Anonim şirket, genel kurulun sermayenin en az yüzde yetmiş beşini oluşturan payların olumlu oyuyla aldığı fesih kararıyla tasfiyeye girer (TTK m.529/1-d, m.421/3-4) ve tasfiye tamamlanınca unvanı sicilden silinerek kapanır. Usul TTK m.529-548 arasında düzenlenmiştir. Bu yazı süreci sekiz adımda anlatır ve anonim şirkete özgü noktaları ayrıca ele alır: tasfiye genel kurulunda Bakanlık temsilcisinin gerekip gerekmediği, tasfiye dönemi genel kurullarının nisabı (m.546), tasfiye payında imtiyaz (m.543/1), yönetim kurulunun ibrası ve altı aylık düşme süresi (m.558), organ eksikliğinde Bakanlığın da fesih davası açabilmesi (m.530) ve haklı sebeple fesihte aranan onda bir oranı (m.531). En kritik nokta ise kapanış kararından önce gelir: pay senedi veya geçici ilmühaber bastırılmış ve iki yıllık süre dolmuşsa, şirketi kapatmak yerine devretmek vergi bakımından tamamen farklı bir sonuç doğurur (GVK mük. m.80/1).
Anonim şirkette kapatmadan önce sorulacak tek soru
Pay senedi veya geçici ilmühaber bastırdınız mı? Bastırıldıysa ve iki yıllık süre dolduysa, şirketi kapatmak yerine devretmek vergi bakımından bambaşka bir tablo doğurur. Bu tespit karar anında telafi edilemez; önce birlikte kontrol edelim.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppKısa Cevap: Sekiz Adımda Anonim Şirket Kapanışı
Anonim şirket kapanışının sekiz adımı
| Adım | Ne yapılır | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 | Genel kurul fesih (sona erme) kararı alır ve tasfiye memurunu belirler | TTK m.529/1-d; m.421/3-4; m.536 |
| 2 | Sona erme ve tasfiye memurları yönetim kurulunca ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir; unvana “Tasfiye Hâlinde” eklenir | TTK m.532, m.533/2, m.536 |
| 3 | Tasfiyeye giriş vergi dairesine ve SGK’ya bildirilir | 6183 m.33 (üç gün); VUK m.160-162; 5510 m.9 |
| 4 | Tasfiye memurları ilk envanteri ve tasfiye bilançosunu düzenler | TTK m.540 |
| 5 | Alacaklılara birer hafta arayla üç ilan yapılır; bilinen alacaklılara taahhütlü mektup gönderilir | TTK m.541 |
| 6 | Aktifler paraya çevrilir, borçlar ödenir; üçüncü ilandan itibaren üç ay beklenir | TTK m.538, m.542, m.543/2 |
| 7 | Kalan varlık pay sahiplerine ödedikleri sermayeler ve imtiyaz hakları oranında dağıtılır; kesin bilanço düzenlenir | TTK m.543/1, m.544 |
| 8 | Unvanın sicilden silinmesi istenir; defter ve belgeler on yıl saklanır | TTK m.545; m.82 |
Anonim Şirket Hangi Hâllerde Sona Erer?
Sona erme sebepleri
| Sebep | Dayanak | Nasıl işler |
|---|---|---|
| Esas sözleşmede öngörülen sürenin dolması | TTK m.529/1-a | Şirket işlere fiilen devam ederse belirsiz süreli hâle gelir |
| İşletme konusunun gerçekleşmesi veya imkânsızlaşması | TTK m.529/1-b | Kendiliğinden sona erme |
| Esas sözleşmede öngörülen sona erme sebebinin gerçekleşmesi | TTK m.529/1-c | Kendiliğinden sona erme |
| Genel kurul kararı | TTK m.529/1-d | Sermayenin en az %75’i ile alınan karar (m.421/3-4) |
| İflasın açılması | TTK m.529/1-e | Tasfiye iflas hükümlerine göre yapılır (m.534) |
| Organ eksikliği veya genel kurulun toplanamaması | TTK m.530 | Pay sahibi, alacaklı veya Ticaret Bakanlığı dava açar; mahkeme önce süre verir |
| Haklı sebeple fesih | TTK m.531 | Sermayenin en az 1/10’unu, halka açık şirketlerde 1/20’sini temsil eden pay sahipleri |
| Sermaye kaybı / borca batıklık | TTK m.376 | Üçte iki kaybında karar alınmazsa kendiliğinden sona erme; batıklıkta mahkemeye bildirim |
Adım Adım: Karardan Terkine
Adım 1 — Fesih kararı ve nisap
TTK m.421/3, birinci cümle (m.529 yollamasıyla uygulanır): Karar, sermayenin en az yüzde yetmiş beşini oluşturan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin olumlu oylarıyla alınır.
TTK m.421/4: Birinci toplantıda öngörülen toplantı nisabı elde edilemediği takdirde, en geç bir ay içinde ikinci bir toplantı yapılabilir; ikinci toplantıda da aynı nisap aranır.
Buradaki en sık yapılan hata, ikinci toplantıda nisabın düşeceğinin sanılmasıdır. Olağan genel kurul kararlarında ikinci toplantıda nisap aranmazken, ağırlaştırılmış nisaba tabi kararlarda durum farklıdır: fesih kararında ikinci toplantıda da sermayenin en az yüzde yetmiş beşi aranır. Bu nedenle pay yapısı dağınık şirketlerde fesih kararı çıkmayabilir; böyle dosyalarda m.530 ve m.531 yolları değerlendirilmelidir.
Anonim şirkette kapanışla ilgili nisaplar
| Karar | Toplantı ve karar nisabı | Dayanak |
|---|---|---|
| Sona erme (fesih) | Sermayenin en az %75’i; ikinci toplantıda da aynı nisap | TTK m.529/1-d; m.421/3-4 |
| Tasfiye memurunun atanması ve görevden alınması | Genel kurul kararı; genel kurul her zaman görevden alabilir | TTK m.536, m.537 |
| Tasfiye dönemi olağan kararları (finansal tabloların onayı, ibra) | Genel hükümlere göre; sermayenin en az 1/4’ü ile toplanır | TTK m.546; m.418 |
| Önemli miktarda şirket aktifinin toptan satışı | Ağırlaştırılmış nisap (m.421/3-4) | TTK m.538/2 |
| Tasfiyeden dönme | Sermayenin en az %60’ı; dağıtıma başlanmamış olmalı | TTK m.548 |
Adım 2 — Bakanlık temsilcisi gerekli mi?
Anonim şirket genel kurullarına özgü bu soru, kapanış dosyalarında gereksiz gecikmeye yol açar. Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulunacak Bakanlık Temsilcileri Hakkında Yönetmelik’in 32. maddesi, Bakanlık temsilcisi bulunması zorunlu toplantıları sınırlı sayıda saymıştır ve bu listede fesih ile tasfiye yer almaz.
Bakanlık temsilcisi zorunlu toplantılar (Yönetmelik m.32)
| Hâl | Zorunlu mu? |
|---|---|
| Kuruluş ve esas sözleşme değişikliği işlemleri Bakanlık iznine tabi şirketlerin bütün genel kurulları | Evet |
| Gündeminde sermaye artırımı veya azaltımı bulunan toplantılar | Evet |
| Kayıtlı sermaye sistemine geçiş, sistemden çıkış veya tavan artırımı | Evet |
| Faaliyet konusunun değiştirilmesine ilişkin esas sözleşme değişikliği | Evet |
| Birleşme, bölünme veya tür değişikliği | Evet |
| Genel kurula elektronik ortamda katılım sistemini uygulayan şirketlerin toplantıları | Evet |
| Yurt dışında yapılacak genel kurul ve imtiyazlı pay sahipleri özel kurul toplantıları | Evet |
| Şirketin feshi ve tasfiyeye giriş kararı | Listede yer almaz; kural olarak zorunlu değildir |
Adım 3 — Tasfiye memurunun belirlenmesi ve tescil
TTK m.536 uyarınca esas sözleşme veya genel kurul kararıyla ayrıca tasfiye memuru atanmadığı takdirde tasfiye, yönetim kurulu tarafından yapılır. Tasfiye memurları pay sahiplerinden veya üçüncü kişilerden olabilir; yönetim kurulu, tasfiye memurlarını ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. Şirketin feshine mahkeme karar vermişse tasfiye memurunu mahkeme atar. Temsile yetkili tasfiye memurlarından en az birinin Türk vatandaşı olması ve yerleşim yerinin Türkiye’de bulunması şarttır.
Tasfiye memuru genel kurul tarafından her zaman görevden alınabilir ve yerine yenisi atanabilir; haklı sebeplerin varlığında pay sahiplerinden birinin istemiyle mahkeme de tasfiye memurunu görevden alıp yenisini atayabilir (m.537). Sona erme, iflastan ve mahkeme kararından başka bir sebepten kaynaklanıyorsa yönetim kurulu bunu ticaret siciline tescil ve ilan ettirir (m.532).
Adım 4 — İlk envanter ve bilanço; aktiflerin satışı
Tasfiye memurları görevlerine başlar başlamaz şirketin tasfiyenin başlangıcındaki durumunu inceler; gerekirse şirket mallarına değer biçmek için uzmanlara başvurulur ve malvarlığına ilişkin durumu gösteren bir envanter ile bilanço düzenlenerek genel kurulun onayına sunulur (m.540). Aktiflerin paraya çevrilmesinde TTK m.538 önemli bir kural içerir: tasfiye memurları, genel kurulda aksi kararlaştırılmadıkça, aktifleri pazarlık yoluyla da satabilir; ancak önemli miktarda aktifin toptan satılabilmesi için genel kurulun ağırlaştırılmış nisapla karar vermesi gerekir.
Adım 5 — Alacaklılara üç ilan ve depo
m.541/2: Alacaklı oldukları bilinenler bildirimde bulunmazlarsa alacaklarının tutarı Bakanlıkça belirlenecek bir bankaya depo edilir.
m.541/3: Şirketin henüz muaccel olmayan veya hakkında uyuşmazlık bulunan borçlarını karşılayacak tutarda para notere depo edilir.
Adım 6 — Üç aylık bekleme
TTK m.543/2 uyarınca alacaklılara üçüncü kez yapılan çağrı tarihinden itibaren üç ay geçmedikçe kalan varlık dağıtılamaz; hâl ve duruma göre alacaklılar için bir tehlike bulunmadığı takdirde mahkeme üç ay geçmeden de dağıtıma izin verebilir.
Adım 7 — Dağıtım: imtiyaz farkı
m.543/3: Esas sözleşme ve genel kurul kararında aksine hüküm bulunmadıkça, dağıtma para olarak yapılır.
Dağıtım sırası
| Sıra | Kalem | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 | Amme alacakları ödenir veya ödenmek üzere ayrılır | 6183 m.33; KVK m.17/7 |
| 2 | Şirketin bilinen ve bildirilen borçları ödenir | TTK m.542/1-a |
| 3 | Bildirimde bulunmayan bilinen alacaklının alacağı bankaya depo edilir | TTK m.541/2 |
| 4 | Muaccel olmayan ve çekişmeli borçlar için notere depo | TTK m.541/3 |
| 5 | Pay bedelleri geri verilir | TTK m.543/1 |
| 6 | Kalan varlık, ödenen sermayeler ve imtiyaz hakları oranında dağıtılır | TTK m.543/1 |
Adım 8 — Kesin bilanço, ibra, terkin ve saklama
Tasfiye sonunda kesin bilanço düzenlenerek genel kurula sunulur; tasfiye memurları ve yönetim kurulu üyelerinin ibrası bu aşamada karara bağlanır. Tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden silinmesi tasfiye memurlarınca sicil müdürlüğünden istenir; istem üzerine silinme tescil ve ilan edilir (m.545). Defterler ve tasfiyeye ilişkin olanlar dâhil belgeler TTK m.82 uyarınca on yıl saklanır. Vergi tarafında son tasfiye beyannamesi, tasfiyenin sonuçlandığı tarihten itibaren otuz gün içinde verilir (KVK m.17/2).
Anonim Şirketi Limitedden Ayıran Yedi Nokta
Kapanışta anonim ve limited şirket farkları
| Konu | Anonim şirket | Limited şirket |
|---|---|---|
| Fesih nisabı | Sermayenin en az %75’i; ikinci toplantıda da aynı nisap (m.421/3-4) | Temsil edilen oyların 2/3’ü + esas sermayenin salt çoğunluğu (m.621/1-h) |
| Sona ermenin tescili | Yönetim kurulu tescil ettirir (m.532) | Müdür, birden fazlaysa en az iki müdür; on beş gün (m.637) |
| Haklı sebeple fesih | Sermayenin en az 1/10’u; halka açıkta 1/20’si (m.531) | Her ortak açabilir (m.636/3) |
| Organ eksikliğinde dava | Pay sahibi, alacaklı ve Ticaret Bakanlığı (m.530) | Ortak veya alacaklı (m.636/2) |
| Ortağın kamu borcu sorumluluğu | Yoktur; pay sahibi sadece taahhüt ettiği sermaye payıyla sorumlu (m.329/2) | Sermaye hissesi oranında doğrudan sorumlu (6183 m.35) |
| Pay devrinde vergi | Senet/ilmühaber varsa ve iki yıl geçmişse istisna (GVK mük. m.80/1) | İstisna yok; mük. m.80/4 uygulanır |
| Tasfiye payında imtiyaz | Mümkündür; esas sözleşmedeki düzenleme uygulanır (m.543/1) | Uygulamada nadirdir |
Limited şirkete özgü kapanış usulünü ve 6183 m.35 sorumluluğunu ayrıntılı biçimde Limited Şirket Nasıl Kapatılır? yazımızda ele aldık.
Kapatmadan Önce Durun: Pay Senedi Bastırıldı mı?
Anonim şirket dosyalarında en yüksek parasal etkiyi doğuran soru budur ve çoğu zaman hiç sorulmaz. Şirkette satılabilir bir değer varsa kapatmak yerine devretmek gündeme gelir; devrin vergisi ise pay senedinin veya geçici ilmühaberin bastırılıp bastırılmadığına göre tamamen değişir.
GVK mükerrer m.80/4: “Ortaklık haklarının veya hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar” değer artışı kazancıdır.
Anonim şirkette pay satışının vergi tablosu
| Durum | Uygulanacak hüküm | Sonuç |
|---|---|---|
| Pay senedi veya geçici ilmühaber bastırılmış; iki yıldan fazla elde tutulmuş | GVK mük. m.80/1 istisnası | Değer artışı kazancı doğmaz |
| Pay senedi veya ilmühaber bastırılmış; iki yıl dolmamış | GVK mük. m.80/1 | Değer artışı kazancı doğar; istisna tutarı ve endeksleme değerlendirilir |
| Senet veya ilmühaber bastırılmamış | GVK mük. m.80/4 | Süre ne olursa olsun ortaklık hakkının elden çıkarılması; değer artışı kazancı doğar |
| Şirket kapatılıyor (tasfiye) | KVK tasfiye hükümleri | Tasfiye kârı üzerinden kurumlar vergisi; dağıtımda stopaj |
Tasfiye Dönemi Genel Kurulları
Tasfiyeye girmek genel kurulu ortadan kaldırmaz. Tasfiye dönemi boyunca genel kurul varlığını sürdürür; ilk envanter ve bilançoyu onaylar, tasfiye uzarsa her yıl sonu düzenlenen finansal tabloları görüşür, tasfiye memurlarını görevden alabilir ve kesin bilançoyu onaylayarak ibra kararını verir. TTK m.546 uyarınca tasfiyeye ilişkin genel kurul kararları genel hükümlere tabidir; toplantı, sermayenin en az dörtte birini karşılayan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin varlığıyla yapılır ve bu nisabın toplantı süresince korunması gerekir.
Tasfiye döneminde genel kurulun görevleri
| Konu | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| İlk envanter ve bilançonun onayı | Tasfiye başlangıcındaki malvarlığı tablosu | TTK m.540 |
| Yıllık tasfiye tabloları | Tasfiye bir yılda bitmezse her yıl sonu düzenlenir | TTK m.542/1-d |
| Tasfiye memurunun görevden alınması | Genel kurul her zaman görevden alabilir | TTK m.537 |
| Önemli miktarda aktifin toptan satışına izin | Ağırlaştırılmış nisap gerekir | TTK m.538/2 |
| Kesin bilançonun onayı ve ibra | Tasfiye sonunda | TTK m.544; m.558 |
| Tasfiyeden dönme | Dağıtıma başlanmamış olmak kaydıyla | TTK m.548 |
Gerçekçi Takvim
Anonim şirket kapanışında tipik takvim
| Dönem | Yapılan iş |
|---|---|
| Karar öncesi | Bilanço ve m.376 kontrolü; pay senedi/ilmühaber durumunun tespiti; borç ve dosya envanteri |
| Çağrı aşaması | Genel kurul çağrısı ve gündem ilanı; gerekiyorsa Bakanlık temsilcisi başvurusu |
| 0. gün | Genel kurul fesih kararı (sermayenin en az %75’i); tasfiye memurunun belirlenmesi |
| İlk 3 gün | Tasfiyeye giriş ilgili tahsil dairesine bildirilir (6183 m.33) |
| İlk hafta | Sona erme ve tasfiye memurları ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir (m.532, m.536) |
| 1. ay | İlk envanter ve tasfiye bilançosu; banka yetkilerinin devri; işçi ve kira takvimi |
| 1.-2. ay | Birer hafta arayla üç ilan; bilinen alacaklılara taahhütlü mektup |
| Üçüncü ilandan sonra 3 ay | Bekleme süresi; borçların ödenmesi, aktiflerin paraya çevrilmesi, depo işlemleri |
| Bekleme sonrası | Dağıtım; kesin bilanço; genel kurul onayı ve ibra |
| Dağıtımdan sonra 30 gün | Son tasfiye beyannamesi (KVK m.17/2) |
| Kapanış | Unvanın sicilden silinmesi; defterlerin on yıl saklanması |
Belgeler ve Maliyet Kalemleri
Kapanış dosyasında tipik belgeler
| Aşama | Belge |
|---|---|
| Çağrı | Yönetim kurulunun genel kurulu toplantıya çağrı kararı; gündem; TTSG ilanı |
| Genel kurul | Hazır bulunanlar listesi, toplantı tutanağı, varsa Bakanlık temsilcisi görevlendirme yazısı |
| Tescil | Tasfiye memurunun görevi kabul beyanı ve imza beyannamesi; MERSİS başvurusu |
| Tasfiye dönemi | İlk envanter ve tasfiye bilançosu; üç ilanın TTSG nüshaları; taahhütlü mektup teyitleri |
| Tasfiye dönemi | Vergi ve SGK borcu yokluğuna ilişkin belgeler; varsa inceleme sonucu |
| Kapanış | Kesin bilanço, genel kurul onayı ve ibra kararı; terkin talep dilekçesi; dağıtım listesi |
Maliyet kalemleri
| Küme | Kalem |
|---|---|
| Sabit | Genel kurul çağrı ilanı ve toplantı giderleri; noter onayları |
| Sabit | Ticaret sicili tescil ve ilan giderleri |
| Sabit | TTSG’de birer hafta arayla üç ilan bedeli |
| Sabit | Mali müşavirlik ücreti; kapsamdaysa bağımsız denetim |
| Sabit | Tasfiye memuru ücreti (yönetim kurulu yürütürse ayrı ücret doğmayabilir) |
| Değişken | Tasfiye kârı üzerinden kurumlar vergisi; dağıtımda stopaj |
| Değişken | Ödenmemiş vergi ve SGK borçları |
| Değişken | İşçilik alacakları; kira ve sözleşme çıkış maliyetleri |
| Değişken | Devam eden dava ve teminat riskleri için ayrılacak karşılıklar |
Sık Yapılan Hatalar
Anonim şirket kapanışında sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| İkinci toplantıda nisabın düşeceğini sanmak | Fesih kararı alınamaz, süreç tıkanır | m.421/4: ikinci toplantıda da %75 aranır |
| Pay senedi/ilmühaber durumunu kontrol etmemek | Devir seçeneğinin vergi avantajı kaçırılır | Karar öncesi GVK mük. m.80 kontrolü |
| Bakanlık temsilcisi gerektiğini fark etmemek | İzne tabi şirkette veya e-genel kurulda toplantı geçersiz kalır | Yönetmelik m.32 listesini şirket bazında kontrol etmek |
| Eski şablonlardaki “bir yıl”/”altı ay” süresini kullanmak | Tasfiye gereksiz uzar | m.543/2: üçüncü çağrıdan itibaren üç ay |
| Önemli aktifi nisapsız toptan satmak | Satış tartışmaya açılır; sorumluluk doğar | m.538/2 uyarınca genel kurul kararı almak |
| İmtiyazlı payları göz ardı etmek | Dağıtım oranı hatalı olur, iade talepleri doğar | Esas sözleşmedeki tasfiye payı imtiyazını uygulamak |
| Amme borcu kapatılmadan dağıtım yapmak | Tasfiye memuruna şahsi ve müteselsil sorumluluk | 6183 m.33: önce ödeme veya ayırma |
| İbrayı ve altı aylık süreyi takip etmemek | Sorumluluk davası hakları belirsiz kalır | m.558’e göre ibra kapsamını tutanağa yazmak |
| Devam eden davaları yok saymak | Terkinden sonra taraf ehliyeti sorunu; ihya zorunluluğu | m.541/3 uyarınca notere depo |
Örnek: Tasfiyeye Giriş Genel Kurul Kararı (Anonim Şirket)
Aşağıdaki taslak örnektir; esas sözleşmeye, pay yapısına ve sicil müdürlüğü uygulamasına göre uyarlanmalı ve kullanılmadan önce avukat ile mali müşavir tarafından gözden geçirilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Anonim şirket nasıl kapatılır?
Anonim şirket, genel kurulun sona erme (fesih) kararıyla tasfiyeye girer ve tasfiye tamamlanınca ticaret sicilinden silinerek kapanır. Sıralama şudur: genel kurulun ağırlaştırılmış nisapla aldığı fesih kararı ve tasfiye memurunun belirlenmesi, kararın yönetim kurulunca ticaret siciline tescil ve ilan ettirilmesi, vergi dairesi ile SGK’ya bildirim, ilk envanter ve tasfiye bilançosu, alacaklılara birer hafta arayla üç ilan, üçüncü ilandan itibaren üç aylık bekleme, borçların ödenmesi ve kalan varlığın pay sahiplerine dağıtımı, kesin bilanço ve unvanın sicilden silinmesi. Süreç TTK m.529-548 arasında düzenlenmiştir.
Anonim şirkette fesih kararı için hangi nisap gerekir?
TTK m.529/1-d uyarınca genel kurul kararıyla sona erme, m.421/3-4’e uygun olarak alınan kararla mümkündür. Bu da sermayenin en az yüzde yetmiş beşini oluşturan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin olumlu oyu demektir. İlk toplantıda bu nisaba ulaşılamazsa izleyen toplantılarda da aynı nisap aranır; yani ikinci toplantıda nisap düşmez. Esas sözleşme daha ağır bir nisap öngörmüşse o uygulanır. Buna karşılık tasfiye dönemindeki olağan genel kurul kararları m.546 uyarınca genel hükümlere tabidir ve sermayenin en az dörtte birini karşılayan payların varlığıyla toplanılır.
Tasfiye genel kurulunda Bakanlık temsilcisi bulunması zorunlu mu?
Kural olarak hayır. Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulunacak Bakanlık Temsilcileri Hakkında Yönetmelik m.32, Bakanlık temsilcisi bulunması zorunlu toplantıları sınırlı olarak sayar: kuruluş ve esas sözleşme değişikliği işlemleri Bakanlık iznine tabi olan şirketlerin bütün genel kurulları; diğer şirketlerde gündeminde sermayenin artırılması veya azaltılması, kayıtlı sermaye sistemine geçiş ve çıkış, kayıtlı sermaye tavanının artırılması, faaliyet konusunun değiştirilmesi ile birleşme, bölünme veya tür değişikliği bulunan toplantılar; genel kurula elektronik ortamda katılım sistemini uygulayan şirketlerin toplantıları ve yurt dışında yapılacak toplantılar. Fesih ve tasfiye bu listede yer almaz. Ancak şirket izne tabi bir şirketse veya elektronik genel kurul sistemi uygulanıyorsa temsilci zorunlu hâle gelir.
Anonim şirkette pay sahibi şirketin vergi borcundan sorumlu olur mu?
Hayır. TTK m.329/2 uyarınca pay sahipleri sadece taahhüt ettikleri sermaye payları ile ve şirkete karşı sorumludur. 6183 sayılı Kanun m.35’teki ortak sorumluluğu yalnızca limited şirket ortakları için öngörülmüştür; anonim şirket pay sahibine uygulanmaz. Buna karşılık yönetim kurulu üyeleri kanuni temsilci sıfatıyla 6183 mükerrer m.35 ve VUK m.10 kapsamında sorumludur. Bu fark, kapanış dosyasında anonim şirket lehine en önemli farktır.
Pay senedi bastırmak kapanışta neden önemli?
Çünkü şirketi kapatmak yerine devretme seçeneğinin vergi sonucunu doğrudan belirler. GVK mükerrer m.80/1 uyarınca ivazsız iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazanç değer artışı kazancı sayılmaz. Uygulamada pay senedi veya geçici ilmühaber bastırılmışsa ve iki yıllık süre dolmuşsa satış kazancı gelir vergisine tabi olmaz; bastırılmamışsa iki yıl geçse bile mükerrer m.80/4 kapsamında ortaklık hakkının elden çıkarılması sayılır ve değer artışı kazancı doğar. Bu tedbir kapanış kararından yıllar önce alınmalıdır; karar anında telafi edilemez.
Ortaklar anlaşamıyorsa anonim şirket nasıl kapatılır?
İki yol vardır. Birincisi TTK m.531: haklı sebeplerin varlığında, sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden pay sahipleri şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilir; mahkeme fesih yerine davacı pay sahiplerine paylarının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerlerinin ödenip şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verebilir. İkincisi TTK m.530: uzun süreden beri şirketin kanunen gerekli organlarından biri mevcut değilse veya genel kurul toplanamıyorsa, pay sahiplerinden, şirket alacaklılarından birinin veya Ticaret Bakanlığının istemi üzerine mahkeme önce durumun kanuna uygun hâle getirilmesi için süre verir, düzeltilmezse feshe karar verir.
Borcu olan anonim şirket kapatılabilir mi?
Ölçüt borcun varlığı değil, borçların şirket varlığını aşıp aşmamasıdır. TTK m.542/1-a uyarınca tasfiye memurları, borçların ilk tasfiye bilançosundan ve alacaklılara yapılan çağrı sonucunda anlaşılan duruma göre şirket varlığından fazla olmadığı saptanmışsa bu borçları öder. Borçlar varlığı aşıyorsa m.542/1-c gereği durum derhâl asliye ticaret mahkemesine bildirilir ve mahkeme iflasın açılmasına karar verir. Ayrıca m.376/3 uyarınca borca batıklık şüphesi doğduğunda yönetim kurulunun ara bilanço çıkarma ve mahkemeye bildirim yükümlülüğü zaten mevcuttur.
Tasfiye sırasında yönetim kurulu ne olur, ibra edilir mi?
Tasfiyeye girmekle yönetim kurulunun görev ve yetkileri, tasfiyenin yapılabilmesi için zorunlu olan ancak nitelikleri gereği tasfiye memurlarınca yapılamayan işlemlere özgülenir; tasfiye memuru atanmamışsa tasfiyeyi yönetim kurulu yürütür. Genel kurul varlığını sürdürür ve tasfiye dönemi boyunca finansal tabloları onaylar. Yönetim kurulu üyelerinin ibrası da bu genel kurullarda gündeme gelir. İbranın etkisi TTK m.558’de düzenlenmiştir: ibra kararı, ibranın kapsadığı açıklanan maddi olaylara ilişkin olarak şirketin dava hakkını kaldırır; ibraya olumlu oy veren ve ibrayı bilerek payı devralan pay sahibi dava açamaz, diğer pay sahiplerinin dava hakkı ise ibra tarihinden itibaren altı ay geçmesiyle düşer.
Tasfiye payında imtiyaz varsa dağıtım nasıl yapılır?
TTK m.543/1 uyarınca tasfiye hâlindeki şirketin borçları ödendikten ve pay bedelleri geri verildikten sonra kalan varlığı, esas sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa pay sahipleri arasında ödedikleri sermayeler ve imtiyaz hakları oranında dağıtılır; tasfiye payında imtiyazın varlığı hâlinde esas sözleşmedeki düzenleme uygulanır. Bu nokta anonim şirkete özgüdür: imtiyazlı pay bulunan şirketlerde dağıtım oranı eşit değildir ve dağıtımdan önce esas sözleşmenin imtiyazlara ilişkin maddeleri mutlaka kontrol edilmelidir. Ayrıca m.543/2 uyarınca üçüncü çağrıdan itibaren üç ay geçmeden dağıtıma başlanamaz.
Anonim şirket kapatmak ne kadar sürer ve ne kadar tutar?
Sorunsuz bir dosyada dört aylık bir takvim gerçekçidir; belirleyici olan TTK m.543/2’deki üç aylık bekleme süresi ile birer hafta arayla yapılan üç ilandır. Maliyet ise tek bir rakamla ifade edilemez: sabit kalemler noter onayı, ticaret sicili tescil ve ilan giderleri, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilan bedelleri, mali müşavirlik ve varsa bağımsız denetim ücretidir. Toplam tutarı belirleyen ise değişken kalemlerdir: tasfiye kârı üzerinden kurumlar vergisi, tasfiye artığının dağıtımında stopaj, ödenmemiş vergi ve SGK borçları, işçilik alacakları ve kira çıkış maliyetleri. Tarifeler her yıl değiştiği için güncel tutarların işlem tarihinde kontrol edilmesi gerekir.
Sonuç
Anonim şirket kapanışının iskeleti TTK m.529-548’dedir ve limited şirketle aynı omurgayı paylaşır. Farkı yaratan üç nokta vardır. Birincisi nisap: fesih kararı sermayenin en az yüzde yetmiş beşini gerektirir ve ikinci toplantıda da bu nisap düşmez; pay yapısı dağınık şirketlerde karar çıkmayabilir, o zaman m.530 ve m.531 yolları devreye girer. İkincisi sorumluluk: anonim şirkette pay sahibi, limited şirket ortağından farklı olarak şirketin kamu borcundan sorumlu değildir; risk yönetim kurulu üyelerinde toplanır. Üçüncüsü vergi: pay senedi veya geçici ilmühaber bastırılmışsa ve iki yıllık süre dolmuşsa, kapatmak yerine devretmek bambaşka bir sonuç doğurur. Bu üç noktayı karar öncesinde netleştirmeyen dosyalar, kapanışı ya uzatır ya da gereğinden pahalı hâle getirir.
Nisap, ibra ve takvim aynı planda buluşmalı
Sermayenin en az yüzde yetmiş beşi, tasfiye dönemi genel kurulları, yönetim kurulunun ibrası, üç ilan ve üç aylık bekleme; bunların her biri ayrı bir tarih demektir. Şirketinize özel kapanış planı için bize ulaşın.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Pay yapınız, senet durumunuz, bilançonuz ve devam eden dosyalarınız üzerinden kapanış planını ve takvimini birlikte çıkaralım.
İletişime Geçinİlgili Rehberler
- Şirket Kapatma Rehberi — kapanışın dört aşaması ve tüm rehberler tek sayfada
- Limited Şirket Nasıl Kapatılır? — limited şirkete özgü nisap, tescil ve ortak sorumluluğu
- Şirket Kapatma Belgeleri ve MERSİS Başvurusu — üç aşamanın belge listesi, noter onayı istisnaları ve bildirim kuralları
- Şirket Kapatma Ne Kadar Sürer? — gün gün takvim, süreyi uzatan faktörler ve hızlandırma yolları
- Şirket Kapanınca Vergi Borcu Ne Olur? — kapanış sonrası kişisel sorumluluk, zamanaşımı ve ödeme emri savunması
- Tek Ortaklı Şirket Nasıl Kapatılır? — yazılı tek ortak kararı, sıfat yığılması ve yazılılık şartı
- Şirketimi Kapatayım mı, Devredeyim mi, Dondurayım mı? — karar aşaması karşılaştırması
- Şirket Tasfiyesi Nasıl Yapılır? — tasfiye planının tamamı ve kontrol listesi
- Borçlu Şirket Nasıl Kapatılır? — sermaye kaybı, borca batıklık, konkordato ve iflas
- Şirket Tasfiye Edildi, Alacağım Ne Olacak? — alacaklının hakları, ek tasfiye ve ihya
- Şirket Kapanınca İşçiler, Kira ve Sözleşmeler Ne Olur? — fesih takvimi
- Aracı Kurum, Banka ve Sigortada Tasfiye — izne tabi şirketlerin özel rejimi
- Vergisiz Birleşme ve Devir — KVK m.18-20 şartları
- Sermaye İşlemleri ve Pay Devrinde Vergilendirme — değer artışı kazancı
- Pay Devrinde Kaynak İspatı — devir bedeli ve blokeler
- Genel Kurul Kararının İptali Dava Dilekçesi — nisap ve usul sakatlıkları
- İşi Bırakma, Tasfiye ve Mükellefiyetin Sona Ermesi — VUK m.160-161
- Ticaret Hukuku Rehberi — tüm başlıkların dizini
Bu içerik Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındadır.
Ticaret Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları