Paranız işleme kapatılan veya tasfiyeye giren bir fonda kilitliyse, kredi taksitleriniz ve kart borçlarınız yine vadesinde istenir. Bu yazının cevabı şudur: Fonun kilitlenmesi kredi borcunu ertelemez. Belirli vade gününde ödenmeyen borçta temerrüt kendiliğinden doğar ve gecikme faizi işler (TBK m.117/2). Bankaların bildirdiği gecikme ve takip bilgileri, Türkiye Bankalar Birliği bünyesindeki Risk Merkezinde (5411 sayılı Kanun Ek m.1) ve Kredi Kayıt Bürosunda (KKB) toplanır. Kredi notunuz bu bilgilere göre hesaplanır. Borcu ödemeniz kaydı silmez; kayıt “kapandı” olarak görünmeye devam eder. Findeks’in açıklamasına göre 26 Mart 2024’ten sonra kapanan hesaplarda olumsuz kayıt, kapanış veya yasal takip tarihinden itibaren on yıl dolana kadar raporda gösterilir. Bu nedenle en etkili korunma, gecikme oluşmadan önce bankayla yazılı bir yapılandırma veya erteleme anlaşması yapmaktır. Tüketici kredisinde banka borcun tamamını ancak birbirini izleyen en az iki taksit ödenmezse ve en az otuz gün süreli muacceliyet uyarısından sonra isteyebilir (6502 m.28). Kredi kartında faiz, Merkez Bankasının belirlediği azami oranları aşamaz ve bileşik faiz uygulanamaz (5464 m.26). 2026’da bu oranlar dönem borcuna göre aylık yüzde 3,25 ile 4,55 arasındadır. Kayıt yanlışsa, örneğin tasfiye ödemesiyle kapanan bir borç hâlâ gecikmiş görünüyorsa, bildirimi yapan bankadan düzeltme isteyebilir, KVKK m.11 başvurusu yapabilir ve sonuç alamazsanız Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunabilirsiniz. Bu yazı; kayıt sistemini, gecikmenin kayda geçiş sürecini, fon kilidinin hukuki etkisini, kredi kartı ve KMH kurallarını, kaydın ne kadar kaldığını, hatalı kayda itirazı, kefil ve şirket ortaklarının durumunu ve adım adım yapılacakları anlatır.
Paranız fonda, taksitiniz kapıda mı?
Borçlarınızı vade sırasına koyup bankayla gecikme oluşmadan görüşmeniz için başvurunuzu birlikte hazırlayalım; hatalı kayıt varsa düzeltme yolunu birlikte işletelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppKısaca: Dört soru, dört cevap
Fonun kilitli olması gecikmeyi haklı kılar mı? Hayır. Kredi borcu ile fon yatırımı ayrı hukuki ilişkilerdir. Para borcunda “kaynağım kilitlendi” savunması temerrüdü önlemez.
Gecikme ne zaman kayda geçer? Bankalar kredi ve risk bilgilerini Risk Merkezine düzenli olarak bildirir. Vadesinde ödenmeyen taksit veya kart borcu bu bildirimler yoluyla kayda yansır; takip başlarsa kayıt ağırlaşır.
Borcu ödersem kayıt silinir mi? Hayır. Kayıt kapanmış olarak görünmeye devam eder. Findeks’e göre 26 Mart 2024’ten sonra kapanan hesaplarda bu süre on yıldır. Kredi notu ise düzenli ödemelerle zamanla toparlanır.
Ne yapmalıyım? Gecikme oluşmadan bankaya yazılı yapılandırma başvurusu yapın, kartta en azından asgari tutarı ödeyin, tasfiye ödemesi geldiğinde en pahalı borcu önce kapatın ve raporunuzu düzenli kontrol edin.
Kayıtları Kim Tutar? Risk Merkezi ve KKB
Kısa cevap: Kredi sicili tek bir kurumda tutulmaz. Bankalar müşterilerinin risk bilgilerini Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezine bildirmekle yükümlüdür. Kredi Kayıt Bürosu ise bankalar arasında bilgi paylaşımı için kurulmuş bir kuruluştur ve Findeks kredi notunu bu bilgilere dayanarak hesaplar.
5411 sayılı Bankacılık Kanunu Ek m.1, Türkiye Bankalar Birliği bünyesinde bir Risk Merkezi kurulmasını düzenler. Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi Yönetmeliği bu hükme dayanır (m.2). Yönetmeliğin 9. maddesi uyarınca üyeler, müşterilerine ilişkin kredi limitlerini, risk bilgilerini ve takipteki alacakları Risk Merkezine bildirir. Aynı Yönetmeliğin 17. maddesi, üyelerin bildirdikleri bilgilerin zamanında, tam ve gerçeğe uygun olmasını sağlamakla yükümlü olduğunu düzenler. Bu hüküm, hatalı kayıtlara karşı itirazın temel dayanağıdır.
Kredi Kayıt Bürosu (KKB), bankaların ve finansal kuruluşların kendi aralarında bilgi alışverişi yapabilmesi için Bankacılık Kanunundaki bilgi paylaşımı hükmüne dayanarak kurulmuş bir kuruluştur. Kamuoyunun “Findeks kredi notu” olarak bildiği puan, KKB’nin bu verilere dayanarak hesapladığı bir üründür. Kredi notu kanunda tanımlanmış bir kavram değildir. Bankalar yeni kredi veya kart başvurusunu değerlendirirken bu notu ve Risk Merkezi kayıtlarını kendi risk politikaları çerçevesinde kullanır.
Borç kayıtlarını kim tutar?
| Kurum | Dayanak | Ne tutar? | Kendi kaydınızı nasıl görürsünüz? |
|---|---|---|---|
| Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi | 5411 sayılı Bankacılık Kanunu Ek m.1; Risk Merkezi Yönetmeliği | Üyelerin bildirdiği kredi limitleri, riskler, gecikmeler ve takipteki alacaklar | e-Devlet üzerinden Risk Merkezi raporu; bankalar aracılığıyla |
| Kredi Kayıt Bürosu (KKB) | Bankacılık Kanunundaki bilgi alışverişi hükmüne dayanan kuruluş | Üye bankaların ve finans kuruluşlarının paylaştığı ödeme geçmişi | Findeks risk raporu ve kredi notu |
| Bildirimi yapan banka | Risk Merkezi Yönetmeliği m.9/1, m.17/1-a | Sizinle ilgili bilginin kaynağı | Bankaya yazılı başvuru; KVKK m.11 |
| İcra dairesi | İİK | Takip dosyaları | e-Devlet ve UYAP sorgusu |
Kendi kaydınızı görmek sizin hakkınızdır. Risk Merkezi raporu e-Devlet üzerinden ücretsiz olarak alınabilir. Risk Merkezi Yönetmeliği m.13/2, kişilerin kendilerine ilişkin bilgileri yazılı olarak talep edebileceğini düzenler. Findeks raporu ise KKB kanalıyla alınır. Fon krizinde yaşadığınız her gecikmenin kayda nasıl yansıdığını görmek için bu raporları düzenli olarak kontrol etmeniz, hatalı kayıtları erken yakalamanın tek yoludur.
Gecikme Kayda Nasıl Geçer?
Kısa cevap: Vade günü geçtiği anda temerrüt doğar ve gecikme bankanın bildirimleriyle kayda yansır. Gecikme uzadıkça kaydın ağırlığı artar: iki taksit gecikmesi muacceliyet riskini, doksan günü aşan gecikme donuk alacak sınıflandırmasını, icra takibi ise en ağır kaydı doğurur.
Türk Borçlar Kanunu m.117/2 uyarınca borcun ifa edileceği gün birlikte belirlenmişse, borçlu bu günün geçmesiyle kendiliğinden temerrüde düşer. Kredi taksitleri ve kart ödemeleri belirli vade günlerine bağlı olduğundan, bu borçlarda ayrıca ihtar gerekmez. Temerrüt, gecikme faizini başlatır ve bankanın bildirimleri yoluyla kayda yansır. Bankalar gecikmeleri gün sayısına göre izler. Gecikme ilk günlerde kapatılırsa kayıt üzerindeki etkisi, aylarca süren bir gecikmeye göre çok daha sınırlı kalır.
Gecikmeden takibe: tipik akış
| Aşama | Ne olur? | Dayanak | Sizin için anlamı |
|---|---|---|---|
| Vade günü geçti | Belirli vade gününde ödenmeyen borçta temerrüt kendiliğinden doğar; gecikme faizi işler | TBK m.117/2 | Gecikme bankanın bildirimleriyle kayıtlara yansır |
| Kredi kartında asgari ödeme yapılmadı | Ödenmeyen asgari tutara gecikme faizi işler; tekrar eden gecikmede kart nakit kullanımına kapatılabilir | 5464 m.26; Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelik | Kartın kullanımı kısıtlanır |
| Tüketici kredisinde iki taksit ödenmedi | Banka en az otuz gün süreli muacceliyet uyarısı gönderebilir | 6502 m.28/1 | Bu sürede ödeme veya anlaşma son fırsattır |
| Muacceliyet | Kalan borcun tamamı istenebilir | 6502 m.28; sözleşme | Takas ve icra riski artar |
| Doksan günü aşan gecikme | Kredi donuk alacak olarak sınıflandırılır | BDDK Kredilerin Sınıflandırılması Yönetmeliği | Bankanın tutumu sertleşir; yapılandırma zorlaşır |
| Yasal takip | İcra takibi başlar; kayıtlara takip bilgisi işlenir | İİK m.58 vd. | Kredi notu üzerindeki etki en ağır hâle gelir |
Tablodaki üçüncü satır tüketici kredileri için önemli bir korumadır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.28/1 uyarınca kredi veren, borcun tamamının ifasını ancak birbirini izleyen en az iki taksitin ödenmemesi hâlinde ve en az otuz gün süre vererek muacceliyet uyarısında bulunduktan sonra isteyebilir. Bu koruma borcu ortadan kaldırmaz; ancak size bankayla anlaşmak için bir zaman penceresi verir. Muacceliyet ve kefil sorumluluğunun ayrıntısı kredi çekip fona yatırdım yazımızda anlatıldı.
Doksan gün eşiği bankanın iç sınıflandırması bakımından önemlidir. BDDK’nın Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Yönetmeliği uyarınca doksan günü aşan gecikme, kredinin donuk alacak olarak sınıflandırılmasına yol açar. Bu noktadan sonra banka karşılık ayırmak zorunda kalır ve tutumu sertleşir. Aynı Yönetmelik, bankanın yeniden yapılandırma kararı vermeden önce borçlunun geri ödeme kapasitesini değerlendirmesini zorunlu kılar (m.7/10). Bu nedenle yapılandırma başvurusunun gecikme büyümeden, gelir belgeleri ve fonun durumunu gösteren belgelerle yapılması gerekir.
Fonun Kilitli Olması Borcu Ertelemez
Kısa cevap: Kredi sözleşmesi ile fon yatırımı birbirinden bağımsızdır. Para borcunda ödeme kaynağının kilitlenmesi, borcu imkânsız hâle getirmez. Aşırı ifa güçlüğü hükmü de sözleşmenin dengesinin bozulmasını arar; sizin ödeme kaynağınızın kilitlenmesi bu şartı kural olarak karşılamaz.
Fon mağdurlarının bankaya sık söylediği cümle şudur: “Param fonda kilitli, fon açılınca öderim.” Hukuken bu cümle temerrüdü önlemez. Kredi borcu bir para borcudur ve para borçlarında borçlunun kendi ödeme kaynağının kaybolması, borcun ifasını imkânsız hâle getiren bir durum sayılmaz. TBK m.136’daki imkânsızlık hükmü bu nedenle uygulanmaz. TBK m.138’deki aşırı ifa güçlüğü ise sözleşmenin yapılması sırasında öngörülemeyen olağanüstü bir durumun, sözleşmedeki edimler arasındaki dengeyi borçlu aleyhine önemli ölçüde değiştirmesini arar. Fonun kilitlenmesi kredi sözleşmesindeki edimlerin dengesini değil, sizin ödeme kaynağınızı etkilediğinden bu hüküm de kural olarak işe yaramaz.
Bu tablo size karşı işler gibi görünse de doğru stratejiyi belirler. Bankaya hukuki bir erteleme hakkı ileri sürmek yerine, somut bir ödeme planı sunmak gerekir. Fonun işleme kapandığını ve tasfiye takviminin nasıl ilerlediğini gösteren belgeler, gelir belgeleri ve beklenen tasfiye ödemesinin tahmini, bankanın geri ödeme kapasitesi değerlendirmesinin temel verileridir. Tasfiye ödemesinin tahmini için tasfiye payı hesaplama aracımızı, başvuru metni için kredi yapılandırma ve erteleme talep dilekçesi yazımızı kullanabilirsiniz. Bu yazının tarihinde fon mağdurlarına özgü genel bir yapılandırma düzenlemesine ulaşamadık; bugün kullanılabilecek yol bankayla ikili anlaşmadır.
Kredi ile fon aynı bankadaysa ayrıca dikkat edin. Tasfiye ödemesi hesabınıza geçtiğinde banka, muaccel hâle gelmiş bir alacağı için takas yoluna gidebilir (TBK m.139). Taksitlerini düzenli ödediğiniz ve muaccel olmayan bir tüketici kredisi için ise bu mahsup kural olarak mümkün değildir. Ayrıntılar tasfiye param hesabıma yattı, banka mahsup etti yazımızdadır. Tasfiye ödemesini kabul ederken haklarınızı saklı tutmak için tasfiye ödemesi ihtirazi kayıt beyanı örneğimize bakabilirsiniz.
Kredi Kartı ve KMH: Faiz Tavanı ve Kartın Kısıtlanması
Kısa cevap: Kredi kartı ve kredili mevduat hesabı borçları, fon kilidinde en hızlı büyüyen borçlardır. Faiz oranları Merkez Bankasının belirlediği tavanı aşamaz ve bileşik faiz uygulanamaz. Asgari ödemenin tekrar tekrar yapılmaması ise kartın kullanımını kısıtlar.
5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu m.26, kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami akdi ve gecikme faiz oranlarının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirleneceğini düzenler. Aynı madde, temerrüt dâhil olmak üzere kart borçlarında bileşik faiz uygulanmasını yasaklar. Merkez Bankasının yayımladığı azami oranlar dönem borcunun tutarına göre değişir. Eylül 2026 itibarıyla uygulanan oranlar aşağıdadır. Bu oranlar aylıktır ve Merkez Bankasının referans oranına bağlı olarak değişebilir.
Kredi kartı ve KMH için TCMB azami aylık faiz oranları (TL)
| Borç türü | Azami akdi faiz | Azami gecikme faizi | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Kredi kartı, dönem borcu 30.000 TL altı | Yüzde 3,25 | Yüzde 3,55 | 5464 m.26; TCMB Tebliği (2020/16) |
| Kredi kartı, dönem borcu 30.000-180.000 TL | Yüzde 3,75 | Yüzde 4,05 | Aynı |
| Kredi kartı, dönem borcu 180.000 TL üstü | Yüzde 4,25 | Yüzde 4,55 | Aynı |
| Kredili mevduat hesabı ve nakit avans | Yüzde 4,25 | Yüzde 4,55 | TCMB düzenlemeleri |
| Bileşik faiz | Uygulanamaz | Uygulanamaz | 5464 m.26 |
Tablodan iki pratik sonuç çıkar. Birincisi, gecikme faizi akdi faizden yüksektir; kart borcunun gecikmesi, kredi taksitinin gecikmesinden çoğu zaman daha pahalıdır. İkincisi, dönem borcu büyüdükçe oran da yükselir. Bu nedenle tasfiye ödemesi geldiğinde önce kart ve KMH borçlarını kapatmak, faiz yükünü en hızlı azaltan yoldur. Banka size yapılandırma teklif ederken oranların bu tavanları aşıp aşmadığını ve bileşik faiz uygulanıp uygulanmadığını kalem kalem döküm isteyerek denetleyin. Kart borcu icraya verilmişse izlenecek yol kredi kartı borcu icraya verildi yazımızda anlatıldı.
Asgari ödeme konusunda da dikkat gerekir. Asgari tutarın ödenmemesi hâlinde ödenmeyen kısma gecikme faizi işler ve gecikme kayda yansır. Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelik ile kart sözleşmeleri, asgari ödemenin bir takvim yılı içinde tekrar tekrar yapılmaması hâlinde kartın nakit kullanımına kapatılması gibi kısıtlamalar öngörür. Kartın tamamen kapatılması ve borcun tamamının istenmesi ise sözleşme ve genel hükümler çerçevesinde gündeme gelir. Bu yüzden fon kilidi döneminde kart borcunun tamamını ödeyemiyorsanız bile en azından asgari tutarı ödemek, hem faiz hem kayıt bakımından zararı sınırlar.
Kayıt Ne Kadar Kalır? Kredi Notu ve Sicil Düzenlemeleri
Kısa cevap: Borcu ödemek kaydı silmez. Findeks’in açıklamasına göre 26 Mart 2024 ve sonrasında kapanan hesaplarda olumsuz kayıt on yıl, bu tarihten önce kapananlarda beş yıl gösterilir. Son genel sicil düzenlemesi 2022’de yapılmıştır ve bu yazının tarihinde yürürlükte yeni bir düzenleme yoktur.
Fon mağdurlarının en çok sorduğu sorulardan biri şudur: “Tasfiye paramı alıp borcu kapatırsam sicilim temizlenir mi?” Cevap hayırdır. Kapatılan borç, raporda kapanmış bir hesap olarak ve geçmiş gecikmeleriyle birlikte görünmeye devam eder. Findeks’in açıklamalarına göre kayıtlar, 26 Mart 2024 ve sonrasında kapanan hesaplarda kapanış veya yasal takip tarihinden itibaren on yıl dolana kadar raporda gösterilir. Risk Merkezi raporunda da sorunlu kredilere ilişkin son on yıllık bilgiler yer alır. Bununla birlikte kredi notu, düzenli ödemelerle zaman içinde toparlanır. Gecikmenin kısa sürmesi ve takibe dönüşmemesi, toparlanmayı hızlandırır.
Kayıt ne kadar görünür, ne zaman “dikkate alınmaz”?
| Durum | Kural | Kaynak |
|---|---|---|
| Borcu ödediniz | Kayıt silinmez; kapanmış olarak görünmeye devam eder | Findeks açıklamaları |
| 26 Mart 2024 ve sonrasında kapanan hesaplar | Kapanış veya yasal takip tarihinden itibaren on yıl dolana kadar raporda gösterilir | Findeks açıklamaları |
| 26 Mart 2024 öncesinde kapanan hesaplar | İlgili son tarihten itibaren beş yıl | Findeks açıklamaları |
| Sorunlu krediler (Risk Merkezi raporu) | Son on yıla ilişkin bilgiler raporda yer alır | Risk Merkezi açıklamaları |
| Son sicil düzenlemesi | 1.10.2022 öncesi gecikmeli borçlar 1.7.2023’e kadar ödenir veya yapılandırılırsa kayıtlar finansal işlemlerde dikkate alınmaz | 5834 sayılı Kanuna 7420 sayılı Kanunla eklenen geçici madde |
| Bugün | Fon mağdurlarına özgü bir sicil düzenlemesine bu yazının tarihinde ulaşamadık | — |
Kamuoyunda “sicil affı” olarak bilinen düzenlemeler kaydı silmez; yalnızca belirli şartlarla finansal işlemlerde dikkate alınmamasını sağlar. En son düzenleme, 7420 sayılı Kanunla 5834 sayılı Kanuna eklenen geçici maddedir. Bu maddeye göre 1 Ekim 2022’den önce ödeme tarihi gelen gecikmiş kredi, kart, çek ve senet borçları 1 Temmuz 2023’e kadar ödenir veya yapılandırılırsa, kayıtlar kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar tarafından dikkate alınmaz. Fon krizinde doğan gecikmeler bu düzenlemenin kapsamı dışındadır. Yeni bir sicil düzenlemesi yapılıp yapılmayacağı bilinmez; bu beklentiyle ödeme planı yapmak risklidir. Sicil düzenlemelerinin güncel durumu sicil affı 2026 son durum yazımızda takip ediliyor.
Kapatılan bir borca ilişkin kaydın silinmesi için kişisel verilerin korunması hukukuna dayanmak da genellikle sonuç vermez. Kişisel verilerin kanunlarda açıkça öngörülmesi veya veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirmesi için zorunlu olması hâlinde işlenebileceği düzenlenmiştir (KVKK m.5/2-a, m.5/2-ç). Risk Merkezine bildirim bir kanuni yükümlülüktür. Kapatılan borca ilişkin bilgilerin risk raporundan silinmesi talebinin KKB tarafından reddedilmesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulunun da önüne gelmiş bir konudur (14.03.2024, 2024/444). KVKK’nın asıl işe yaradığı alan, silme değil, yanlış kayıtların düzeltilmesidir.
Hatalı Kayda İtiraz: Düzeltme Hakkınız
Kısa cevap: Bankalar bildirdikleri bilgilerin zamanında, tam ve gerçeğe uygun olmasından sorumludur. Kayıt yanlışsa, önce bildirimi yapan bankaya yazılı başvurun; sonuç alamazsanız KVKK m.11 başvurusu ve Kurula şikâyet yoluna gidin.
Fon krizinde hatalı kayıtların doğabileceği tipik durumlar vardır. Tasfiye ödemesi hesabınıza geçmiş ve banka bunu borca mahsup etmiş, ancak kayıt hâlâ gecikmiş görünüyor olabilir. Bankayla yapılandırma anlaşması imzalamışsınızdır, ama eski gecikme devam ediyormuş gibi bildirilmiştir. Ödemeniz vadesinde yapılmış, ancak bankanın sistemi onu geç işlemiştir. Bu durumların hepsinde bildirimi yapan banka, Risk Merkezi Yönetmeliği m.17/1-a uyarınca bilginin gerçeğe uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür.
Hatalı kayda karşı yollar
| Yol | Ne zaman? | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Bildirimi yapan bankaya yazılı başvuru | Kayıt yanlış, eksik veya güncel değilse | Bankanın cevabı | Risk Merkezi Yönetmeliği m.17/1-a |
| Findeks itiraz formu | KKB raporundaki kayıt için | İtiraz ilgili bankaya iletilir | KKB uygulaması |
| KVKK m.11 başvurusu | Kişisel verinin düzeltilmesi istenecekse | Veri sorumlusu en geç otuz gün içinde cevap verir | KVKK m.11/1-d, m.13/2 |
| Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet | Başvuru reddedilirse veya cevap verilmezse | Cevaptan itibaren otuz, her hâlde başvurudan itibaren altmış gün | KVKK m.14 |
| BDDK şikâyeti | Bankanın bildirim uygulaması hakkında | — | BDDK |
| Tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi | Düzeltme ve zarar talebi | Tutara göre | 6502 m.68, m.73 |
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.11/1-d, kişisel verilerin eksik veya yanlış işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesini isteme hakkı tanır. Veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırır (m.13/2). Başvurunun reddedilmesi, cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde, cevabı öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilirsiniz (m.14). Başvurunun nasıl yapılacağı KVKK m.11 başvurusu yazımızda, hazır metin ise dilekçe oluşturucu aracımızda yer alıyor. Hatalı kayıt nedeniyle bir kredi başvurunuz reddedilmiş ve zarara uğramışsanız, bu zarar için de bankaya karşı talepte bulunabilirsiniz.
Kefil, Ortak ve Şirket Kredileri
Kısa cevap: Gecikmenin etkisi yalnızca borçluyla sınırlı kalmaz. Krediye kefil olan kişiler ve şirket kredisine kişisel kefalet veren ortaklar da bankanın takibine ve kayıtlara konu olabilir.
Kredinize bir yakınınız kefil olduysa, gecikme onun kredi değerlendirmesini de etkileyebilir ve banka ona da başvurabilir. Kefaletin geçerliliği sıkı şekil şartlarına bağlıdır: kefalet yazılı olmalı, kefilin sorumlu olacağı azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefil olma iradesi kefilin el yazısıyla belirtilmelidir (TBK m.583). Evli bir kişinin kefaleti de kural olarak eşinin yazılı rızasına bağlıdır (TBK m.584). Bu şartlar eksikse kefalet geçersiz olabilir.
Şirketinizin nakdi fonda kilitlendiyse ve şirket kredisine kişisel kefalet verdiyseniz, şirketin gecikmesi sizin kişisel kaydınızı ve kefil sıfatıyla sorumluluğunuzu doğrudan ilgilendirir. Şirket kredilerinde bankanın adımları, donuk alacak sınıflandırması ve yapılandırma dosyasının hazırlanması şirketimin parası fonda kilitli, kredimi ödeyemiyorum yazımızda anlatıldı. Kimliğiniz kullanılarak adınıza kredi çekildiğini fark ederseniz izlenecek yol ise farklıdır; bu konu adıma kredi çekilmiş yazımızda anlatıldı.
Adım Adım Ne Yapmalısınız?
Kısa cevap: Önce borçlarınızın haritasını çıkarın, sonra gecikme oluşmadan bankayla yazılı olarak görüşün. Tasfiye ödemesi geldiğinde en pahalı borcu önce kapatın ve her kapanıştan sonra raporunuzu kontrol edin.
Fon kilidi döneminde borç yönetimi bir sıra meselesidir. Hangi borcun ne zaman vadeye geleceğini, hangisinin gecikmesinin daha pahalı olduğunu ve hangisinin takibe daha yakın olduğunu bilmek, sınırlı nakdinizi doğru yere yönlendirmenizi sağlar. Kira, senet, çek, kredi, vergi ve SGK borçlarınızın vade takvimini fon kilidi borç takvimi aracımızla çıkarabilirsiniz.
Gecikmeden önce ve sonra yapılacaklar
| Zaman | Adım | Neden? |
|---|---|---|
| Gecikmeden önce | Tüm borçlarınızı vade tarihleriyle listeleyin | Hangi ödemenin önce kayda yansıyacağını görürsünüz |
| Gecikmeden önce | Bankaya yazılı yapılandırma veya erteleme başvurusu yapın | Gecikme oluşmadan yapılan anlaşma kaydı korur |
| Gecikmeden önce | Kartta en azından asgari tutarı ödeyin | Kartın kapanma ve gecikme faizi yükü azalır |
| Gecikme olduysa | İkinci taksit gecikmeden bankayla görüşün | Tüketici kredisinde muacceliyet iki taksitten sonra gündeme gelir |
| Tasfiye ödemesi geldiğinde | Önce en pahalı ve takibe en yakın borcu kapatın | Kredi kartı gecikme faizi en yüksek maliyettir |
| Borç kapandığında | Bankadan borç kapama yazısı alın; raporunuzu kontrol edin | Kaydın “kapandı” olarak güncellendiğini görürsünüz |
- Raporunuzu alın. Risk Merkezi raporunu e-Devlet’ten, Findeks raporunu KKB’den alın; mevcut durumunuzu belgeleyin.
- Borç listesini çıkarın. Her borcun vade günü, tutarı, faiz oranı ve bankası.
- Bankaya gecikmeden önce yazılı başvurun. Fonun işleme kapandığını ve tasfiye takvimini gösteren belgeleri, gelir belgelerinizi ve somut bir ödeme planını ekleyin.
- Kartta asgari tutarı ödeyin. Tamamını ödeyemiyorsanız bile gecikme faizini ve kart kısıtlamasını sınırlar.
- İkinci taksitten önce harekete geçin. Tüketici kredisinde muacceliyet uyarısı iki taksit gecikmesinden sonra gündeme gelir.
- Tasfiye ödemesini planlayın. Önce gecikme faizi en yüksek ve takibe en yakın borç; mahsup riskine karşı ihtirazi kayıt beyanı.
- Yazılı anlaşma yapın. Yapılandırma koşullarını, faiz oranını ve kayıtların nasıl bildirileceğini yazılı alın.
- Kapanıştan sonra kontrol edin. Borç kapama yazısı alın; raporunuzda kaydın güncellendiğini görün.
- Hata varsa itiraz edin. Bankaya başvuru, Findeks itirazı, KVKK m.11 başvurusu ve Kurula şikâyet.
Sık Yapılan Hatalar
- “Fon açılınca öderim” diyerek beklemek. Fon kilidi temerrüdü önlemez; gecikme faizi ve kayıt işlemeye devam eder.
- Bankayla sözlü görüşmekle yetinmek. Yapılandırma başvurusu ve anlaşma yazılı olmalıdır.
- Kredi kartında asgari tutarı da ödememek. En yüksek gecikme faizi ve kart kısıtlaması bu borçta doğar.
- Tasfiye ödemesini en ucuz borca yönlendirmek. Önce en pahalı ve takibe en yakın borcu kapatın.
- Borcu kapatınca kaydın silineceğini sanmak. Kayıt kapanmış olarak görünmeye devam eder; kredi notu zamanla toparlanır.
- “Sicil affı çıkacak” beklentisiyle plan yapmak. Yürürlükte bir düzenleme yoktur; son düzenleme 2022’dedir.
- Raporunu hiç kontrol etmemek. Hatalı kayıtlar ancak rapor düzenli kontrol edilirse yakalanır.
- Kefili bilgilendirmemek. Kefiliniz bankanın başvurusuyla sürpriz şekilde karşılaşmamalıdır.
- “Sicilinizi temizleriz” diyenlere para ödemek. Kayıtları ancak bildirimi yapan kuruluş düzeltebilir; böyle bir hizmet vaadi dolandırıcılık işareti olabilir.
Önemli Kavramlar
- Risk Merkezi
- Türkiye Bankalar Birliği bünyesinde, bankaların ve finansal kuruluşların müşteri risk bilgilerini topladığı ve paylaştığı birim (5411 Ek m.1).
- Kredi Kayıt Bürosu (KKB)
- Bankalar ve finansal kuruluşlar arasında bilgi paylaşımı için kurulan kuruluş; Findeks raporu ve kredi notunu sunar.
- Kredi notu
- KKB’nin ödeme geçmişi ve borç bilgilerine dayanarak hesapladığı puan. Kanunda tanımlı değildir; bankalar kendi politikalarıyla kullanır.
- Temerrüt
- Borcun vadesinde ödenmemesi. Belirli vade gününde kendiliğinden doğar (TBK m.117/2).
- Muacceliyet
- Kalan borcun tamamının istenebilir hâle gelmesi. Tüketici kredisinde iki taksit gecikmesi ve otuz gün süreli uyarı şartına bağlıdır (6502 m.28).
- Donuk alacak
- Doksan günü aşan gecikme nedeniyle bankanın sorunlu olarak sınıflandırdığı kredi.
- Yeniden yapılandırma
- Güçlük içindeki borçluya kredi koşullarının değiştirilmesi veya kredinin yeniden finanse edilmesi. Bir hak değil, bankayla yapılan anlaşmadır.
- Bileşik faiz yasağı
- Kredi kartı borçlarında işlemiş faize yeniden faiz yürütülememesi (5464 m.26).
- Sicil düzenlemesi
- Belirli şartlarla olumsuz kayıtların finansal işlemlerde dikkate alınmamasını sağlayan kanun hükmü. Kaydı silmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Param fonda kilitli; kredi taksitimi erteleme hakkım var mı?
Kanuni bir erteleme hakkı yoktur. Fon kilidi kredi borcunu ertelemez. Bankaya belgelerle ve somut bir ödeme planıyla yapılandırma veya erteleme başvurusu yapabilirsiniz; bu bankanın takdirindeki bir anlaşmadır.
Bir gün bile gecikirsem kredi notum düşer mi?
Belirli vade gününde ödenmeyen borçta temerrüt kendiliğinden doğar (TBK m.117/2). Gecikme bankanın bildirimleriyle kayda yansıyabilir. Etkisi gecikmenin süresine bağlıdır; ne kadar erken kapatılırsa etkisi o kadar sınırlı kalır.
Borcu ödersem kaydım silinir mi?
Hayır. Kayıt kapanmış bir hesap olarak görünmeye devam eder. Findeks’in açıklamasına göre 26 Mart 2024’ten sonra kapanan hesaplarda bu süre on yıldır.
Kredi notum ne zaman düzelir?
Kredi notu, düzenli ödemelerle zamanla toparlanır. Kesin bir süre söylemek mümkün değildir; gecikmenin süresi, takibe dönüşüp dönüşmediği ve sonraki ödeme düzeni belirleyicidir.
Bu yıl sicil affı çıkacak mı?
Bu yazının tarihinde yürürlükte bir düzenleme yoktur. Son düzenleme 2022’de yapılmış ve 1 Ekim 2022 öncesindeki gecikmeleri kapsamıştır. Fon krizindeki gecikmeler bu düzenlemenin dışındadır.
Kredi kartı faizim yüksek; banka ne kadar faiz isteyebilir?
Merkez Bankasının belirlediği azami oranı aşamaz ve bileşik faiz uygulayamaz (5464 m.26). Eylül 2026 itibarıyla gecikme faizi tavanı, dönem borcuna göre aylık yüzde 3,55 ile 4,55 arasındadır.
Tüketici kredimde banka borcun tamamını hemen isteyebilir mi?
Hayır. Birbirini izleyen en az iki taksit ödenmemeli ve banka en az otuz gün süre vererek muacceliyet uyarısında bulunmalıdır (6502 m.28/1).
Tasfiye param hesabıma geldi; banka borcuma mahsup edebilir mi?
Muaccel bir alacak varsa takas gündeme gelebilir (TBK m.139). Taksitlerini düzenli ödediğiniz ve muaccel olmayan bir tüketici kredisi için mahsup kural olarak mümkün değildir.
Kaydım yanlış görünüyor; ne yapmalıyım?
Bildirimi yapan bankaya yazılı başvurun; bankalar bilginin gerçeğe uygun olmasından sorumludur. Findeks itiraz formunu kullanabilir, KVKK m.11 uyarınca düzeltme isteyebilir ve sonuç alamazsanız Kurula şikâyette bulunabilirsiniz.
Borcumu kapattım; kaydın silinmesini KVKK’ya dayanarak isteyebilir miyim?
Risk Merkezine bildirim bir kanuni yükümlülük olduğundan, doğru bir kaydın silinmesi talebi genellikle sonuç vermez. KVKK asıl olarak yanlış kayıtların düzeltilmesinde işe yarar.
Kefilim de etkilenir mi?
Evet, banka kefile başvurabilir ve gecikme onun kredi değerlendirmesini etkileyebilir. Kefaletin geçerliliği sıkı şekil şartlarına bağlıdır (TBK m.583, m.584).
Fonum tasfiyede; bunu bankaya nasıl belgelerim?
İşleme kapanma bildirimi, MKK kaydı, tasfiye ödemelerine ilişkin bilgiler ve tasfiye takvimi. Beklenen ödemenin tahmini için tasfiye payı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Kredi kartım neden nakit çekime kapatıldı?
Asgari ödemenin bir takvim yılı içinde tekrar tekrar yapılmaması hâlinde Yönetmelik ve kart sözleşmesi uyarınca kart nakit kullanımına kapatılabilir. Borcun düzenli ödenmesiyle kısıtlama kaldırılabilir; koşulları bankanıza sorun.
“Sicilinizi siliyoruz” diye arayanlar güvenilir mi?
Hayır. Kayıtları ancak bildirimi yapan kuruluş düzeltebilir ve doğru bir kaydın ücret karşılığı silinmesi mümkün değildir. Böyle bir vaat dolandırıcılık işareti olabilir.
Sicilinizi korumak için erken davranın
Bankaya yapılandırma başvurunuzu, hatalı kayıt itirazınızı ve tasfiye ödemesinin borçlara dağıtım planını birlikte hazırlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppİlgili Rehberler
- Kredi çekip fona yatırdım, taksit ödeyemiyorum
- Şirketimin parası fonda kilitli, kredimi ödeyemiyorum
- Kredi yapılandırma ve erteleme talep dilekçesi
- Tasfiye param hesabıma yattı, banka mahsup etti
- Tasfiye ödemesi ihtirazi kayıt beyanı
- Fon kilidi borç takvimi aracı
- Tasfiye payı hesaplama aracı
- Kredi kartı borcu icraya verildi
- Fonumdaki paraya haciz gelir mi
- Sicil affı 2026 son durum
- KVKK m.11 başvurusu
- Fon mağduru dilekçe oluşturucu
- Fon mağduru dilekçe ve ihtarname örnekleri dizini
- Fon tasfiyesi hukuk rehberi

