Fon Davası Belge Kontrol Listesi 2026 (İnteraktif): Avukata Gitmeden Önce Hangi Belgeler Hazır? — Bireysel, Şirket ve Mirasçı İçin Belgeler, Nereden Alınır, HMK Süreleri, Elektronik Deliller ve Vekâletname

Fon davasında belge, davanın kendisidir. Dava dilekçesinde her vakıanın hangi delille ispat edileceği gösterilir ve elinizdeki belgeler dilekçeye eklenir (HMK m.119/1-f, m.121). Ön inceleme duruşmasında eksik belgeler için iki haftalık kesin süre verilir (m.140/5); bu süreden sonra gösterilen delile kural olarak dayanılamaz (m.145). Bu nedenle avukata başvurmadan önce belgeleri toplamak zaman kazandırır ve hak kaybını önler. Aşağıdaki interaktif liste, gerçek kişi veya şirket olmanıza, mirasçı ya da yurt dışında olmanıza ve düşündüğünüz yola göre size gereken belgeleri, nereden alınacaklarını ve kanuni dayanaklarını gösterir. Yazıda ayrıca belgelerin dava öncesinde hangi hakla istenebileceği, elektronik delillerin nasıl korunacağı ve teslim için üç örnek metin yer alıyor.

Aracı Nasıl Kullanırsınız?

Kısa cevap: Kimin adına hareket ettiğinizi, varsa özel durumunuzu ve düşündüğünüz yolları seçin. Liste yalnızca size gereken belgeleri gösterir; her belgenin yanında nereden alınacağı, kanuni dayanağı ve neden önemli olduğu yazar. Hazır olanları işaretledikçe ilerleme çubuğu dolar ve eksik “olmazsa olmaz” belgeler ayrıca listelenir.

İlk seçim, belgeleri kimin adına topladığınızdır. Gerçek kişi olarak hareket ediyorsanız kimlik belgeniz ve adresiniz yeterlidir; şirket adına hareket ediyorsanız liste, temsil yetkisini gösteren imza sirküleri ve ticaret sicil kaydı ile ticari defterler, profesyonel müşteri belgeleri ve fona yatırım kararı gibi şirkete özgü belgeleri ekler. İkinci bölümdeki özel durumlar listeyi genişletir: vefat eden bir yatırımcının mirasçısıysanız mirasçılık belgesi ve mirasçıların birlikte hareketini gösteren belgeler, yurt dışında yaşıyorsanız konsoloslukta veya apostille düzenlenen vekâletname, serbest fon aldıysanız nitelikli yatırımcı beyanı, adli yardım isteyecekseniz mali durum belgeleri listeye girer.

Üçüncü bölüm, düşündüğünüz hukuki yollardır. Tasfiye ödemesini takip etmek, arabuluculuk veya dava yoluyla tazminat istemek, ceza şikâyetinde bulunmak, ihtiyati haciz ve icra takibi başlatmak ve SPK, KVKK ya da TSPB gibi kurumlara başvurmak farklı belge setleri gerektirir. Emin değilseniz tüm yolları işaretli bırakın; liste en geniş hâliyle oluşur. Her belgenin yanında üç derece bulunur: “olmazsa olmaz” belgeler olmadan dosya kurulamaz, “güçlendirir” olanlar iddianın ispatını kolaylaştırır, “varsa ekleyin” olanlar ise belirli senaryolarda işe yarar.

İşaretlemeleriniz yalnızca kullandığınız tarayıcıda saklanır; sayfaya geri döndüğünüzde kaldığınız yerden devam edebilirsiniz. Bu veriler sunucuya gönderilmez. “Eksikleri kopyala” düğmesi, henüz hazır olmayan belgeleri dayanaklarıyla birlikte metin olarak kopyalar; bu metni avukatınıza e-postayla gönderebilir veya not olarak saklayabilirsiniz. “Yazdır” düğmesi yalnızca listeyi yazdırır. Liste, belgelerin kendisini değil adlarını içerdiğinden kişisel veri paylaşımı riski taşımaz.

Belge Neden Davadan Önce Hazır Olmalı? HMK’daki Süreler

Kısa cevap: Hukuk Muhakemeleri Kanunu delillerin davanın başında gösterilmesini ister. Dava dilekçesinde vakıalar ve delilleri gösterilir, elinizdeki belgeler eklenir, başka yerden getirtilecek belgeler için açıklama yapılır. Ön incelemede eksikler için iki haftalık kesin süre verilir; bu süreden sonra delil gösterme kural olarak yasaktır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119/1, dava dilekçesinde davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerinin (e bendi) ve iddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceğinin (f bendi) gösterilmesini zorunlu tutar. m.121 ise dava dilekçesinde gösterilen ve davacının elinde bulunan belgelerin asıllarının veya suretlerinin dilekçeye ekleneceğini, başka yerlerden getirtilecek belgeler için de bunların bulunabilmesini sağlayacak açıklamaya yer verilmesinin zorunlu olduğunu düzenler. Tüketici mahkemesinde görülen davalar gibi basit yargılama usulüne tabi davalarda da dilekçelere dayanılan belgeler eklenir ve getirtilecek belgeler için gerekli açıklama yapılır (m.318).

Kanun, bu kuralı iki süreyle destekler. m.140/5’e göre ön inceleme duruşmasında taraflara, dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi için gereken açıklamayı yapmaları amacıyla iki haftalık kesin süre verilir. m.145 ise tarafların kanunda belirtilen süreden sonra delil gösteremeyeceğini; ancak delilin sonradan ileri sürülmesi yargılamayı geciktirme amacı taşımıyorsa veya süresinde ileri sürülememesi ilgili tarafın kusurundan kaynaklanmıyorsa mahkemenin buna izin verebileceğini öngörür. Bu istisna dar yorumlanır; elinizde olduğu hâlde sunmadığınız bir belgeyi sonradan sunmak, çoğu zaman “kusur” sayılır.

Dava şartı arabuluculuk bulunan uyuşmazlıklarda belge disiplini daha da önemlidir. 6325 sayılı Kanun m.18/A-2’ye göre davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır; eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir ve tutanak sunulmazsa dava usulden reddedilir. Arabuluculuk görüşmesine giderken de aynı belgeler gerekir: karşı tarafın zararınızı ve dayanağınızı ciddiye alması, masaya getirdiğiniz belgelerin somutluğuna bağlıdır. Arabuluculuk ücretini ve anlaşma belgesinin etkisini arabuluculuk ücreti hesaplama aracı sayfamızda anlattık.

7589 sayılı Kanunla belirsiz alacak davası (HMK m.107) 31.07.2026’dan itibaren kaldırılmıştır. Talep konusunun miktarı taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava da açılamaz (m.109/2). Bu değişiklik, zararın dava açılırken olabildiğince doğru hesaplanmasını gerektirir; hesabın temeli ise dekontlar, ekstreler ve tasfiye ödeme belgeleridir. Zararınızı hesaplamak için fon zararı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

İspat Yükü ve Somutlaştırma: Hangi Belge Neyi İspatlar?

Kısa cevap: İspat yükü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraftadır (HMK m.190). Ancak sermaye piyasası mevzuatı bazı yükleri kuruluşa bırakır: sözlü emrin varlığını, ekstrenin ve işlem sonuç formunun gönderildiğini kuruluş ispat eder. Sizin göreviniz, her iddianızı tarih, kişi ve belgeyle somutlaştırmaktır (HMK m.194).

HMK m.190/1’e göre ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. m.194 ise tarafların dayandıkları vakıaları ispata elverişli şekilde somutlaştırmalarını, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmelerini ister. Fon davasında bu, “banka bana fonu yanlış sattı” gibi genel bir iddianın yetmediği anlamına gelir. Hangi tarihte, hangi personelle, hangi kanaldan görüşüldüğü, hangi belgenin imzalatıldığı veya hangi ekranda onay verildiği yazılmalı ve her vakıanın karşısına bir belge konulmalıdır.

Sermaye piyasası mevzuatı yatırımcının ispat yükünü önemli ölçüde hafifletir. Sermaye Piyasasında Belge ve Kayıt Düzenine İlişkin Tebliğ (III-45.1) m.8/3’e göre sözlü emirlere dayanılarak yapılan işlemlerde sözlü emrin varlığını ispat yükü yatırım kuruluşuna aittir; buna karşılık emir verdiği hâlde işlem yapılmadığını iddia eden müşteri, emri verdiğini ispatla yükümlüdür (m.8/4). İşlem sonuç formunun ve hesap ekstresinin gönderildiğini veya erişime açıldığını ispat yükü de kuruluştadır (m.16, m.17/4). Sözleşmeye aykırılık iddiasında ise TBK m.112, borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi hâlinde borçlunun kusursuzluğunu ispat etmedikçe zararı gidermekle yükümlü olduğunu düzenler; yani ihlal ve zarar sizin, kusursuzluk kuruluşun ispat konusudur.

Bu kurallar, belge toplamanın yönünü belirler. Kuruluşun ispat yükü taşıdığı konularda sizin elinizde belge olmaması tek başına sorun değildir; önemli olan, kuruluşun bu kayıtları tutmak zorunda olduğunu ve bunları istediğinizi belgelemektir. Buna karşılık satış sırasında size söylenenler, verilen tavsiyeler, gösterilen sunumlar ve gönderilen mesajlar gibi sizin anlatımınıza dayanan vakıalarda, delil çoğu zaman yalnızca sizin elinizdedir. Bu nedenle listede “yazışmalar” ve “görüşme notları” olmazsa olmaz veya güçlendirici belgeler arasında yer alır. Serbest fon satışında ise III-52.1 m.25/4, satış kuruluşuna yatırımcının nitelikli yatırımcı vasfını gösteren bilgi ve belgeleri temin etme yükümlülüğü yükler; bu belgelerin bir örneği sizde yoksa kuruluştan istenmelidir.

Belgeler Kimde, Dava Öncesinde Nasıl İstenir?

Kısa cevap: Kuruluş, çerçeve sözleşmenin onaylı suretini vermek, işlem sonuç formunu ve aylık ekstreyi göndermek ve tüm emir, ses ve log kayıtlarını on yıl saklamak zorundadır. Bu belgeleri yazılı talep, KVKK m.11 başvurusu ve gerekirse delil tespitiyle dava öncesinde; davada ise ibraz talebiyle alırsınız.

III-45.1 m.5/2’ye göre çerçeve sözleşmenin onaylı bir sureti müşteriye verilir; elektronik ortamda kurulan sözleşmelerde suretin e-postayla iletilmesi veya elektronik erişime açılması zorunludur. m.16, gerçekleşen işlemlerin en geç gün sonunda bildirilmesini ve işlem sonuç formunun aynı gün gönderilmesini veya erişime açılmasını; m.17, hesap ekstresinin aylık dönemler itibarıyla, dönemi izleyen beş iş günü içinde gönderilmesini düzenler. m.17/5’e göre ekstredeki bilgilerin belirli süre sonra müşteri tarafından kabul edilmiş sayılacağına ilişkin sorumsuzluk kayıtları hükümsüzdür. Telefonla alınan emirlerin ses kayıtları, internetten alınan emirlerin IP ve log kayıtları tutulur (m.8/2) ve tüm bu kayıtlar TTK m.82 uyarınca on yıl saklanır (m.27/1). Saklanması gereken belge ve kayıtlardan ihtilaflı olanlar, on yıllık süreyle sınırlı olmaksızın ihtilaf sonuçlanıncaya kadar muhafaza edilir (m.27/4).

Uygunluk testi bakımından Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (III-39.1) m.33/11, yatırım kuruluşlarının standart formları, ürünün müşteriye uygun olup olmadığına ilişkin tevsik edici belgeleri ve temin edilen bilgi ve belgeleri belge ve kayıt düzenlemeleri uyarınca belirlenen süre boyunca saklamak zorunda olduğunu düzenler. m.25/1 ise genel müşterilere çerçeve sözleşme imzalanmadan önce genel risk bildirim formunun verilmesini ve okunup anlaşıldığına dair yazılı beyan alınmasını zorunlu tutar. Bu belgelerin bir örneği size verilmemişse, varlığı mevzuattan anlaşıldığı için davada ibraz talebinin şartları kolaylaşır.

Dava öncesinde belgelere ulaşmanın üç hukuki yolu vardır. Birincisi, kuruluşa yazılı talepte bulunmaktır; bu talebe uyuşmazlık bulunduğunu açıkça yazmak, m.27/4’teki “ihtilaf sonuna kadar saklama” kuralını devreye sokar. İkincisi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.11’deki ilgili kişi haklarıdır: kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme ve işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme hakkı ses kayıtlarını, uygunluk testi yanıtlarını ve log kayıtlarını kapsar. Veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırır (m.13/2); ret, yetersiz cevap veya cevapsızlık hâlinde cevabı öğrenmeden itibaren otuz ve her hâlde başvurudan itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyet edilebilir (m.14). Başvuru metni KVKK başvuru dilekçesi örneği yazımızdadır. Üçüncüsü, delil tespitidir: ileride delil elde etme imkânının ortadan kalkması veya zorlaşması ihtimali varsa HMK m.400 vd. uyarınca mahkemeden delil tespiti istenebilir. Tespit talebinin örneği delil tespiti talep dilekçesi örneği yazımızda yer alıyor.

Davada ise karşı taraftaki belgeler için HMK m.219-220, üçüncü kişi ve kurumlardaki belgeler için m.221 uygulanır. m.220/1’e göre ibrazı istenen belgenin ispat için zorunlu olduğuna kanaat getirilmesi ve karşı tarafın belgenin elinde olduğunu ikrar etmesi, sükût etmesi ya da belgenin var olduğunun resmî bir kayıtla veya başka bir belgede ikrarla anlaşılması hâlinde mahkeme ibraz için kesin süre verir. Mevzuatın tutulmasını zorunlu kıldığı kayıtlar bu şartı karşılamaya elverişlidir. İbraz edilmezse mahkeme, belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (m.220/3). Bu yaptırımın işlemesi için talebinizde belgeyi adı, tarihi ve içeriğiyle somut biçimde göstermeniz gerekir; kontrol listesi bu yüzden belgeleri tek tek adlandırır. Aracı kurumdan kayıt istemenin ayrıntıları aracı kurumdan emir, ses ve ekstre kayıtları yazımızda anlatıldı.

Elektronik Deliller: Ekran Görüntüsü, Mesaj ve Ses Kaydı

Kısa cevap: SMS, e-posta, WhatsApp mesajı ve uygulama ekranları belge niteliğindedir (HMK m.199). Ekran görüntüsünün yanında orijinal dosya, ileti ve cihaz korunmalıdır. Telefon görüşmelerinde kurumun tuttuğu ses kaydını isteyin; karşı tarafın rızası olmadan yapılan gizli kayıt suç oluşturabilir ve delil olarak dikkate alınmayabilir.

HMK m.199, uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcılarını belge sayar. Fon satışlarının önemli bir kısmı mobil uygulama, SMS ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden yapıldığı için bu hüküm yatırımcı bakımından belirleyicidir. Satış personelinin gönderdiği bir mesaj veya sunum, tek başına tam ispat sağlamasa da karşı taraftan sâdır olduğu ve iddia edilen işlemi muhtemel gösterdiği ölçüde delil başlangıcı sayılabilir (m.202) ve tanıkla ispata kapı açar. Usulüne göre güvenli elektronik imzayla oluşturulan elektronik veriler ise senet hükmündedir (m.205/2).

Elektronik delilin en büyük riski, bütünlüğünün tartışılmasıdır. Ekran görüntüsü kolay düzenlenebildiği için karşı taraf gerçekliğine itiraz edebilir. Bu nedenle ekran görüntüsünün yanında iletinin kendisi, e-postanın başlık bilgileri ve mümkünse cihazın yedeği saklanmalı; telefon değiştirilmemeli veya sıfırlanmamalıdır. İtiraz ihtimali yüksekse, delilin kaybolma veya değişme ihtimaline dayanarak delil tespiti istenebilir ya da cihaz üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılabilir. Uygulama ekranlarındaki onay adımlarının kanıtı ise asıl olarak kuruluştaki log kayıtlarıdır; ekranın size görünen kısmını saklamak, bu kayıtların talep edilmesini kolaylaştırır.

Ses kaydı konusunda ayrıca dikkatli olmak gerekir. TCK m.133/2, katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan ses alma cihazıyla kayda alan kişiyi cezalandırır; HMK m.189/2 ise hukuka aykırı olarak elde edilmiş delillerin mahkemece bir vakıanın ispatında dikkate alınamayacağını düzenler. Yargı kararlarında başka türlü ispat imkânının bulunmadığı istisnai durumlarda farklı değerlendirmeler bulunsa da, fon uyuşmazlığında böyle bir riske girmeye gerek yoktur: kuruluş, telefonla alınan emirlerin ses kayıtlarını tutmak ve on yıl saklamak zorundadır. Doğru yol, geçmiş görüşmelerin kayıtlarını kuruluştan istemek ve bundan sonraki görüşmeleri yazılı kanallara taşımaktır.

Temsil ve Vekâlet Belgeleri

Kısa cevap: Avukatın dava açabilmesi için vekâletnamenin aslı veya onaylı örneği gerekir (HMK m.77/1). Arabuluculuk, sulh, ibra, feragat, başkasını tevkil ve paranın tahsili gibi işler için vekâletnamede açık yetki bulunmalıdır (m.74). Ücret sözleşmesi ayrı bir belgedir ve yazılı yapılması önerilir (Av.K. m.163-164).

HMK m.77/1’e göre vekâletnamesinin aslını veya onaylı örneğini vermeyen avukat dava açamaz ve yargılamayla ilgili hiçbir işlem yapamaz; ancak gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme, vekâletnamenin sunulması için kesin süre vererek avukatın dava açmasına veya işlem yapmasına izin verebilir. m.74 ise açıkça yetki verilmemişse vekilin sulh olamayacağını, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvuramayacağını, başkasını tevkil edemeyeceğini, feragat ve ibra edemeyeceğini, davayı kabul edemeyeceğini sayar. Fon uyuşmazlıklarında arabuluculuk sık başvurulan bir yol olduğundan, bu yetkinin vekâletnamede bulunması pratik önem taşır. Paranın tahsili için “ahzu kabz” yetkisi ayrıca yazılır; uygulamada özellikle icra dairelerinde aranır.

Avukatlık ücret sözleşmesi vekâletnamenin yerine geçmez. Avukatlık Kanunu m.163’e göre yazılı olmayan anlaşmalar genel hükümlere göre ispat edilir; m.164 ise dava veya hükmolunacak şeyin değerinin ya da paranın belli bir yüzdesinin, yüzde yirmi beşi aşmamak üzere ücret olarak kararlaştırılabileceğini ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında ücret kararlaştırılamayacağını düzenler. Sözleşmede hangi işlerin kapsandığı, masrafların kime ait olduğu ve tasfiye ödemesinin “başarı” sayılıp sayılmayacağı açıkça yazılmalıdır. Vekâletnamenin yetkileri ve yurt dışından vekâlet fon davası için vekâletname yazımızda ayrıntılı olarak ele alındı. Vekâletname vermeden önce avukatın baroya kayıtlı olduğunu doğrulayın; fon mağdurlarını hedef alan sahte avukat ve sahte dava duyurularına karşı doğrulama yolları avukatım gerçek mi yazımızda anlatıldı.

Ücreti karşılayamayan yatırımcılar için adli yardım kurumu vardır. HMK m.334/1 uyarınca kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kişiler, talepleri açıkça dayanaktan yoksun olmamak kaydıyla davada, geçici hukuki korumada ve icra takibinde adli yardımdan yararlanabilir. m.336/2’ye göre talepte bulunan, iddiasının özeti ile birlikte iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır. Yani adli yardım talebinde de belge listesi aynıdır; buna gelir, SGK ve malvarlığı kayıtları eklenir. Ayrıntılar fon mağduru adli yardım alabilir mi yazımızdadır.

Mirasçılar ve Yurt Dışındaki Yatırımcılar

Kısa cevap: Yatırımcı vefat etmişse mirasçılık belgesi (TMK m.598/1) ve mirasçıların birlikte hareket ettiğini gösteren belgeler gerekir; mirasçılar terekedeki haklar üzerinde kural olarak birlikte tasarruf eder (m.640). Yurt dışında yaşayan yatırımcı vekâletnamesini Türk konsolosluğunda veya bulunduğu ülkenin noterinde apostil şerhiyle verebilir.

Türk Medeni Kanunu m.575’e göre miras, ölümle açılır. Fon payları ve bunlardan doğan tasfiye alacağı ile tazminat hakları terekeye girer. m.598/1’e göre yasal mirasçılara, başvuruları üzerine sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir. Kuruluşlar ve mahkemeler, mirasçıların sıfatını bu belgeyle arar. m.640 ise mirasçıların paylaşmaya kadar terekeye elbirliğiyle sahip olduklarını ve terekeye ait haklar üzerinde birlikte tasarruf ettiklerini düzenler; mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir. Bu nedenle mirasçı olarak hareket ediyorsanız, ya bütün mirasçıların vekâletnamesi ya da atanan temsilcinin kararı gerekir.

Mirasçıların belge setinde vergisel bir adım da vardır. Kuruluşlar mirasçılara ödeme veya devir yapmadan önce, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu kapsamındaki beyannamenin verildiğini gösteren belgeleri ve vergi dairesinden alınan ilişik kesme yazısını isteyebilir. Mirasın reddi için üç aylık süre (TMK m.606) ve fona yatırım için kullanılan kredi gibi borçlar da hesaba katılmalıdır; mirası reddetmeyen mirasçı tereke borçlarından da sorumlu olur. Bu konuların ayrıntısı fon yatırımcısı vefat etti yazımızda yer alıyor.

Yurt dışında yaşayan yatırımcı için iki yol vardır. Birincisi, bulunulan ülkedeki Türk konsolosluğunda vekâletname düzenlemektir; konsolosluklar yabancı ülkelerde noterlik işlemlerini yürütür. İkincisi, bulunulan ülkenin noterinde vekâletname düzenleyip 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi uyarınca apostil şerhi almak ve Türkiye’de yeminli tercümesini yaptırmaktır; yabancı resmî belgelerin Türkiye’de kullanılması HMK m.224 ve milletlerarası sözleşmelere tabidir. Vekâletname ulaşmadan bir süre dolacaksa, HMK m.77/1’deki kesin süre imkânı devreye girer. Yurt dışındaki yatırımcının kimlik ve adres belgeleri ile Türkiye’deki tebligat adresi de listede yer almalıdır.

Şirketler İçin Ek Belgeler

Kısa cevap: Şirket adına hareket ediliyorsa temsil yetkisini gösteren imza sirküleri ve ticaret sicil kaydı, gerekiyorsa yönetim organının kararı, ticari defterler ve bağımsız denetim raporu ile şirketin müşteri sınıflandırmasına ilişkin belgeler hazır olmalıdır. Ticari davalarda defterler delildir (HMK m.222) ve on yıl saklanır (TTK m.82).

Anonim şirket, yönetim kurulu tarafından temsil edilir; temsil yetkisinin kapsamı ve sınırlandırılması TTK m.370-371’de, limited şirkette ise m.629’da düzenlenmiştir. Vekâletnameyi şirket adına imzalayan kişinin yetkisi, imza sirküleri ve Ticaret Sicili Gazetesi ilanıyla gösterilir. İç yönergeyle temsil yetkisi paylaştırılmışsa veya esas sözleşme belirli işlemleri kurul kararına bağlıyorsa, dava açma ve avukat yetkilendirme için yönetim kurulu kararı alınmalıdır (TTK m.390). Aşağıdaki üçüncü örnek metin bu karar içindir.

HMK m.222, mahkemenin ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceğini ve defterlerin kanuna uygun tutulmuş olması hâlinde delil olarak kabul edilebileceğini düzenler. TTK m.64 defter tutma yükümlülüğünü, m.82 ise defter ve belgelerin on yıl saklanmasını öngörür. Şirketin fon paylarını nasıl değerlediği, zararı hangi dönemde ve nasıl kaydettiği, bağımsız denetçinin bu konudaki görüşü, zararın ispatında ve hesabında kullanılır. Kaybın bilanço etkisi ve TTK m.376 testi sermaye kaybı ve borca batıklık testi sayfamızda anlatıldı.

Şirketlerde müşteri sınıflandırması ayrı bir önem taşır. III-39.1 m.31 profesyonel müşteriyi, m.32 ise talebe dayalı olarak profesyonel müşteri sayılabilecek genel müşterileri düzenler; bu durumda müşterinin yazılı talebi ve şartların belgelenmesi gerekir. Profesyonel müşteri sayılan şirket bakımından uygunluk testine ilişkin koruma sınırlıdır; bu yüzden sınıflandırmanın dayanağı olan belgeler istenmeli ve şartların gerçekten sağlanıp sağlanmadığı incelenmelidir. Karşı taraf, şirketin fona yatırım kararını ve iç denetim eksikliklerini ortak kusur olarak ileri sürebilir (TBK m.52). Bu savunmaya karşı fona yatırım kararının tarihi, kararı veren kişinin yetkisi, satış sırasında sunulan bilgiler ve şirketin nakit yönetimi politikası belgelenmelidir. Yöneticinin kişisel sorumluluğu gündeme gelebileceği için şirket ile yöneticinin çıkarlarının ayrışıp ayrışmadığı da baştan değerlendirilmelidir. Profesyonel müşteri sınıflandırmasına itiraz için şirket adına bankaya ve aracı kuruma ihtarname örneği kullanılabilir.

Yola Göre Belge Setleri ve İlk Süreler

Kısa cevap: Her yolun kendine özgü olmazsa olmaz belgeleri ve ilk kritik süresi vardır. SPK kararına karşı iptal davası için 60 gün, TSPB Hakem Heyeti için kuruluşun cevabından itibaren 60 gün, ihtiyati hacizden sonra takip için 7 gün, kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz için 15 gün öngörülmüştür.

Belgeleri toplarken hangi yolu izleyeceğinizi bilmek, önceliği belirler. Aşağıdaki tablo, her yol için olmazsa olmaz belgeleri ve o yolda ilk dikkat edilmesi gereken süreyi gösterir. Süreler, belgelerin hazırlanmasını beklemez; bir belge eksik diye süre kaçırılmamalı, eksik belge sonradan tamamlanacak şekilde işlem süresinde yapılmalıdır.

TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti, SPKn m.74 ve Birlik Statüsüne dayanan ücretsiz bir yoldur. Başvurudan önce kuruluşa şikâyette bulunulması gerekir; kuruluş otuz gün içinde cevap verir ve cevaptan veya bu sürenin bitiminden itibaren altmış gün içinde Heyete başvurulur. Başvuruya başvuru formu, kuruluşa yapılan şikâyetin alındı belgesi, kuruluşun cevabı ve uyuşmazlıkla ilgili belgeler eklenir; uyuşmazlık konusu işlem tarihinden itibaren beş yılı geçen başvurular kabul edilmez. Yolun sınırları TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti yazımızda anlatıldı. Haksız fiile dayanan tazminat taleplerinde TBK m.72’deki iki yıllık ve on yıllık süreler, kamuyu aydınlatma belgelerine dayanan taleplerde ise ayrıca SPKn m.32’deki süreler gündeme gelir; kendi sürelerinizi fon uyuşmazlığı süre hesaplama aracı ile görebilirsiniz.

Belgeleri Nasıl Düzenleyip Teslim Etmelisiniz?

Kısa cevap: Belgeleri numaralı bir dizinle, tarih sırasıyla ve her belgenin neyi ispatladığını yazarak düzenleyin. Asılları kendinizde tutun, avukata onaylı örnek veya taranmış kopya verin ve teslim ettiğiniz belgeleri bir tutanakla kayıt altına alın.

Dava dilekçesinin delil bölümü, HMK m.119/1-f ve m.194/2 uyarınca her delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini belirtmelidir. Bu nedenle belgeleri yalnızca bir klasöre koymak yetmez; her belgeye bir ek numarası verilmeli, tarihi, kaynağı ve ispat edeceği vakıa yazılmalıdır. Aşağıdaki birinci örnek metin bu dizinin şablonudur. Belgeler tarih sırasıyla düzenlendiğinde, satış sürecinin, uyarıların ve zararın kronolojisi kendiliğinden ortaya çıkar; bu kronoloji dava dilekçesinin vakıalar bölümünün iskeletidir.

Asıl belgeleri elinizde tutun. HMK m.121 dilekçeye belgelerin asıllarının veya suretlerinin eklenebileceğini öngörür; asıl belge, gerçekliği tartışıldığında mahkemeye ibraz edilmek üzere saklanır. Elektronik belgelerde ise dosyanın kendisi saklanmalı, UYAP üzerinden sunulacak kopyalar okunaklı ve tam olmalıdır. Belgelerde başka kişilere ait kişisel veriler bulunuyorsa (örneğin ortak hesap sahibinin bilgileri veya başka müşterilere ait yazışmalar), bu verilerin dava için gerekli olup olmadığı değerlendirilmeli ve gerekmeyen kısımlar karartılmalıdır. Ortak hesaplarda her hesap sahibinin ayrıca değerlendirileceğini ve gerekirse hepsinin vekâlet vermesi gerektiğini unutmayın.

Belge istediğiniz kuruluşlara yaptığınız başvuruların da belgesi olmalıdır. Talebin tarihi, gönderim yolu (noter, KEP, e-posta, şube) ve cevap tarihi kayıt altına alınmalıdır; çünkü davada ibraz talebinin şartlarından biri belgenin varlığının başka bir belgeyle anlaşılmasıdır ve kuruluşun cevapsız bıraktığı bir talep, sonraki aşamada lehinize bir karine oluşturabilir. Ceza dosyası varsa, dosyaya sunduğunuz belgelerin listesini ayrıca tutun; aynı belgelerin hukuk davasında da kullanılması gerekir. Savcılığa ek belge sunmak için savcılığa ek beyan ve delil sunma dilekçesi örneğimizi kullanabilirsiniz.

Aracın Yapmadıkları

Kısa cevap: Liste belgelerin hukuki değerlendirmesini yapmaz, dava açılıp açılmayacağına veya hangi yolun seçileceğine karar vermez ve süre hesaplamaz. Belgenin varlığı, içeriğinin iddianızı desteklediği anlamına gelmez.

Kontrol listesi bir hazırlık aracıdır. Bir belgenin “hazır” işaretlenmesi, o belgenin iddiayı ispatladığı anlamına gelmez; örneğin uygunluk testinin elinizde olması, testin usulüne uygun yapılıp yapılmadığını göstermez, bunun ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Liste, somut dosyanızda gerekli olabilecek her belgeyi de kapsamaz; şirket birleşmeleri, vesayet altındaki kişiler, velayet altındaki çocuklar adına yapılan yatırımlar veya yabancı unsurlu uyuşmazlıklar gibi durumlar ek belgeler gerektirir.

Liste süre hesaplamaz ve süre işlemesini durdurmaz. Zamanaşımı ve hak düşürücü süreler belgelerin toplanmasını beklemeden işler; bu yüzden belgeleri toplarken en yakın süreyi ayrıca hesaplayın. Liste, belgeleri sizin yerinize kuruluşlardan istemez; talep metinleri için fon mağduru dilekçe oluşturucu ve dilekçe ve ihtarname örnekleri dizini kullanılabilir. İşaretleriniz yalnızca kullandığınız tarayıcıda tutulur; başka bir cihazda veya tarayıcının verilerini sildiğinizde görünmez.

Örnek 1: Belge Dizini (Avukata Teslim ve Delil Listesi)

Aşağıdaki şablon, belgeleri avukata teslim ederken ve dava dilekçesinin delil bölümünü hazırlarken kullanılır. Her satır bir ek numarasına karşılık gelir; “ispat edeceği vakıa” sütunu HMK m.194/2’nin istediği bağlantıyı kurar. Tablo hâlinde bir kelime işlemcide çoğaltılabilir.

Örnek 2: Dava Dilekçesinin “Deliller” Bölümü

HMK m.121, elde bulunmayan belgeler için de bunların bulunabilmesini sağlayacak açıklamayı zorunlu tutar. Aşağıdaki metin, delil bölümünde elde bulunan belgeleri ve karşı taraf ile üçüncü kişilerden getirtilecek belgeleri ayrı ayrı gösterir. Getirtilecek belgelerin kurum adı, belge türü ve tarih aralığıyla somut biçimde yazılması, ibraz kararının şartları bakımından önemlidir.

Örnek 3: Şirket Adına Dava Açma ve Avukat Yetkilendirme Kararı

Aşağıdaki karar, fon paylarının şirkete ait olduğu durumlarda yönetim kurulunun uyuşmazlığın takibine ve avukatın yetkilendirilmesine karar vermesi için hazırlanmıştır. Limited şirkette müdürler kurulu kararı olarak uyarlanabilir. Kararda vekâletnamenin hangi yetkileri içereceğinin yazılması, şirket içi yetki tartışmalarını önler.

Adım Adım: Avukata Gitmeden Önce Belge Hazırlığı

1. Listeyi oluşturun. Kimin adına hareket ettiğinizi, özel durumunuzu ve düşündüğünüz yolları seçin.
2. Elinizdekileri işaretleyin. Dekont, ekstre, sözleşme, yazışma ve tasfiye ödeme belgelerini bir klasörde toplayın.
3. Eksikleri kuruluştan yazılı isteyin. Uyuşmazlık bulunduğunu yazın; kayıtlar ihtilaf sonuna kadar saklanır (III-45.1 m.27/4).
4. Kişisel verileriniz için KVKK başvurusu yapın. Ses, log ve test kayıtları; cevap en geç 30 gün.
5. Elektronik delilleri koruyun. Ekran görüntüsünün yanında orijinal dosya ve cihaz; gizli ses kaydından kaçının.
6. Zararınızı hesaplayın. Dava değeri baştan doğru gösterilmeli; belirsiz alacak davası kaldırıldı.
7. Vekâletname ve ücret sözleşmesini hazırlayın. Arabuluculuk, sulh, ibra ve tahsil yetkileri açıkça yazılmalı.
8. Belge dizini çıkarın. Her belge için ek numarası, tarih, kaynak ve ispat edeceği vakıa.
9. En yakın süreyi hesaplayın. Belge eksikliği süre kaçırmanın gerekçesi olmaz.

Sık Yapılan Hatalar

1. Belgeleri davadan sonra toplamaya çalışmak. Kanundaki süreden sonra delil kural olarak gösterilemez (HMK m.145).
2. “Getirtilsin” demekle yetinmek. Başka yerden getirtilecek belgenin kurum, tür ve tarih aralığı yazılmalı (HMK m.121).
3. Yalnız ekran görüntüsü saklamak. Orijinal ileti ve cihaz korunmazsa gerçeklik tartışılır.
4. Görüşmeleri gizlice kaydetmek. Suç ve hukuka aykırı delil riski (TCK m.133/2; HMK m.189/2).
5. Kuruluşa ihtilafı bildirmemek. Bildirim, kayıtların ihtilaf sonuna kadar saklanmasını sağlar.
6. Genel yetkili vekâletname vermek. Arabuluculuk, sulh ve ibra için açık yetki gerekir (HMK m.74).
7. Asıl belgeleri teslim edip kaydını tutmamak. Teslim tutanağı ve dizin olmadan belge kaybolabilir.
8. Mirasçıların tek başına hareket etmesi. Kural olarak birlikte veya temsilci aracılığıyla hareket edilir (TMK m.640).
9. Şirkette yetki belgelerini atlamak. İmza sirküleri ve gerekiyorsa kurul kararı olmadan vekâletname tartışmalı hâle gelir.
10. Arabuluculuk son tutanağını eklememek. Bir haftalık kesin süre; sunulmazsa usulden ret (6325 m.18/A-2).

Önemli Kavramlar

Somutlaştırma yükü

Tarafların dayandıkları vakıaları ispata elverişli şekilde somutlaştırması ve hangi delilin hangi vakıa için gösterildiğini belirtmesi (HMK m.194).

Belge

Vakıaları ispata elverişli yazılı metin, ses ve görüntü kaydı ile elektronik ortamdaki veriler (HMK m.199).

Delil başlangıcı

İşlemi tam ispata yetmemekle birlikte muhtemel gösteren ve karşı taraftan sâdır olan belge (HMK m.202).

Belge ibrazı

Karşı tarafın veya üçüncü kişinin elindeki belgenin mahkemeye sunulmasının istenmesi (HMK m.219-221).

Delil tespiti

Kaybolma veya zorlaşma ihtimali bulunan delilin dava öncesinde veya sırasında mahkemece tespit edilmesi (HMK m.400 vd.).

Çerçeve sözleşme

Yatırım kuruluşu ile müşteri arasındaki temel sözleşme; onaylı sureti müşteriye verilir (III-45.1 m.5/2).

Uygunluk testi

Ürünün müşterinin bilgi ve tecrübesine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi (III-39.1 m.33).

Mirasçılık belgesi

Sulh mahkemesi veya noterce verilen, mirasçılık sıfatını gösteren belge (TMK m.598/1).

Son tutanak

Arabuluculuk sonunda anlaşmaya varılamadığını gösteren ve dava dilekçesine eklenen tutanak (6325 m.18/A-2).

Sıkça Sorulan Sorular

Fon davası için hangi belgeler gerekir?

Temel set; alım dekontları ve ekstreler, çerçeve sözleşme, risk bildirim formu, uygunluk testi, satış sırasındaki yazışmalar, satış talimatı kaydı, SPK kararı, tasfiye ödeme dekontları, zarar hesabı ve özel yetkili vekâletnamedir. Şirketler, mirasçılar ve yurt dışındaki yatırımcılar için ek belgeler gerekir.

Belgeleri avukata gitmeden önce mi toplamalıyım?

Evet. Dava dilekçesinde deliller gösterilir ve elde bulunan belgeler eklenir (HMK m.119/1-f, m.121). Ön incelemede eksikler için iki haftalık kesin süre verilir; önceden toplanan belgeler hem zaman kazandırır hem de süre kaybını önler.

Elimde hiç belge yoksa dava açabilir miyim?

Açabilirsiniz; ancak başka yerden getirtilecek belgeleri kurum, tür ve tarih aralığıyla göstermeniz gerekir. Kuruluşun tutmak zorunda olduğu kayıtlar için davada ibraz talebi, dava öncesinde ise yazılı talep, KVKK başvurusu ve delil tespiti kullanılabilir.

Banka sözleşmemin kopyasını vermek zorunda mı?

Evet. III-45.1 m.5/2’ye göre çerçeve sözleşmenin onaylı bir sureti müşteriye verilir; elektronik ortamda kurulan sözleşmelerde suret e-postayla iletilir veya elektronik erişime açılır.

Ses kayıtlarını nasıl alırım?

Kuruluşa yazılı talep ve KVKK m.11 kapsamında başvuru yapabilirsiniz. Kuruluş telefonla alınan emirlerin ses kayıtlarını tutmak ve on yıl saklamak zorundadır (III-45.1 m.8/2, m.27/1). Uyuşmazlığı bildirmeniz, kayıtların ihtilaf sonuna kadar saklanmasını sağlar.

WhatsApp mesajı delil olur mu?

Olur; elektronik veriler HMK m.199 uyarınca belgedir. Sohbetin dışa aktarımını ve ekran görüntülerini saklayın, cihazı silmeyin ve karşı numaranın kurum personeline ait olduğunu gösterebilecek bilgileri toplayın.

Banka görevlisiyle konuşmamı gizlice kaydedebilir miyim?

Önerilmez. Katıldığınız aleni olmayan bir söyleşiyi diğer tarafın rızası olmadan kaydetmek TCK m.133/2 kapsamında suç oluşturabilir ve hukuka aykırı delil mahkemece dikkate alınmayabilir (HMK m.189/2). Kurumun tuttuğu kayıtları isteyin.

Vekâletnamede hangi yetkiler olmalı?

Genel dava ve takip yetkisinin yanında arabuluculuğa başvurma, sulh, ibra, feragat, kabul, başkasını tevkil ve paranın tahsili (ahzu kabz) yetkileri açıkça yazılmalıdır (HMK m.74). Vekâletnamesi olmayan avukat dava açamaz (m.77/1).

Şirket adına dava için hangi belgeler gerekir?

İmza sirküleri ve ticaret sicil kaydı, gerekiyorsa yönetim kurulu kararı, ticari defterler ve bağımsız denetim raporu, müşteri sınıflandırma belgeleri ve fona yatırım kararının belgeleri. Ticari defterler davada delildir (HMK m.222).

Mirasçı olarak hangi belgeleri hazırlamalıyım?

Ölüm belgesi, mirasçılık belgesi (TMK m.598/1), tüm mirasçıların vekâletnamesi veya miras ortaklığına atanan temsilcinin kararı (m.640) ve kuruluşların isteyebileceği veraset ve intikal vergisi ilişik kesme yazısı.

Yurt dışından vekâletname nasıl verilir?

Türk konsolosluğunda veya bulunduğunuz ülkenin noterinde apostil şerhiyle. Yabancı noter belgesinin yeminli tercümesi yaptırılmalıdır. Süre dolmak üzereyse avukat mahkemeden kesin süre isteyebilir (HMK m.77/1).

Arabuluculukta hangi belgeler gerekir?

Arabuluculuk görüşmesinde zararınızı ve dayanağınızı gösteren belgeler aynı listedendir. Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın aslı veya arabulucu onaylı örneği dava dilekçesine eklenmelidir (6325 m.18/A-2).

İşaretlerim nerede saklanıyor?

Yalnızca kullandığınız tarayıcıda. Sunucuya gönderilmez; başka bir cihazda görünmez ve tarayıcı verilerini sildiğinizde kaybolur. Eksik listesini kopyalayıp saklayabilir veya yazdırabilirsiniz.

Liste tamamlanınca dava kazanılır mı?

Hayır. Liste hazırlık aracıdır; belgenin varlığı içeriğinin iddianızı desteklediği anlamına gelmez. Belgelerin hukuki değerlendirmesi ve yol seçimi somut dosyaya göre yapılmalıdır.

İlgili Rehberler

• Fon davasında ispat ve deliller
• Fon mağduru avukatı ne yapar
• Fon davası için vekâletname
• Avukatım gerçek mi? Sahte avukat ve sahte dava doğrulama
• Aracı kurumdan emir, ses ve ekstre kayıtları
• KVKK başvuru dilekçesi örneği
• Delil tespiti talep dilekçesi örneği
• Fon yatırımcısı vefat etti: mirasçıların hakları
• Fon mağduru adli yardım alabilir mi
• Fon zararı hesaplama aracı
• Fon uyuşmazlığı süre hesaplama aracı
• TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti
• Fon mağduru dilekçe ve ihtarname örnekleri
• Fon tasfiyesi hukuk rehberi