Ek Tasfiye ve İhya Davası: Dilekçe Örnekleri (2026)

Ticaret sicilinden silinen bir şirkete karşı dava açılamaz, icra takibi yürütülemez. Tüzel kişilik sona erdiğinde hak ehliyeti ve dolayısıyla taraf ehliyeti de sona erer; silinmiş şirket aleyhine yürütülen dosya usulden düşer. Bu tıkanmayı açan iki kurum vardır ve birbirinin yerine kullanılamaz. Ek tasfiye (TTK m.547), usulüne uygun tasfiye edilerek kapanmış şirketlerde, tasfiyenin kapanmasından sonra ek işlem zorunluluğu anlaşıldığında; ihya (TTK geçici m.7/15) ise tasfiye edilmeksizin unvanı silinen şirket ve kooperatiflerde işler. İhyada tarihî bir değişiklik olmuştur: geçici m.7/15’teki “silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde” ibaresi, Anayasa Mahkemesi’nin 22.06.2023 tarihli ve E.2023/33, K.2023/117 sayılı kararıyla iptal edilmiş; karar 15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanmıştır. Bu yazı iki kurumu şart şart karşılaştırır, usulü ve süreleri gösterir ve üç ayrı örnek dilekçe verir.

Neden Gerekli: Taraf Ehliyeti Sorunu

Ticaret unvanının sicilden silinmesiyle şirketin tüzel kişiliği sona erer. Tüzel kişiliği bulunmayan bir varlık hak ehliyetine sahip olamayacağından, silinmiş şirket ne dava açabilir ne de kendisine dava açılabilir. Bu durum alacaklı bakımından pratikte şu tablolarla karşımıza çıkar:

İki Kurum, İki Ayrı Dayanak

Ek Tasfiye: TTK m.547

İhya: TTK Geçici m.7/15

Usul: Hasım, Görev, Deliller

İhya veya Ek Tasfiyeden Sonra Ne Yapılır?

Yeniden tescil tek başına tahsilat getirmez; yalnızca kapıyı açar. Karardan sonra izlenecek yol, dosyanın amacına göre şekillenir.

Süre Haritası

İşçi alacakları bakımından ihya ve hizmet tespiti ilişkisi için Tasfiyede İşçi Alacakları; kamu alacağı tarafındaki sorumluluk ve ödeme emrinde on beş günlük süre için Şirket Kapanınca Vergi Borcu Ne Olur? ve Ödeme Emrine İtiraz yazılarımıza bakabilirsiniz.

Örnek 1: Ek Tasfiye Talep Dilekçesi (TTK m.547)

Aşağıdaki metin örnektir; dosyanın somut verilerine göre doldurulmalı ve avukatla birlikte hazırlanmalıdır.

Örnek 2: İhya Dava Dilekçesi (TTK Geçici m.7)

Aşağıdaki metin, tasfiye edilmeksizin sicilden silinmiş şirket ve kooperatifler için örnektir.

Örnek 3: Kararın Tescili İçin Sicil Müdürlüğüne Dilekçe

Mahkeme kararı alındıktan sonra, yeniden tescilin ve tasfiye memuru atamasının ticaret siciline işlenmesi gerekir.

Dernek ve Kooperatiflerde Uygulama

Kooperatiflerde dağılma ve tasfiye rejiminin tamamı için Kooperatif Nasıl Tasfiye Edilir?, derneklerde fesih ve tasfiye için Derneğin Feshi ve Tasfiyesi, vakıflarda sona erme ve dağıtılma için Vakfın Sona Ermesi ve Tasfiyesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

On İki Maddelik Kontrol Listesi

Sık Yapılan Hatalar

İflasla kapanan şirketlerde izlenecek usul ve sıra cetveli için İflasın Açılması; borçların varlığı aştığı hâllerde kapanış yolunun nasıl değiştiği için Borçlu Şirket Nasıl Kapatılır? yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Ek tasfiye ile ihya arasındaki fark nedir?

İkisi de sicilden silinmiş bir şirketin yeniden tescilini sağlar; ancak dayanakları ve uygulandıkları hâller farklıdır. Ek tasfiye TTK m.547’de düzenlenmiştir ve usulüne uygun biçimde tasfiye edilerek kapanmış şirketler içindir: tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin yeniden tescilini isteyebilir. İhya ise TTK geçici m.7 kapsamında, tasfiye edilmeksizin unvanı sicilden silinen şirket ve kooperatifler için öngörülmüş bir yoldur; alacaklılar ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak mahkemeye başvurabilir.

Hangi yolun açık olduğunu nasıl anlarım?

Cevap ticaret sicil kaydındadır. Şirketin hangi tarihte ve hangi usulle silindiği, sicil kaydından ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanlarından okunur. Şirket TTK m.529 ve devamındaki tasfiye hükümlerine göre tasfiye edilerek terkin edilmişse ek tasfiye; TTK geçici m.7 kapsamında tasfiye edilmeksizin re’sen terkin edilmişse ihya yoluna gidilir. Bu tespit yapılmadan dilekçe yazılması, yanlış dayanakla açılan davanın reddine yol açar. Bu nedenle dava hazırlığının ilk adımı sicil kaydının ve ilanların tam olarak çıkarılmasıdır.

İhya davasında beş yıllık süre hâlâ geçerli mi?

Hayır. TTK geçici m.7’nin on beşinci fıkrasının beşinci cümlesinde yer alan “silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde” ibaresi, Anayasa Mahkemesi’nin 22.06.2023 tarihli ve E.2023/33, K.2023/117 sayılı kararıyla oybirliğiyle iptal edilmiş; karar 15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. Mahkeme, ihya başvurusu için öngörülen azami sürenin, alacaklının veya hukuki menfaati bulunanın bu imkândan haberdar olması şartı aranmaksızın silinme tarihinden başlatılmasını, Anayasa’nın 35. maddesindeki mülkiyet hakkı ve bununla bağlantılı olarak 40. maddesindeki etkili başvuru hakkına aykırı bulmuştur.

Daha önce süreden reddedilen ihya talebim için ne yapabilirim?

Anayasa Mahkemesi kararı yalnızca süre sınırını ortadan kaldırmıştır; bu nedenle talebin esastan incelenmesinin önündeki engel kalkmıştır. Yalnızca beş yıllık sürenin dolduğu gerekçesiyle reddedilmiş dosyalar bakımından, iptal kararı sonrasında yeni bir talepte bulunulması değerlendirilmelidir. Yeni talepte haklı sebebin ve hukuki menfaatin somut olarak ortaya konulması, ayrıca iptal kararına açıkça dayanılması gerekir. Kesinleşmiş kararların akıbeti ve usuli sonuçlar dosyanın somut verilerine göre değiştiğinden, başvurudan önce dosya incelemesi yapılmalıdır.

Ek tasfiye hangi hâllerde gerekir?

Tipik hâller şunlardır: tasfiyede hesaba katılmamış bir malvarlığının sonradan ortaya çıkması (taşınmaz, araç, banka hesabı, alacak veya fikri hak), çağrıya rağmen bildirimde bulunamamış ya da alacağı sonradan doğmuş bir alacaklının ortaya çıkması, şirketin taraf olması gereken derdest veya açılacak bir davanın bulunması, dağıtımın sıraya veya orana aykırı yapılmış olması ve çekişmeli borç için depo yapılmadan tasfiyenin kapatılmış olması. Ortak nokta, kapanıştan sonra yapılması zorunlu bir işlemin varlığıdır.

Ek tasfiye kararı şirketi yeniden faaliyete döndürür mü?

Hayır. TTK m.547, yeniden tescili “bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar” ifadesiyle sınırlamıştır. Dolayısıyla ek tasfiye, şirketi ticari hayata geri döndüren bir kurum değildir; yalnızca eksik kalan tasfiye işlemlerinin tamamlanabilmesi için tüzel kişiliği geçici olarak canlandırır. Şirketi yeniden faaliyete döndüren kurum, tasfiyeden dönmedir ve TTK m.548 uyarınca yalnızca dağıtıma başlanmamışsa mümkündür. Dağıtım tamamlanmış ve şirket silinmişse artık tasfiyeden dönme değil, ek tasfiye veya ihya gündeme gelir.

Dava kime karşı açılır, hangi mahkeme görevlidir?

TTK m.547 görevli mahkemeyi açıkça göstermiştir: şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi. İhya talebinde de asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Husumet yönünden uygulamada ticaret sicili müdürlüğü davalı gösterilmekte; dosyanın niteliğine göre son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri veya pay sahipleri de taraf olarak gösterilebilmektedir. Uygulamada mahkemeler arasında usul farklılıkları bulunduğundan, dilekçe hazırlanırken ilgili mahkemenin yerleşik uygulaması da gözetilmelidir.

İhya kararıyla birlikte tasfiye memuru atanır mı?

Yargıtay uygulamasında, ihya kararı verilirken tasfiye memuru da atanması gerektiği yönünde kararlar bulunmaktadır; nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 13.12.2023 tarihli ve 2023/11-340 E., 2023/1236 K. sayılı ilamı bu yönde değerlendirmeler içermektedir. Bunun pratik gerekçesi açıktır: yeniden tescil edilen şirketin temsil edilebilmesi için yetkili bir organın bulunması gerekir; aksi hâlde şirket kâğıt üzerinde canlanır ama hiçbir işlem yapılamaz. Bu nedenle talep dilekçesinde tasfiye memuru atanması da açıkça istenmelidir.

Silinmiş şirkete karşı doğrudan dava açılabilir mi?

Açılamaz. Ticaret unvanının sicilden silinmesiyle şirketin tüzel kişiliği sona erer; hak ehliyeti ve dolayısıyla taraf ehliyeti kalmaz. Silinmiş bir şirket aleyhine başlatılan takip veya açılan dava, taraf ehliyeti yokluğu nedeniyle sonuç doğurmaz. Devam eden bir dosya sırasında şirketin silindiği anlaşılırsa, dosyanın akıbeti için derhâl ek tasfiye veya ihya başvurusu yapılmalıdır. Aksi hâlde yıllarca süren bir yargılama usulden düşebilir ve emek ile masraf boşa gider.

Tasfiye edilmeksizin silinen şirketin malvarlığı ne olur?

TTK geçici m.7’nin on beşinci fıkrası uyarınca, bu madde gereğince tasfiye edilmeksizin unvanı silinen şirket veya kooperatiflerin ortaya çıkabilecek malvarlığı, unvana ilişkin kaydın silindiği tarihten itibaren on yıl sonra Hazineye intikal eder ve Hazine bu şirket ve kooperatiflerin borçlarından sorumlu tutulmaz. Bu hüküm, ihya talebinde bulunacak alacaklı bakımından fiilî bir zaman baskısı yaratır: ihya davası bakımından beş yıllık süre sınırı kalkmış olsa da, malvarlığının Hazineye intikali için öngörülen on yıllık süre işlemeye devam eder.

İhyadan sonra hangi yollar açılır?

Yeniden tescille birlikte şirket, sınırlı da olsa yeniden taraf ehliyetine kavuşur. Bunun üzerine alacaklı, alacağını tasfiye memuruna bildirebilir, dava açabilir veya icra takibi başlatabilir. Takip semeresiz kalır ve aciz vesikası alınırsa, kapanış öncesinde yapılmış devirler bakımından İcra ve İflas Kanunu m.277 ve devamındaki tasarrufun iptali davası gündeme gelir; bu davada m.284 uyarınca beş yıllık hak düşürücü süre işler. Paralel olarak tasfiye memurlarının ve yöneticilerin TTK m.553 kapsamındaki sorumluluğu değerlendirilir; bu davada m.560’taki iki yıl ve beş yıllık süreler geçerlidir.

Dernek ve kooperatiflerde de ihya mümkün mü?

Kooperatifler bakımından TTK geçici m.7 metni doğrudan “şirket veya kooperatif” ifadesini kullandığından ihya yolu açıktır. Dernekler bakımından ise Yargıtay uygulamasında, şirketlerin ihyasına ilişkin TTK m.547 hükmünün derneklerin ihyasında da kıyasen uygulanabileceği kabul edilmiştir. Vakıflarda ise sona erme ve tasfiye kendi mevzuatına tabi olduğundan, sonradan ortaya çıkan işlemler bakımından izlenecek yol dosyanın niteliğine göre değerlendirilmelidir. Her hâlde talebin somut bir zorunluluğa dayandırılması gerekir.

Sonuç

Sicilden silinmiş bir şirketle ilgili her yol, önce aynı kapıdan geçer: yeniden tescil. Hangi kapının kullanılacağı ise şirketin nasıl silindiğine bağlıdır. Usulüne uygun tasfiye edilerek kapanmış şirketlerde TTK m.547 kapsamında ek tasfiye, tasfiye edilmeksizin silinmiş şirket ve kooperatiflerde TTK geçici m.7/15 kapsamında ihya yolu işler. Her iki kurum da şirketi ticari hayata döndürmez; yalnızca eksik kalan işlemlerin tamamlanabilmesi için tüzel kişiliği sınırlı biçimde canlandırır. Şirketi gerçekten faaliyete döndüren kurum, dağıtıma başlanmamış olması şartına bağlı olan tasfiyeden dönmedir. İhya bakımından ise Anayasa Mahkemesi’nin E.2023/33, K.2023/117 sayılı kararı tabloyu değiştirmiştir: beş yıllık süre sınırı kalkmış, daha önce yalnızca süreden reddedilen dosyaların önü açılmıştır. Buna karşılık tasfiye edilmeksizin silinen şirketin malvarlığının silinme tarihinden itibaren on yıl sonra Hazineye intikal edeceği kuralı yerinde durduğundan, dava süresiz açılabilse de fiilî bir zaman baskısı vardır. Bu nedenle bu dosyalarda ilk iş sicil kaydını çıkarmak, ikinci iş silinme tarihini takvime koymaktır.

İlgili Rehberler

• Şirket Kapatma Rehberi — kapanışın beş aşaması ve tüm rehberler
• Kapanan Şirketten Alacak Nasıl Tahsil Edilir? — alacaklının dört senaryosu
• Şirket Tasfiye Edildi, Alacağım Ne Olacak? — çağrı, depo ve dağıtım sırası
• Tasfiyeden Dönme — şirketi gerçekten faaliyete döndüren kurum
• Tasfiye Memuru Kimdir? Görevleri ve Sorumluluğu — m.553 sorumluluğu
• Tasfiyede Taşınmaz ve Araç Satışı — değer riski ve iptal davası
• Şirket Tasfiyesi Nasıl Yapılır? — tasfiye planının tamamı
• Şirket Kapatma Belgeleri ve MERSİS Başvurusu — kararın tescili
• Şirket Kapanınca Vergi Borcu Ne Olur? — kamu alacağı ve kişisel sorumluluk
• Tasfiyede İşçi Alacakları · Şirket Kapanınca İşçiler, Kira ve Sözleşmeler
• Kooperatif Nasıl Tasfiye Edilir? · Derneğin Feshi ve Tasfiyesi
• Vakfın Sona Ermesi ve Tasfiyesi · Borçlu Şirket Nasıl Kapatılır?
• İflasın Açılması · Şirket Kapatma Ne Kadar Sürer?
• Limited Şirket Nasıl Kapatılır? · Anonim Şirket Nasıl Kapatılır?
• Ticaret Hukuku Rehberi — tüm başlıkların dizini