasfiye amacıyla sınırlanır. Yani “Tasfiye Hâlinde X Ltd. Şti.” hâlâ bir şirkettir: dava açabilir, aleyhine dava açılabilir, fatura kesebilir, ama yeni yatırım yapamaz.
Sona erme sebepleri: anonim şirket (m.529) ve limited şirket (m.636)
| Sebep | Anonim şirket | Limited şirket | Not |
|---|---|---|---|
| Sürenin dolması | m.529/1-a | m.636/1-a (sözleşmede öngörülen sebep) | İşlere fiilen devam ediliyorsa şirket belirsiz süreli hâle gelir |
| İşletme konusunun gerçekleşmesi veya imkânsızlaşması | m.529/1-b | Sözleşme hükmü ile | Uygulamada nadir |
| Esas sözleşmede öngörülen sebep | m.529/1-c | m.636/1-a | Sözleşme kontrol edilmeli |
| Genel kurul kararı | m.529/1-d | m.636/1-b | En sık görülen yol; nisaplar aşağıda |
| İflasın açılması | m.529/1-e | m.636/1-c | Tasfiyeyi iflas idaresi yürütür (m.534) |
| Organ eksikliği / genel kurulun toplanamaması | m.530 | m.636/2 | Mahkeme süre verir, düzelmezse fesheder |
| Haklı sebeple fesih davası | m.531 (sermayenin en az onda biri; halka açıkta yirmide biri) | m.636/3 (her ortak) | Mahkeme fesih yerine çıkarma veya başka çözüme karar verebilir |
| Kanunda öngörülen diğer hâller | m.529/1-f | m.636/1-d | Örneğin m.376/2 kendiliğinden sona erme |
Sona erme iflas veya mahkeme kararı dışında bir sebepten kaynaklanıyorsa, TTK m.532 uyarınca yönetim kurulu (limited şirkette müdürler, m.637) sona ermeyi ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. Bu tescil, tasfiyenin resmî başlangıcıdır; vergi hukuku bakımından tasfiye dönemi de bu tescil tarihinden başlar (KVK m.17/1). Tarihin önemi büyüktür: kıst dönem beyannamesi, tasfiye dönemi beyannameleri ve zamanaşımı hep bu güne bağlanır.
Karar Öncesi: Tasfiye Doğru Yol mu? TTK m.376 Testi
Tasfiye, borçlarını ödeyebilen şirketin düzenli çıkış yoludur. Borçlarını ödeyemeyen şirket için tasfiye kararı almak, sorunu çözmez; tersine, tasfiye memurunu ve yöneticileri kişisel sorumluluğa sokar. Bu yüzden tasfiye planının ilk sayfası bir bilanço testidir ve bu test TTK m.376’da yazılıdır.
Üç eşiğin nasıl ölçüldüğü, 1/1/2027’ye kadar geçerli kur farkı istisnası, konkordato takvimi ve kapanıştan sonra ortak ile müdürlerin kişisel sorumluluğu için serinin ikinci yazısına bakınız: Borçlu Şirket Nasıl Kapatılır? Tasfiye, Konkordato ve İflas Arasında Doğru Yol.
TTK m.376: sermaye kaybı ve borca batıklık basamakları
| Durum | Kanuni sonuç | Tasfiye kararı verilebilir mi? |
|---|---|---|
| Sermaye ve kanuni yedek akçeler toplamının yarısı zararla karşılıksız kalmış (m.376/1) | Yönetim kurulu genel kurulu derhâl toplantıya çağırır, iyileştirici önlemleri sunar | Evet; ortaklar isterse tasfiye kararı alınabilir |
| Toplamın üçte ikisi karşılıksız kalmış (m.376/2) | Genel kurul, sermayenin üçte biriyle yetinmeye veya sermayenin tamamlanmasına karar vermezse şirket kendiliğinden sona erer | Evet; ancak önce m.376/2 kararı gündeme alınmalı |
| Borca batıklık şüphesi (m.376/3) | Aktiflerin hem işletmenin devamlılığına hem de muhtemel satış fiyatlarına göre ara bilançosu çıkarılır; borçlar aktifi aşıyorsa mahkemeye bildirilir ve iflas istenir | Hayır; tasfiye değil iflas veya konkordato gündemdedir. Tasfiye memuru da m.542/1-c gereği durumu mahkemeye bildirmek zorundadır |
Bilanço bu testi geçiyorsa bir sonraki soru, tasfiyenin gerçekten en uygun araç olup olmadığıdır. Kimi zaman şirketi kapatmak yerine payları devretmek, başka bir şirkete devrolunmak veya faaliyete ara verip mükellefiyeti sürdürmek daha az maliyetlidir. Borç yükü ağır ama iş modeli sağlamsa konkordato (İİK m.285 vd.) tasfiyeden çok daha iyi bir sonuç verebilir.
Alternatifler karşılaştırması
| Yol | Ne zaman uygun | Sonuç | Rehberimiz |
|---|---|---|---|
| İradi tasfiye (TTK m.529/1-d) | Borçlar ödenebiliyor; ortaklar işi bitirmek istiyor | Tüzel kişilik sona erer; kalan varlık ortaklara | Bu yazı |
| Konkordato (İİK m.285 vd.) | Geçici darboğaz; işletme yaşatılabilir | Borçlar yeniden yapılandırılır; şirket devam eder | İflasın Ertelenmesi ve Yeni Konkordato |
| İflas (İİK m.154 vd.; TTK m.376/3) | Borçlar aktifi aşıyor | İflas idaresi malvarlığını paraya çevirir | İflasın Açılması |
| Birleşme veya devir (TTK m.134 vd.; KVK m.19-20) | İşi devralacak bir şirket var | Tüzel kişilik devralan bünyesinde sona erer; vergisiz geçiş mümkün | Vergisiz Birleşme ve Devir |
| Pay devri | Şirket kabuğu değerli; alıcı var | Şirket devam eder, ortaklar değişir | Pay Devrinde Kaynak İspatı |
| Faaliyete ara verme | Yeniden başlama ihtimali var | Mükellefiyet ve yıllık yükümlülükler sürer | İşi Bırakma ve Mükellefiyetin Sona Ermesi |
Adım 1: Genel Kurul Kararı ve Nisaplar
İradi tasfiyenin kapısı genel kurul kararıdır. Anonim şirkette TTK m.529/1-d’ye dayanan fesih kararı için ticaret sicili uygulaması, m.421/3-4’te düzenlenen ağırlaştırılmış nisabı arar: sermayenin en az yüzde yetmiş beşini oluşturan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin olumlu oyu. İstanbul Ticaret Odası’nın yayımladığı nisap tablosu “fesih ve tasfiye genel kurulu” için bu oranı açıkça gösterir ve ilk toplantıda nisaba ulaşılamazsa izleyen toplantılarda da aynı nisabın aranacağını belirtir (m.421/4). Esas sözleşmede daha ağır bir nisap varsa o uygulanır.
Limited şirkette fesih, TTK m.621/1-h’de “önemli karar” olarak sayılmıştır: temsil edilen oyların en az üçte ikisi ile oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması gerekir. Uygulamada bazı ticaret sicili müdürlüklerinin m.643 yollamasından hareketle yüzde yetmiş beş nisabını aradığı görülür; bu nedenle kararı iki nisabı da karşılayacak şekilde almak en güvenli yoldur.
Tasfiye sürecinde karşılaşılan genel kurul nisapları
| Karar | Anonim şirket | Limited şirket | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Fesih ve tasfiyeye giriş | Sermayenin en az %75’i (İTO uygulaması; esas sözleşme ağırlaştırabilir) | Temsil edilen oyların 2/3’ü + sermayenin salt çoğunluğu; uygulamada %75 aranabilir | TTK m.529/1-d, m.421/3-4; m.621/1-h, m.643 |
| Tasfiye hâlinde olağan kararlar (envanter ve bilanço onayı, yıllık tasfiye tabloları) | Sermayenin en az 1/4’ü ile toplanır; ikinci toplantıda nisap aranmaz; hazır bulunanların çoğunluğu | m.643 yollamasıyla aynı | TTK m.546/3 |
| Önemli miktarda aktifin toptan satışı | Sermayenin en az %75’i | Aynı | TTK m.538/2 → m.421/3-4 |
| Tasfiyeden dönme | Sermayenin en az %60’ı; dağıtıma başlanmamış olmalı | Aynı | TTK m.548/1 |
| Tasfiye memurunun görevden alınması | Genel kurul her zaman; mahkeme haklı sebeple | Aynı | TTK m.537 |
Kararın içeriği de önemlidir. Ticaret sicili müdürlükleri toplantı tutanağında üç unsuru arar: şirketin tasfiyeye girdiği, unvanın başına “Tasfiye Hâlinde” ibaresinin eklendiği ve tasfiye memurunun atanıp temsil ve ilzam yetkisi verildiği. Karar kural olarak noter onaylı olmalıdır; ticari defterlerini Elektronik Ticari Defter Sistemi üzerinden tutan şirketlerde ETDS doğrulama kodu taşıyan kararlar ile MERSİS karar modülünden tüm ortakların e-imzasıyla alınan kararlarda noter onayı aranmaz. Nisaba aykırı alınan karar iptal davasına konu olabilir; bu davanın usulü için Genel Kurul Kararının İptali Dava Dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.
Adım 2: Tasfiye Memurunun Atanması (TTK m.536-539)
Tasfiyeyi kim yürütecek sorusunun cevabı TTK m.536’dadır. Esas sözleşme veya genel kurul kararıyla ayrıca tasfiye memuru atanmadığı takdirde tasfiye yönetim kurulu (limited şirkette müdürler) tarafından yapılır. Tasfiye memurları pay sahiplerinden veya üçüncü kişilerden olabilir; yönetim kurulu tasfiye memurlarını ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. Şirketin feshine mahkeme karar vermişse tasfiye memurunu mahkeme atar (m.536/3). Temsile yetkili tasfiye memurlarından en az birinin Türk vatandaşı olması ve yerleşim yerinin Türkiye’de bulunması şarttır (m.536/4).
Tasfiye memuru: atama, yetki, görevden alma
| Başlık | Kural | Madde |
|---|---|---|
| Kim atar | Esas sözleşme, genel kurul; yoksa yönetim kurulu/müdürler kanunen görevli; mahkeme kararıyla fesihte mahkeme | m.536/1-3 |
| Kim olabilir | Pay sahibi veya üçüncü kişi; temsile yetkililerden en az biri Türk vatandaşı ve Türkiye’de yerleşik | m.536/1, 536/4 |
| Görevden alma | Genel kurul her zaman; pay sahibinin istemiyle ve haklı sebeple mahkeme; hiçbiri Türk vatandaşı değilse mahkeme uygun birini atar | m.537 |
| Temsil | Şirketi tasfiye ile ilgili konularda mahkemelerde ve dış ilişkide temsil eder; avukat atayabilir, sulh olabilir, tahkime gidebilir | m.539 |
| Yetki devri | Belirli iş için başka memura veya üçüncü kişiye temsil yetkisi verilebilir | m.539/1 |
| Tasfiye dışı işlem | Üçüncü kişi işlemin tasfiye amacı dışında olduğunu bilmiyorsa şirketi bağlar; tescil ve ilan tek başına bilgi karinesi doğurmaz | m.539 |
| Aktiflerin satışı | Pazarlıkla satılabilir; önemli miktarda aktifin toptan satışı için genel kurul kararı (%75) | m.538 |
Uygulamada en yaygın tercih, mevcut müdürün veya yönetim kurulu üyesinin tasfiye memuru olarak atanmasıdır. Bu pratik olsa da bir sonuç doğurur: tasfiye memuru, m.553 uyarınca kusuruyla verdiği zarardan şirkete, pay sahiplerine ve alacaklılara karşı sorumludur; vergi ve amme alacakları bakımından ise aşağıda göreceğimiz şahsi ve müteselsil sorumluluk devreye girer. Şirketin ortaklarla para hareketleri düzensizse, tasfiye memurluğu görevini kabul etmeden önce Ortaklar Cari Hesabı yazımızdaki riskleri gözden geçirmekte yarar vardır.
Adım 3: Tescil, İlan, Unvan Değişikliği ve Bildirimler
Genel kurul kararı alındıktan sonra tescil başvurusu MERSİS üzerinden yapılır; sistem alacaklılara çağrı ilanını otomatik oluşturur. Tescil ile birlikte unvan “Tasfiye Hâlinde” ibaresini alır, tasfiye memuru sicile işlenir ve şirket vergi, SGK, banka ve sözleşme ilişkilerinde bu kimlikle işlem yapmaya başlar. Ticaret sicili müdürlüklerinin istediği belgeler büyük ölçüde standarttır.
Tasfiyeye giriş tescilinde ticaret sicili müdürlüğüne sunulan belgeler
| Belge | Açıklama |
|---|---|
| Dilekçe | Ticaret sicil numarası, e-posta, vergi dairesi ve numarası, ekli belgeler yazılır |
| Genel kurul toplantı tutanağı | Noter onaylı (ETDS doğrulama kodlu veya MERSİS e-imzalı kararlarda onay aranmaz); tasfiyeye giriş, unvan değişikliği ve tasfiye memuru ataması yazılı olmalı |
| Hazır bulunanlar listesi | Islak imzalı; vekâleten katılımda noter onaylı vekâletname |
| Tasfiye memuru imza beyannamesi | Yeni kimlik sahiplerinin imza verisi MERSİS üzerinden NVİ’den alınır; aksi hâlde müdürlükte veya noterde |
| Görev kabul beyanı | MERSİS “Yetki Kabul İşlemleri” modülünden; ortak veya müdür dışından atananlar için ayrıca imzalı kabul belgesi |
| İzin yazısı | Bakanlık veya kurum iznine tabi şirketlerde (ör. SPK, BDDK, EPDK) ilgili kurumun yazısı |
| Alacaklılara çağrı ilanı | MERSİS otomatik oluşturur; kâğıt ilan hazırlanmaz |
Tescilden sonra yapılması gereken bildirimler
| Muhatap | Bildirim | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Vergi dairesi | Tasfiyenin başladığının bildirilmesi | Üç gün | 6183 sayılı Kanun m.33 |
| Vergi dairesi | Kıst dönem (yıl başından tescile kadar) kurumlar vergisi beyannamesi | Tescili izleyen dördüncü ayın 1-25. günleri | KVK m.17/2, m.14 |
| SGK | İşyerinin kapanışı ve sigortalıların işten ayrılış bildirimleri | Kapanış ve çıkış tarihlerine bağlı | 5510 sayılı Kanun ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği |
| Bilinen alacaklılar | Taahhütlü mektupla çağrı | Tescilden sonra derhâl | TTK m.541/1 |
| Diğer alacaklılar | TTSG ve şirket internet sitesinde birer hafta arayla üç ilan | Tescilden sonra | TTK m.541/1 |
| Bankalar, kiraya verenler, tedarikçiler | Unvan değişikliği ve yetkili değişikliği | Sözleşmelere göre | TTK m.533/2 |
| İlgili düzenleyici kurum | Faaliyet izninin iadesi veya iptali talebi | Kurum mevzuatına göre | Özel kanunlar |
Bu tabloda en sık ihmal edilen satır vergi dairesine üç günlük bildirimdir. 6183 sayılı Kanun’un 33. maddesi tasfiye memurlarına bu yükümlülüğü verir ve aynı madde, amme alacakları ödenmeden veya ödenmek üzere ayrılmadan tasfiye sonucunun dağıtılamayacağını söyler; aksi hâlde tasfiye memurları dağıtılan tutarla sınırlı olmak üzere şahsen ve müteselsilen sorumlu olur. Şirketin banka hesaplarında bloke veya elkoyma varsa tasfiye planı buna göre kurulmalıdır; bu durumun işletmeye etkisini Şirket Hesabı Bloke Edildi yazımızda anlattık.
Adım 4: İlk Envanter ve Tasfiye Bilançosu (TTK m.540)
Tasfiye memurları göreve başlar başlamaz şirketin tasfiyenin başlangıcındaki durumunu inceler; gerekirse şirket mallarına değer biçmek için uzmanlara başvurarak malvarlığı ve finansal durumu gösteren bir envanter ile bilanço düzenler ve genel kurulun onayına sunar (m.540/1). Envanter ve bilanço onaylandıktan sonra tasfiye memurları envanterde yazılı bütün mallar ile belge ve defterlere el koyar (m.540/2). Bu bilanço iki iş görür: alacaklılara çağrının kapsamını belirler ve borçların şirket varlığını aşıp aşmadığını ortaya koyar. Aşıyorsa m.542/1-c devreye girer: durum derhâl asliye ticaret mahkemesine bildirilir ve mahkeme iflasın açılmasına karar verir.
Tasfiye başlangıç bilançosunda özellikle kontrol edilecek kalemler
| Kalem | Neden kritik | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Ortaklardan alacaklar / ortaklar cari hesabı | Tahsil edilmezse dağıtım hesabı bozulur; vergi incelemesinde adat faizi ve örtülü kazanç riski | Tasfiyeden önce kapatılır veya tasfiye planında netleştirilir |
| Vadesi gelmemiş borçlar | m.542/1-h gereği TCMB kısa vadeli kredi oranıyla iskonto edilerek derhâl ödenir; alacaklı kabul etmek zorundadır | Ödeme planına alınır |
| Çekişmeli alacaklar ve davalar | m.541/3 gereği karşılığı notere depo edilmedikçe dağıtım yapılamaz | Dava listesi çıkarılır, karşılık ayrılır |
| Taşınmaz, araç, marka gibi aktifler | Satış süresi tasfiyeyi uzatır; önemli aktifin toptan satışı genel kurul kararı ister (m.538/2) | Değerleme yaptırılır, satış takvimi kurulur |
| Personel alacakları | Kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret alacakları tasfiye borcudur | Fesih ve ödeme planı hazırlanır |
| Vergi ve SGK borçları | Ödenmeden dağıtım yapılamaz (6183 m.33; KVK m.17/7) | Borç dökümü alınır, yapılandırma değerlendirilir |
Adım 5: Alacaklılara Çağrı ve Alacaklıların Korunması (TTK m.541)
Tasfiyenin en şekilci ve en emredici aşaması burasıdır. TTK m.541/1’e göre alacaklı oldukları şirket defterlerinden veya diğer belgelerden anlaşılan ve yerleşim yerleri bilinen kişiler taahhütlü mektupla; diğer alacaklılar Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ve şirketin internet sitesinde ve aynı zamanda esas sözleşmede öngörüldüğü şekilde, birer hafta arayla yapılacak üç ilanla şirketin sona ermiş bulunduğu konusunda bilgilendirilir ve alacaklarını tasfiye memurlarına bildirmeye çağrılır. Çağrı yapılmadan malvarlığının ortaklara dağıtılması yasaktır; yapılırsa dağıtılan tutar geri istenebilir ve tasfiye memurları alacaklılara karşı sorumlu olur.
Alacaklı türüne göre çağrı ve koruma mekanizması
| Alacaklı | Çağrı yöntemi | Bildirim yapmazsa | Madde |
|---|---|---|---|
| Defterlerde kayıtlı, adresi bilinen | Taahhütlü mektup | Alacak tutarı Bakanlıkça belirlenen bir bankaya depo edilir | m.541/1-2 |
| Bilinmeyen alacaklılar | TTSG + şirket internet sitesi + esas sözleşmedeki usul; birer hafta arayla üç ilan | Üçüncü ilandan sonra üç ay beklenir; sonradan çıkan alacaklı için ek tasfiye yolu açık | m.541/1, m.543/2, m.547 |
| Vadesi gelmemiş alacak | Bildirim aranmaz | TCMB kısa vadeli kredi oranıyla iskonto edilerek derhâl ödenir | m.542/1-h |
| Çekişmeli alacak | Dava veya ihtilaf kaydı | Karşılığı notere depo edilir; teminat verilmişse veya dağıtım ödemeye bağlanmışsa depo aranmaz | m.541/3 |
Üç ilanın takvimi basittir: birinci ilan tescilden sonra, ikinci bir hafta sonra, üçüncü ondan bir hafta sonra. Üçüncü ilanın Gazete’de yayımlandığı gün, tasfiyenin en önemli süresi olan üç aylık bekleme süresini başlatır.
Adım 6: Tasfiye İşleri — Tasfiye Memurunun Görev Listesi (TTK m.542)
TTK m.542, tasfiye memurlarının yapacağı işleri tek tek sayar. Bu liste aynı zamanda sorumluluk listesidir; her bendin ihmali m.553 anlamında kusur sayılabilir.
TTK m.542/1: tasfiye memurlarının görevleri
| Bent | Görev | Uygulama notu |
|---|---|---|
| a | Süregelen işlemleri tamamlamak, ödenmemiş pay bedellerini tahsil etmek, aktifleri paraya çevirmek, borçları ödemek | Yeni sözleşme yapılmaz; mevcut işler bitirilir |
| b | Tasfiyenin gerektirmediği yeni bir işlem yapmamak | Yeni kredi, yeni yatırım, yeni iş kabulü yasak |
| c | Borçlar varlıktan fazlaysa durumu derhâl asliye ticaret mahkemesine bildirmek | Mahkeme iflasın açılmasına karar verir; bildirmemek şahsi sorumluluk doğurur |
| d | Tasfiye uzun sürerse her yıl sonu için tasfiye finansal tablolarını, sonunda kesin bilançoyu genel kurula sunmak | Her tasfiye dönemi için ayrı genel kurul |
| e | Şirketin bütün mal ve haklarının korunması için düzenli ve görevinin bilincinde bir yönetici gibi önlem almak; tasfiyeyi mümkün olan en kısa sürede bitirmek | Özen yükümlülüğü ölçütü |
| f | Tasfiye işlemlerinin düzenli yürütülmesi için gereken defterleri tutmak | Ticari defterler tasfiye döneminde de tutulur |
| g | Süregelen harcamalar dışındaki paraları şirket adına bir bankaya yatırmak | Nakit tasfiye memurunun şahsi hesabında tutulamaz |
| h | Vadesi gelmemiş borçları TCMB kısa vadeli kredi oranıyla iskonto ederek derhâl ödemek | Alacaklı kabul etmek zorundadır; kanunen iskonto edilemeyen alacaklar hariç |
| i | Pay sahiplerine tasfiye işlerinin durumu hakkında bilgi ve istendiğinde imzalı belge vermek | Bilgi alma hakkı tasfiyede de sürer |
Adım 7: Üç Aylık Bekleme ve Kalan Varlığın Dağıtımı (TTK m.543)
Borçlar ödendikten ve pay bedelleri geri verildikten sonra kalan varlık, esas sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa pay sahipleri arasında ödedikleri sermayeler ve imtiyaz hakları oranında dağıtılır (m.543/1). Ancak m.543/2 bir süre koyar: alacaklılara üçüncü kez yapılan çağrı tarihinden itibaren üç ay geçmedikçe kalan varlık dağıtılamaz; hâl ve duruma göre alacaklılar için bir tehlike bulunmuyorsa mahkeme üç ay geçmeden de dağıtmaya izin verebilir. Esas sözleşme ve genel kurul kararında aksine hüküm yoksa dağıtım para olarak yapılır (m.543/3).
m.543/2 bekleme süresinin tarihçesi: internetteki eski bilgiye dikkat
| Dönem | Süre | Değişiklik |
|---|---|---|
| 1 Temmuz 2012 – 15 Temmuz 2016 | Bir yıl | 6102 sayılı Kanun ilk metni |
| 15 Temmuz 2016 – 4 Kasım 2021 | Altı ay | 6728 sayılı Kanun m.68 |
| 4 Kasım 2021’den itibaren | Üç ay | 7341 sayılı Kanun m.17 (yürürlükteki hüküm) |
Bu tabloyu özellikle koyduk; çünkü “tasfiye bir yıl sürer” veya “altı ay beklenir” bilgisi hâlâ pek çok kaynakta dolaşıyor ve yanlış planlamaya yol açıyor. Bugün yürürlükteki süre üç aydır. Dağıtımın bir de vergi tarafı vardır: 6183 sayılı Kanun m.33 ve KVK m.17/7, amme alacakları ödenmeden veya karşılık ayrılmadan ortaklara paylaştırma yapılmasını yasaklar; yapılırsa tasfiye memuru dağıtılan tutarla sınırlı olarak şahsen ve müteselsilen sorumludur ve kendisine dağıtım yapılan ortaklara rücu edebilir.
Adım 8: Vergi Boyutu — KVK m.17, VUK m.10 ve 6183 sayılı Kanun
Tasfiye hâline giren kurumların vergilendirilmesinde hesap dönemi yerine tasfiye dönemi geçerli olur. KVK m.17/1’e göre tasfiye, tasfiyeye giriş kararının tescil edildiği tarihte başlar ve tasfiye kararının (tasfiye sonu kararının) tescil edildiği tarihte biter. Tasfiye aynı takvim yılında bitmezse başlangıç tarihinden yıl sonuna kadar olan dönem, sonraki her takvim yılı ve son yılın başından tasfiyenin bittiği tarihe kadar olan dönem bağımsız birer tasfiye dönemi sayılır. Vergi matrahı tasfiye kârıdır: tasfiye dönemi sonundaki servet değeri ile dönem başındaki servet değeri arasındaki olumlu fark.
Tasfiyede beyanname takvimi (KVK m.17/2 ve m.14)
| Beyanname | Dönem | Verilme süresi | Kim verir |
|---|---|---|---|
| Kıst dönem beyannamesi | Hesap dönemi başından tasfiyeye giriş tescil tarihine kadar | Tescil ayını izleyen dördüncü ayın 1-25. günleri (KVK m.14) | Tasfiye memuru |
| Ara tasfiye dönemi beyannameleri | Her takvim yılı | Yılın kapanışını izleyen dördüncü ayın 1-25. günleri | Tasfiye memuru |
| Son tasfiye dönemi beyannamesi | Son yılın başından tasfiyenin bittiği (terkin tescili) tarihe kadar | Tasfiyenin sonuçlandığı tarihten itibaren otuz gün | Tasfiye memuru |
| Ekler | Bilanço, gelir tablosu ve tasfiye bilançosuna göre ortaklara dağıtılan para ve değerlerin ayrıntılı listesi | Beyanname ile birlikte | Tasfiye memuru |
Tasfiye sonrası kim, neden sorumlu?
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Tasfiye öncesi dönemlere ilişkin vergi ve ceza | Sicilden silinen şirket adına tarhiyat yapılamaz; müteselsilen sorumlu olmak üzere kanuni temsilciler adına yapılır | VUK m.10/5 (7103 sayılı Kanun, 27.03.2018); KVK m.17/9 |
| Tasfiye dönemine ilişkin vergi ve ceza | Tasfiye sonucu dağıtılan tutarla sınırlı olmak üzere tasfiye memurlarından herhangi biri adına | VUK m.10/5; KVK m.17/9 |
| Limited şirket ortağı | Tasfiye öncesi dönemlerle ilgili amme alacaklarından şirkete koyduğu sermaye hissesi oranında sorumlu | VUK m.10/6; 6183 m.35 |
| Kanuni temsilci (genel kural) | Şirketten alınamayan amme alacaklarından şahsi malvarlığıyla sorumlu; tasfiyeye giriş, önceki dönem sorumluluğunu kaldırmaz | 6183 mükerrer m.35, m.35 |
| Tasfiye memuru | Amme alacakları ödenmeden dağıtım yaparsa dağıtılan tutarla sınırlı şahsi ve müteselsil sorumluluk; rücu hakkı saklı | 6183 m.33; KVK m.17/7 |
| Tarh zamanaşımı | Tasfiyenin sona erdiği dönemi izleyen yıldan başlar | KVK m.17 |
Vergi dairesi nezdindeki kapanış işlemlerinin sırası, re’sen terk uygulaması ve tasfiye kârının hesabı için İşi Bırakma, Tasfiye ve Mükellefiyetin Sona Ermesi rehberimiz bu yazının vergi ayağını tamamlar.
Adım 9: Kesin Bilanço, Defterlerin Saklanması ve Sicilden Terkin (m.544-545)
Üç aylık süre dolduğunda ve dağıtım tamamlandığında tasfiye memurları kesin bilançoyu düzenleyip genel kurula sunar (m.542/1-d). Tasfiyenin sonunda defterler ve tasfiyeye ilişkin olanlar da dâhil belgeler, TTK m.82 uyarınca saklanır; bu süre on yıldır (m.544). Ardından tasfiye memurları ticaret unvanının sicilden silinmesini sicil müdürlüğünden ister; istem üzerine silinme tescil ve ilan edilir (m.545). Ticaret sicili müdürlükleri terkin başvurusunu üçüncü ilandan itibaren üç ay geçtikten sonra kabul eder.
Terkin aşamasında hazırlanacaklar
| İş | Açıklama |
|---|---|
| Tasfiye sonu genel kurulu | Kesin bilanço ve tasfiye memuru raporu onaylanır; tasfiye memurları ibra edilir |
| Terkin başvurusu | MERSİS üzerinden; üçüncü ilandan itibaren üç ay dolmuş olmalı |
| Son tasfiye beyannamesi | Terkin tescilinden itibaren otuz gün içinde vergi dairesine (KVK m.17/2) |
| Defter ve belgeler | On yıl saklanır (m.544, m.82); saklayan kişi genel kurul kararında belirlenir |
| Banka hesapları | Dağıtım tamamlandıktan sonra kapatılır; bakiye tasfiye payı olarak ortaklara |
| Kurumlar | SGK, meslek odası, belediye ve düzenleyici kurum kayıtları kapatılır |
Tasfiye Ne Kadar Sürer? Gerçekçi Takvim
Sorunsuz bir tasfiyede asgari takvim
| Aşama | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Genel kurul kararı ve MERSİS tescili | Birkaç gün ile iki hafta | TTK m.532 |
| Vergi dairesine bildirim | Tescilden itibaren üç gün | 6183 m.33 |
| Üç ilan (birer hafta arayla) | Yaklaşık iki hafta | TTK m.541/1 |
| Bekleme süresi | Üçüncü ilandan itibaren üç ay | TTK m.543/2 |
| Kesin bilanço, dağıtım, tasfiye sonu genel kurulu | Bir ile üç hafta | TTK m.542/1-d, m.543 |
| Terkin tescili | Başvuruyu izleyen günler | TTK m.545 |
| Son tasfiye beyannamesi | Terkinden itibaren otuz gün | KVK m.17/2 |
Toplamda, hiçbir çekişme yoksa dört ay civarında bir süre gerçekçidir. Süreyi uzatan etkenler bellidir: taşınmaz veya araç satışı, devam eden davalar, ödenmemiş vergi ve SGK borçları, ortaklardan tahsil edilemeyen alacaklar, düzenleyici kurum izni ve vergi incelemesi. Tasfiye planı, bu etkenleri karar alınmadan önce ortadan kaldırmayı hedefler; çünkü tasfiye hâlindeki bir şirketin her ek yılı, yeni bir tasfiye dönemi beyannamesi ve yeni bir genel kurul demektir.
Ek Tasfiye ve Tasfiyeden Dönme (TTK m.547-548)
İki kurum, tasfiyenin iki uç ihtimalini karşılar. Ek tasfiye (m.547), şirket sicilden silindikten sonra tasfiye işlemlerinin tamamlanmadığının anlaşılması hâlidir: sonradan ortaya çıkan bir alacak, borç veya malvarlığı. Son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin ek tasfiye için yeniden tescilini isteyebilir; mahkeme istemi yerinde bulursa yeniden tescile karar verir ve son tasfiye memurlarını veya yeni kişileri tasfiye memuru olarak atayıp tescil ve ilan ettirir (m.547/2). Tasfiyeden dönme (m.548) ise tersidir: şirket süre dolması veya genel kurul kararıyla sona ermişse, pay sahipleri arasında malvarlığı dağıtımına başlanmamış olması şartıyla genel kurul şirketin devamına karar verebilir; bu karar sermayenin en az yüzde altmışının oyuyla alınır, esas sözleşme nisabı ağırlaştırabilir ve kararı tasfiye memuru tescil ve ilan ettirir.
Ek tasfiye ve tasfiyeden dönme karşılaştırması
| Konu | Ek tasfiye (m.547) | Tasfiyeden dönme (m.548) |
|---|---|---|
| Ne zaman | Terkinden sonra eksik işlem ortaya çıkınca | Dağıtıma başlanmadan önce |
| Kim ister | Son tasfiye memurları, YK üyeleri, pay sahipleri, alacaklılar | Genel kurul |
| Karar mercii | Asliye ticaret mahkemesi | Genel kurul (%60); tasfiye memuru tescil ettirir |
| Sonuç | Şirket ek tasfiye için yeniden tescil edilir; işler bitince tekrar silinir | Şirket kâr amacına döner; tasfiye hiç olmamış gibi devam eder |
| Dikkat | Alacaklının en pratik yolu; bu nedenle üç ilan ve üç ay ciddiye alınmalı | Cüz’i bir dağıtım bile dönmeyi imkânsızlaştırır; iflasla sona ermede iflas kaldırılmışsa şirket kendiliğinden devam eder (m.548/2) |
Ortakların ve Yöneticilerin Tasfiyedeki Sorumluluğu
Tasfiye, sorumluluğu sıfırlamaz; yerini değiştirir. Yönetim kurulu üyeleri ve müdürler, tasfiyeye giriş tarihinden önceki dönem için kanuni temsilci olarak sorumlu kalır (VUK m.10; 6183 mükerrer m.35). Tasfiye memurları, tasfiye dönemi için hem TTK m.553 anlamında hukuki sorumluluk hem de vergi ve amme alacakları bakımından şahsi ve müteselsil sorumluluk taşır. Limited şirket ortakları, tasfiye öncesi dönemlere ilişkin amme alacaklarından sermaye hisseleri oranında sorumludur (6183 m.35). Anonim şirket pay sahibi ise kural olarak sermaye taahhüdü ile sınırlı sorumludur; ancak alacaklılara çağrı yapılmadan veya üç ay dolmadan aldığı tasfiye payını geri vermekle karşılaşabilir.
Bu tablonun bir de ceza boyutu vardır. Tasfiye sırasında malvarlığının ortaklara veya yakınlara kaçırılması, alacaklıları zarara uğratmak amacıyla mevcudun eksiltilmesi (İİK m.331 vd.) ve kayıt dışı dağıtım, ticari ve cezai sorumluluk doğurur. Şirket hakkında bir soruşturma varsa tasfiye kararı da bu soruşturmadan bağımsız değildir; kayyım atanan şirketlerde tasfiyenin nasıl etkilendiğini Şirkete Kayyım Atanması yazımızda ayrıca ele aldık.
Düzenlemeye Tabi Şirketler: Portföy Yönetim Şirketleri ve Yatırım Kuruluşları
Gündemdeki fon tasfiyeleri, bir sonraki dalgayı da işaret ediyor: fonları tasfiye edilen kurucu şirketlerin kendi akıbeti. Portföy yönetim şirketleri ve aracı kurumlar için TTK’nın yukarıdaki adımları geçerlidir; ancak üzerine ikinci bir katman biner. Bu şirketler SPK’nın faaliyet izniyle çalışır; izin iptal edilmeden veya iade edilmeden tasfiyeye giremezler, esas sözleşme değişiklikleri Kurul onayına tabidir ve müşteri varlıklarının devri veya iadesi tamamlanmadan tasfiye kapatılamaz. 6362 sayılı Kanun ayrıca yatırım kuruluşları için Yatırımcı Tazmin Merkezi eliyle yürütülen tedrici tasfiye rejimini öngörür; bu rejimde tasfiye memurunu genel kurul değil, kanun belirler. Portföy yönetim şirketinin genel yükümlülük çerçevesi için Portföy Yönetim Şirketi Nedir, Yükümlülükleri Nelerdir? yazımıza bakabilirsiniz; düzenlemeye tabi şirketlerin tasfiyesini serinin son yazısında ayrı bir başlık olarak inceledik: Düzenlemeye Tabi Şirketlerin Tasfiyesi.
Düzenlemeye tabi şirketlerde ek adımlar
| Şirket türü | Düzenleyici | Tasfiye öncesi ek koşul |
|---|---|---|
| Portföy yönetim şirketi | SPK (III-55.1 sayılı Tebliğ) | Yönettiği fonların devri veya tasfiyesi; faaliyet izninin iadesi; Kurul onayı |
| Aracı kurum / yatırım kuruluşu | SPK, Borsa İstanbul, Takasbank, MKK | Müşteri varlıklarının iadesi; üyeliklerin sonlandırılması; gerekirse tedrici tasfiye |
| Banka ve finansal kuruluş | BDDK | Kanunda öngörülen özel tasfiye ve devir usulleri |
| Enerji lisanslı şirket | EPDK | Lisansın sona erdirilmesi |
| Sigorta acentesi, döviz bürosu, kıymetli maden aracı kuruluşu | Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Hazine ve Maliye Bakanlığı | Yetki belgesinin iadesi |
Sık Yapılan Hatalar
Tasfiyede en sık görülen on hata
| Hata | Sonuç | Doğrusu |
|---|---|---|
| Borca batık şirkette tasfiye kararı almak | m.376/3 ve m.542/1-c gereği mahkemeye bildirim zorunlu; bildirmeyen yönetici ve tasfiye memuru sorumlu | Önce ara bilanço; iflas veya konkordato değerlendirilir |
| Nisapsız karar | Karar iptal edilebilir; sicil tescili reddedebilir | AŞ’de %75, Ltd’de m.621 nisabı; esas sözleşme kontrolü |
| Vergi dairesine üç gün içinde bildirmemek | 6183 m.33 ihlali; sorumluluk | Tescil günü bildirim |
| Üç ilanı eksik veya aralıksız yapmak | Alacaklı koruması sağlanmaz; ek tasfiye riski | Birer hafta arayla üç ilan; MERSİS takibi |
| Üç ay dolmadan dağıtım | Dağıtım geri istenir; tasfiye memuru sorumlu | Üçüncü ilandan itibaren üç ay veya mahkeme izni |
| Vergi ve SGK borcu dururken ortaklara ödeme | Tasfiye memuru şahsen ve müteselsilen sorumlu | Önce amme alacakları |
| Ortaklar cari hesabını kapatmamak | Dağıtım hesabı bozulur; vergi riski | Tasfiye öncesi tahsil veya mahsup |
| Nakdi tasfiye memurunun hesabında tutmak | m.542/1-g ihlali | Şirket adına banka hesabı |
| Defterleri saklamamak | On yıllık saklama yükümlülüğü ihlali | Saklayan kişi ve yer genel kurul kararında |
| Son beyannameyi unutmak | KVK m.17/2 otuz günlük süre kaçırılır | Terkin günü takvime not |
Örnek: Tasfiyeye Giriş Genel Kurul Kararı (Limited Şirket)
Tasfiye Planı: On Beş Maddelik Kontrol Listesi
- Son yıllık bilanço ve güncel ara bilanço çıkarıldı; TTK m.376 testi yapıldı.
- Şirket Tasfiye Edildi, Alacağım Ne Olacak? — alacaklının hakları, ek tasfiye ve ihya davası
- Kapanan Şirketten Alacak Nasıl Tahsil Edilir? — ek tasfiye, ihya, sorumluluk davası ve tasarrufun iptali
- Tasfiye Memuru Kimdir? Görevleri ve Sorumluluğu — atanma, yetki sınırları, görev listesi ve iki sorumluluk rejimi
- Şirket Kapatma Ne Kadar Sürer? — gün gün takvim, süreyi uzatan faktörler ve hızlandırma yolları
- Şube ve İrtibat Bürosu Kapatma — tüzel kişiliği olmayan birimlerde kapanış usulü ve Bakanlık bildirimi
- Yabancı Ortaklı Şirket Kapatma — belge zinciri, tasfiye memuru şartı, E-TUYS ve tasfiye bakiyesi transferi
- Kooperatif Nasıl Tasfiye Edilir? — 1163 m.81-83, tasfiye artığı, ortak sorumluluğu ve yetkili organ
- Adi Ortaklık ve Şahıs İşletmesi Kapatma — TBK m.639-644 tasfiye hesabı ve müteselsil sorumluluk
- Tasfiyeden Dönme: Şirket Tasfiyesinden Vazgeçme — TTK m.548 şartları, %60 nisap ve dağıtım eşiği
- Tasfiyede Taşınmaz ve Araç Satışı — TTK m.538 yetki ve nisap, tapu-noter usulü, 7456 sonrası vergi
- Şirket Kapanıyor: İşçiler, Kira ve Devam Eden Sözleşmeler Ne Olur? — fesih takvimi, toplu çıkarma bildirimi ve erken tahliye
- Düzenlemeye Tabi Şirketlerin Tasfiyesi — aracı kurum, portföy yönetim şirketi, banka, sigorta ve ödeme kuruluşunda özel rejim
- Şirketimi Kapatayım mı, Devredeyim mi, Dondurayım mı? — karar aşaması: dört seçeneğin karşılaştırması
- Limited Şirket Nasıl Kapatılır? — limited şirkete özgü nisap, tescil ve ortak sorumluluğu
- Anonim Şirket Nasıl Kapatılır? — %75 fesih nisabı, Bakanlık temsilcisi, imtiyazlı payda dağıtım ve ibra
- Şirket Kapatma Belgeleri ve MERSİS Başvurusu — üç aşamanın belge listesi, noter onayı istisnaları ve bildirim kuralları
- Tasfiye, konkordato, iflas, devir ve pay devri seçenekleri karşılaştırıldı.
- Esas sözleşmedeki nisap, tasfiye memuru ve dağıtım hükümleri okundu.
- Ortaklar cari hesabı, ortaklardan alacaklar ve ortaklara borçlar netleştirildi.
- Vergi, SGK, gümrük ve belediye borç dökümleri alındı; yapılandırma imkânı değerlendirildi.
- Devam eden davalar ve icra takipleri listelendi; karşılık ihtiyacı hesaplandı.
- Taşınmaz, araç, marka ve stok için değerleme ve satış takvimi kuruldu.
- Personel fesih ve tazminat planı hazırlandı.
- Düzenleyici kurum izni gerekip gerekmediği belirlendi.
- Tasfiye memuru seçildi; m.536/4 şartı (Türk vatandaşı, Türkiye’de yerleşik) sağlandı; görev kabulü alındı.
- Genel kurul kararı doğru nisapla ve doğru içerikle alındı; noter, ETDS veya MERSİS e-imza yolu belirlendi.
- MERSİS tescili yapıldı; üç günlük vergi dairesi bildirimi takvime alındı.
- Bilinen alacaklılara taahhütlü mektup gönderildi; üç ilan tarihleri kaydedildi.
- Kıst dönem ve tasfiye dönemi beyannameleri takvimlendi.
- Üç aylık sürenin bitiş tarihi, terkin başvurusu ve otuz günlük son beyanname tarihi takvime yazıldı.
Bu listenin dörtte üçü karar alınmadan önce tamamlanabilir. Tasfiye planı dediğimiz şey tam olarak budur: kararı, sürecin en kolay adımı hâline getirmek.
Tasfiye Planını Tamamlayan Rehberler
Aşağıdaki yazılar, bu plandaki adımların özel durumlarını ve kapanış sonrasını ayrı ayrı ele alır; dosyanızın türüne göre ilgili olanı plana ekleyin.
- Ek Tasfiye ve İhya Davası: Dilekçe Örnekleri — ek tasfiye ve ihya davası dilekçe örnekleri (TTK m.547-548)
- Vakfın Sona Ermesi ve Tasfiyesi — vakfın sona ermesi, tasfiye kurulu ve arta kalan malvarlığı (TMK m.116)
- Derneğin Feshi ve Tasfiyesi — derneğin feshi, tasfiye kurulu ve malvarlığının devri (TMK m.87-89)
- Tasfiyede İşçi Alacakları: Kıdem, İhbar ve İzin — tasfiyede kıdem, ihbar ve izin alacakları, zamanaşımı ve alacak bildirimi
- Tek Ortaklı Şirket Nasıl Kapatılır? — tek ortaklı şirkette tasfiye kararı, tasfiye memuru ve sicil işlemleri
- Şirket Kapanınca Vergi Borcu Ne Olur? — kapanışta vergi borcunun akıbeti, kanuni temsilci ve ortak sorumluluğu (6183 mük. m.35, m.35)
Şirket nakdini ortaklara sormadan fona yatıran müdür veya yönetim kurulu karşısında diğer ortakların bilgi alma, özel denetim, azil ve sorumluluk davası haklarını, ibra kapanını ve otuz günlük planı müdür şirket nakdini fona yatırdı, ortakların hakları yazımızda anlattık.
Fon kilidi döneminde tedarikçi, müşteri ve kiraya verene karşı mücbir sebep savunmasının sınırını, ödeme ertelemesi protokolünü, karşılıksız çek riskini, ihtiyati hacze itirazı ve konkordato seçeneğini şirketimin parası fonda kilitli: tedarikçi, çek ve kira borçları yazımızda anlattık.
Fon zararının bilançoya girişini, TTK m.376 sermaye kaybı eşiklerini, genel kurulun zorunlu adımlarını, kâr dağıtımının kaynaklarını ve dağıtılmış temettünün iadesini fon zararı bilançoya yansıdı: sermaye kaybı, kâr dağıtımı ve temettü iadesi yazımızda anlattık.
Sıkça Sorulan Sorular
Şirket tasfiyesi ne kadar sürer?
Sorunsuz bir tasfiyede yaklaşık dört ay gerçekçidir: genel kurul kararı ve tescil, birer hafta arayla üç ilan, üçüncü ilandan itibaren TTK m.543/2 uyarınca üç aylık bekleme, kesin bilanço, dağıtım ve terkin. Taşınmaz satışı, devam eden davalar, ödenmemiş vergi ve SGK borçları, düzenleyici kurum izni ve vergi incelemesi süreyi uzatır.
Tasfiyede bekleme süresi bir yıl mı, altı ay mı, üç ay mı?
Üç aydır. TTK m.543/2’deki süre 6102 sayılı Kanun’un ilk metninde bir yıl iken 2016’da 6728 sayılı Kanunla altı aya, 4 Kasım 2021’de 7341 sayılı Kanunla üç aya indirilmiştir. Alacaklılar için tehlike bulunmuyorsa mahkemeden üç ay dolmadan dağıtım izni de istenebilir.
Anonim şirkette tasfiye kararı için hangi nisap gerekir?
Ticaret sicili uygulamasında fesih ve tasfiye kararı, TTK m.421/3-4 uyarınca sermayenin en az yüzde yetmiş beşini oluşturan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin olumlu oyuyla alınır; ilk toplantıda nisap sağlanamazsa sonraki toplantılarda da aynı nisap aranır. Esas sözleşmede daha ağır bir nisap varsa o uygulanır.
Limited şirkette tasfiye kararı nasıl alınır?
TTK m.621/1-h uyarınca fesih önemli karardır: temsil edilen oyların en az üçte ikisi ile oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması gerekir. Uygulamada bazı sicil müdürlükleri yüzde yetmiş beş nisabı aradığından karar her iki nisabı da karşılayacak şekilde alınmalıdır.
Tasfiye memuru kim olabilir, kim atar?
Esas sözleşme veya genel kurul kararıyla atanmamışsa tasfiyeyi yönetim kurulu veya müdürler yapar; mahkeme kararıyla fesihte tasfiye memurunu mahkeme atar (TTK m.536). Tasfiye memuru pay sahibi veya üçüncü kişi olabilir; temsile yetkili tasfiye memurlarından en az birinin Türk vatandaşı olması ve Türkiye’de yerleşik bulunması şarttır (m.536/4).
Borcu olan şirket tasfiye edilebilir mi?
Borçları ödeyebilecek varlığı olan şirket tasfiye edilebilir; tasfiye memuru borçları öder, vadesi gelmemiş borçları TCMB oranıyla iskonto ederek derhâl öder (m.542/1-h). Borçlar varlıktan fazlaysa tasfiye yolu kapalıdır: TTK m.376/3 ve m.542/1-c uyarınca durum asliye ticaret mahkemesine bildirilir ve iflas gündeme gelir; darboğaz geçiciyse konkordato değerlendirilir.
Tasfiye kararından vazgeçilebilir mi?
Evet. TTK m.548 uyarınca şirket süre dolması veya genel kurul kararıyla sona ermişse ve pay sahipleri arasında malvarlığı dağıtımına başlanmamışsa genel kurul sermayenin en az yüzde altmışının oyuyla şirketin devamına karar verebilir; kararı tasfiye memuru tescil ve ilan ettirir. Cüz’i bir dağıtım bile bu imkânı ortadan kaldırır.
Şirket kapandıktan sonra alacaklı ne yapabilir?
TTK m.547 uyarınca ek tasfiye isteyebilir: son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin ek tasfiye için yeniden tescilini talep eder; mahkeme istemi yerinde bulursa tasfiye memuru atar. Vergi alacakları için ise tarhiyat tasfiye öncesi dönemde kanuni temsilciler, tasfiye döneminde tasfiye memurları adına yapılır (VUK m.10/5).
Tasfiyede vergi beyannameleri ne zaman verilir?
Tasfiye dönemi tescil tarihinde başlar (KVK m.17/1). Kıst dönem ve ara tasfiye dönemi beyannameleri ilgili dönemi izleyen dördüncü ayın 1-25. günlerinde, tasfiyenin sona erdiği döneme ilişkin beyanname ise tasfiyenin sonuçlandığı tarihten itibaren otuz gün içinde tasfiye memuru tarafından verilir (KVK m.17/2). Vergi dairesine tasfiyenin başladığı ayrıca üç gün içinde bildirilir (6183 m.33).
Fon tasfiyesi ile şirket tasfiyesi arasındaki fark nedir?
Fon tasfiyesi 6362 sayılı SPKn ve III-52.1 sayılı Tebliğ’e tabidir; fon malvarlığı kurucudan ayrıdır, tasfiyeyi saklayıcı yürütür ve katılma payı sahiplerine ödeme yapılır; kurucu şirket ayakta kalır. Şirket tasfiyesi TTK m.529-548 ve m.636-644’e tabidir; tüzel kişilik sona erer, tasfiyeyi tasfiye memurları yürütür, önce alacaklılar sonra ortaklar tatmin edilir ve unvan sicilden silinir.
Düzenli çıkış, doğru planla başlar
Bilançonuz tasfiyeye uygun mu, nisap ve tasfiye memuru seçimi nasıl olmalı, alacaklı ve vergi takvimi nasıl kurulmalı? Hukukçular Evi uzman kadrosuyla şirketinize özel tasfiye planı için ulaşın.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Tasfiye kararı alınmadan önce bilanço, borç yapısı ve sorumluluk haritası çıkarılmalıdır. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.
İletişime GeçinBu içerik Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındadır.
Ticaret Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları