Ön İnceleme ve Tahkikat 2026 (HMK m.137-164): İki Haftalık Kesin Süre, Uyuşmazlık Konularının Tespiti, Tutanak ve Ön Sorun — Beyan Dilekçesi Örneğiyle
20 Eylül 2026

Ön İnceleme ve Tahkikat 2026 (HMK m.137-164): İki Haftalık Kesin Süre, Uyuşmazlık Konularının Tespiti, Tutanak ve Ön Sorun — Beyan Dilekçesi Örneğiyle

Fon zararı davalarında dosyanın kaderi çoğu kez ön inceleme aşamasında belirlenir: uyuşmazlık konuları burada sabitlenir, deliller burada toplanır ve bu aşamadan sonra iddia genişletilemez. Uygulamada en sık kayıp, ön inceleme davetiyesindeki iki haftalık kesin süreye uyulmamasından doğar. HMK m.139/1-(ç), bu süre içinde dilekçede gösterilen belgelerin sunulmasını ve başka yerden getirtilecek belgeler için gereken açıklamanın yapılmasını arar; yerine getirilmezse o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmasına karar verilebilir. m.137/2 ön inceleme tamamlanmadan tahkikata geçilemeyeceğini, m.142 zamanaşımı def’inin tahkikattan önce karara bağlanacağını ve m.156 işlemlerin ancak tutanakla ispat olunabileceğini düzenler.

Ön inceleme davetiyesi geldi mi?

İki haftalık kesin süre delil kaybına yol açabilir. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Kısaca: İki haftalık kesin süre, delilden vazgeçmiş sayılma

Ön inceleme tamamlanmadan tahkikata geçilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.137/2, ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemeyeceğini ve tahkikat için duruşma günü verilemeyeceğini düzenler.

Belge sunma süresi kesindir. m.139/1-(ç), davetiyenin tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde tarafların dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz sunmadıkları belgeleri sunmalarının veya başka yerden getirtilecek belgeler için gereken açıklamayı yapmalarının ihtar edileceğini; yerine getirilmemesi hâlinde o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarına karar verileceğini belirtir.

İşlemler ancak tutanakla ispat olunur. m.156, ön inceleme, tahkikat ve yargılama işlemlerinin ancak tutanakla ispat olunabileceğini düzenler.

Davanın Şeklini Belirleyen Aşama

Fon zararı davalarında dosyanın kaderi çoğu kez ön inceleme aşamasında belirlenir. Uyuşmazlık konuları burada sabitlenir, deliller burada toplanır ve bu aşamadan sonra iddia genişletilemez.

Uygulamada en sık kayıp, ön inceleme davetiyesindeki iki haftalık kesin süreye uyulmamasından doğar. Bu süre içinde sunulmayan belge bakımından delilden vazgeçilmiş sayılma sonucu doğabilir.

Bu yazı, ön inceleme ve tahkikat aşamalarının kurallarını, tutanak rejimini ve ön sorun kurumunu ele alır.

Dilekçeler aşaması savunmaların karşılanması ve cevaba cevap dilekçesi yazımızda ele alındı.

Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı hiçbir fonun alınması, satılması veya elde tutulması yönünde öneri içermez ve somut bir dosya hakkında hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut dosyadaki usulî durum ayrıca değerlendirilir.

Ön İncelemenin Kapsamı: m.137

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.137/1, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılacağını düzenler.

Aynı fıkra ön incelemenin kapsamını gösterir: mahkeme ön incelemede dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir.

Bu sayımda beş işlev yer alır: dava şartları ve ilk itirazların incelenmesi, uyuşmazlık konularının belirlenmesi, delillerin toplanmasına yönelik işlemler, sulhe teşvik ve tutanağa geçirme.

Dava şartları ve ilk itirazlar rejimi dava şartları ve ilk itirazlar yazımızda ele alındı.

Sıra bakımından m.137/2 kesin bir kural koyar: ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez.

Bu hüküm, aşamaların sırasını zorunlu kılar ve atlanması bozma sebebi oluşturur.

İnceleme usulü bakımından m.138, mahkemenin öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar vereceğini; gerektiği takdirde kararını vermeden önce bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebileceğini düzenler.

Dolayısıyla dava şartlarının incelenmesi için duruşma zorunlu değildir; dosya üzerinden karar verilebilir.

Ön İnceleme Davetiyesi ve İhtarlar: m.139

Bu madde, fon dosyalarında en çok dikkat gerektiren hükümdür.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.139/1, mahkemenin; dilekçelerin karşılıklı verilmesinden ve gerekli incelemeyi tamamladıktan sonra ön inceleme için bir duruşma günü tespit ederek taraflara bildireceğini düzenler.

Aynı fıkra, çıkarılacak davetiyede ihtar edilecek hususları dört bentte sayar.

Ön inceleme davetiyesindeki ihtarlar (HMK m.139/1)

Bentİhtar
(a)Duruşma davetiyesine ve sonuçlarına ilişkin diğer hususlar
(b)Tarafların sulh için gerekli hazırlığı yapmaları
(c)Duruşmaya sadece taraflardan birinin gelmesi ve yargılamaya devam etmek istemesi durumunda gelmeyen tarafın yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemeyeceği
(ç)Davetiyenin tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde tarafların dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları; bu hususların verilen süre içinde yerine getirilmemesi hâlinde o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarına karar verileceği

(ç) bendi iki ayrı yükümlülük içerir.

Birincisi, dilekçede gösterilen ancak sunulmayan belgelerin sunulmasıdır.

İkincisi, başka yerden getirtilecek belgeler için gereken açıklamanın yapılmasıdır. Fon dosyalarında bu ikinci yükümlülük belirleyicidir: kurucu şirketten, saklayıcıdan veya kurumlardan getirtilecek belgeler bakımından kurum adı, dosya numarası ve tarih gibi bilgilerin bu süre içinde verilmesi gerekir.

Yaptırım ağırdır: süre içinde yerine getirilmezse o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmasına karar verilebilir.

Belge getirtme rejimi fon davasında ispat ve deliller yazımızda ele alındı.

Kesin sürenin genel sonuçları süreler, adli tatil ve eski hâle getirme yazımızda ele alındı.

Ön İnceleme Duruşması: m.140

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.140/1, hâkimin ön inceleme duruşmasında; dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar verebilmek için gerekli görürse tarafları dinleyeceğini, daha sonra tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit edeceğini düzenler.

Bu tespit, tahkikatın sınırlarını belirler: uyuşmazlık konuları burada sabitlenir.

Sulhe teşvik bakımından m.140/2, uyuşmazlık konularının tespitinden sonra hâkimin tarafları sulh ve arabuluculuğun esasları, süreci ve hukuki sonuçları hakkında aydınlatarak sulhe veya arabuluculuğa teşvik edeceğini belirtir.

Aynı fıkra, hâkimin bu konuda sonuç alınacağı kanaatine varması hâlinde bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir duruşma günü tayin edeceğini düzenler.

Bu imkân bir kez kullanılabilir.

Tutanak bakımından m.140/3, ön inceleme duruşmasının sonunda tarafların sulh veya arabuluculuk faaliyetinden bir sonuç alıp almadıklarının, sonuç alamadıkları takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğunun tutanağa yazılacağını belirtir.

Arabuluculuk rejimi ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk yazımızda ele alındı.

İddianın genişletilmesi bakımından m.141/1, tarafların cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe iddia veya savunmalarını genişletebileceklerini; dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia veya savunmanın genişletilemeyeceğini ya da değiştirilemeyeceğini düzenler.

m.141/2, bu konuda ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hükümlerinin saklı olduğunu belirtir; bu yollar ıslah ve talep artırımı yazımızda ele alındı.

Süreler hakkında karar bakımından m.142, ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra hâkimin tahkikata başlamadan önce hak düşürücü süreler ile zamanaşımı hakkındaki itiraz ve def’ileri inceleyerek karara bağlayacağını düzenler.

Bu hüküm fon dosyalarında ayrıca önem taşır: zamanaşımı def’i tahkikattan önce karara bağlanır. Zamanaşımı rejimi fon zararında zamanaşımı yazımızda ele alındı.

Tahkikatın Konusu ve Yürütülmesi

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.143/1, tarafların davada ileri sürdükleri bütün iddia ve savunmaların birlikte inceleneceğini düzenler.

m.143/2 bir esneklik tanır: hâkim, muhakemeyi basitleştirmek veya kısaltmak için resen ya da taraflardan birinin talebi üzerine tahkikatın her aşamasında iddia veya savunmalardan birinin veya bir kısmının diğerinden önce incelenmesine karar verebilir.

Bu imkân fon dosyalarında kullanılabilir: örneğin zamanaşımı veya taraf sıfatı gibi bir savunmanın önce incelenmesi, gereksiz bilirkişi incelemesini önleyebilir.

Tarafların dinlenmesi bakımından m.144/1, tahkikat aşamasında mahkemenin her iki tarafı usulüne uygun olarak davet edip davada ileri sürülen vakıalar hakkında dinleyebileceğini düzenler.

m.144/2, mahkemenin dinlenilmek üzere mahkemeye gelmeleri için iki tarafa vereceği sürenin iki haftadan az olamayacağını; bu sürenin gerektiğinde mahkemece resen veya iki taraftan birinin talebi üzerine uzatılabileceği gibi kısaltılabileceğini belirtir.

Sonradan delil gösterilmesi bakımından m.145/1, tarafların Kanunda belirtilen süreden sonra delil gösteremeyeceklerini; ancak bir delilin sonradan ileri sürülmesi yargılamayı geciktirme amacı taşımıyorsa veya süresinde ileri sürülememesi ilgili tarafın kusurundan kaynaklanmıyorsa mahkemenin sonradan gösterilmesine izin verebileceğini düzenler.

Bu iki istisna, m.139/1-(ç) uyarınca kesin süreyi kaçıran taraf bakımından son imkânı oluşturur.

Tahkikatın sona ermesi bakımından m.146, mahkemenin taraflarca gösterilmiş olan delillerin incelenmesinden sonra davanın muhakeme ve hüküm için yeterli derecede aydınlandığını anlarsa tahkikatın bittiğini kendilerine bildireceğini belirtir.

Ön inceleme ve tahkikat aşamaları

AşamaİşlemDayanak
1Dilekçeler teatisi tamamlanırm.137/1, m.141/1
2Dava şartları ve ilk itirazlar dosya üzerinden incelenirm.138
3Ön inceleme duruşma günü verilir; dört ihtarlı davetiye çıkarılırm.139/1
4İki haftalık kesin süre içinde belgeler sunulur veya açıklama yapılırm.139/1-(ç)
5Ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konuları tespit edilir, sulhe teşvik yapılırm.140
6Hak düşürücü süre ve zamanaşımı itiraz ile def’ileri karara bağlanırm.142
7Tahkikat yürütülür; deliller incelenir, taraflar dinlenirm.143, m.144
8Dava aydınlandığında tahkikatın bittiği bildirilirm.146

Duruşma Düzeni ve Soru Sorma

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.148, mahkemelerin resmî çalışma gün ve saatlerinde görev yapacaklarını düzenler.

Aynı madde bir istisna öngörür: zorunluluk veya gecikmesinde zarar olan hâllerde keşif, delillerin tespiti ve günlük duruşma listesinde yazılı işler gibi işlemlerin resmî tatil günlerinde veya çalışma saatlerinin dışında da yapılmasına karar verilebilir.

Düzen bakımından m.151/1, hâkimin duruşmanın düzenini bozan kimseyi bunu yapmaktan men edeceğini ve gerekirse, avukatlar hariç, derhâl duruşma salonundan çıkarılmasını emredeceğini düzenler.

m.151/2, bir kimsenin ihtara rağmen mahkemenin düzenini bozması veya mahkeme huzurunda uygun olmayan bir söz söylemeye ya da davranışta bulunmaya devam etmesi hâlinde derhâl yakalanacağını ve hakkında dört güne kadar disiplin hapsi uygulanacağını belirtir. Aynı fıkra, bu hükmün avukatlar hakkında uygulanmayacağını öngörür.

m.151/3, düzeni bozan eylemin veya uygun olmayan söz ya da davranışın ayrıca bir suç oluşturması hâlinde durumun bir tutanakla Cumhuriyet başsavcılığına gönderileceğini düzenler.

Soru sorma bakımından m.152/1, duruşmaya katılan taraf vekillerinin; tanıklara, bilirkişilere ve duruşmaya çağrılan diğer kişilere duruşma disiplinine uygun olarak doğrudan soru yöneltebileceklerini belirtir.

Aynı fıkra, tarafların ise hâkim aracılığıyla soru sorabileceklerini; yöneltilen soruya itiraz edildiğinde sorunun yöneltilmesinin gerekip gerekmediğine hâkimin karar vereceğini düzenler.

Bu ayrım önemlidir: vekil doğrudan, taraf ise hâkim aracılığıyla soru sorar.

Tanık dinlenmesi rejimi tanık delili ve yemin yazımızda ele alındı.

Kayıt yasağı bakımından m.153/1, duruşma sırasında fotoğraf çekilemeyeceğini ve hiçbir şekilde ses ve görüntü kaydı yapılamayacağını düzenler.

Aynı fıkra bir istisna tanır: dava dosyasında saklı kalmak kaydıyla, yargılamanın zorunlu kıldığı hâllerde mahkemece çekim yapılabilir ve kayıt alınabilir.

Tutanak Rejimi: m.154-158

Yargılamanın ispatı bakımından belirleyici olan kurum tutanaktır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.154/1, hâkimin; tahkikat ve yargılama işlemlerinin icrasıyla iki tarafın ve diğer ilgililerin sözlü açıklamalarını, gerekirse özet olarak zabıt kâtibi aracılığıyla tutanağa kaydettireceğini düzenler.

m.154/2, tarafların veya diğer ilgililerin sözlü açıklamalarını hâkimin izniyle doğrudan da tutanağa yazdırabileceklerini belirtir.

Bu imkân uygulamada önem taşır: beyanın özet olarak değil, kendi ifadesiyle tutanağa geçmesi istenebilir.

m.154/3, maddede sayılan hususların mutlak olarak tutanağa yazılacağını düzenler: mahkemenin adı, duruşmanın açıldığı yer, gün ve saat; hâkim, zabıt kâtibi, hazır bulunan taraflar ve varsa vekilleri, kanuni temsilcileri, fer’î müdahil ve tercümanın ad ve soyadları; yargılamanın aleni ya da gizli yapıldığı; beyanda bulunana okunmak ve imzası alınmak kaydıyla ikrar, yeminin edası ve davanın geri alınmasına muvafakat gibi hususlar.

İmza bakımından m.155/1, tutanağın hâkim ve zabıt kâtibi tarafından derhâl imzalanacağını belirtir.

İspat gücü bakımından m.156 kesin bir kural koyar: ön inceleme, tahkikat ve yargılama işlemleri ancak tutanakla ispat olunabilir.

Bu hüküm, duruşmada olup bitenlerin başka delille ispat edilemeyeceğini gösterir. Dolayısıyla tutanağa geçmeyen bir beyan veya talep, sonradan ileri sürülemez.

Zabıt kâtibi bakımından m.157/1, mahkemede veya mahkeme dışında hâkim huzuruyla yapılacak bütün işlemlerde zabıt kâtibinin hazır bulunmasının zorunlu olduğunu düzenler.

Örnek verilmesi bakımından m.158/1, tutanakların tamamı veya bir kısmının örneklerinin talep hâlinde taraflara veya fer’î müdahile verileceğini; bu örneklere mahkemenin mührü basılacağını ve aslına uygun olduğunun yazı işleri müdürü tarafından imza olunarak onaylanacağını belirtir.

m.158/2, tutanağın eki niteliğinde bulunan ve gizlilik kararı kapsamında kalan belgelerin örneğinin ancak hâkimin izni ile verilebileceğini düzenler.

Dosyanın İncelenmesi ve Dizi Listesi

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.159/1, dava ile ilgili mahkemeye sunulan her türlü dilekçe ve belgenin hâkim veya yazı işleri müdürüne havale ettirildikten sonra zabıt kâtibi tarafından dosyasına konulacağını düzenler.

m.160, zabıt kâtibinin dosya içindeki her tür belgeyi gösteren bir dizi listesi düzenlemek zorunda olduğunu; dosyaya ibraz edilen veya çıkarılan belgelerin derhâl bu listeye kaydedileceğini belirtir.

Dizi listesi, sunulan belgelerin dosyada yer aldığının takibi bakımından pratik önem taşır.

İnceleme bakımından m.161/1, zabıt kâtibinin gözetimi altında tarafların veya fer’î müdahilin dava dosyasını inceleyebileceğini; dava ile ilgili olanların da bunu ispatlamak kaydı ve hâkimin izniyle dosyayı inceleyebileceğini düzenler.

m.161/2, gizli olarak saklanmasına karar verilen belge ve tutanakların incelenebilmesinin hâkimin açık iznine bağlı olduğunu belirtir.

Fer’î müdahilin konumu davanın ihbarı, müdahale ve bekletici mesele yazımızda ele alındı.

Tutanak ve dosya kuralları

KonuKuralDayanak
KaydetmeHâkim, gerekirse özet olarak zabıt kâtibi aracılığıyla kaydettirirm.154/1
Doğrudan yazdırmaTaraflar ve ilgililer hâkimin izniyle doğrudan yazdırabilirm.154/2
İmzaHâkim ve zabıt kâtibi tarafından derhâlm.155/1
İspat gücüÖn inceleme, tahkikat ve yargılama işlemleri ancak tutanakla ispat olunurm.156
Zabıt kâtibiHâkim huzuruyla yapılacak bütün işlemlerde hazır bulunması zorunlum.157/1
Örnek verilmesiTalep hâlinde taraflara ve fer’î müdahile; mühürlenir ve onaylanırm.158/1
Dizi listesiZabıt kâtibi düzenler; belgeler derhâl kaydedilirm.160
Dosya incelemesiTaraflar ve fer’î müdahil; ilgililer ispat ve hâkimin izniylem.161/1

Ön Sorun: m.163 ve m.164

Tahkikat sırasında ortaya çıkan usulî meselelerin çözümü için ayrı bir kurum öngörülmüştür.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.163, yargılama sırasında davaya ilişkin bir ön sorun ortaya çıkarsa ilgili tarafın bunu dilekçe vermek suretiyle yahut duruşma sırasında sözlü olarak ileri sürebileceğini düzenler.

İnceleme bakımından m.164/1, hâkimin; taraflardan birinin ileri sürdüğü ön sorunu incelemeye değer bulursa, belirleyeceği süre içinde varsa delilleriyle birlikte cevabını bildirmesi için diğer tarafa tefhim veya tebliğ edeceğini belirtir.

m.164/2, ön sorun hakkında iki taraf arasında uyuşmazlık varsa hâkimin gerekirse tarafları davet edip dinledikten sonra kararını vereceğini düzenler.

m.164/3, hâkimin ön sorun hakkındaki kararını taraflara tefhim veya tebliğ edeceğini belirtir.

İlk itirazlar da ön sorunlar gibi incelenir ve karara bağlanır.

Ön sorun ile bekletici sorun birbirinden farklıdır: ön sorun davanın kendi içindeki usulî bir mesele iken, bekletici sorun başka bir davaya veya idari makamın kararına bağlılığı ifade eder.

Bekletici mesele rejimi davanın ihbarı, müdahale ve bekletici mesele yazımızda ele alındı.

Fon Dosyasında Ön İnceleme Kontrol Listesi

Davetiye tebliğ edildiğinde

AdımKontrolDayanak
1Dilekçede gösterilen tüm belgeler sunuldu mu?m.139/1-(ç)
2Kurucu ve saklayıcıdan getirtilecek belgeler için kurum, dosya ve tarih bilgisi verildi mi?m.139/1-(ç)
3Kurumlardan celp talebi ayrıca yazıldı mı?m.139/1-(ç), m.221
4Tanık listesi verilmesi gerekiyor mu?m.240/2
5Zamanaşımı def’ine karşı beyan hazırlandı mı?m.142
6Uyuşmazlık konularının tespitine ilişkin görüş hazırlandı mı?m.140/1
7Sulh veya arabuluculuk yönünde tutum belirlendi mi?m.140/2
8Duruşmaya katılım sağlanacak mı? Gelmeyen taraf yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemezm.139/1-(c)

Birinci ve ikinci adımlar aynı iki haftalık kesin süre içinde yerine getirilmelidir. Bu sürenin kaçırılması hâlinde m.145’teki istisnalar tartışılabilir, ancak bunlar istisnadır ve kesin değildir.

Ön İnceleme Beyan Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin, ön inceleme davetiyesi üzerine iki haftalık kesin süre içinde sunulacak beyan için hazırlanmış çerçevedir.

[ ] ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE

DOSYA NO: [ ] Esas

DAVACI: [Ad Soyad] — [TC Kimlik No]

VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]

DAVALILAR: [Kurucu portföy yönetim şirketi], [portföy saklayıcısı], [satışa aracılık eden kuruluş]

DAVETİYENİN TEBLİĞ TARİHİ: [tarih]

KONU: Ön inceleme davetiyesi üzerine beyanlarımız ile belge ve celp taleplerimizin sunulmasıdır.

AÇIKLAMALAR

1. Ön inceleme duruşma davetiyesi müvekkil vekiline [tarih] tarihinde tebliğ edilmiş olup işbu beyanlarımız iki haftalık kesin süre içinde sunulmaktadır.

Belgelerin sunulması — Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.139

Anılan maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi, davetiyenin tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde tarafların dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmalarını; başka yerden getirtilecek belgeler bakımından ise getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmalarını öngörmektedir. Dava dilekçemizde gösterdiğimiz ve elimizde bulunan aşağıdaki belgeler ekte sunulmaktadır:

a) Müvekkile ait hesap ekstresi ve işlem dekontları.

b) [Fon adı] fonuna ilişkin bilgilendirme dokümanları.

c) Tasfiye ödemesine ilişkin belgeler.

Başka yerden getirtilecek belgeler — Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.139 ve m.221

Aşağıdaki belgeler müvekkilin elinde bulunmayıp üçüncü kişi ve kurumlar nezdindedir. Anılan 221. madde, mahkemenin üçüncü kişi veya kurumun elinde bulunan bir belgenin ispat için zorunlu olduğuna karar vermesi hâlinde ibrazını emredeceğini öngörmektedir. Belgelerin bulunabilmesini sağlayan bilgiler aşağıda gösterilmiştir:

a) [Portföy saklayıcısı unvanı] — [adres] — dava konusu döneme ait uygunluk denetimi ve onay kayıtları.

b) [Satışa aracılık eden kuruluş unvanı] — [adres] — müvekkile ait alım talimatları ile uygunluk ve sınıflandırma kayıtları.

c) [Bağımsız denetim kuruluşu unvanı] — [adres] — dava konusu döneme ait denetim raporları.

Birinci davalıdan ibraz talebimiz — Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.219 ve m.220

Anılan 219. maddenin birinci fıkrası tarafları ellerindeki tüm belgeleri ibraz etmekle yükümlü tutmakta; 220. maddenin üçüncü fıkrası ise belgenin süresinde ibraz edilmemesi hâlinde mahkemenin duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebileceğini öngörmektedir. Birinci davalıdan; dava konusu döneme ait günlük portföy dağılım raporları, birim pay değeri hesaplamaları ile fon gider dökümlerinin ibrazını talep ederiz. Bu belgelerin içeriğine ilişkin beyanımız dava dilekçemizde açıklanmıştır.

Uyuşmazlık konuları — Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.140

Anılan maddenin birinci fıkrası, hâkimin tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit edeceğini öngörmektedir. Müvekkil bakımından çekişmeli hususlar şunlardır: [somut uyuşmazlık konuları sıralanır].

HUKUKİ SEBEPLER: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.137, m.139, m.140, m.142, m.219, m.220, m.221, m.240; 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Ekte sunulan belgelerin dosyaya kabulüne,

2. Yukarıda gösterilen kurumlardan ilgili belgelerin celbine,

3. Birinci davalıdan belirtilen belgelerin ibrazına karar verilmesini vekâleten talep ederiz.

Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad] — [İmza]

Getirtilecek belgeler bakımından kurum, adres ve dönem bilgilerinin bu süre içinde verilmesi gerekir; m.139/1-(ç) aksi hâlde o delilden vazgeçilmiş sayılmasına karar verilebileceğini öngörmektedir.

Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata, iki haftalık kesin süreyi belge sunmakla sınırlı sanmaktır. HMK m.139/1-(ç), başka yerden getirtilecek belgeler için gereken açıklamanın da bu süre içinde yapılmasını arar.

İkinci hata, getirtilecek belgeler için kurum ve dönem bilgisi vermemektir. Aynı bent, belgelerin getirtilebilmesini sağlayan açıklamayı zorunlu kılar.

Üçüncü hata, ön inceleme duruşmasına katılmamaktır. m.139/1-(c), duruşmaya sadece taraflardan birinin gelmesi ve yargılamaya devam etmek istemesi durumunda gelmeyen tarafın yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemeyeceğini öngörür.

Dördüncü hata, beyanın tutanağa geçmediğini gözden kaçırmaktır. m.156, ön inceleme, tahkikat ve yargılama işlemlerinin ancak tutanakla ispat olunabileceğini belirtir.

Beşinci hata, beyanı kendi ifadesiyle tutanağa geçirtme imkânını kullanmamaktır. m.154/2, tarafların hâkimin izniyle doğrudan tutanağa yazdırabileceklerini öngörür.

Altıncı hata, zamanaşımı def’ini tahkikat sırasında tartışılacak sanmaktır. m.142, hak düşürücü süreler ile zamanaşımı hakkındaki itiraz ve def’ilerin tahkikata başlamadan önce karara bağlanacağını belirtir.

Yedinci hata, sonradan delil gösterme istisnalarına güvenmektir. m.145/1 bu imkânı iki şarta bağlar ve mahkemenin takdirine bırakır.

Sekizinci hata, tarafın tanığa doğrudan soru sorabileceğini düşünmektir. m.152/1, doğrudan soru yöneltme imkânını taraf vekillerine tanır; taraflar hâkim aracılığıyla soru sorar.

İlkeler: Taleple bağlılık, taraflarca getirilme ve hukuki dinlenilme hakkı yargılama ilkeleri yazımızda ele alındı.
Sahtelik: İmza inkârı, kademeli inceleme ve isticvap belgede sahtelik iddiası yazımızda ele alındı.
Delil tespiti: Dava öncesi tespit, bilirkişi ve uzman görüşü delil tespiti, bilirkişi ve uzman görüşü yazımızda ele alındı.

Sıkça Sorulan Sorular

Ön incelemede neler yapılır?

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.137/1, mahkemenin ön incelemede dava şartlarını ve ilk itirazları inceleyeceğini, uyuşmazlık konularını tam olarak belirleyeceğini, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapacağını, tarafları sulhe veya arabuluculuğa teşvik edeceğini ve bu hususları tutanağa geçireceğini düzenler.

Ön inceleme tamamlanmadan tahkikata geçilebilir mi?

Hayır. HMK m.137/2, ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemeyeceğini ve tahkikat için duruşma günü verilemeyeceğini düzenler.

Dava şartları duruşmada mı incelenir?

HMK m.138, mahkemenin öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar vereceğini; gerektiği takdirde kararını vermeden önce tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebileceğini düzenler.

Ön inceleme davetiyesinde neler ihtar edilir?

HMK m.139/1; duruşma davetiyesine ve sonuçlarına ilişkin hususları, tarafların sulh için hazırlık yapmalarını, duruşmaya gelmeyen tarafın yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemeyeceğini ve iki haftalık kesin süre içinde belgelerin sunulması ile getirtilecek belgeler için açıklama yapılması gerektiğini ihtar eder.

İki haftalık kesin süre içinde ne yapılmalıdır?

HMK m.139/1-(ç), tarafların dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmalarını veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmalarını; aksi hâlde o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarına karar verileceğini öngörür.

Ön inceleme duruşmasında ne yapılır?

HMK m.140/1, hâkimin gerekli görürse tarafları dinleyeceğini ve tarafların iddia ile savunmaları çerçevesinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit edeceğini; m.140/2 ise uyuşmazlık konularının tespitinden sonra tarafları sulhe veya arabuluculuğa teşvik edeceğini düzenler.

Sulh için ek duruşma günü verilir mi?

HMK m.140/2, hâkimin sonuç alınacağı kanaatine varması hâlinde bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir duruşma günü tayin edeceğini düzenler.

Zamanaşımı def’i ne zaman karara bağlanır?

HMK m.142, ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra hâkimin tahkikata başlamadan önce hak düşürücü süreler ile zamanaşımı hakkındaki itiraz ve def’ileri inceleyerek karara bağlayacağını düzenler.

İddia ve savunmalar birlikte mi incelenir?

HMK m.143/1, tarafların davada ileri sürdükleri bütün iddia ve savunmaların birlikte inceleneceğini; m.143/2 ise hâkimin muhakemeyi basitleştirmek veya kısaltmak için bunlardan birinin ya da bir kısmının diğerinden önce incelenmesine karar verebileceğini düzenler.

Süresinden sonra delil gösterilebilir mi?

HMK m.145/1, tarafların Kanunda belirtilen süreden sonra delil gösteremeyeceklerini; ancak sonradan ileri sürmenin yargılamayı geciktirme amacı taşımaması veya süresinde ileri sürülememenin tarafın kusurundan kaynaklanmaması hâlinde mahkemenin izin verebileceğini düzenler.

Duruşmada kim doğrudan soru sorabilir?

HMK m.152/1, duruşmaya katılan taraf vekillerinin tanıklara, bilirkişilere ve duruşmaya çağrılan diğer kişilere doğrudan soru yöneltebileceklerini; tarafların ise hâkim aracılığıyla soru sorabileceklerini düzenler.

Duruşmada kayıt yapılabilir mi?

HMK m.153/1, duruşma sırasında fotoğraf çekilemeyeceğini ve hiçbir şekilde ses ve görüntü kaydı yapılamayacağını; ancak dava dosyasında saklı kalmak kaydıyla yargılamanın zorunlu kıldığı hâllerde mahkemece çekim yapılabileceğini ve kayıt alınabileceğini düzenler.

Yargılama işlemleri nasıl ispat edilir?

HMK m.156, ön inceleme, tahkikat ve yargılama işlemlerinin ancak tutanakla ispat olunabileceğini düzenler.

Beyan doğrudan tutanağa yazdırılabilir mi?

HMK m.154/2, tarafların veya diğer ilgililerin sözlü açıklamalarını hâkimin izniyle doğrudan da tutanağa yazdırabileceklerini düzenler.

Ön sorun nasıl ileri sürülür?

HMK m.163, yargılama sırasında davaya ilişkin bir ön sorun ortaya çıkarsa ilgili tarafın bunu dilekçe vermek suretiyle yahut duruşma sırasında sözlü olarak ileri sürebileceğini; m.164 ise hâkimin incelemeye değer bulması hâlinde diğer tarafa cevap için süre vereceğini ve kararını tefhim veya tebliğ edeceğini düzenler.

İlgili Rehberler

Tutanağa geçmeyen beyan ispat edilemez

Yargılama işlemleri ancak tutanakla ispat olunur. Değerlendirme için: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Dosyanız için değerlendirme

Ön inceleme beyanını kesin süre içinde birlikte hazırlayalım. Telefon: 0554 648 37 15

İletişime Geçin

Bu içerik yargılama usulü alanındadır.

Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi  ·  12. Yargı Paketi rehberi  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk