Şirketin tasfiyeye girmesi işçi alacağını sona erdirmez; ancak işçiyi kendiliğinden korumaz da. Uygulamada iki yanlış inanış vardır. Birincisi, işçi alacaklarının tasfiyede otomatik olarak öncelikli ödendiğidir: İİK m.206’daki birinci sıra imtiyazı yalnızca iflas tasfiyesinde ve sıra cetveli düzenlenen hâllerde işler; TTK hükümlerine göre yürütülen olağan tasfiyede sıra cetveli yoktur. İkincisi, ödenmeyen ücretin Ücret Garanti Fonu’ndan alınabileceğidir: 4447 ek m.1 Fonu konkordato, aciz vesikası ve iflas hâllerine bağlamıştır; genel kurul kararıyla girilen tasfiye bu hâllerden değildir. Bu yazı işçinin tasfiyedeki konumunu kalem kalem kurar: hangi alacaklar doğar, nasıl bildirilir, hangi süreler işler (4857 ek m.3 uyarınca beş yıl), arabuluculuk nasıl yürütülür ve şirket sicilden silinmişse hangi yol izlenir. Örnek alacak bildirim yazısı ile birlikte.
Şirket tasfiyeye girdiyse alacağınızı yazılı olarak bildirin
Tasfiye, işçi alacağını sona erdirmez; ancak bildirilmeyen alacak dağıtımdan pay almaz. Fesih evrakınız, bordrolarınız ve hizmet dökümünüzle birlikte dosyanızı hemen değerlendirelim.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppTasfiye İş Sözleşmesini Bitirmez
Sonuç: Şirketin işveren sıfatı devam eder. İş sözleşmeleri tasfiye kararıyla kendiliğinden sona ermez; ancak usulüne uygun fesihle sona erdirilebilir. Fesih gerçekleşmeden alacaklar muaccel olmaz; fesih gerçekleştiğinde ise kıdem, ihbar, izin ve ücret kalemleri talep edilebilir hâle gelir.
Hangi Alacaklar Doğar?
Kapanışta işçinin talep edebileceği kalemler
| Kalem | Dayanak | Koşulu | Zamanaşımı |
|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | 1475 sayılı Kanun m.14 (yürürlükteki hüküm) | En az bir yıllık kıdem; işçinin kusuruna dayanmayan fesih | Beş yıl (4857 ek m.3) |
| İhbar tazminatı | 4857 m.17 | Bildirim önellerine uyulmadan yapılan fesih | Beş yıl (4857 ek m.3) |
| Yıllık izin ücreti | 4857 m.53, m.59 | Hak kazanılıp kullanılmayan izin; son ücret üzerinden | Beş yıl (4857 ek m.3) |
| Ödenmemiş ücret | 4857 m.32 | Çalışma karşılığı doğmuş ücret | Beş yıl (4857 m.32) |
| Fazla çalışma, hafta tatili, UBGT ücreti | 4857 m.41, m.46, m.47 | İspatı işçiye ait; kayıtlar belirleyici | Beş yıl |
| Kötüniyet tazminatı | 4857 m.17 | İş güvencesi kapsamı dışındaki işçide kötüniyetli fesih | Beş yıl (4857 ek m.3) |
| Eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı | 4857 m.5 | Ayrımcılık | Beş yıl (4857 ek m.3) |
| İşe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti | 4857 m.21 | İş güvencesi kapsamında geçersiz fesih | Özel usul ve süreler |
| İş arama izni ücreti | 4857 m.27 | Önel içinde izin verilmemesi | Beş yıl |
4857 geçici m.8: Ek 3. maddede belirtilen alacaklar için bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce işlemeye başlamış zamanaşımı süreleri, değişiklikten önceki hükümlere tabi olmaya devam eder; ancak süresinin henüz dolmamış kısmı ek 3. maddedeki süreden uzunsa, ek 3. maddedeki sürenin geçmesiyle zamanaşımı dolmuş olur.
İki Yaygın Yanlış İnanış
1. “İşçi alacağı zaten önce ödenir”
İmtiyaz hangi hâlde işler?
| Hâl | Sıra cetveli var mı? | İşçi imtiyazı işler mi? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| İflas tasfiyesi | Evet | Evet — birinci sıra | İİK m.206 |
| Haciz yoluyla takipte sıra cetveli | Evet | Evet | İİK hükümleri |
| TTK hükümlerine göre olağan tasfiye | Hayır | Otomatik öncelik yoktur | TTK m.542/1-a |
| Konkordato | Projeye göre | Rejim farklıdır | İİK m.285 vd. |
Olağan tasfiyede tasfiye memuru, TTK m.542/1-a uyarınca borçların şirket varlığından fazla olmadığı saptanmışsa bu borçları öder; ayrıca 6183 m.33 uyarınca amme alacakları ödenmeden veya ödenmek üzere ayrılmadan dağıtım yapamaz. Yani sıralamada kanunen ilk gelen kalem amme alacaklarıdır; işçi alacağı ise bildirilen bir alacak olarak ödenir. Bu nedenle işçinin pasif beklemesi değil, alacağını bildirmesi ve gerekirse takip başlatması gerekir.
2. “Ücretimi Ücret Garanti Fonu öder”
Ücret Garanti Fonu neyi kapsar, neyi kapsamaz?
| Konu | Durum |
|---|---|
| Genel kurul kararıyla girilen olağan tasfiye | Kapsam dışı — tetikleyici hâllerden değildir |
| Konkordato | Kapsamda |
| Aciz vesikası | Kapsamda |
| İflas | Kapsamda |
| Ödenmemiş ücret | Kapsamda (son bir yıllık çalışma karşılığı) |
| Kıdem tazminatı | Kapsam dışı |
| İhbar tazminatı | Kapsam dışı |
| Yıllık izin ücreti | Kapsam dışı |
İşçinin Yapması Gerekenler: Sekiz Adım
Tasfiye hâlindeki şirkette işçinin yol haritası
| Adım | İşlem | Not |
|---|---|---|
| 1 | Ticaret sicil kaydını ve TTSG ilanlarını çıkarmak | Şirket tasfiyede mi, silindi mi? Tasfiye memuru kim? |
| 2 | Fesih evrakını, bordroları ve SGK hizmet dökümünü toplamak | Hizmet süresi ve son ücret ispatın temeli |
| 3 | Fesih tarihini netleştirmek; yapılmadıysa yazılı olarak durumu bildirmek | Zamanaşımı bu tarihten işler |
| 4 | Alacağı tasfiye memuruna yazılı ve belgeli bildirmek | TTK m.541 |
| 5 | Çekişmeli alacak için notere depo talebinde bulunmak | TTK m.541/3 |
| 6 | Arabuluculuğa başvurmak | 7036 m.3 — dava şartı |
| 7 | Gerekiyorsa dava ve icra takibi; şartları varsa ihtiyati haciz | Tasfiye takip yasağı doğurmaz |
| 8 | Şirket silinmişse ihya veya ek tasfiye talebinde bulunmak | TTK m.547; geçici m.7 |
Şirket Sicilden Silindiyse
İşçi dosyalarında en sık karşılaşılan tıkanma budur: işçi dava açmaya karar verdiğinde şirketin çoktan sicilden silinmiş olduğu ortaya çıkar. Ticaret unvanının silinmesiyle tüzel kişilik sona erer; taraf ehliyeti kalmayan şirkete karşı dava veya takip sonuç doğurmaz. Çözüm, önce şirketin yeniden tescilini sağlamaktır.
Silinme biçimine göre izlenecek yol
| Şirket nasıl silinmiş? | Yol | Dayanak |
|---|---|---|
| Tasfiye edilerek | Ek tasfiye için yeniden tescil | TTK m.547 |
| Tasfiye edilmeksizin (geçici m.7 kapsamında) | İhya davası | TTK geçici m.7/15 |
| İflasla | Alacağın masaya kaydı; sıra cetveli | İİK hükümleri |
Paralel olarak, tasfiye usulündeki eksiklikler tasfiye memurunun kişisel sorumluluğunu doğurabilir. TTK m.553 uyarınca tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde şirket alacaklılarına karşı da verdikleri zarardan sorumludur; işçi de bu anlamda alacaklıdır. Üç ilanın yapılmaması, bilinen alacaklıya taahhütlü mektup gönderilmemesi veya üç aylık bekleme süresine uyulmadan dağıtım yapılması tipik kusur hâlleridir. Bu davada TTK m.560’taki süreler işler: zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren beş yıl.
Hizmet Tespiti ve SGK Boyutu
SGK tarafında kontrol edilecekler
| Konu | Neden önemli | Dayanak |
|---|---|---|
| Sigortalı işe giriş ve çıkış bildirgeleri | Hizmet süresi kıdem hesabının temelidir | 5510 m.8, m.9 |
| Hizmet dökümü ve prim gün sayısı | Eksik bildirim kıdem tazminatını düşürür | 5510 |
| Eksik veya hiç bildirilmemiş çalışma | Hizmet tespiti davası gerekir | 5510 kapsamında dava |
| Ücretin eksik bildirilmesi | Tazminat hesabı düşük çıkar | Gerçek ücretin ispatı |
| İşyeri kapanış bildirimi | Fesih tarihinin teyidi | 5510 m.11 |
| Prim borcu | Kanuni temsilci sorumluluğu doğurur | 5510 m.88 |
Örnek: Tasfiye Memuruna Alacak Bildirim Yazısı
Aşağıdaki metin örnektir; dosyanızın verilerine göre doldurulmalı ve avukatınızla birlikte gözden geçirilmelidir.
Sık Yapılan Hatalar
İşçi tarafında sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Tasfiyede alacağın kendiliğinden ödeneceğini sanmak | Bildirilmeyen alacak dağıtımdan pay almaz | Alacağı yazılı ve belgeli bildirmek (m.541) |
| İşçi alacağının her hâlde öncelikli olduğunu düşünmek | Olağan tasfiyede sıra cetveli yoktur | İmtiyaz iflas tasfiyesinde işler (İİK m.206) |
| Ücret Garanti Fonu’na güvenmek | Olağan tasfiyede Fon devreye girmez | Tetikleyici hâlleri kontrol etmek (4447 ek m.1) |
| Fesih tarihini belirsiz bırakmak | Zamanaşımı ve muacceliyet tartışmalı olur | Fesih iradesini yazılı olarak belgelemek |
| Beş yıllık süreyi on yıl sanmak | Zamanaşımı def’iyle karşılaşmak | 4857 ek m.3: beş yıl |
| Yıllık izin ücretini “zaten yandı” diye talep etmemek | Hak kaybı | Süre fesihten işler; izin ücreti talep edilebilir |
| Arabuluculuk aşamasını atlamak | Dava usulden reddedilir | 7036 m.3 dava şartı |
| Arabuluculukta muhatabı yanlış göstermek | Süreç tartışmalı hâle gelir | Tasfiye memurunu temsilci göstermek |
| Şirket silindikten sonra doğrudan dava açmak | Taraf ehliyeti yokluğu | Önce ihya veya ek tasfiye |
| SGK hizmet dökümünü kontrol etmemek | Kıdem eksik hesaplanır | Dökümü bordrolarla karşılaştırmak |
Fon kilidi nedeniyle maaş ödeyemeyen işverenin yirmi gün kuralı karşısındaki konumunu, m.22 onaylı ücretsiz izin, kısa çalışma şartları, fesihte son çare ilkesi ve toplu işçi çıkarma usulünü fon kilidi nedeniyle maaş ödeyemeyen işveren yazımızda anlattık.
Sıkça Sorulan Sorular
Şirket tasfiyeye girdi, işçi alacaklarım ne olur?
Tasfiye, iş sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez ve işçi alacağını ortadan kaldırmaz. TTK m.533/2 uyarınca tasfiye hâlindeki şirketin tüzel kişiliği tasfiye sonuna kadar devam eder; işveren sıfatı sürer ve sözleşmeler ancak usulüne uygun fesihle biter. Fesih gerçekleştiğinde kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti ve ödenmemiş ücret alacakları muaccel hâle gelir. İşçi, bu alacaklarını TTK m.541 uyarınca tasfiye memurlarına yazılı ve belgeli biçimde bildirmeli; ayrıca dava ve icra yolu da açık olduğundan gerekiyorsa takip başlatmalıdır.
Tasfiyede işçi alacakları öncelikli mi ödenir?
Burada iki rejim karıştırılmaktadır. İcra ve İflas Kanunu m.206’daki birinci sıra imtiyazı, işçilerin iş ilişkisine dayanan alacakları bakımından öngörülmüştür; ancak bu sıra cetveli yalnızca iflas tasfiyesinde ve haciz yoluyla takipte sıra cetveli düzenlenmesi gereken hâllerde işler. Şirketin TTK hükümlerine göre yürütülen olağan tasfiyesinde sıra cetveli düzenlenmez; tasfiye memuru TTK m.542/1-a uyarınca borçları öder ve 6183 m.33 uyarınca amme alacaklarını ödemeden veya ayırmadan dağıtım yapamaz. Yani olağan tasfiyede işçiye otomatik bir öncelik tanınmaz; işçinin yapması gereken alacağını bildirmek ve gerekirse takibe geçmektir.
Ücret Garanti Fonu tasfiyede devreye girer mi?
Olağan tasfiyede girmez. 4447 sayılı Kanun’un ek 1. maddesi, Fonun devreye girmesini işverenin ödeme güçlüğüne düşmesine bağlamış ve bu hâlleri sınırlı olarak saymıştır: konkordato ilan edilmesi, aciz vesikası alınması veya iflas. Şirketin genel kurul kararıyla tasfiyeye girmesi bu hâllerden biri değildir. Ayrıca Fon kapsamı da sınırlıdır: işçilerin son bir yıllık çalışma karşılığı ödenmeyen ücret alacaklarını karşılar; kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı Fon kapsamında değildir.
Kıdem tazminatı hangi hâllerde ödenir?
Kıdem tazminatı, 1475 sayılı Kanun’un yürürlükte bırakılan 14. maddesine göre belirlenir. İşyerinin kapatılması nedeniyle işveren tarafından yapılan fesih, işçinin kusuruna dayanmadığı sürece kıdem tazminatına hak kazandıran bir fesihtir; işçinin en az bir yıllık kıdeminin bulunması gerekir. Hesaplamada işçinin son ücreti ile birlikte devamlılık arz eden ödemeler dikkate alınır ve kanunda öngörülen tavan uygulanır. Kıdem tazminatı tavanı her yıl güncellendiğinden, hesaplama fesih tarihinde yürürlükte olan tutar üzerinden yapılmalıdır.
İşyeri kapandığı için işe iade davası açabilir miyim?
İş güvencesi kapsamındaysanız dava açılabilir; ancak sonuç farklıdır. İşyerinin kesin ve devamlı olarak kapatılması hâlinde fesih geçerli sebebe dayanıyorsa dava reddedilir. Fesih geçersiz bulunsa dahi işyeri fiilen kapandığı için işe başlatma imkânı bulunmadığından, uygulamada işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücreti gündeme gelir. Bu nedenle kapanan işyerlerinde işçinin odaklanması gereken asıl konu işe iade değil, kıdem, ihbar, izin ve ücret alacaklarının eksiksiz tahsilidir.
İşçi alacaklarında zamanaşımı ne kadar?
7036 sayılı Kanunla 4857 sayılı İş Kanunu’na eklenen ek 3. madde uyarınca, iş sözleşmesinden kaynaklanmak kaydıyla hangi kanuna tabi olursa olsun yıllık izin ücreti ile kıdem tazminatı, bildirim şartına uyulmaksızın fesihten kaynaklanan tazminat (ihbar tazminatı), kötüniyet tazminatı ve eşit davranma ilkesine uyulmaksızın fesihten kaynaklanan tazminatın zamanaşımı süresi beş yıldır. Ücret alacaklarında ise 4857 m.32 uyarınca zamanaşımı zaten beş yıldır. Ek 3. madde 25.10.2017 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, bu tarihten önce işlemeye başlamış süreler için 4857 geçici m.8’deki geçiş kuralı uygulanır.
Alacağımı tasfiye memuruna nasıl bildiririm?
Yazılı ve belgeli olarak. TTK m.541 uyarınca tasfiye memurları alacaklıları üç ilanla ve bilinen alacaklıları taahhütlü mektupla çağırmakla yükümlüdür; işçi de bu anlamda alacaklıdır. Bildirim yazısında hizmet süresi, son ücret, fesih tarihi ve talep edilen kalemler (kıdem, ihbar, izin, ücret, fazla çalışma) ayrı ayrı gösterilmeli; bordrolar, SGK hizmet dökümü, fesih bildirimi ve varsa ihtarname eklenmelidir. Bildirimde bulunmayan bilinen alacaklının alacağı m.541/2 uyarınca bankaya depo edilir; çekişmeli alacak için ise m.541/3 uyarınca notere depo yapılması gerekir.
Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu mu?
Evet. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 uyarınca, kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabuluculuk aşaması tamamlanmadan açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Bu nedenle tasfiye hâlindeki şirkete karşı dava düşünülüyorsa önce arabuluculuk süreci başlatılmalı; şirketin tasfiye hâlinde olduğu ve tasfiye memurunun temsile yetkili olduğu başvuruda gösterilmelidir.
Şirket sicilden silindiyse işçi alacağımı nasıl alırım?
Şirketin ticaret unvanının sicilden silinmesiyle tüzel kişilik sona erer ve taraf ehliyeti kalmaz; silinmiş şirkete karşı dava veya takip sonuç doğurmaz. Bu hâlde önce şirketin yeniden tescili sağlanmalıdır: tasfiye edilerek kapanmış şirketlerde TTK m.547 kapsamında ek tasfiye, tasfiye edilmeksizin silinmiş şirketlerde TTK geçici m.7 kapsamında ihya yoluna gidilir. İhyadaki beş yıllık süre sınırı Anayasa Mahkemesi’nin E.2023/33, K.2023/117 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Paralel olarak tasfiye memurunun TTK m.553 kapsamındaki sorumluluğu değerlendirilir.
Sigortalılığım tespit edilmemişse ne yapmalıyım?
Hizmet tespiti davası gündeme gelir. Çalıştığı hâlde sigortalı bildirimi yapılmayan veya eksik bildirilen işçi, 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığının tespiti için dava açabilir; bu davada Sosyal Güvenlik Kurumu da yer alır. Şirket sicilden silinmişse dava açılabilmesi için yine ihya gerekebilir. Hizmet tespiti, yalnızca emeklilik açısından değil kıdem tazminatının hesabında esas alınacak hizmet süresi bakımından da belirleyici olduğundan, tasfiye sürecinde SGK hizmet dökümünün mutlaka kontrol edilmesi gerekir.
Sonuç
Tasfiye, işçi alacağını ne sona erdirir ne de kendiliğinden güvenceye alır. Olağan tasfiyede sıra cetveli düzenlenmediği için İİK m.206’daki birinci sıra imtiyazı işlemez; Ücret Garanti Fonu ise 4447 ek m.1 uyarınca yalnızca konkordato, aciz vesikası ve iflas hâllerinde ve sadece ücret alacağı için devreye girer. Bu nedenle işçinin konumu, kendi hamlesine bağlıdır: fesih tarihini netleştirmek, alacağı TTK m.541 uyarınca tasfiye memuruna yazılı ve belgeli bildirmek, karşılanmıyorsa depo talebinde bulunmak, arabuluculuğu başlatmak ve gerekiyorsa takibe geçmek. Şirket sicilden silinmişse yol kapanmaz; ek tasfiye veya ihya ile açılır ve ihyadaki beş yıllık süre sınırı Anayasa Mahkemesi kararıyla kalkmıştır. Belirleyici olan tek şey süredir: beş yıl, fesih tarihinden itibaren işler.
Beş yıllık süre fesihle birlikte işlemeye başlar
Kıdem, ihbar ve yıllık izin ücretinde zamanaşımı beş yıldır ve iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işler. Şirket kapanmış olsa dahi izlenebilecek yollar vardır; vakit kaybetmeyin.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Fesih evrakınız, bordrolarınız ve SGK hizmet dökümünüz üzerinden alacak kalemlerinizi ve sürelerinizi birlikte çıkaralım.
İletişime Geçinİlgili Rehberler
- Şirket Kapatma Rehberi — kapanışın beş aşaması ve tüm rehberler
- Şirket Kapanınca İşçiler, Kira ve Sözleşmeler Ne Olur? — işveren tarafında fesih takvimi
- Şirket Tasfiye Edildi, Alacağım Ne Olacak? — alacaklının hakları ve depo mekanizması
- Kapanan Şirketten Alacak Nasıl Tahsil Edilir? — ek tasfiye, ihya ve AYM kararı
- Tasfiye Memuru Kimdir? Görevleri ve Sorumluluğu — m.553 sorumluluğu ve kusur hâlleri
- Borçlu Şirket Nasıl Kapatılır? — borca batıklık ve iflasa geçiş
- İflasın Açılması — sıra cetveli ve işçi imtiyazı
- İflasın Ertelenmesi ve Yeni Konkordato — konkordatoda işçi alacakları
- Şirket Kapatma Ne Kadar Sürer? — takvim ve üç aylık bekleme
- Şube ve İrtibat Bürosu Kapatma — tüzel kişiliği olmayan birimlerde kapanış usulü ve Bakanlık bildirimi
- Şirket Tasfiyesi Nasıl Yapılır? — tasfiye planının tamamı
- Şirket Kapanınca Vergi Borcu Ne Olur? — kamu alacağı ve kişisel sorumluluk
- Limited Şirket Nasıl Kapatılır? · Anonim Şirket Nasıl Kapatılır?
- Ticaret Hukuku Rehberi — tüm başlıkların dizini
Bu içerik Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındadır.
Ticaret Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları