Fon zararı dosyasında ispat bakımından en değerli kayıtların önemli bir kısmı yatırımcının kişisel verisi niteliğindedir: talimat kayıtları ve zaman damgaları, telefonla verilen emirlerin ses kayıtları, risk profili değerlendirmeleri ve yatırımcıya yapılan bildirimler. KVKK m.11, yatırımcıya bu kayıtları mahkeme kararı gerekmeksizin doğrudan veri sorumlusundan isteme hakkı tanır; m.13 uyarınca veri sorumlusu en geç otuz gün içinde ücretsiz cevap vermek zorundadır. Cevap alınamazsa m.14 uyarınca başvurudan itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyet yolu açıktır. Bu yol delil tespiti ve belge ibrazının yerini almaz, onları tamamlar.
Kayıtlarınız kuruluşun elinde
Mahkeme kararı gerekmeden isteyebilirsiniz. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppKısaca: Otuz gün ücretsiz cevap, sonra Kurul
Herkes kendisiyle ilgili işlenen veriyi öğrenebilir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.11/1, herkesin veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme ve işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme hakkına sahip olduğunu düzenler.
Veri sorumlusu otuz gün içinde ücretsiz cevap verir. m.13/2, veri sorumlusunun başvurudaki talepleri talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandıracağını belirtir.
Cevap yoksa Kurula şikâyet. m.14/1, başvurunun reddedilmesi, cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâllerinde ilgili kişinin cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabileceğini düzenler.
Dava Açmadan Önce Kendi Kayıtlarını Görmek
Fon zararı uyuşmazlıklarında yatırımcının elindeki belgeler çoğu kez hesap ekstresiyle sınırlıdır. Talimatın ne zaman alındığı, hangi fiyattan işleme konduğu, risk profilinin nasıl belirlendiği, telefonla verilen emrin kaydı ve kuruluşun yatırımcıya hangi bildirimi hangi tarihte yaptığı bilgileri kuruluşun sistemlerindedir.
Bu kayıtlara dava içinde belge ibrazı yoluyla, dava öncesinde ise delil tespiti yoluyla ulaşılabilir. Her iki yol da mahkeme kararına bağlıdır ve masraf gerektirir.
Kişisel verilerin korunması hukuku ise bunların yanında daha kısa ve ücretsiz bir yol açar: yatırımcı, kendisiyle ilgili işlenen verileri doğrudan veri sorumlusundan isteyebilir.
Bu yol her kaydı kapsamaz; yalnız yatırımcının kişisel verisi niteliğindeki kayıtlara ulaşmayı sağlar. Ancak fon dosyalarında ispat bakımından değerli kayıtların önemli bir kısmı tam da bu niteliktedir.
Bu yazı, fon yatırımcısının kişisel veri başvurusu yoluyla kendi kayıtlarına erişimini, başvurunun usulünü, cevap alınamazsa izlenecek yolu ve bu yolun sınırlarını ele alır.
Dava içinde belge ibrazı fon davasında ispat ve deliller yazımızda ele alındı.
Hangi Kayıt Kişisel Veridir?
Başvurunun kapsamı kişisel veri kavramıyla sınırlıdır.
6698 sayılı Kanun m.3/1-(d), kişisel veriyi kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlar.
m.3/1-(ç), ilgili kişiyi kişisel verisi işlenen gerçek kişi olarak tanımlar.
m.3/1-(e), kişisel verilerin işlenmesini; verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi, yeniden düzenlenmesi, açıklanması, aktarılması, devralınması, elde edilebilir hâle getirilmesi, sınıflandırılması ya da kullanılmasının engellenmesi gibi veriler üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlem olarak tanımlar.
Bu tanımlar iki sonuç doğurur.
Birincisi, bir kaydın kişisel veri sayılması için belirli bir yatırımcıyla ilişkilendirilebilmesi yeterlidir. Yatırımcının adına kayıtlı bir işlem, onun verdiği bir talimat veya onun hakkında tutulan bir not bu niteliktedir.
İkincisi, kayıtlar muhafaza edildiği sürece işlenmeye devam ediyor sayılır; yalnız toplama anı değil, saklama da işlemedir.
Buna karşılık belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyen fon düzeyindeki veriler kişisel veri değildir. Fonun portföy bileşimi, genel değerleme çalışmaları veya yönetim kurulu kararları bu yolla istenemez.
Fon ilişkisinde kişisel veri olan ve olmayan kayıtlar
| Kayıt | Niteliği | Gerekçe |
|---|---|---|
| Alım ve satım talimatı kayıtları ile zaman damgaları | Kişisel veri | Belirli yatırımcıyla ilişkili |
| Talimatın işleme konduğu fiyat ve tarih | Kişisel veri | Yatırımcının işlemine ait |
| Telefonla verilen emirlerin ses kaydı | Kişisel veri | Yatırımcının sesi ve beyanı |
| Risk profili ve uygunluk değerlendirmesi | Kişisel veri | Yatırımcı hakkında yapılan değerlendirme |
| Yatırımcıya gönderilen bildirimler ve tebligat kayıtları | Kişisel veri | Yatırımcıyla yapılan iletişim |
| Müşteri temsilcisinin notları ve şikâyet kayıtları | Kişisel veri | Yatırımcı hakkında tutulan bilgi |
| Fonun portföy bileşimi | Kişisel veri değil | Belirli kişiyle ilişkilendirilemez |
| Fon düzeyindeki değerleme ve yatırım kararları | Kişisel veri değil | Fona ilişkin genel bilgi |
Kişisel veri niteliği taşımayan kayıtlar için yol başkadır: dava içinde belge ibrazı veya dava öncesinde delil tespiti.
Delil tespiti delil tespiti, bilirkişi ve uzman görüşü yazımızda ele alındı.
Başvuru Kime Yapılır: Veri Sorumlusu
6698 sayılı Kanun m.3/1-(ı), veri sorumlusunu; kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlar.
Fon ilişkisinde tek bir veri sorumlusu yoktur. Yatırımcının verileri ilişkinin farklı halkalarında farklı kuruluşlarca işlenir.
Fon ilişkisinde olası veri sorumluları
| Kuruluş | Tipik olarak tuttuğu kayıtlar |
|---|---|
| Katılma payı satışına aracılık eden banka veya aracı kurum | Talimatlar, ses kayıtları, risk profili, müşteri notları, bildirimler |
| Kurucu portföy yönetim şirketi | Kendisine iletilen yatırımcı bilgileri, doğrudan yapılan iletişim ve şikâyetler |
| Portföy saklayıcısı | Saklama hizmetiyle bağlantılı yatırımcı kayıtları |
| Merkezi kayıt kuruluşu | Yatırımcı adına tutulan hesap bazlı kayıtlar |
Hangi kuruluşun hangi veriyi işlediği aydınlatma metinlerinden anlaşılır.
6698 sayılı Kanun m.10/1, kişisel verilerin elde edilmesi sırasında veri sorumlusunun ilgili kişilere; veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimliği, verilerin hangi amaçla işleneceği, kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, veri toplamanın yöntemi ve hukuki sebebi ile m.11’de sayılan diğer haklar konusunda bilgi vermekle yükümlü olduğunu düzenler.
Hesap açılışında imzalanan belgeler arasında bulunan aydınlatma metni bu nedenle başvurunun muhatabını ve iletişim kanalını gösterir.
Uygulamada en verimli başvuru genellikle yatırımcının müşterisi olduğu dağıtıcı kuruluşa yapılır; ispat bakımından en değerli kayıtlar, yani talimatlar, ses kayıtları ve risk profili, bu kuruluştadır.
Veri güvenliği bakımından m.12/2, veri sorumlusunun kişisel verilerin kendi adına başka bir gerçek veya tüzel kişi tarafından işlenmesi hâlinde veri güvenliğine ilişkin tedbirlerin alınması hususunda bu kişilerle birlikte müştereken sorumlu olduğunu belirtir.
Fon ilişkisindeki kuruluşların birbirine karşı sorumlulukları katılma payı satışına aracılık eden kuruluşun sorumluluğu yazımızda ele alındı.
İlgili Kişinin Hakları: m.11
6698 sayılı Kanun m.11/1, herkesin veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili sekiz hakkı kullanabileceğini düzenler.
İlgili kişinin hakları (KVKK m.11/1) ve fon dosyasındaki kullanımı
| Bent | Hak | Fon dosyasındaki kullanımı |
|---|---|---|
| (a) | Kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme | Ses kaydı veya risk profili tutulup tutulmadığını tespit |
| (b) | İşlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme | Talimat, işlem ve iletişim kayıtlarının içeriğini isteme |
| (c) | İşlenme amacını ve amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme | Risk profilinin hangi amaçla ve nasıl kullanıldığını sorma |
| (ç) | Yurt içinde veya yurt dışında verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme | Verinin fon ilişkisindeki hangi kuruluşlara aktarıldığını öğrenme |
| (d) | Eksik veya yanlış işlenmişse düzeltilmesini isteme | Hatalı risk profili kaydının düzeltilmesi |
| (e) | m.7 çerçevesinde silinmesini veya yok edilmesini isteme | Dava öncesinde kullanılmamalıdır |
| (f) | Düzeltme ve silme işlemlerinin aktarılan üçüncü kişilere bildirilmesini isteme | Düzeltmenin tüm zincire yansıtılması |
| (g) | Münhasıran otomatik sistemlerle analiz sonucu aleyhe bir sonuca itiraz etme | Otomatik profil sonucuna itiraz |
| (ğ) | Kanuna aykırı işleme sebebiyle zarara uğramışsa zararın giderilmesini talep etme | Veri ihlalinden doğan zarar |
Fon dosyalarında belirleyici olan (a), (b) ve (ç) bentleridir. Bu bentler birlikte kullanıldığında yatırımcı hangi kaydın tutulduğunu, içeriğini ve kime aktarıldığını öğrenir.
(b) bendi bakımından bir husus gözetilmelidir. Kanun “bilgi talep etme” hakkı tanır; bilginin hangi biçimde verileceğini ayrıca düzenlemez. Bu nedenle başvuruda bilginin örneğiyle birlikte, yazılı veya elektronik ortamda verilmesi açıkça istenmelidir. Cevabın bu istemi karşılamaması, m.14 uyarınca yetersiz cevap sayılarak şikâyet sebebi yapılabilir.
(c) bendi risk profili bakımından ayrı değer taşır: kuruluşun yatırımcıyı hangi risk grubunda değerlendirdiği ve bu değerlendirmenin ürün önerisinde nasıl kullanıldığı, uygunluk yükümlülüğüne ilişkin iddiaların temelini oluşturur.
(ğ) bendi, kanuna aykırı veri işlemeden doğan zararlar için ayrı bir talep hakkı tanır.
Başvuru Usulü: m.13 ve Başvuru Tebliği
6698 sayılı Kanun m.13/1, ilgili kişinin bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili taleplerini yazılı olarak veya Kurulun belirleyeceği diğer yöntemlerle veri sorumlusuna ileteceğini düzenler.
Kurul bu yöntemleri 10 Mart 2018 tarihli ve 30356 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ ile belirlemiştir.
Tebliğ, ilgili kişinin taleplerini yazılı olarak veya kayıtlı elektronik posta adresi, güvenli elektronik imza, mobil imza ya da daha önce veri sorumlusuna bildirilen ve onun sisteminde kayıtlı bulunan elektronik posta adresini kullanarak ya da başvuru amacına yönelik geliştirilmiş bir yazılım veya uygulama vasıtasıyla iletebileceğini düzenler.
Tebliğ başvuruda bulunması zorunlu unsurları da sayar.
Başvurunun zorunlu unsurları (Başvuru Tebliği)
| Unsur |
|---|
| Ad, soyad ve başvuru yazılı ise imza |
| Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için kimlik numarası; yabancılar için uyruk, pasaport numarası veya varsa kimlik numarası |
| Tebligata esas yerleşim yeri veya iş yeri adresi |
| Varsa bildirime esas elektronik posta adresi, telefon ve faks numarası |
| Talep konusu |
Başvuru tarihi bakımından Tebliğ, yazılı başvurularda evrakın veri sorumlusuna veya temsilcisine tebliğ edildiği tarihin başvuru tarihi olduğunu düzenler.
Bu kural sürelerin hesabı bakımından belirleyicidir. Otuz günlük cevap süresi ve Kurula şikâyet için öngörülen altmış günlük üst süre bu tarihten başlar. Bu nedenle başvurunun noter aracılığıyla veya tebliğ tarihini gösteren bir yöntemle yapılması önerilir.
Cevap süresi bakımından m.13/2, veri sorumlusunun başvurudaki talepleri talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandıracağını düzenler.
Aynı fıkra, işlemin ayrıca bir maliyet gerektirmesi hâlinde Kurulca belirlenen tarifedeki ücretin alınabileceğini belirtir. Tebliğ bu tarifeyi belirlemiş ve yazılı cevapta on sayfaya kadar ücret alınmayacağını düzenlemiştir.
Cevabın niteliği bakımından m.13/3, veri sorumlusunun talebi kabul edeceğini veya gerekçesini açıklayarak reddedeceğini ve cevabını ilgili kişiye yazılı olarak veya elektronik ortamda bildireceğini düzenler.
Aynı fıkra, talebin kabul edilmesi hâlinde gereğinin veri sorumlusunca yerine getirileceğini ve başvurunun veri sorumlusunun hatasından kaynaklanması hâlinde alınan ücretin iade edileceğini belirtir.
Gerekçesiz ret, m.13/3’e aykırıdır ve şikâyet sebebidir.
Cevap Alınamazsa: Kurula Şikâyet
6698 sayılı Kanun m.14/1, başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâllerinde ilgili kişinin veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabileceğini düzenler.
Bu fıkrada iki süre birlikte işler: cevabın öğrenilmesinden itibaren otuz gün ve her hâlde başvurudan itibaren altmış gün.
Cevap hiç verilmezse otuz günlük cevap süresinin dolmasıyla şikâyet hakkı doğar; ancak başvurudan itibaren altmış günlük üst süre aşılmamalıdır.
Ön şart bakımından m.14/2, m.13 uyarınca başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna başvurulamayacağını belirtir.
Dolayısıyla doğrudan Kurula yapılan şikâyet incelenmez; önce veri sorumlusuna başvurulmalıdır.
İnceleme bakımından m.15/1, Kurulun şikâyet üzerine veya ihlal iddiasını öğrenmesi durumunda resen, görev alanına giren konularda gerekli incelemeyi yapacağını düzenler.
m.15/3, Devlet sırrı niteliğindeki bilgi ve belgeler hariç veri sorumlusunun Kurulun inceleme konusuyla ilgili istediği bilgi ve belgeleri on beş gün içinde göndermek ve gerektiğinde yerinde inceleme yapılmasına imkân sağlamak zorunda olduğunu belirtir.
m.15/4, şikâyet üzerine Kurulun talebi inceleyerek ilgililere bir cevap vereceğini ve şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde cevap verilmezse talebin reddedilmiş sayılacağını düzenler.
m.15/5, ihlalin varlığının anlaşılması hâlinde Kurulun tespit ettiği hukuka aykırılıkların veri sorumlusu tarafından giderilmesine karar vereceğini ve bu kararın tebliğden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirileceğini belirtir.
m.15/7, telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve açıkça hukuka aykırılık olması hâlinde Kurulun veri işlenmesinin veya verinin yurt dışına aktarılmasının durdurulmasına karar verebileceğini düzenler.
Yaptırım bakımından m.18/1-(c), m.15 uyarınca Kurul tarafından verilen kararları yerine getirmeyenler hakkında idari para cezası öngörür.
7499 sayılı Kanunla eklenen m.18/3, Kurulca verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabileceğini düzenler.
Kurulun şikâyeti reddetmesi veya süresinde cevap vermemesi hâlinde ise idari işleme karşı genel hükümler çerçevesinde idari yargı yolu açıktır. İdari yargıdaki süreler SPK’ya karşı tam yargı davası yazımızda ele alındı.
Başvurudan Kurul kararına süre zinciri
| Aşama | Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Veri sorumlusunun cevabı | En geç otuz gün, ücretsiz | Başvuru tarihi | m.13/2 |
| Kurula şikâyet | Otuz gün; her hâlde altmış gün | Cevabın öğrenilmesi; başvuru tarihi | m.14/1 |
| Veri sorumlusunun Kurula belge göndermesi | On beş gün | Kurulun istemi | m.15/3 |
| Kurulun cevabı | Altmış gün; cevapsızlık ret sayılır | Şikâyet tarihi | m.15/4 |
| Kurul kararının yerine getirilmesi | En geç otuz gün | Tebliğ | m.15/5 |
Silme Talebi ve Saklama Yükümlülükleri
Bu bölüm bir uyarıyla başlamalıdır: dava öncesinde silme talebinde bulunmak yatırımcının aleyhine sonuç doğurabilir.
6698 sayılı Kanun m.7/1, bu Kanun ve ilgili diğer kanun hükümlerine uygun olarak işlenmiş olmasına rağmen işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması hâlinde kişisel verilerin resen veya ilgili kişinin talebi üzerine veri sorumlusu tarafından silineceğini, yok edileceğini veya anonim hâle getirileceğini düzenler.
Fon ilişkisi sona erdiğinde yatırımcının silme talebi, ileride ispat için ihtiyaç duyulacak kayıtların ortadan kalkmasına yol açabilir. Uyuşmazlık ihtimali varken m.11/1-(e) hakkı kullanılmamalıdır.
Öte yandan m.7/2, kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hâle getirilmesine ilişkin diğer kanunlarda yer alan hükümlerin saklı olduğunu belirtir.
Genel ilkeler bakımından m.4/2-(d), kişisel verilerin ilgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilmesini zorunlu kılar.
Diğer kanunlardaki saklama yükümlülükleri bu bakımdan önemlidir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.82/1, her tacirin ticari defterlerini ve bunlarla bağlantılı belgeleri, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini ve kayıtların dayandığı belgeleri sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlü olduğunu düzenler.
m.82/2, ticari mektupları bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalar olarak tanımlar. m.82/5 ise bu belgelerin on yıl saklanacağını belirtir.
Sermaye piyasası mevzuatı bakımından 6362 sayılı Kanun m.21/3, ilişkili taraf işlemlerine ilişkin tevsik edici bilgi ve belgelerin en az sekiz yıl saklanmasını öngörür.
Bu hükümler, veri sorumlusunun “veri silindi” cevabını değerlendirmede ölçüt sağlar: kanunen saklanması gereken bir kaydın süre dolmadan silinmiş olması, ayrı bir hukuka aykırılık iddiasına dayanak oluşturur.
Kayıtların yok edilmesinin ceza hukuku boyutu örtülü kazanç aktarımı ve ilişkili taraf işlemleri yazımızda ele alındı.
Başvurunun Sınırları: İstisnalar
6698 sayılı Kanun m.28/2, Kanunun amacına ve temel ilkelerine uygun ve orantılı olmak kaydıyla m.10, zararın giderilmesini talep etme hakkı hariç m.11 ve m.16 hükümlerinin maddede sayılan hâllerde uygulanmayacağını düzenler.
İlgili kişi haklarının uygulanmadığı hâller (KVKK m.28/2)
| Bent | Hâl | Fon dosyasındaki anlamı |
|---|---|---|
| (a) | Suç işlenmesinin önlenmesi veya suç soruşturması için gerekli olması | Ceza soruşturması kapsamındaki işleme bakımından sınır |
| (b) | İlgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş verilerin işlenmesi | Sınırlı önem |
| (c) | Görevli kamu kurumlarınca denetleme veya düzenleme görevlerinin yürütülmesi için gerekli olması | Denetim otoritesinin denetim verileri bu yolla istenemez |
| (ç) | Bütçe, vergi ve mali konularda Devletin ekonomik ve mali çıkarlarının korunması için gerekli olması | Sınırlı önem |
Bu hükümden üç sonuç çıkar.
Birincisi, istisna mutlak değildir; “amaca uygun ve orantılı olmak kaydıyla” uygulanır. Veri sorumlusu istisnaya dayanıyorsa bunun gerekçesini göstermelidir.
İkincisi, zararın giderilmesini talep etme hakkı istisna dışındadır; bu hak her durumda kullanılabilir.
Üçüncüsü, kamu otoritesinin denetim faaliyetine ilişkin veriler bu yolla istenemez. Bu tür kayıtlara ulaşılması için dava içinde müzekkere yoluna gidilir.
Ayrıca m.28/1-(d), kişisel verilerin soruşturma, kovuşturma, yargılama veya infaz işlemlerine ilişkin olarak yargı makamları veya infaz mercileri tarafından işlenmesi hâlinde Kanun hükümlerinin uygulanmayacağını düzenler. Ceza dosyasındaki belgelere erişim bu nedenle ceza muhakemesi kurallarına tabidir.
Ceza dosyasına erişim sermaye piyasası suçlarında katılan ve mağdur hakları yazımızda ele alındı.
Tazminat Hakkı
6698 sayılı Kanun m.11/1-(ğ), ilgili kişiye kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğraması hâlinde zararın giderilmesini talep etme hakkı tanır.
m.14/3, kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkının saklı olduğunu belirtir.
Veri ihlali bakımından m.12/5, işlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi hâlinde veri sorumlusunun bu durumu en kısa sürede ilgilisine ve Kurula bildireceğini düzenler.
Tasfiye sürecinde yatırımcı verilerinin yetkisiz kişilerin eline geçmesi veya amacı dışında kullanılması, fon zararından bağımsız ayrı bir talep doğurabilir. Bu talebin şartları genel sorumluluk hükümlerine tabidir.
Sorumluluk rejimi fon zararında sorumluluk temeli yazımızda ele alındı.
Diğer Yollarla Karşılaştırma
Kişisel veri başvurusu, dava içi ve dava öncesi diğer yolların yerini almaz; onları tamamlar.
Kayıtlara erişim yolları
| Konu | KVKK başvurusu | Delil tespiti | Belge ibrazı |
|---|---|---|---|
| Zaman | Dava öncesi veya sırasında | Dava öncesi veya sırasında | Dava içinde |
| Mahkeme kararı | Gerekmez | Gerekir | Gerekir |
| Maliyet | Kural olarak ücretsiz | Gider avansı | Yargılama gideri |
| Kapsam | Yalnız yatırımcının kişisel verileri | Tespiti istenen her vakıa | Davayla ilgili belgeler |
| Süre | Otuz gün | Mahkemenin belirleyeceği | Mahkemenin belirleyeceği |
| Cevapsızlığın sonucu | Kurula şikâyet | Mahkeme kararıyla icra | Usul hukuku sonuçları |
Uygulamada izlenebilecek sıra şudur: önce kişisel veri başvurusuyla yatırımcının kendi kayıtları istenir; cevap veya cevapsızlık, kuruluşun kayıtlarının akıbeti hakkında bilgi verir. Kişisel veri niteliği taşımayan veya başvuruyla elde edilemeyen kayıtlar için delil tespiti ya da dava içinde belge ibrazı yoluna gidilir.
Kişisel veri başvurusuna verilen cevap veya cevapsızlık, sonraki yargılamada kayıtların varlığı ve kuruluşun tutumu bakımından değerlendirilebilecek bir belgedir.
Fon Dosyasında Uygulama
Duruma göre yol
| Durum | Yol | Dayanak |
|---|---|---|
| Telefonla verilen emrin kaydı isteniyor | Dağıtıcı kuruluşa başvuru; ses kaydının örneği istenir | KVKK m.11/1-(a), (b) |
| Risk profilinin nasıl belirlendiği sorgulanıyor | Değerlendirmenin içeriği ve kullanım amacı istenir | KVKK m.11/1-(b), (c) |
| Verinin hangi kuruluşlara gittiği bilinmiyor | Aktarılan üçüncü kişiler sorulur | KVKK m.11/1-(ç) |
| Başvuruya otuz gün içinde cevap yok | Başvurudan itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyet | KVKK m.14/1 |
| Gerekçesiz ret | Kurula şikâyet | KVKK m.13/3, m.14/1 |
| “Kayıt silindi” cevabı | Kanuni saklama süresi sorgulanır | KVKK m.7/2; TTK m.82/5 |
| Uyuşmazlık ihtimali varken silme talebi | Kullanılmamalı | KVKK m.11/1-(e) |
| Fon düzeyindeki portföy kayıtları | Kişisel veri değil; delil tespiti veya belge ibrazı | KVKK m.3/1-(d) |
| Denetim otoritesinin denetim verileri | KVKK başvurusu kapsamı dışında | KVKK m.28/2-(c) |
Altıncı satır uygulamada değer taşır: kanunen saklanması gereken kaydın silindiği cevabı, hem kişisel veriler hukuku bakımından hem de sonraki yargılamada ispat bakımından önem kazanır.
Yedinci satır ise en sık yapılan hatayı gösterir.
Veri Sorumlusuna Başvuru Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki metin, katılma payı satışına aracılık eden kuruluşa yapılacak başvuru için hazırlanmış çerçevedir.
[KURULUŞ UNVANI] — VERİ SORUMLUSU SIFATIYLA
[Aydınlatma metninde gösterilen başvuru adresi]
BAŞVURAN (İLGİLİ KİŞİ): [Ad Soyad]
KİMLİK NUMARASI: [TC Kimlik No]
TEBLİGAT ADRESİ: [Adres]
ELEKTRONİK POSTA VE TELEFON: [E-posta] — [Telefon]
MÜŞTERİ NUMARASI: [Varsa müşteri veya hesap numarası]
KONU: 6698 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca kişisel verilerime ilişkin bilgi talebimdir.
AÇIKLAMALAR
1. Kuruluşunuzun müşterisiyim. Kuruluşunuz aracılığıyla [tarih aralığı] döneminde [fon adı ve kodu] unvanlı fonun katılma paylarını aldım ve sattım. Bu işlemler sırasında kuruluşunuz tarafından kişisel verilerim işlenmiştir.
Bilgi talep etme hakkı — Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.11
Anılan maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri, kendimle ilgili kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme, işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme ve işlenme amacını öğrenme hakkı tanımaktadır. Bu kapsamda aşağıdaki kayıtların tutulup tutulmadığının bildirilmesini ve tutulmuşsa içeriklerinin örnekleriyle birlikte tarafıma verilmesini talep ederim:
a) [Tarih aralığı] döneminde adıma verilen tüm alım ve satım talimatlarının kayıtları; talimatın alındığı tarih ve saat, işleme konduğu tarih ve fiyat bilgileriyle birlikte.
b) Telefonla verdiğim emirlere ve müşteri temsilcisiyle yaptığım görüşmelere ait ses kayıtları.
c) Hakkımda yapılan risk profili ve uygunluk değerlendirmelerinin tamamı, yanıtlarım ve değerlendirme sonuçlarıyla birlikte; bu değerlendirmelerin hangi amaçla ve hangi ürün önerilerinde kullanıldığı.
ç) Tarafıma gönderilen bildirim, ileti ve tebligatların kayıtları, gönderim tarih ve kanallarıyla birlikte.
d) Hakkımda tutulan müşteri notları ile şikâyet ve talep kayıtları.
Aktarılan üçüncü kişiler — Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.11
Aynı fıkranın (ç) bendi uyarınca, yukarıdaki verilerin yurt içinde veya yurt dışında aktarıldığı üçüncü kişilerin, özellikle fonun kurucusu, portföy saklayıcısı ve merkezi kayıt kuruluşunun bildirilmesini talep ederim.
Verilerin muhafazası — Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.4 ve m.7
Anılan Kanunun 4. maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi verilerin ilgili mevzuatta öngörülen süre kadar muhafaza edilmesini zorunlu kılmakta, 7. maddesinin ikinci fıkrası ise silmeye ilişkin diğer kanunlardaki hükümleri saklı tutmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 82. maddesi uyarınca ticari işe ilişkin yazışmalar ve kayıtların dayandığı belgeler on yıl saklanmalıdır. Yukarıda sayılan kayıtlar hakkında hukuki uyuşmazlık ihtimali bulunduğundan bunların silinmemesini, yok edilmemesini ve anonim hâle getirilmemesini ayrıca talep ederim.
Cevap süresi ve biçimi — Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.13
Anılan maddenin ikinci fıkrası uyarınca talebimin en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırılmasını; üçüncü fıkrası uyarınca cevabın yazılı olarak veya elektronik ortamda, kayıtların örnekleriyle birlikte tarafıma bildirilmesini talep ederim. Talebin kısmen veya tamamen reddedilmesi hâlinde ret gerekçesinin her kayıt bakımından ayrı ayrı gösterilmesini rica ederim.
EKLER: Kimlik belgesi örneği; hesap ekstresi örneği.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda sayılan kişisel verilerime ilişkin bilgilerin kayıt örnekleriyle birlikte tarafıma verilmesini, verilerin aktarıldığı üçüncü kişilerin bildirilmesini ve söz konusu kayıtların muhafaza edilmesini talep ederim.
[Tarih]
Başvuran — [Ad Soyad] — [İmza]
Başvurunun tebliğ tarihini gösteren bir yöntemle, örneğin noter aracılığıyla veya kayıtlı elektronik posta ile yapılması sürelerin hesabı bakımından önerilir.
Sık Yapılan Hatalar
Birinci hata, doğrudan Kurula şikâyette bulunmaktır. KVKK m.14/2, başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna başvurulamayacağını öngörür.
İkinci hata, altmış günlük üst süreyi kaçırmaktır. KVKK m.14/1, şikâyetin her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılmasını arar.
Üçüncü hata, başvuruyu tebliğ tarihi belgelenemeyecek biçimde yapmaktır. Tebliğ, yazılı başvurularda tebliğ tarihini başvuru tarihi sayar.
Dördüncü hata, zorunlu unsurları eksik bırakmaktır. Tebliğ ad, soyad, imza, kimlik numarası, tebligat adresi ve talep konusunu zorunlu sayar.
Beşinci hata, kayıtları genel ifadelerle istemektir. Talep; kayıt türü, dönem ve işlem bazında somutlaştırılmalıdır.
Altıncı hata, bilginin biçimini belirtmemektir. KVKK m.11/1-(b) bilgi talep etme hakkı tanır; kayıt örneklerinin verilmesi açıkça istenmelidir.
Yedinci hata, uyuşmazlık ihtimali varken silme talebinde bulunmaktır. KVKK m.11/1-(e) hakkı ispat için gerekli kayıtların ortadan kalkmasına yol açabilir.
Sekizinci hata, fon düzeyindeki verileri bu yolla istemektir. KVKK m.3/1-(d) uyarınca belirli kişiyle ilişkilendirilemeyen veriler kişisel veri değildir.
Dokuzuncu hata, yalnız kurucu şirkete başvurmaktır. İspat bakımından en değerli kayıtlar çoğu kez dağıtıcı kuruluştadır.
Onuncu hata, gerekçesiz reddi kabullenmektir. KVKK m.13/3, veri sorumlusunun reddi gerekçesiyle açıklamasını arar; gerekçesiz ret şikâyet sebebidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Fon yatırımcısı kendi işlem kayıtlarını KVKK ile isteyebilir mi?
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.11/1, herkesin veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme ve işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme hakkına sahip olduğunu düzenler. Yatırımcıyla ilişkilendirilebilen talimat, işlem ve iletişim kayıtları bu kapsamdadır.
Kişisel veri nedir?
KVKK m.3/1-(d), kişisel veriyi kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlar.
Fonun portföy bileşimi KVKK ile istenebilir mi?
Hayır. Belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyen fon düzeyindeki veriler KVKK m.3/1-(d) anlamında kişisel veri değildir. Bu kayıtlar için delil tespiti veya dava içinde belge ibrazı yoluna gidilir.
Başvuru kime yapılır?
KVKK m.3/1-(ı), veri sorumlusunu kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlar. Fon ilişkisinde dağıtıcı kuruluş, kurucu, saklayıcı ve merkezi kayıt kuruluşu ayrı ayrı veri sorumlusu olabilir.
Veri sorumlusu nasıl tespit edilir?
KVKK m.10/1, veri sorumlusunun kişisel verilerin elde edilmesi sırasında kendi kimliği, işleme amacı, verilerin kimlere aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile ilgili kişinin hakları konusunda bilgi vermekle yükümlü olduğunu düzenler. Hesap açılışındaki aydınlatma metni bu bilgileri içerir.
İlgili kişinin hakları nelerdir?
KVKK m.11/1; veri işlenip işlenmediğini öğrenme, bilgi talep etme, işlenme amacını öğrenme, aktarılan üçüncü kişileri bilme, düzeltme, silme, bu işlemlerin üçüncü kişilere bildirilmesi, otomatik analiz sonucuna itiraz ve zararın giderilmesini talep etme haklarını sayar.
Başvuru nasıl yapılır?
KVKK m.13/1, taleplerin yazılı olarak veya Kurulun belirleyeceği diğer yöntemlerle veri sorumlusuna iletileceğini düzenler. Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ, yazılı başvurunun yanında kayıtlı elektronik posta, güvenli elektronik imza, mobil imza veya veri sorumlusunun sisteminde kayıtlı elektronik posta adresiyle başvuruya imkân tanır.
Başvuruda hangi bilgiler zorunludur?
Başvuru Tebliği; ad, soyad ve yazılı başvuruda imza, kimlik numarası, tebligata esas yerleşim yeri veya iş yeri adresi, varsa bildirime esas elektronik posta adresi, telefon ve faks numarası ile talep konusunu zorunlu unsurlar olarak sayar.
Veri sorumlusu ne kadar sürede cevap verir?
KVKK m.13/2, veri sorumlusunun talepleri talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandıracağını düzenler.
Başvuru ücretli midir?
KVKK m.13/2, başvurunun kural olarak ücretsiz sonuçlandırılacağını; işlemin ayrıca bir maliyet gerektirmesi hâlinde Kurulca belirlenen tarifedeki ücretin alınabileceğini düzenler. Başvuru Tebliği, yazılı cevapta on sayfaya kadar ücret alınmayacağını belirtir.
Veri sorumlusu talebi reddedebilir mi?
KVKK m.13/3, veri sorumlusunun talebi kabul edeceğini veya gerekçesini açıklayarak reddedeceğini düzenler. Gerekçesiz ret bu hükme aykırıdır.
Cevap verilmezse ne yapılır?
KVKK m.14/1, başvurunun reddedilmesi, cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâllerinde cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunulabileceğini düzenler.
Doğrudan Kurula şikâyet edilebilir mi?
Hayır. KVKK m.14/2, m.13 uyarınca başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna başvurulamayacağını düzenler.
Kurul şikâyete ne kadar sürede cevap verir?
KVKK m.15/4, şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde cevap verilmezse talebin reddedilmiş sayılacağını düzenler.
Kurul kararına uyulmazsa ne olur?
KVKK m.15/5, Kurulun giderme kararının tebliğden itibaren en geç otuz gün içinde yerine getirileceğini; m.18/1-(c) ise Kurul kararlarını yerine getirmeyenler hakkında idari para cezası öngörür.
Kurulun idari para cezalarına karşı hangi yola gidilir?
7499 sayılı Kanunla eklenen KVKK m.18/3, Kurulca verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabileceğini düzenler.
Dava öncesinde verilerin silinmesini istemek doğru mudur?
Hayır. KVKK m.7/1 ve m.11/1-(e) silme talebine imkân tanır; ancak uyuşmazlık ihtimali varken bu talep ispat için gerekli kayıtların ortadan kalkmasına yol açabilir.
Kuruluş kayıtları ne kadar saklamalıdır?
KVKK m.7/2 silmeye ilişkin diğer kanunlardaki hükümleri saklı tutar. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.82 ticari işe ilişkin yazışmaların ve kayıtların dayandığı belgelerin on yıl saklanmasını; 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.21/3 ise ilişkili taraf işlemlerine ilişkin belgelerin en az sekiz yıl saklanmasını öngörür.
İlgili kişi hakları hangi hâllerde uygulanmaz?
KVKK m.28/2; suç soruşturması için gerekli olma, ilgili kişinin alenileştirdiği veriler, kamu kurumlarının denetleme veya düzenleme görevleri ve Devletin mali çıkarlarının korunması hâllerinde, amaca uygun ve orantılı olmak kaydıyla, zararın giderilmesini talep etme hakkı hariç m.11’in uygulanmayacağını düzenler.
KVKK ihlalinden tazminat istenebilir mi?
KVKK m.11/1-(ğ), kişisel verilerin kanuna aykırı işlenmesi sebebiyle zarara uğrayana zararın giderilmesini talep etme hakkı tanır; m.14/3 ise kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkını saklı tutar.
İlgili Rehberler
- Fonu mobil uygulamadan aldım: elektronik onay, dijital uygunluk testi ve banka sorumluluğu
- Fon davasında ispat ve deliller
- Delil tespiti, bilirkişi ve uzman görüşü
- Katılma payı satışına aracılık eden kuruluşun sorumluluğu
- Sermaye piyasası suçlarında katılan ve mağdur hakları
- SPK’ya karşı tam yargı davası
- Fon zararında sorumluluk temeli
- Örtülü kazanç aktarımı ve ilişkili taraf işlemleri
- Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi
Silme talebinde bulunmayın
Uyuşmazlık varken kayıtlar korunmalı. 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Hangi kuruluşa, hangi kayıtlar için başvurulacağını birlikte belirleyelim. Telefon: 0554 648 37 15
İletişime GeçinBu içerik kişisel verilerin korunması ve sermaye piyasası hukuku alanındadır.
Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi · Tasfiye edilen fonlar listesi · Tüm hukuk dalları


