Fon Davasında İspat ve Deliller 2026 (HMK m.187-222, m.266): Belge İbrazı, Üçüncü Kişiden Celp, Ticari Defterler ve Bilirkişi — Talep Dilekçesi Örneğiyle

Fon zararı davalarında davacının elindeki belgeler sınırlıdır: hesap ekstresi, işlem dekontları ve kamuya açık dokümanlar. İddianın dayanağı olan asıl kayıtlar ise karşı taraftadır. Bu nedenle ispat stratejisi, delil sunmaktan çok karşı taraftaki belgeleri dosyaya getirtmek üzerine kurulur. HMK m.219/1 tarafları ellerindeki tüm belgeleri ibraz etmekle yükümlü tutar; m.220/3 ise belgenin süresinde ibraz edilmemesi ve kabul edilebilir bir mazeret gösterilmemesi hâlinde mahkemenin belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebileceğini düzenler. m.221 üçüncü kişi ve kurumlardaki belgelerin celbini, m.222 ise ticari defterlerin ibrazını ve delil değerini düzenler.

Fon Davasında İspatın Asıl Güçlüğü

Fon zararından doğan davalarda davacının elindeki belgeler sınırlıdır: hesap ekstresi, işlem dekontları ve kamuya açık bilgilendirme dokümanları.

Buna karşılık iddianın dayanağı olan asıl kayıtlar karşı taraftadır: portföy hareketleri, birim pay değeri hesaplamaları, gider dökümleri, yönetim kurulu kararları ve saklayıcı nezdindeki denetim kayıtları.

Bu nedenle fon dosyalarında ispat stratejisi, delil sunmaktan çok karşı taraftaki belgeleri dosyaya getirtmek üzerine kurulur. Hukuk Muhakemeleri Kanunu bunun için üç ayrı mekanizma öngörür: tarafın belge ibrazı, üçüncü kişinin belge ibrazı ve ticari defterlerin ibrazı.

Dava dilekçesinin hazırlanması fon zararı kısmi dava dilekçesi örneği yazımızda ele alındı.

İspatın Konusu ve İspat Yükü

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.187/1, ispatın konusunu tarafların üzerinde anlaşamadıkları ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek çekişmeli vakıaların oluşturduğunu ve bu vakıaların ispatı için delil gösterileceğini düzenler.

m.187/2, herkesçe bilinen vakıalarla ikrar edilmiş vakıaların çekişmeli sayılmayacağını belirtir.

İkrar bakımından m.188/1, tarafların veya vekillerinin mahkeme önünde ikrar ettikleri vakıaların çekişmeli olmaktan çıkacağını ve ispatının gerekmeyeceğini düzenler.

m.188/2, maddi bir hatadan kaynaklanmadıkça ikrardan dönülemeyeceğini; m.188/3 ise sulh görüşmeleri sırasında yapılan ikrarın tarafları bağlamayacağını belirtir.

Bu son fıkra, arabuluculuk aşamasıyla birlikte okunmalıdır. Arabuluculuk sürecindeki beyanların delil olarak kullanılamaması ayrıca düzenlenmiştir; bu husus ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk yazımızda ele alındı.

İspat yükü bakımından m.190/1, ispat yükünün kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğunu düzenler.

Karine bakımından m.190/2, kanuni bir karineye dayanan tarafın sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altında olduğunu; kanunda öngörülen istisnalar dışında karşı tarafın kanuni karinenin aksini ispat edebileceğini belirtir.

Bu fıkra fon dosyalarında değer taşır: mevzuatta karine öngörülen hâllerde davacının ispat yükü daralır.

Karşı ispat bakımından m.191/1, diğer tarafın ispat yükünü taşıyan tarafın iddiasının doğru olmadığı hakkında delil sunabileceğini düzenler.

İspat Hakkı ve Hukuka Aykırı Deliller

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.189/1, tarafların kanunda belirtilen süre ve usule uygun olarak ispat hakkına sahip olduklarını düzenler.

m.189/2, hukuka aykırı olarak elde edilmiş olan delillerin mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamayacağını belirtir.

Bu hüküm, elde ediliş biçimi tartışmalı belgeler bakımından sınır çizer.

m.189/3, kanunun belirli delillerle ispatını emrettiği hususların başka delillerle ispat olunamayacağını; m.189/4 ise bir vakıanın ispatı için gösterilen delilin caiz olup olmadığına mahkemece karar verileceğini düzenler.

Delil serbestisi bakımından m.192, kanunun belirli bir delille ispat zorunluluğunu öngörmediği hâllerde Kanunda düzenlenmemiş olan diğer delillere de başvurulabileceğini belirtir.

Delil sözleşmesi bakımından m.193/1, tarafların yazılı olarak veya mahkeme önünde tutanağa geçirilecek imzalı beyanlarıyla; kanunda belirli delillerle ispatı öngörülen vakıaların başka delil veya delillerle ispatını kararlaştırabilecekleri gibi, belirli delillerle ispatı öngörülmeyen vakıaların da sadece belirli delil veya delillerle ispatını kararlaştırabileceklerini düzenler.

Belge Kavramı ve Senetle İspat

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.199, uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcılarının bu Kanuna göre belge olduğunu düzenler.

Bu tanım geniştir ve elektronik verileri açıkça kapsar. Fon dosyalarında elektronik işlem kayıtları, sistem çıktıları ve elektronik yazışmalar bu kapsamda değerlendirilir.

Senetle ispat zorunluluğu bakımından m.200/1, bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri maddede gösterilen tutarı geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerektiğini düzenler.

Aynı fıkra, bu hukuki işlemlerin miktar veya değerinin ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle bu tutarın altına düşmesi hâlinde dahi senetsiz ispat olunamayacağını belirtir.

m.200/2, bu madde uyarınca senetle ispatı gereken hususlarda birinci fıkradaki düzenleme hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati hâlinde tanık dinlenebileceğini düzenler.

Senede karşı iddialar bakımından m.201, senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemlerin, maddede gösterilen tutardan az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamayacağını belirtir.

Senetle ispat sınırı her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığından, başvuru öncesinde ilgili yıl için geçerli tutarın kontrol edilmesi gerekir. Güncel parasal sınırlar 2026 yargıda parasal sınırlar yazımızda ele alındı.

Senetle İspatın İstisnaları

Kanun, senetle ispat kuralına iki ayrı yoldan esneklik getirir.

Birincisi delil başlangıcıdır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.202/1, senetle ispat zorunluluğu bulunan hâllerde delil başlangıcı bulunursa tanık dinlenebileceğini düzenler.

m.202/2, delil başlangıcını tanımlar: iddia konusu hukuki işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte, söz konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgedir.

Bu tanımda üç unsur vardır: tam ispata yeterli olmamak, işlemi muhtemel göstermek ve karşı taraftan sâdır olmak.

Fon dosyalarında karşı taraftan gelen elektronik yazışmalar, satış sunumları ve bilgilendirme yazıları bu nitelikte değerlendirilebilir.

İkincisi kanuni istisnalardır. m.203/1, belirli hâllerde tanık dinlenebileceğini düzenler.

(ç) bendi fon dosyalarında ayrıca önem taşır: katılma payı satışında iradenin sakatlandığı iddiaları bu kapsamda tanıkla ispat edilebilir.

Belgelerin İspat Gücü

Belgeler, ispat güçleri bakımından farklı konumlardadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.204/1, ilamlar ile düzenleme şeklindeki noter senetlerinin sahteliği ispat olunmadıkça kesin delil sayılacaklarını düzenler.

m.204/2, ilgililerin beyanına dayanılarak noterlerin tasdik ettikleri senetlerle diğer yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgelerin, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılacaklarını belirtir.

Adi senetler bakımından m.205/1, mahkeme huzurunda ikrar olunan veya mahkemece inkâr edenden sâdır olduğu kabul edilen adi senetlerin, aksi ispat edilmedikçe kesin delil sayılacaklarını düzenler.

Elektronik imza bakımından m.205/2, usulüne göre güvenli elektronik imza ile oluşturulan elektronik verilerin senet hükmünde olduğunu belirtir.

m.205/3, hâkimin, mahkemeye delil olarak sunulan elektronik imzalı belgenin güvenli elektronik imza ile oluşturulmuş olup olmadığını resen inceleyeceğini düzenler.

Senet üzerindeki müdahaleler bakımından m.207, senetteki çıkıntı, kazıntı veya silintinin ayrıca onanmamışsa inkâr hâlinde göz önünde tutulmayacağını; bu tür müdahalelerin mahkemece senedin geçerliliğine ve anlamına etkili olacak nitelikte görülmesi hâlinde senedin kısmen veya tamamen hükümsüz sayılabileceğini belirtir.

Karşı Taraftaki Belgenin İbrazı: m.219-220

Fon dosyalarının en kritik mekanizması budur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.219/1, tarafların kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorunda olduklarını düzenler.

Aynı fıkra elektronik belgeler bakımından ayrı bir usul öngörür: elektronik belgeler, belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir.

m.219/2, ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örneklerinin mahkemeye ibraz edilebileceğini belirtir.

İbraz kararının şartları bakımından m.220/1, ibrazı istenen belgenin ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı tarafın da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı ya da başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkemenin bu belgenin ibrazı için kesin bir süre vereceğini düzenler.

Bu fıkrada dört alternatif şart vardır ve biri yeterlidir: ikrar, sükut, resmî kayıtla anlaşılma veya başka bir belgede ikrar.

Son iki alternatif fon dosyalarında belirleyicidir: mevzuatın tutulmasını zorunlu kıldığı belgelerin varlığı, resmî kayıtla anlaşılan hâl kapsamında değerlendirilebilir.

İnkâr hâlinde m.220/2, mahkemece ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa; böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edileceğini düzenler.

Yaptırım bakımından m.220/3, belgeyi ibraz etmesine karar verilen tarafın kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmemesi ve aynı sürede delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermemesi ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr edip teklif edilen yemini kabul veya icra etmemesi hâlinde; mahkemenin duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebileceğini düzenler.

Bu son cümle, ibraz talebini güçlü bir araç hâline getirir: belgenin ibraz edilmemesi, davacının o belgenin içeriğine ilişkin beyanının kabulüne yol açabilir.

Dolayısıyla ibraz talebinde belgenin içeriğine ilişkin beyanın önceden ve açıkça ortaya konulması gerekir.

Üçüncü Kişi ve Kurumlardan Belge İstenmesi

Belgeler karşı tarafta değil bir kurumda bulunabilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.221/1, mahkemenin üçüncü kişi veya kurumun elinde bulunan bir belgenin taraflarca ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu olduğuna karar vermesi hâlinde bu belgenin ibrazını emredeceğini düzenler.

m.221/2, belgeyi ibraz etmesine karar verilen herkesin elindeki belgeyi ibraz etmek; belgeyi ibraz edememesi hâlinde ise bunun sebebini delilleri ile birlikte açıklamak zorunda olduğunu belirtir. Aynı fıkra, mahkemenin yapılan açıklamayı yeterli görmemesi hâlinde bu kimseyi tanık olarak dinleyebileceğini öngörür.

Çekinme hakkı bakımından m.221/3, belgeyi ibraz zorunda olanların tanıklıktan çekinmeye ilişkin hükümlere göre belgeyi ibrazdan veya bu konudaki tanıklıktan çekinebileceklerini; belgeyi ibraz veya bu konuda tanıklık yapmak zorunda olanlar hakkında tanıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağını düzenler.

Fon dosyalarında bu maddeye dayanılarak istenecek belgeler bellidir.

Saklayıcının yükümlülükleri portföy saklayıcısının sorumluluğu yazımızda, satışa aracılık eden kuruluşun kayıt yükümlülükleri ise satışa aracılık eden kuruluşun sorumluluğu yazımızda ele alındı.

Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil Değeri

Ticari davalarda ayrı bir delil rejimi işler.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.222/1, mahkemenin ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceğini düzenler.

Bu fıkra iki imkân tanır: talep üzerine veya resen karar verilmesi.

Şartlar bakımından m.222/2, ticari defterlerin ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için; kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olmasının şart olduğunu belirtir.

Bu üç şart birlikte aranır. Herhangi birinin eksikliği, defterlerin sahibi lehine delil olma niteliğini ortadan kaldırır.

Sahibi lehine delil olması bakımından m.222/3, ikinci fıkradaki şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için; diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiğini düzenler.

Bu fıkrada dikkat çeken nokta şudur: karşı tarafın defterlerini ibraz etmemesi, defterlerini usulüne uygun tutan tarafın lehine sonuç doğurur.

Dolayısıyla ticari defter ibrazı talebi, hem içerik hem de ibraz edilmeme ihtimali bakımından değer taşır.

Fon dosyalarında bu mekanizma, kurumsal yatırımcı konumundaki davacılar bakımından ayrıca önem kazanır. Kurumsal yatırımcı rejimi şirket hazinesi ve kurumsal yatırımcı rehberi yazımızda ele alındı.

Bilirkişi İncelemesi

Fon dosyalarında teknik inceleme çoğu kez zorunludur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.266/1, mahkemenin; çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceğini düzenler.

Aynı fıkra bir sınır getirir: genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz.

Aynı fıkra ayrıca, hukuk öğrenimi görmüş kişilerin hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu belgelendirmedikçe bilirkişi olarak görevlendirilemeyeceğini belirtir.

Bu sınır, bilirkişi itirazlarında sık kullanılan bir dayanaktır: raporun hukuki değerlendirme içermesi, maddenin kapsamını aşar.

Fon dosyalarında bilirkişiye yöneltilecek sorular teknik olmalıdır: portföy hareketlerinin mevzuat sınırlarına uygunluğu, birim pay değeri hesaplamasının doğruluğu, gider kalemlerinin dökümü ve zarar tutarının hesabı.

Rapora itiraz usulü bilirkişi raporuna itiraz yazımızda ele alındı.

Tanık bakımından m.240/2, tanık gösteren tarafın; tanık dinletmek istediği vakıayı ve dinlenilmesi istenen tanıkların adı ve soyadı ile tebliğe elverişli adreslerini içeren listeyi mahkemeye sunacağını düzenler.

Aynı fıkra kesin bir sınır koyar: bu listede gösterilmemiş olan kimseler tanık olarak dinlenemez ve ikinci bir liste verilemez.

Fon Dosyasında Delil Planı

Delil listesi, iddia yapısına göre kurulur.

Bu tablodaki ikinci sütun, dava dilekçesinin delil bölümünün iskeletini oluşturur. Üçüncü sütun ise her delil için hangi usul hükmüne dayanılacağını gösterir.

Belge İbrazı Talebi Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin, karşı taraftaki ve üçüncü kişilerdeki belgelerin dosyaya getirtilmesi için mahkemeye sunulacak talep çerçevesidir.

Talepte belgelerin içeriğine ilişkin beyanın açıkça yazılması gerekir; m.220/3, ibraz edilmemesi hâlinde mahkemenin bu beyanı kabul edebileceğini öngörmektedir.

Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata, delil listesini yalnız elde bulunan belgelerle sınırlamaktır. HMK m.219 ve m.220, karşı taraftaki belgelerin ibrazını sağlayan bir mekanizma kurar.

İkinci hata, ibraz talebinde belgenin içeriğine ilişkin beyanı yazmamaktır. m.220/3, ibraz edilmemesi hâlinde mahkemenin duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebileceğini öngörür; beyan yoksa kabul edilecek bir içerik de yoktur.

Üçüncü hata, kurumlardaki belgeleri talep etmemektir. m.221, üçüncü kişi veya kurumun elindeki belgenin ibrazının emredilebileceğini düzenler.

Dördüncü hata, ticari defter ibrazının yalnız karşı tarafın lehine sonuç doğuracağını sanmaktır. m.222/3, karşı tarafın defterlerini ibraz etmemesinin, defterlerini usulüne uygun tutan tarafın lehine sonuç doğurabileceğini belirtir.

Beşinci hata, tanık listesini eksik vermektir. m.240/2, listede gösterilmemiş kimselerin tanık olarak dinlenemeyeceğini ve ikinci bir liste verilemeyeceğini öngörür.

Altıncı hata, senetle ispat sınırını aşan iddiaları tanıkla ispata çalışmaktır. m.200, belirli tutarı geçen hukuki işlemlerin senetle ispat olunması gerektiğini düzenler; m.202 ve m.203 ise istisnaları gösterir.

Yedinci hata, elektronik verilerin belge sayılmadığını düşünmektir. m.199, elektronik ortamdaki verileri açıkça belge kapsamına alır; m.205/2 ise güvenli elektronik imzalı verilerin senet hükmünde olduğunu belirtir.

Sekizinci hata, bilirkişiden hukuki değerlendirme istemektir. m.266/1, genel bilgi veya hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenebilecek konularda bilirkişiye başvurulamayacağını öngörür.

Sıkça Sorulan Sorular

İspat yükü kimdedir?

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.190/1, ispat yükünün kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğunu düzenler.

Karineye dayanan taraf neyi ispatlar?

HMK m.190/2, kanuni bir karineye dayanan tarafın sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altında olduğunu; kanunda öngörülen istisnalar dışında karşı tarafın karinenin aksini ispat edebileceğini düzenler.

Belge nedir?

HMK m.199, uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki verilerin ve bunlara benzer bilgi taşıyıcılarının belge olduğunu düzenler.

Elektronik imzalı belge senet midir?

HMK m.205/2, usulüne göre güvenli elektronik imza ile oluşturulan elektronik verilerin senet hükmünde olduğunu; m.205/3 ise hâkimin bu niteliği resen inceleyeceğini düzenler.

Senetle ispat zorunluluğu nedir?

HMK m.200/1, bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri maddede gösterilen tutarı geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerektiğini düzenler.

Delil başlangıcı nedir?

HMK m.202/2, delil başlangıcını; iddia konusu hukuki işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte söz konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş ya da gönderilmiş belge olarak tanımlar. Delil başlangıcı bulunursa tanık dinlenebilir.

Hangi hâllerde tanık dinlenebilir?

HMK m.203/1; belirli yakınlar arasındaki işlemler, senede bağlanmaması teamül olan işlemler, senet alınmasında imkânsızlık veya olağanüstü güçlük bulunan hâller, irade bozukluğu ile aşırı yararlanma iddiaları, üçüncü kişilerin muvazaa iddiaları ve senedin kaybolduğu hâllerde tanık dinlenebileceğini düzenler.

Karşı taraftaki belge nasıl getirtilir?

HMK m.219/1 tarafları ellerindeki tüm belgeleri ibraz etmekle yükümlü tutar. m.220/1, ibrazı istenen belgenin ispat için zorunlu olduğuna kanaat getirilmesi ve maddede sayılan şartlardan birinin gerçekleşmesi hâlinde mahkemenin ibraz için kesin süre vereceğini düzenler.

Belge ibraz edilmezse ne olur?

HMK m.220/3, belgeyi ibraz etmesine karar verilen tarafın süresinde ibraz etmemesi ve kabul edilebilir bir mazeret göstermemesi ya da belgenin elinde olduğunu inkâr edip teklif edilen yemini kabul veya icra etmemesi hâlinde mahkemenin, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebileceğini düzenler.

Üçüncü kişiden belge istenebilir mi?

HMK m.221/1, mahkemenin üçüncü kişi veya kurumun elinde bulunan bir belgenin ispat için zorunlu olduğuna karar vermesi hâlinde bu belgenin ibrazını emredeceğini; m.221/2 ise ibraz edemeyenin sebebini delilleriyle açıklamak zorunda olduğunu ve açıklama yeterli görülmezse tanık olarak dinlenebileceğini düzenler.

Ticari defterler nasıl delil olur?

HMK m.222/2, ticari defterlerin delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olmasını şart koşar.

Karşı taraf defterlerini ibraz etmezse ne olur?

HMK m.222/3, usulüne uygun tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi lehine delil sayılabilmesi için diğer tarafın kayıtlarının bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın defterlerini ibraz etmemesi yahut kayıtların aksinin kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiğini düzenler.

Hukuka aykırı delil kullanılabilir mi?

Hayır. HMK m.189/2, hukuka aykırı olarak elde edilmiş delillerin mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamayacağını düzenler.

Bilirkişiye hangi konular sorulur?

HMK m.266/1, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınacağını; genel bilgi veya hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenebilecek konularda bilirkişiye başvurulamayacağını düzenler.

Tanık listesi sonradan değiştirilebilir mi?

Hayır. HMK m.240/2, tanık gösteren tarafın tanık dinletmek istediği vakıayı ve tanıkların kimlik ile adreslerini içeren listeyi mahkemeye sunacağını; bu listede gösterilmemiş kimselerin tanık olarak dinlenemeyeceğini ve ikinci bir liste verilemeyeceğini düzenler.

İlgili Rehberler

• Fon zararı kısmi dava dilekçesi örneği
• Bilirkişi raporuna itiraz
• Portföy saklayıcısının sorumluluğu
• Satışa aracılık eden kuruluşun sorumluluğu
• Ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk
• Şirket hazinesi ve kurumsal yatırımcı rehberi
• Yargılama ve takip giderleri ile vekâlet ücreti
• Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi