Katılımevim ve Birevim Faizsiz mi, Gerçek Maliyeti Ne? Organizasyon Ücreti, Finansman Maliyeti, Değerleme ve Diğer Masraflar, Gecikme Bedeli (2026) — 6361 m.3/j, 39/A/1, 39/A/5, 39/B/3-4; Yönetmelik m.16/4, 17/7, 17/11-12; TBK m.120, 182

“Katılımevim faizli mi, Birevim faizsiz mi?” sorusunun hukuki cevabı Kanunda açıkça yazılıdır: Tasarruf finansman sözleşmesi, faizsiz finansman esaslarına göre düzenlenen bir sözleşmedir (6361 m.39/A/1) ve tasarruf finansman şirketleri faizsiz finansman esaslarına göre faaliyet gösterir (m.39/B/3). Kanun şirkete faiz geliri değil, organizasyon ücreti alma hakkı tanır; organizasyon ücreti de müşterilerin tasarruf finansman faaliyeti ve tasarruf fon havuzunun yönetimi karşılığında ödedikleri tutardır (m.3/j). Ancak “faizsiz” olmak “maliyetsiz” olmak demek değildir. Sözleşmede organizasyon ücretinin yanında, varsa finansman maliyeti, değerleme ücreti, diğer masraf kalemleri ve sigorta politikası da gösterilir (Yön. m.16/4-b, f, i). Bu yazı, tasarruf finansmanın gerçek maliyetini oluşturan kalemleri, hangisinin hangi durumda geri alınabileceğini ve şirketin hangi ücretleri isteyemeyeceğini mevzuat hükümleriyle anlatır.

Kanun Ne Diyor? “Faizsiz Finansman Esasları”

Tasarruf finansmanın faizsizliği bir pazarlama iddiası değil, Kanunun dört ayrı hükmünde yer alan bir zorunluluktur. Bu hükümler birlikte okunduğunda sistemin hukuki yapısı ortaya çıkar.

1- 6361 m.39/A/1 bakımından, sözleşmenin niteliği: Tasarruf finansman sözleşmesi; müşteriye konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimi için finansman kullanma hakkı, şirkete ise birikmiş tasarrufu yönetme, geri ödeme ve finansman kullandırma yükümlülüğü ile organizasyon ücreti alma hakkı veren, faizsiz finansman esaslarına göre düzenlenen sözleşmedir. Kanun, şirketin sözleşmeden doğan gelir hakkı olarak yalnızca organizasyon ücretini sayar.

2- 6361 m.3/l bakımından, faaliyetin tanımı: Tasarruf finansman faaliyeti, önceden belirlenmiş koşulların gerçekleşmesi şartıyla konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimi için faizsiz finansman esaslarına göre belirli bir süre tasarruf edilmesi, müşterilere finansman kullandırılması ve toplanan tasarrufların yönetimidir.

3- 6361 m.39/B/3 bakımından, şirketin yükümlülüğü: Tasarruf finansman şirketleri faizsiz finansman esaslarına göre faaliyet gösterir. Bu hüküm, yalnızca müşteriyle yapılan sözleşmeyi değil, şirketin faaliyetinin bütününü kapsar.

4- 6361 m.39/B/4 bakımından, Kurulun yetkisi: Tasarruflardan oluşan fonların değerlendirileceği faizsiz yatırım araçlarının belirlenmesi ve faizsiz finansman esaslarına uygun tasarruf ve finansman yöntemlerine ilişkin usul ve esaslar Kurulca belirlenir. BDDK’nın 11537 sayılı kararıyla 1 Ekim 2026’dan itibaren havuzun katılım bankalarındaki Türk lirası cari ve katılma hesaplarında, altına dayalı olmayan Türk lirası kira sertifikalarında ve hisse senedi içermeyen, risk değeri 1 veya 2 olan katılım esaslı fonlarda değerlendirilebileceğinin belirlenmesi bu çerçevededir.

5- Kanunun tanımlamadığı nokta bakımından: Kanun “faizsiz finansman esasları” kavramının içeriğini ayrıca tanımlamaz; bu esaslara uygun yöntemlerin belirlenmesini Kurula bırakır. Bu nedenle bir uygulamanın faizsiz esaslara uygun olup olmadığı sorusu, önce sözleşmeye ve şirketin BDDK’ya gönderdiği genel faaliyet ilkeleri dokümanına, sonra Kurul kararlarına bakılarak cevaplanır.

Havuzun değerlendirildiği katılım fonlarının işleyişi katılım fonu ve faizsiz yatırım rehberimizde, kira sertifikalarının hukuki yapısı ise kira sertifikası (sukuk) yatırımcı hakları yazımızda anlatılmıştır.

Organizasyon Ücreti: Hukuki Niteliği ve Akıbeti

Tasarruf finansmanda müşterinin şirkete ödediği asıl bedel organizasyon ücretidir. Bu ücretin ne olduğu, ne zaman geri alınabileceği ve hangi hâllerde kaybedildiği, sistemin maliyetini anlamanın anahtarıdır.

1- 6361 m.3/j bakımından, tanım: Organizasyon ücreti, müşterilerin tasarruf finansman sözleşmesi kapsamında tasarruf finansman faaliyeti ve tasarruf fon havuzunun yönetimi karşılığında ödeyecekleri tutardır. Bu nedenle organizasyon ücreti bir faiz değil, hizmet karşılığı ödenen bir bedeldir.

2- Yönetmelik m.16/4-f ve m.3 bakımından, gösterilme: Organizasyon ücreti sözleşmede yer almak zorundadır. Belirli bir dönemde sunulan sözleşmelerin tasarruf ve tahsisat vadeleri ile maliyet oranları ise şirketin tarifesinde gösterilir. Organizasyon ücreti oranı için incelediğimiz Kanun ve Yönetmelik hükümlerinde bir üst sınır belirlenmemiştir; oran tarifede ve sözleşmede yazılır.

3- 6361 m.39/A/3 bakımından, cayma: Müşteri sözleşmenin imzalanmasını takip eden on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir; bu durumda şirket organizasyon ücreti dâhil aldığı tutarın tamamını cayma kararının bildirilmesinden itibaren on dört gün içinde iade eder.

4- 6361 m.39/A/4 bakımından, fesih: Müşteri tasarruf dönemi bitimine kadar sözleşmeyi feshedebilir; şirket organizasyon ücreti bedeli dışında kalan toplam birikimi iade eder. Anayasa Mahkemesi bu kuralı 05.11.2024 tarihli, E.2024/114 K.2024/186 sayılı kararıyla Anayasa’ya aykırı bulmamıştır (RG 31.12.2024, S.32769); Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2026 tarihli kanun yararına bozma kararı da ücretin fesihte iade edilmeyeceği yönündedir. Ayrıntılar iade rehberimizde yer almaktadır.

5- Yönetmelik m.17/12 bakımından, aktarım: Müşteri farklı bir sözleşmeye mevcut sözleşmelerinden yalnızca birikmiş tasarruf tutarını ve ödenmiş organizasyon ücretini aktarabilir. Bu imkân, fesihte kaybedilecek organizasyon ücretinin yeni bir sözleşmede değerlendirilmesini sağlar.

6- 6361 m.15/5 ve Yönetmelik m.19 bakımından, binde beşlik pay: Şirketlerin tahsil ettikleri organizasyon ücretlerinin binde beşi oranında ayrılan tutarlar özkaynak hesaplarında izlenir; Kanun bu payı tasfiye hâlinde tasarruf sahiplerine ödenmek üzere öngörür.

Yanıltılarak imzalanan sözleşmelerde organizasyon ücretinin akıbeti satışta yanıltıldım rehberimizde ayrıca anlatılmıştır.

Organizasyon Ücreti Dışındaki Maliyet Kalemleri

Faizsiz yapı, organizasyon ücretinin tek maliyet olduğu anlamına gelmez. Kanun sözleşmede “gelir, maliyet ve masraflara” ilişkin hükümlerin yer almasını ister (m.39/A/5); Yönetmelik de bu kalemleri tek tek sayar.

1- Yönetmelik m.16/4-b bakımından, finansman maliyeti: Sözleşmede sözleşmenin tutarı, asgari tasarruf oranı, finansman tutarı ve “varsa finansman maliyeti” yer alır. Yönetmelik finansman maliyetinin varlığını ihtimal olarak öngörür; böyle bir kalem varsa sözleşmede açıkça gösterilmeli ve Kanunun faizsiz finansman esaslarıyla uyumlu olmalıdır (m.39/B/3-4).

2- Yönetmelik m.16/4-f bakımından, değerleme ve diğer masraflar: Sözleşmede organizasyon ücreti ile kullandırılacak finansmana ilişkin teminatın değerleme ücreti ve diğer masraf kalemleri yer alır. Konut ve iş yerinde değerleme, yetkili değerleme kuruluşlarınca yapılır (m.22/4).

3- Yönetmelik m.16/4-i bakımından, sigorta: Sözleşmede kullandırılacak finansmana ilişkin sigorta politikası yer alır. Hangi sigortanın istendiği, primi kimin ödediği ve sigortanın kim lehine yapılacağı bu hükümden okunmalıdır.

4- Yönetmelik m.16/4-g bakımından, getiri: Varsa tasarruf dönemi için müşteriye sağlanacak getiri sözleşmede gösterilir. Getiri öngörülmemişse birikim nominal kalır; bu, faizsiz yapının müşteri açısından örtülü bir maliyetidir. Konu birikim ve enflasyon rehberimizde ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

5- Yönetmelik m.15/2 bakımından, hesaplama yöntemleri: Şirketin genel faaliyet ilkeleri dokümanı; biriktirilecek toplam tasarruf tutarı, hak kazanılan finansman miktarı, organizasyon ücreti ve masraflar ile varsa sözleşme kapsamındaki diğer getiri ve maliyetlerin hesaplama yöntemlerini içerir. Bir masraf kaleminin hangi yöntemle hesaplandığı bu dokümana dayanmalıdır.

6- Resmî masraflar bakımından: Tapuda satış ve ipotek işlemlerinin, taşıtta satış ve rehin işlemlerinin resmî harç ve ücretleri ilgili mevzuata göre doğar. Bu kalemler şirketin geliri değildir; ancak toplam maliyet hesabında dikkate alınmalıdır.

Şirketin İsteyemeyeceği Ücretler

Yönetmelik, müşteriyi korumak için bazı durumlarda organizasyon ücreti dışında ödeme istenmesini açıkça yasaklar. Bu yasaklar, sözleşmedeki aksi yöndeki kayıtlardan önce gelir.

1- Yönetmelik m.17/7 bakımından, tasarruf dönemi: Tasarruf dönemine ilişkin olarak, sözleşme kapsamında müşteriden ipotek, rehin veya senet gibi teminatlar alınamaz; organizasyon ücreti dışında müşteriyi ödeme yükümlülüğü altına sokacak herhangi bir işlem yapılamaz. Bu nedenle tasarruf döneminde geciken taksit için gecikme cezası, gecikme faizi veya dosya masrafı gibi taleplerin geçerliliği bu hüküm karşısında ciddi biçimde tartışmalıdır.

2- Yönetmelik m.17/11 bakımından, tutar değişikliği: Müşteri tasarruf dönemi bitimine kadar sözleşme tutarını değiştirebilir. Sözleşme tutarının artırılması sonucunda ortaya çıkan farka isabet eden organizasyon ücreti ve oluşacak ek vergiler dışında ilave bir ödeme talep edilemez.

3- Yönetmelik m.17/12 bakımından, aktarım: Aktarımda birikmiş tasarruf ve ödenmiş organizasyon ücreti yeni sözleşmeye taşınabilir. Aktarımda ödenmiş organizasyon ücretinin “yanacağını” öngören bir kayıt, bu hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

4- 6361 m.39/A/3 bakımından, cayma: Cayma hâlinde organizasyon ücreti dâhil tamamı iade edilir; “hizmet verildi” gerekçesiyle kesinti yapılamaz.

5- Yönetmelik m.17/6 bakımından, teşvik yasağı: Şirketler yeni müşteri kazanımı amacıyla tasarruf fon havuzu veya şirket kaynaklarından teşvik edici herhangi bir uygulamada bulunamaz. Satış sırasında verilen hediye, indirim veya “sıranızı öne alırız” gibi vaatler bu kural karşısında değerlendirilmelidir.

Sözleşmedeki masraf kayıtlarının haksız şart yönünden değerlendirilmesi haksız şart rehberimizde, taksit ödeme güçlüğündeki seçenekler taksit rehberimizde anlatılmıştır.

Finansman Döneminde Gecikme: Faiz mi, Ceza Koşulu mu?

Tahsisattan sonra müşteri şirkete borçludur ve taksitlerin geç ödenmesi hâlinde şirketin ne isteyebileceği sorusu doğar. Faizsiz esaslı bir sözleşmede bu sorunun cevabı, Borçlar Kanununun genel hükümleriyle birlikte düşünülmelidir.

1- Yönetmelik m.16/4-j bakımından, sözleşmedeki düzenleme: Sözleşme kapsamında tarafların temerrüde düşmesine ilişkin hükümler sözleşmede yer almak zorundadır. Finansman dönemindeki gecikmenin sonuçları önce sözleşmenin bu bölümünden okunur.

2- TBK m.120 bakımından, temerrüt faizi: Para borcunda temerrüt hâlinde uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa mevzuata göre belirlenir; sözleşmeyle kararlaştırılacak oran bu oranın yüzde yüz fazlasını aşamaz. Faizsiz esaslı bir sözleşmede şirketin müşteriden temerrüt faizi isteyip isteyemeyeceği tartışmaya açıktır: bir görüşe göre Kanunun faizsiz finansman esası sözleşmede faiz kararlaştırılmasına engeldir; diğer görüşe göre temerrüt faizi sözleşmeden değil kanundan doğar. Bu konuda yerleşik bir yargı içtihadına rastlamadık.

3- TBK m.179-182 bakımından, ceza koşulu: Uygulamada faizsiz sözleşmelerde gecikme için “gecikme bedeli” gibi adlarla belirli bir tutar kararlaştırılabilir. Böyle bir kayıt niteliği itibarıyla ceza koşulu olarak değerlendirilebilir; taraflar cezanın miktarını serbestçe belirleyebilir, ancak hâkim aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir (TBK m.182/1, m.182/3).

4- TKHK m.5 bakımından, haksız şart denetimi: Müşteriyle müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde müşteri aleyhine dengesizlik yaratan gecikme kayıtları haksız şart denetimine tabidir.

5- Müşteri lehine durum bakımından: Şirket iade yükümlülüğünde temerrüde düşerse müşteri temerrüt faizini ve ispat ettiği aşkın zararı isteyebilir; bu konu birikim ve enflasyon rehberimizde anlatılmıştır. Finansman dönemindeki takip süreçleri ise icra takibi rehberimizde yer almaktadır.

Tasarruf Dönemi ile Finansman Dönemi: Maliyet Kuralları Nasıl Değişir?

Tahsisat, sözleşmenin iki dönemini birbirinden ayırır. Tahsisattan önce müşteri kendi birikimini yapan bir tasarruf sahibidir; tahsisattan sonra ise kullandığı finansmanı geri ödeyen bir borçludur. Hangi ücretin istenebileceği de bu ayrıma göre değişir.

Finansman dönemindeki erken kapama ve ipoteğin kaldırılması finansman dönemi rehberimizde anlatılmıştır.

Örnek Senaryolar

Aşağıdaki senaryolar, danışanlarımızın sık sorduğu durumlar esas alınarak kurgulanmıştır ve kişisel bilgi içermez.

1- Onuncu günde vazgeçen müşteri bakımından: Çankaya’da oturan müşteri, sözleşmeyi imzaladıktan on gün sonra ailesiyle konuştuktan sonra vazgeçmiştir. On dört günlük cayma süresi içinde olduğundan, organizasyon ücreti dâhil ödediği tutarın tamamını cayma bildiriminden itibaren on dört gün içinde geri almalıdır (6361 m.39/A/3). Bildirimi yazılı ve tarihi ispatlanabilir biçimde yapmalıdır.

2- On sekizinci ayda fesih düşünen müşteri bakımından: Fesih hâlinde organizasyon ücreti iade edilmez (m.39/A/4). Müşteri, organizasyon ücretini kaybetmemek için birikimini ve ödenmiş organizasyon ücretini başka bir sözleşmeye aktarmayı (Yön. m.17/12) veya sözleşmeyi devretmeyi değerlendirebilir.

3- Tutar artışında işlem ücreti istenen müşteri bakımından: Keçiören’de oturan müşteri, sözleşme tutarını artırmak istediğinde kendisinden farka isabet eden organizasyon ücretinin yanında ayrıca “işlem ücreti” istenmiştir. Yönetmelik bu durumda farka isabet eden organizasyon ücreti ve ek vergiler dışında ilave ödeme istenmesini yasaklar (m.17/11); işlem ücretinin dayanağı yazılı olarak istenmelidir.

4- Tasarruf döneminde gecikme bedeli yansıtılan müşteri bakımından: İki taksitini birkaç gün geç ödeyen müşterinin hesabına “gecikme bedeli” yansıtılmıştır. Tasarruf döneminde organizasyon ücreti dışında müşteriyi ödeme yükümlülüğü altına sokacak işlem yapılamayacağından (m.17/7), bu kalemin dayanağı sorgulanmalı ve gerekirse iadesi istenmelidir. Gecikmenin sözleşmede öngörülen başka sonuçları, örneğin tahsisat sırasına etkisi, ayrıca değerlendirilir (m.16/4-k).

5- Finansman döneminde gecikmede ceza isteyen şirket bakımından: Evini tasarruf finansmanla alan müşteri bir taksidi geç ödemiş, şirket sözleşmedeki gecikme bedelini istemiştir. Kalem sözleşmede açıkça yazılıysa istenebilir; ancak ceza koşulu niteliğinde olduğu ve aşırı olduğu ölçüde hâkim tarafından indirilebilir (TBK m.182/3). Müzakere edilmeden konulmuş ve müşteri aleyhine dengesiz bir kayıtsa haksız şart denetimi de gündeme gelir (TKHK m.5).

Hesap Örneği: Faizsiz Ama Maliyetsiz Değil

Aşağıdaki örnek, yalnızca maliyet kalemlerinin nasıl bir araya geldiğini göstermek için hazırlanmıştır. Oranlar varsayımsaldır; herhangi bir şirketin tarifesini yansıtmaz. Kendi hesabınız için sözleşmenizdeki ve tarifedeki oranları kullanın.

Bu örnekte organizasyon ücreti, finansmanın “faizi” değildir; ancak müşteri açısından sistemin temel maliyetidir. Farklı ürünleri karşılaştırırken yalnızca “faiz var mı” sorusuna değil, bütün kalemlerin toplamına ve bu toplamın hangi tarihlerde ödendiğine bakılmalıdır. Fesih düşünüyorsanız organizasyon ücretinin iade edilmeyeceğini, cayma süresi geçmişse aktarım ve devir seçeneklerini hesaba katın.

“Faizsiz” Reklamı ve Dinî Değerlendirme

1- Reklam bakımından: Kanun sözleşmeyi faizsiz esaslı olarak tanımladığından “faizsiz” ifadesi kendi başına yanıltıcı değildir. Buna karşılık “masrafsız”, “ücretsiz ev”, “kesin şu ay teslim” gibi ifadeler, organizasyon ücreti ve diğer masraflar ile tahsisat koşulları karşısında yanıltıcı olabilir. Satış sırasında verilen vaatlerin hukuki sonuçları satışta yanıltıldım rehberimizde anlatılmıştır.

2- Dinî uygunluk bakımından: Kanundaki “faizsiz finansman esasları” ifadesi hukuki bir yapıyı tarif eder. Bir ürünün dinî açıdan uygun olup olmadığı hukukun değil din bilimlerinin konusudur ve bu yazının kapsamı dışındadır. Hukuk yalnızca şirketin Kanunda ve Kurul kararlarında öngörülen faizsiz yapıya uyup uymadığını denetler.

3- Denetim bakımından: Şirketin faizsiz finansman esaslarına ve Kurulun belirlediği yatırım araçlarına uyumu BDDK denetimine tabidir. Bu kurallara aykırılık düşündüğünüz bir durumda başvuru yolları şikâyet yolları rehberimizde anlatılmıştır; şirketin uymak zorunda olduğu diğer oranlar için güvenilirlik rehberimize bakabilirsiniz.

Şirketin Sık Verdiği Cevaplar ve Değerlendirmesi

1- “Bu ücret organizasyon ücretine dahil değil, ayrıca ödenir” cevabı bakımından: Tasarruf döneminde organizasyon ücreti dışında müşteriyi ödeme yükümlülüğü altına sokacak bir işlem yapılamaz (Yön. m.17/7). Finansman dönemine ilişkin bir masrafsa, sözleşmede açıkça gösterilmiş olması gerekir (m.16/4-f).

2- “Tutar artışında işlem ücreti alınır” cevabı bakımından: Tutar artışında yalnızca farka isabet eden organizasyon ücreti ve oluşacak ek vergiler istenebilir; ilave bir ödeme talep edilemez (m.17/11).

3- “Aktarımda organizasyon ücretiniz yanar” cevabı bakımından: Yönetmelik aktarılabilecek kalemler arasında ödenmiş organizasyon ücretini açıkça sayar (m.17/12). Aksi yöndeki kayıt, hem bu hüküm hem de haksız şart denetimi karşısında değerlendirilmelidir.

4- “Caymada hizmet verildiği için organizasyon ücreti kesilir” cevabı bakımından: Kanun cayma hâlinde organizasyon ücreti dâhil tamamının on dört gün içinde iadesini emreder (6361 m.39/A/3).

5- “Faizsiz olduğu için gecikmede faiz değil gecikme bedeli alırız” cevabı bakımından: Tasarruf döneminde böyle bir kalem m.17/7 karşısında tartışmalıdır. Finansman döneminde ise kalemin sözleşmede açıkça yazılı olması gerekir (m.16/4-j); ceza koşulu niteliğindeyse hâkim aşırı bulduğu tutarı indirir (TBK m.182/3).

6- “Fesihte organizasyon ücretinin bir kısmını iade edebiliriz” teklifi bakımından: Kanun fesihte ücretin iadesini öngörmez; ancak şirketin kendi rızasıyla kısmi iade yapması müşteri lehine bir uygulamadır. Böyle bir teklif yazılı alınmalıdır.

Maliyet ve Masraf Dökümü Talep Yazısı Örneği

Aşağıdaki metin, sözleşmesindeki maliyet kalemlerini ve bugüne kadar kendisinden alınan tutarların dökümünü şirketten yazılı olarak öğrenmek isteyen müşteri için hazırlanmıştır.

Diğer yazı örnekleri Katılımevim ve Birevim dilekçe örneklerimizde ve dilekçe örnekleri dizinimizde yer almaktadır.

Sözleşme İmzalamadan Önce Maliyet Kontrol Listesi

Sözleşme türleri arasındaki farklar çekilişli tasarruf finansman rehberimizde, finansman döneminde erken kapama ve ipoteğin kaldırılması finansman dönemi rehberimizde, tahsisatta değerleme süreci ise tahsisatta değerleme ve finansman reddi rehberimizde anlatılmıştır.

Sık Yapılan Hatalar

• “Faizsiz” ifadesini “masrafsız” sanmak: Organizasyon ücreti ve diğer kalemler sistemin maliyetidir.
• Cayma süresini kaçırmak: Organizasyon ücreti yalnızca on dört günlük caymada tam iade edilir.
• Fesihten önce aktarımı düşünmemek: Ödenmiş organizasyon ücreti başka sözleşmeye aktarılabilir.
• Tasarruf döneminde istenen ek ücreti sorgulamamak: Organizasyon ücreti dışında ödeme yükümlülüğü yüklenemez.
• Tutar artışında ek masrafı kabul etmek: Yalnızca fark organizasyon ücreti ve ek vergiler istenebilir.
• Tarifeyi istememek: Maliyet oranları tarifede gösterilir; imzadan önce örneğini isteyin.
• Getiriyi varsaymak: Sözleşmede yazılı değilse birikime getiri işlemez.

Sık Sorulan Sorular

Katılımevim ve Birevim faizli mi?

Hayır. Tasarruf finansman sözleşmesi faizsiz finansman esaslarına göre düzenlenir (6361 m.39/A/1) ve şirketler bu esaslara göre faaliyet gösterir (m.39/B/3). Şirketin Kanundan doğan gelir hakkı organizasyon ücretidir.

Organizasyon ücreti faiz midir?

Hayır. Organizasyon ücreti, tasarruf finansman faaliyeti ve tasarruf fon havuzunun yönetimi karşılığında ödenen tutardır (6361 m.3/j); hukuki niteliği hizmet bedelidir.

Organizasyon ücreti ne kadar?

Oran şirketin tarifesinde ve sözleşmede gösterilir (Yön. m.3, m.16/4-f). İncelediğimiz Kanun ve Yönetmelik hükümlerinde organizasyon ücreti için bir üst oran belirlenmemiştir.

Organizasyon ücretini geri alabilir miyim?

İmzadan itibaren on dört gün içinde caymada tamamı iade edilir (6361 m.39/A/3). Tasarruf döneminde fesihte iade edilmez (m.39/A/4); başka sözleşmeye aktarılabilir (Yön. m.17/12).

Organizasyon ücreti dışında ne ödenir?

Sözleşmede gösterilmesi şartıyla varsa finansman maliyeti, teminatın değerleme ücreti, diğer masraf kalemleri ve sigorta primleri (Yön. m.16/4-b, f, i); ayrıca tapu ve rehin işlemlerinin resmî masrafları.

Finansman maliyeti ne demek?

Yönetmelik sözleşmede “varsa finansman maliyeti”nin gösterilmesini ister (m.16/4-b). Böyle bir kalem varsa sözleşmede açıkça yazılmalı ve Kanunun faizsiz finansman esaslarıyla uyumlu olmalıdır (6361 m.39/B/3-4).

Tasarruf döneminde gecikme cezası alınabilir mi?

Tasarruf döneminde organizasyon ücreti dışında müşteriyi ödeme yükümlülüğü altına sokacak bir işlem yapılamaz (Yön. m.17/7). Bu nedenle bu dönemde gecikme cezası veya gecikme faizinin geçerliliği ciddi biçimde tartışmalıdır.

Finansman döneminde gecikmede faiz istenebilir mi?

Sözleşmedeki temerrüt hükümleri belirleyicidir (Yön. m.16/4-j). Faizsiz esaslı sözleşmede temerrüt faizi istenip istenemeyeceği tartışmalıdır; “gecikme bedeli” gibi kalemler ceza koşulu olarak değerlendirilebilir ve aşırıysa hâkim indirir (TBK m.182/3).

Sözleşme tutarını artırırsam ne öderim?

Farka isabet eden organizasyon ücreti ve oluşacak ek vergiler dışında ilave bir ödeme talep edilemez (Yön. m.17/11).

Birikimime faiz veya getiri işler mi?

Kanunen faiz işlemez. Getiri ancak sözleşmede öngörülmüşse ve sözleşmedeki yönteme göre sağlanır (Yön. m.16/4-g).

Havuzdaki para faizde mi değerlendiriliyor?

Hayır. Faizsiz yatırım araçları Kurulca belirlenir (6361 m.39/B/4); 1 Ekim 2026’dan itibaren havuz katılım bankası hesapları, TL kira sertifikaları ve risk değeri 1-2 olan katılım fonlarında değerlendirilebilir (BDDK Karar 11537).

“Faizsiz” reklamı yanıltıcı mı?

Kanun sözleşmeyi faizsiz esaslı tanımladığından bu ifade kendi başına yanıltıcı değildir. Ancak “masrafsız” veya “kesin teslim” gibi ifadeler yanıltıcı olabilir.

Tasarruf finansman caiz mi?

Bu dinî bir sorudur ve hukukun konusu değildir. Hukuken tasarruf finansman faizsiz finansman esaslarına göre düzenlenen bir sözleşmedir; dinî değerlendirme için din bilimleri alanındaki kaynaklara başvurulmalıdır.

Aktarımda organizasyon ücreti kaybolur mu?

Hayır. Farklı bir sözleşmeye birikmiş tasarruf tutarı ve ödenmiş organizasyon ücreti aktarılabilir (Yön. m.17/12).

Değerleme ücretini kim öder?

Değerleme ücreti sözleşmede gösterilmek zorundadır (Yön. m.16/4-f); kimin ödeyeceği sözleşmeden okunur.

Sözleşmede yazmayan bir masraf istenirse ne yapmalıyım?

Masrafın dayanağını yazılı olarak isteyin. Kanun gelir, maliyet ve masrafların sözleşmede yer almasını ister (6361 m.39/A/5); yazılı olmayan kalem için ödeme itirazı ve gerekirse hakem heyeti yolu açıktır.

Organizasyon ücretinin bir kısmı müşteriler için ayrılıyor mu?

Evet. Tahsil edilen organizasyon ücretlerinin binde beşi oranında ayrılan tutarlar, tasfiye hâlinde tasarruf sahiplerine ödenmek üzere öngörülmüştür (6361 m.15/5; Yön. m.19).