Katılımevim, Birevim veya başka bir tasarruf finansman şirketinden tahsisat alıp evini ya da aracını edinen müşteri, artık tasarruf eden değil borç ödeyen taraftır: finansman döneminde şirkete, kullandığı finansman tutarının kalanını sözleşmedeki taksitlerle öder. Tasarruf döneminde müşteriden ipotek, rehin veya senet alınması yasakken (Yön. m.17/7), tahsisatla birlikte finansman konusu konut veya taşıt üzerine şirket lehine ipotek ya da rehin konulması zorunludur (Yön. m.22/4). Bu nedenle finansman dönemindeki müşterinin en önemli meseleleri; taksitlerin doğru hesaba ödenmesi, borcun erken kapatılması, borç bitince ipoteğin veya rehnin kaldırılması, evin satılması veya kiraya verilmesi, sigorta ve temerrüt hâlinde rehnin paraya çevrilmesi riskidir. Alacak sona erince ipotekli taşınmazın maliki, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir (TMK m.883/1); şirket buna yanaşmazsa ipoteğin kaldırılması için dava açılabilir. Şirketin pay devri veya tasfiyesi bu borcu ortadan kaldırmaz; 2021 tasfiyelerinde de teslimat almış müşteriler taksitlerini ilan edilen resmî hesaplara ödemeye devam etmiştir.
Borcunuzu kapatıyor, ipoteği kaldırtmak mı istiyorsunuz?
Kalan borç dökümünüz, ipotek veya rehin belgeleriniz ve sözleşmenizle erken kapama, fek ve satış işlemlerinizi birlikte planlayalım: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppKısa cevap
1. Tahsisattan sonra borçlusunuz. Devir veya tasfiye haberleri taksit borcunu ortadan kaldırmaz.
2. Evinizde ipotek, aracınızda rehin vardır. Finansman konusu üzerine şirket lehine teminat konulması zorunludur (Yön. m.22/4).
3. Erken kapama mümkündür. Önce şirketten güncel borç dökümünü yazılı alın; faizsiz sistemde kapatılan şey kalan finansman borcudur.
4. Borç bitince ipotek kendiliğinden silinmez. Şirketten fek yazısı alıp tapuda terkin yaptırmanız gerekir; şirket vermezse TMK m.883 uyarınca dava yolu açıktır.
5. Evi satabilir veya kiraya verebilirsiniz; ancak ipotek alıcıyı da bağlar ve sözleşmenizdeki özel hükümleri kontrol etmeniz gerekir.
6. Taksit aksarsa şirket rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatabilir; ödeme güçlüğünü takip başlamadan yazılı olarak bildirin.
Kapsam notu. Bu yazı tahsisatını almış, finansman dönemindeki müşteriler içindir. Tasarruf dönemindeyken ödeme güçlüğü yaşayanlar taksit ödeyemiyorum rehberimize, sözleşmeden çıkmak isteyenler fesih ve iade rehberimize, tüm başlıklar için Katılımevim ve Birevim Hukuk Rehberimize bakabilir.
- Tasarruf dönemi ile finansman dönemi arasındaki fark
- Evinizdeki ipotek, aracınızdaki rehin
- Taksitler: nereye, nasıl ve devir sürecinde
- Banka konut kredisinden farkı
- Borcu erken kapatmak
- Borç bitti: ipoteğin ve rehnin kaldırılması
- Şirket fek vermiyorsa: ipoteğin kaldırılması davası
- Evi veya aracı satmak, kiraya vermek
- Sigortalar: DASK, konut, kasko ve hayat sigortası
- Ev veya araçta ayıp çıkarsa: kime karşı hak kullanılır?
- Deprem, hasar ve kentsel dönüşümde ipotekli ev
- Taksit aksarsa: temerrüt ve rehnin paraya çevrilmesi
- Borçlu vefat ederse
- Boşanmada finansmanla alınan ev
- Şirket devredilir veya tasfiye edilirse
- Finansman dönemindeki müşterinin kontrol listesi
- Sıkça sorulan sorular
Tasarruf Dönemi ile Finansman Dönemi Arasındaki Fark
Tasarruf finansman sözleşmesi iki aşamalı bir sözleşmedir. Kanun bu sözleşmeyi, belirli bir tasarruf tutarı ve dönemine bağlı olarak önceden belirlenmiş koşulların gerçekleşmesi şartıyla konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimi için müşteriye finansman kullanma hakkı veren sözleşme olarak tanımlar (6361 m.39/A/1). Birinci aşamada müşteri birikim yapar; koşullar gerçekleşince tahsisat yapılır, yani birikim ile finansman satıcıya hesaben ödenir; ikinci aşamada müşteri kullandığı finansmanı taksitlerle geri öder. Sistem faizsiz esasla kurulduğundan, finansman döneminde ödenen taksitler kullanılan finansman tutarının geri ödemesidir; müşterinin şirkete ödediği hizmet bedeli ise organizasyon ücretidir.
İki dönem arasındaki fark yalnızca ekonomik değil, hukukidir. Müşterinin hakları ve şirketin talep edebileceği şeyler, tahsisatla birlikte köklü biçimde değişir.
Tasarruf dönemi ile finansman dönemi
| Konu | Tasarruf dönemi | Finansman dönemi |
|---|---|---|
| Müşterinin konumu | Birikim yapan alacaklı | Kullandığı finansmanı geri ödeyen borçlu |
| Teminat | İpotek, rehin veya senet alınamaz (Yön. m.17/7) | Finansman konusu üzerine şirket lehine ipotek veya rehin zorunlu (Yön. m.22/4) |
| Ek ödeme yükümlülüğü | Organizasyon ücreti dışında ödeme yükümlülüğü yüklenemez (Yön. m.17/7) | Sözleşmedeki geri ödeme planı ve temerrüt hükümleri uygulanır |
| Fesih hakkı | Tasarruf dönemi bitene kadar; birikim 60 günde iade (6361 m.39/A/4) | Tasarruf dönemi sona erdiği için bu anlamda fesih yok; borç ödenir veya kapatılır |
| Ödeme aksarsa | Tahsisat ötelenebilir veya sözleşme feshedilebilir | Temerrüt hükümleri; rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip riski |
| Şirket tasfiye edilirse | Finansman hakkı uygulanmaz; birikim alacağa dönüşür (6361 m.50/A) | Borç devam eder; taksitler ilan edilen resmî hesaba ödenir |
Tasarruf dönemine ilişkin yönetmelik hükmü şöyledir:
Bu hüküm tasarruf dönemine özgüdür. Finansman döneminde ise şirket, kullandırdığı finansmanın geri ödenmesini güvence altına almak için teminat almak zorundadır. Bu nedenle finansman dönemindeki müşterinin hak ve yükümlülükleri, büyük ölçüde sözleşmedeki geri ödeme, teminat, sigorta ve temerrüt hükümlerine bağlıdır. Yönetmelik, sözleşmede finansman dönemi için talep edilecek teminatlara, sigorta politikasına, sözleşmenin devrine ve veraset yoluyla intikaline ve tarafların temerrüde düşmesine ilişkin hükümlerin bulunmasını zorunlu tutar (Yön. m.16/4). Sözleşmenizin bu bölümleri, finansman dönemindeki haklarınızın haritasıdır.
Evinizdeki İpotek, Aracınızdaki Rehin
Yönetmeliğin 22 nci maddesinin dördüncü fıkrası, tahsisat yapılan sözleşme kapsamındaki finansman konusu üzerine şirket lehine ipotek ya da rehin işlenmesini zorunlu kılar; konut ve iş yerlerinin değerlemesinin de yetkili değerleme kuruluşlarınca yapılması gerekir. Değerlemenin düşük çıkması veya taşınmazın kabul edilmemesi hâlinde müşterinin seçenekleri tahsisatta kefil ve finansman reddi rehberimizde anlatılmıştır. Uygulamada konut veya iş yeri müşteri adına tapuya tescil edilir ve aynı işlemle şirket lehine ipotek kurulur; taşıt müşteri adına tescil edilir ve şirket lehine rehin trafik tescil kaydına işlenir. Bu zorunluluğun hisseli tapu, kooperatif konutu ve proje dairesi gibi durumlarda satın alınabilecek varlıkları nasıl sınırladığı hangi ev ve araç alınabilir rehberimizde anlatılmıştır.
Bu teminatın hukuki anlamı şudur: mal sizin mülkiyetinizdedir, ancak şirketin alacağı ödenene kadar mal bu alacağın güvencesidir. Borcunuzu ödediğiniz sürece teminat yalnızca kayıtta durur. Borcu ödemezseniz şirket, genel haciz yolundan önce rehnin paraya çevrilmesi yoluna başvurur ve alacağını malın satış bedelinden alır. Borç tamamen bittiğinde ise teminat kendiliğinden kalkmaz; ayrı bir terkin işlemi gerekir.
Finansman konusuna göre teminat
| Finansman konusu | Mülkiyet | Teminat | Kayıt yeri |
|---|---|---|---|
| Konut | Müşteri adına tapuya tescil | Şirket lehine ipotek | Tapu sicili |
| Çatılı iş yeri | Müşteri adına tapuya tescil | Şirket lehine ipotek | Tapu sicili |
| Taşıt | Müşteri adına tescil | Şirket lehine rehin | Trafik tescil kaydı |
Taksitler: Nereye, Nasıl ve Devir Sürecinde
Finansman dönemindeki taksitler, sözleşmedeki geri ödeme planına göre ve şirketin resmî tahsilat hesaplarına ödenir. Katılımevim ve Birevim için 25.09.2026’da duyurulan pay devri, şirketlerin tüzel kişiliğini ve alacaklarını değiştirmez; taksitlerinizi aynı şirkete ödemeye devam edersiniz (devir rehberimiz). Tahsilat hesabı değişirse bunu yalnızca şirketin resmî yazılı bildirimini, şirketin kendi internet sitesi ve müşteri kanallarından doğrulayarak uygulayın. Üçüncü kişilerden gelen “yeni hesaba ödeyin” talepleri, belgelenmedikçe dikkate alınmamalıdır; yanlış hesaba yapılan ödeme şirkete karşı borcunuzu sona erdirmez.
Her ödemenin dekontunu ve dönemsel hesap dökümlerini saklayın. Şirket, müşteriyle yapılan işlemlere ilişkin belgelerin örneğini talep üzerine ücretsiz vermek zorundadır (Yön. m.17/5). Borcunuzun ne kadarının ödendiğini gösteren güncel döküm, hem erken kapama hem satış hem de olası bir takip veya tasfiyede alacak hesabının temelidir.
Banka Konut Kredisinden Farkı
Finansman dönemindeki müşteri, durumunu çoğu zaman banka konut kredisiyle karşılaştırır ve kredi için okuduğu kuralların kendisine de uygulanacağını düşünür. Oysa iki ilişki farklı mevzuata tabidir. Banka konut kredisi 6502 sayılı Kanunun konut finansmanı sözleşmelerine ilişkin hükümlerine (m.32-39) tabidir: kanun, sabit faizli kredilerde erken ödemede belirli bir oranı aşmayan erken ödeme tazminatına izin verir, değişken faizlide bu tazminatı yasaklar (m.37); kalan borcun tamamının istenebilmesi için de birbirini izleyen en az iki taksitte temerrüt arar (m.34). Tasarruf finansman ise bir kredi değildir; 6361 sayılı Kanuna ve BDDK yönetmeliğine tabidir ve faizsiz esasla çalışır.
Tasarruf finansmanın finansman dönemi ile banka konut kredisi
| Konu | Tasarruf finansman (finansman dönemi) | Banka konut kredisi |
|---|---|---|
| Temel mevzuat | 6361 m.39/A-39/B; BDDK yönetmeliği; sözleşme | 6502 m.32-39; Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği |
| Maliyet | Faiz yok; hizmet bedeli organizasyon ücreti | Faiz ve kredi masrafları |
| Teminat | Finansman konusu üzerine ipotek veya rehin zorunlu (Yön. m.22/4) | Genellikle konut üzerine ipotek |
| Erken kapama | Kalan finansman borcu; yönetmelikte özel indirim veya tazminat kuralı yok, sözleşme belirleyici | Sabit faizlide sınırlı erken ödeme tazminatı; değişken faizlide yok (6502 m.37) |
| Muacceliyet | Sözleşmedeki temerrüt hükümleri (Yön. m.16/4) | Birbirini izleyen en az iki taksitte temerrüt (6502 m.34) |
| Kurumun devri veya tasfiyesi | 6361 m.11, 12/3, 50/A | Bankacılık Kanunu |
Bu fark, finansman dönemindeki müşterinin haklarını ararken iki hata yapmaması gerektiğini gösterir: banka kredisine özgü bir kuralı doğrudan tasarruf finansman şirketine karşı ileri sürmek ve sözleşmesini okumadan “kanun böyle diyor” diye hareket etmek. Tasarruf finansmanda sözleşmenin geri ödeme, teminat ve temerrüt hükümleri, yönetmeliğin zorunlu kıldığı asgari içerikle birlikte okunmalıdır; tüketici aleyhine dengesizlik yaratan hükümler ise haksız şart denetimine tabidir (6502 m.5).
Borcu Erken Kapatmak
Finansman dönemindeki müşteri, borcunu vadesinden önce kapatmak isteyebilir: bir miras, bir satış ya da başka bir finansman kaynağı bu imkânı doğurabilir. Tasarruf finansman sistemi faizsiz esasla kurulduğundan, erken kapamada banka kredilerindeki gibi “faiz indirimi” hesabı yapılmaz; kapatılan şey, kullanılan finansman tutarının henüz ödenmemiş kısmıdır. Yönetmelikte finansman dönemindeki erken ödemeye özgü açık bir indirim veya ücret kuralı bulunmaz; bu nedenle belirleyici olan sözleşmenizin geri ödeme hükümleridir.
Tasarruf finansman bir kredi sözleşmesi olmadığından, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun konut finansmanı sözleşmelerine ilişkin hükümlerinin (m.32-39) ve bu hükümlerdeki erken ödeme kurallarının doğrudan uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır (konut finansmanı rehberimiz). Buna karşılık tüketici sıfatını taşıyan müşteri bakımından, müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve dürüstlük kuralına aykırı olarak müşteri aleyhine dengesizlik yaratan şartlar haksız şarttır ve kesin hükümsüzdür (6502 m.5; haksız şart rehberimiz). Sözleşmenizde erken kapamaya bağlanmış ve karşılığı bulunmayan bir bedel varsa, bu çerçevede değerlendirilmelidir.
Erken kapama adımları
| Adım | Ne yapılır? | Neden? |
|---|---|---|
| 1 | Şirketten kapama tarihi itibarıyla güncel borç dökümünü yazılı isteyin | Ödenecek tutarın ve varsa ek kalemlerin belgelenmesi |
| 2 | Dökümdeki her kalemin sözleşmede dayanağını kontrol edin | Dayanağı olmayan kalem talep edilemez; haksız şart denetimi (6502 m.5) |
| 3 | Ödemeyi resmî hesaba, açıklamasında sözleşme numarasıyla yapın | Ödemenin hangi borca mahsup edileceğinin ispatı |
| 4 | Borcun kapandığını gösteren yazıyı ve fek yazısını isteyin | İpotek veya rehnin kaldırılması için gerekli |
| 5 | Tapuda veya trafik tescilde terkin işlemini tamamlayın | Borç bitse de kayıt kendiliğinden silinmez |
Varsayımsal bir örnekle: 2.000.000 TL tutarlı konut sözleşmesinde müşteri 800.000 TL birikim yapmış ve 1.200.000 TL finansman kullanmış olsun. Finansman döneminde 500.000 TL ödeyen müşterinin kalan borcu 700.000 TL’dir. Erken kapamada ödenecek tutar, sözleşmede başka bir kalem öngörülmemişse bu 700.000 TL’dir. Şirketin gönderdiği dökümde bunun üzerinde bir tutar yer alıyorsa, farkın hangi sözleşme hükmüne dayandığını yazılı olarak sorun. Tutarlar yalnızca anlatım içindir; gerçek hesap sözleşmenize ve ödeme geçmişinize göre yapılır.
Borç Bitti: İpoteğin ve Rehnin Kaldırılması
Türk hukukunda borcun sona ermesi, tapudaki ipoteği kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Türk Medeni Kanununun 883 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
Bu hükme göre borcunu tamamen ödeyen müşteri, şirketten ipoteğin terkini için gerekli işlemi yapmasını ister. Uygulamada şirket, borcun kapandığını gösteren belgeyle birlikte tapu müdürlüğüne hitaben bir fek (terkin) yazısı düzenler veya terkin talebinde bulunur; tapu müdürlüğü ipoteği sicilden siler. Terkin yapılmadıkça ipotek, evinizi satmanızı, yeniden teminat göstermenizi veya başka bir finansman kullanmanızı fiilen engeller. Sürecin genel işleyişi ipoteğin fekki rehberimizde anlatılmıştır.
Taşıtta da durum benzerdir. Borç kapandığında şirket, rehnin kaldırılmasına ilişkin yazıyı düzenler; bu yazıyla rehin şerhi trafik tescil kaydından kaldırılır. Rehin kaldırılmadıkça aracın satışı ve devri fiilen zorlaşır. Her iki durumda da borcun kapandığı gün, fek veya rehin kaldırma yazısını da istemek, işlemin sonradan unutulmasını önler.
Fek işlemleri
| Konu | Konut veya iş yeri | Taşıt |
|---|---|---|
| Teminat | İpotek | Rehin |
| Dayanak | TMK m.883/1 | Rehin sözleşmesi ve teminatın sona ermesi |
| Şirketten istenecek | Borç kapanış yazısı ve ipotek terkin (fek) yazısı | Borç kapanış yazısı ve rehin kaldırma yazısı |
| Başvuru yeri | Tapu müdürlüğü | Trafik tescil birimi veya noter işlemleri |
| Terkin yapılmazsa | Satış ve yeni teminat fiilen engellenir | Satış ve devir fiilen zorlaşır |
Şirket Fek Vermiyorsa: İpoteğin Kaldırılması Davası
Borcun tamamen ödenmesine rağmen şirket fek yazısını vermiyor veya terkin talebinde bulunmuyorsa, önce yazılı ihtarla borcun sona erdiğini ve terkin talebini bildirin; ihtarnameye ödeme dekontlarını ve borç dökümünü ekleyin. Sonuç alınamazsa ipotekli taşınmazın maliki, TMK m.883 uyarınca ipoteğin terkini için dava açabilir. Mahkeme borcun sona erdiğini tespit ederse ipoteğin terkinine karar verir ve karar tapu müdürlüğünce uygulanır. Dava dilekçesinin yapısı ipoteğin fekki dava dilekçesi örneğimizde gösterilmiştir.
Sözleşme tüketici işlemi niteliğindeyse uyuşmazlık tüketici mahkemesinin görev alanına girer ve tüketici uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartıdır (6502 m.73/A; görev ve yetki rehberimiz). Şirketin fek vermemesi yüzünden satışınız gecikmiş veya kaçmışsa, bundan doğan zarar da belgelenerek istenebilir (TBK m.112). Şirketin tasfiye hâlinde olması durumunda ise terkin talebi tasfiye komisyonuna yöneltilir.
Evi veya Aracı Satmak, Kiraya Vermek
Finansman dönemindeki müşteri malın maliki olduğundan, evini veya aracını kural olarak satabilir ya da kiraya verebilir. Ancak iki sınır vardır. Birincisi, ipotek ve rehin malı takip eder: ipotekli bir evi satın alan kişi, ipoteğin yükünü de devralmış olur. Bu nedenle uygulamada satış, alıcının ödediği bedelin bir kısmıyla şirkete olan borcun kapatılması ve ipoteğin aynı gün terkin edilmesi şeklinde kurgulanır. İkincisi, sözleşmenizde finansman konusunun satışı veya devri için şirketin bilgilendirilmesi ya da onayı gibi özel hükümler bulunabilir; yönetmelik de sözleşmede sözleşmenin devrine ilişkin hükümlerin yer almasını zorunlu tutar (Yön. m.16/4). Satıştan önce sözleşmenizi ve şirketin yazılı cevabını mutlaka görün.
Satış ve kiraya verme
| İşlem | Hukuki durum | Dikkat edilecek |
|---|---|---|
| Borç kapatılarak satış | En güvenli yol; ipotek aynı gün terkin edilir | Şirketten kapama tutarını ve fek yazısını satış gününden önce yazılı alın |
| İpotekle birlikte satış | Hukuken mümkün; ipotek alıcıyı da bağlar | Alıcının ve şirketin durumu bilmesi; sözleşmedeki devir hükümleri |
| Sözleşmenin devri | Sözleşmedeki devir koşullarına bağlı; şirketin katılımı gerekir (TBK m.205) | Devir yalnızca şirketin öngördüğü resmî usulle |
| Kiraya verme | Malik olarak kural olarak mümkün | Sözleşmede kısıtlayıcı hüküm var mı; kira geliri taksit borcunu ortadan kaldırmaz |
| Aracın satışı | Rehin kaldırılmadan fiilen zor | Önce borcu kapatıp rehni kaldırtın |
Sigortalar: DASK, Konut, Kasko ve Hayat Sigortası
Yönetmelik, sözleşmede kullandırılacak finansmana ilişkin sigorta politikasına ve müşterinin mevcut sigorta poliçelerinin kabul şartlarına ilişkin hükümlerin bulunmasını zorunlu tutar (Yön. m.16/4). Hangi sigortanın zorunlu olduğu, kimin lehine düzenleneceği ve başka bir sigortacıdan alınmış poliçenin kabul edilip edilmeyeceği sözleşmenizde yazılıdır. Konut bakımından zorunlu deprem sigortası ayrıca 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanununa dayanır (DASK rehberimiz).
Hayat sigortası, finansman dönemindeki müşteri için özellikle önemlidir: poliçe varsa ve lehtarı şirketse, borçlunun vefatında kalan borcun poliçe kapsamında kapatılması mümkün olabilir. Taşıtta kasko, aracın hasar veya kaybı hâlinde teminatın değerini korur. Poliçelerin süresini, lehtarını ve kapsamını düzenli olarak kontrol edin; yenilenmeyen bir poliçe, beklenmedik bir olayda borcun mirasçılara veya size kalmasına yol açabilir.
Ev veya Araçta Ayıp Çıkarsa: Kime Karşı Hak Kullanılır?
Finansman dönemindeki müşterinin sık karşılaştığı bir durum, tahsisatla alınan evde veya araçta sonradan ayıp çıkmasıdır: rutubet, tesisat sorunu, eksik iş, gizli hasar ya da kilometre farkı. Burada doğru muhatabı belirlemek gerekir. Tasarruf finansman şirketi malın satıcısı değildir; tahsisatla birlikte birikim ve finansmanı satıcıya ödemiş, karşılığında malın müşteri adına tescil edilmesini sağlamıştır. Ayıptan doğan haklar ise satış sözleşmesinin tarafı olan satıcıya karşı kullanılır.
Satıcı ticari veya mesleki amaçla hareket eden bir müteahhit, bayi veya galeri ise 6502 sayılı Kanunun ayıplı mala ilişkin hükümleri uygulanır: tüketici, sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim haklarından birini kullanabilir (6502 m.8, m.11). Ayıplı maldan sorumluluk, daha uzun bir süre öngörülmedikçe teslimden itibaren iki yıllık, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda beş yıllık zamanaşımına tabidir (6502 m.12). Satıcı ticari amaçla hareket etmeyen bir kişiyse, örneğin evini veya aracını satan bir birey, uyuşmazlık Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesine ilişkin ayıp hükümlerine tabidir (TBK m.219 vd.).
Ayıp gerekçesiyle şirkete olan taksitleri kesmek ise ayrı bir sorundur. Tasarruf finansman bir kredi sözleşmesi olmadığından, tüketici kredilerindeki bağlı kredi kurallarının bu ilişkiye uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır. Bu belirsizlik karşısında ayıp nedeniyle taksit ödemesini kendiliğinden durdurmak temerrüt ve takip riskini doğurur; doğru yol, ayıbı satıcıya karşı ileri sürmek, şirkete durumu yazılı bildirmek ve taksitleri ödemeye devam etmektir.
Ayıp durumunda muhatap
| Satıcının niteliği | Uygulanacak hükümler | Süre |
|---|---|---|
| Müteahhit, bayi, galeri (ticari satıcı) | 6502 m.8-11: dönme, indirim, onarım, değişim | Teslimden itibaren 2 yıl; konutta 5 yıl (6502 m.12) |
| Ticari amaçla hareket etmeyen kişi | TBK m.219 vd.: satış sözleşmesinde ayıp | TBK’daki süreler; gizli ayıpta ihbar yükümlülüğü |
| Tasarruf finansman şirketi | Satıcı değildir; ayıptan sorumlu tutulamaz | Şirkete karşı borç ayıptan bağımsız devam eder |
Deprem, Hasar ve Kentsel Dönüşümde İpotekli Ev
Finansmanla alınan ev depremde hasar görür veya riskli yapı olarak kentsel dönüşüme girerse, ipotek bu süreçte de şirketin güvencesi olmaya devam eder. Zorunlu deprem sigortası tazminatı ve diğer sigorta tazminatları, poliçedeki lehtar kaydına ve sözleşmeye göre ödenir; bu nedenle poliçelerin güncel ve doğru lehtarla düzenlenmiş olması önemlidir (DASK rehberimiz). Kentsel dönüşümde ipotek ve şerhlerin yeni yapıya nasıl taşınacağı, sürecin kurallarına göre belirlenir (ipotekli dairede kentsel dönüşüm rehberimiz); müşterinin bu süreçte şirketi yazılı olarak bilgilendirmesi ve alacaklının haklarını gözeten bir yol izlemesi gerekir. Hasar veya yıkım, finansman borcunu kendiliğinden sona erdirmez.
Taksit Aksarsa: Temerrüt ve Rehnin Paraya Çevrilmesi
Finansman dönemindeki müşteri taksitlerini ödemezse, sözleşmedeki temerrüt hükümleri işler (Yön. m.16/4). Şirket, alacağını ipotekli veya rehinli malın satış bedelinden almak için rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatabilir (İİK m.145 vd.; rehnin paraya çevrilmesi rehberimiz). Takipte süreler kısadır ve kaçırılan bir itiraz süresi, evin satışa çıkarılmasına kadar varan sonuçlar doğurabilir.
Temerrütten önce yapılabilecekler, temerrütten sonra yapılabileceklerden her zaman daha etkilidir. Ödeme güçlüğü doğduğunda şirkete yazılı başvurarak sözleşmedeki erteleme ve yapılandırma imkânlarını isteyin; başvurunuzun ve şirketin cevabının kaydını tutun. Takip başladıysa ödeme emrindeki süreleri hemen hesaplayın. Ödeme emri veya icra emri aldıysanız icra takibi rehberimize bakın. Sözleşmedeki muacceliyet koşulunun oluşup oluşmadığı, hesaplanan tutarın doğru olup olmadığı ve takibin usulüne uygunluğu itiraz ve şikâyet yollarıyla denetlenebilir. Tasarruf dönemindeki ödeme güçlüğüne ilişkin seçenekler taksit ödeyemiyorum rehberimizde anlatılmıştır.
Taksit ödeyemiyor veya takiple mi karşılaştınız?
Ödeme emrinizi, sözleşmenizi ve borç dökümünüzü WhatsApp üzerinden gönderin; süreleri kaçırmadan yapılandırma ve itiraz seçeneklerini değerlendirelim: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppBorçlu Vefat Ederse
Tasarruf finansman sözleşmesi müşterinin ölümüyle kendiliğinden sona ermez; sözleşmede mirasçılara intikale ilişkin hükümlerin bulunması zorunludur (6361 m.39/A/5). Finansman dönemindeki borçlu vefat ederse, mirasçılar terekeyle birlikte hem ev veya araç üzerindeki mülkiyeti hem de şirkete olan borcu devralır (TMK m.599). Varsa hayat sigortası poliçesi ilk bakılması gereken belgedir; poliçe kapsamında kalan borcun kapatılması mümkün olabilir.
Terekenin borca batık olduğu düşünülüyorsa mirası reddetme süresi, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç aydır (TMK m.605-606; mirasın reddi rehberimiz). Mirası reddeden mirasçı borçtan kurtulur, ancak finansmanla alınan evin mülkiyetinden de vazgeçmiş olur. Bu nedenle ret kararı, evin değeri ile kalan borç karşılaştırılarak verilmelidir. Mirasçılık belgesi (veraset ilamı rehberimiz) ile şirkete başvurularak sözleşmenin mirasçılar adına sürdürülmesi ve ödeme planının netleştirilmesi istenir. Ayrıntılı değerlendirme için vefat ve mirasçılar rehberimize bakın.
Boşanmada Finansmanla Alınan Ev
Evlilik birliği içinde tasarruf finansmanla alınan ev, boşanmada mal rejiminin tasfiyesinde değerlendirilir. Yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminde, evlilik süresince çalışma karşılığında elde edilen gelirle ödenen tasarruf taksitleri ve finansman taksitleri ile bu ödemelerle edinilen ev kural olarak edinilmiş mal niteliğindedir (TMK m.218-219). Evin tapuda yalnızca bir eş adına kayıtlı olması, diğer eşin katılma alacağını ortadan kaldırmaz; hesaplamada kalan finansman borcu da dikkate alınır (boşanmada mal paylaşımı rehberimiz).
Boşanma sürecinde tapu maliki eşin evi satması veya yeni bir teminat vermesi, diğer eşin haklarını tehlikeye sokabilir. Ev aile konutuysa, malik eşin diğer eşin açık rızası olmadan aile konutunu devretmesi veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlaması mümkün değildir (TMK m.194). Finansman borcunun kimin tarafından ödeneceği de boşanma protokolünde açıkça düzenlenmelidir; şirkete karşı borçlu olan, sözleşmenin tarafı olan eştir. Paylaşımın ayrıntısı ve protokol maddesi örneği boşanma rehberimizde anlatılmıştır.
Şirket Devredilir veya Tasfiye Edilirse
Katılımevim ve Birevim’in payları için 25.09.2026’da Emlak Katılım grubuna devir izni başvurusu yapıldı. Pay devrinde şirketin tüzel kişiliği ve alacakları değişmez; finansman dönemindeki müşteri borcunu aynı şirkete ödemeye devam eder, ipotek veya rehin de aynı şirket lehine kalır. İleride bir birleşme olursa alacak ve teminat, birleşmeyle devralan şirkete geçer (devir rehberimiz).
Şirketin faaliyet izni kaldırılıp tasfiyesine karar verilirse de finansman dönemindeki müşterinin borcu sona ermez; tasfiye komisyonu şirketin alacaklarını tahsil etmekle görevlidir. 2021’de 21 tasarruf finansman şirketinin tasfiyesinde TMSF, teslimat almış müşterilerin borçlarını sözleşme koşullarına uygun olarak ve yalnızca şirketlerin internet sitelerinde ilan edilen banka hesaplarına ödemeye devam etmelerini istemiştir. Tasfiye sırasında borcunu kapatan müşterinin fek talebi de tasfiye komisyonuna yöneltilir (tasfiye rehberimiz).
Finansman Dönemindeki Müşterinin Kontrol Listesi
Kontrol listesi
| Konu | Ne yapmalısınız? | Dayanak |
|---|---|---|
| Sözleşme ve teminat belgeleri | Sözleşmenin, ipotek akit tablosunun veya rehin belgesinin örneğini saklayın | Yön. m.17/5; m.22/4 |
| Ödeme kayıtları | Her taksitin dekontunu ve dönemsel dökümü saklayın | Borcun ispatı |
| Tahsilat hesabı | Yalnızca resmî yazılı bildirimle değişen hesabı kullanın | Yanlış hesaba ödeme borcu sona erdirmez |
| Sigortalar | DASK, konut, kasko ve hayat poliçelerinin süresini ve lehtarını kontrol edin | Yön. m.16/4; 6305 s.K. |
| Erken kapama | Önce yazılı güncel borç dökümü; her kalemin sözleşmede dayanağını arayın | 6502 m.5 |
| Fek | Borç kapandığı gün fek veya rehin kaldırma yazısını isteyin | TMK m.883/1 |
| Ödeme güçlüğü | Takip başlamadan yazılı erteleme veya yapılandırma talebi | Sözleşmedeki temerrüt hükümleri |
| Resmî gelişmeler | KAP, BDDK ve TMSF duyurularını izleyin | Devir ve tasfiye süreçleri |
Sıkça Sorulan Sorular
Tasarruf finansmanla aldığım evde neden ipotek var?
Tahsisat yapılan sözleşme kapsamındaki finansman konusu üzerine şirket lehine ipotek veya rehin konulması zorunludur (Yön. m.22/4). İpotek, finansman döneminde ödenecek borcun güvencesidir.
Tasarruf döneminde benden senet veya ipotek istenebilir mi?
Hayır. Tasarruf dönemine ilişkin olarak müşteriden ipotek, rehin veya senet gibi teminatlar alınamaz ve organizasyon ücreti dışında ödeme yükümlülüğü yüklenemez (Yön. m.17/7).
Borcumu erken kapatabilir miyim?
Evet. Önce şirketten güncel borç dökümünü yazılı olarak isteyin. Faizsiz sistemde kapatılan şey kullanılan finansmanın ödenmemiş kısmıdır; dökümdeki her kalemin sözleşmede dayanağı olmalıdır.
Erken kapamada ek ücret alınabilir mi?
Yönetmelikte finansman dönemindeki erken ödemeye özgü açık bir kural yoktur; belirleyici olan sözleşmedir. Müzakere edilmeden konulmuş ve müşteri aleyhine dengesizlik yaratan bir bedel, tüketici bakımından haksız şart denetimine tabidir (6502 m.5).
Borcum bitti, tapudaki ipotek kendiliğinden kalkar mı?
Hayır. Alacak sona erince malik, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir (TMK m.883/1). Şirketten fek yazısı alıp tapu müdürlüğünde terkin işlemini yaptırmanız gerekir.
Şirket fek yazısı vermiyor, ne yapmalıyım?
Önce yazılı ihtarla borcun sona erdiğini ve terkin talebinizi bildirin. Sonuç alınamazsa TMK m.883 uyarınca ipoteğin terkini için dava açılabilir; tüketici uyuşmazlığında arabuluculuk dava şartıdır.
Araçtaki rehni nasıl kaldırırım?
Borç kapandığında şirketten rehin kaldırma yazısını alırsınız; bu yazıyla rehin şerhi trafik tescil kaydından kaldırılır. Rehin kaldırılmadan aracın satışı fiilen zorlaşır.
İpotekli evimi satabilir miyim?
Hukuken mümkündür; ancak ipotek alıcıyı da bağlar. Uygulamada satış bedelinin bir kısmıyla borç kapatılıp ipotek aynı gün terkin edilir. Sözleşmenizdeki devir ve satışa ilişkin özel hükümleri önceden kontrol edin.
Evimi kiraya verebilir miyim?
Malik olarak kural olarak kiraya verebilirsiniz. Sözleşmenizde kısıtlayıcı bir hüküm olup olmadığını kontrol edin; kira geliri taksit borcunu ortadan kaldırmaz.
Taksitlerimi ödemezsem evim satılır mı?
Temerrüt hâlinde şirket, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatabilir (İİK m.145 vd.). Takipte süreler kısadır; ödeme güçlüğünü takip başlamadan yazılı olarak bildirin ve ödeme emrindeki süreleri kaçırmayın.
Borçlu vefat ederse ne olur?
Sözleşme ölümle sona ermez (6361 m.39/A/5). Mirasçılar hem malı hem borcu devralır (TMK m.599); hayat sigortası varsa kalan borç poliçe kapsamında kapatılabilir. Mirası reddetme süresi üç aydır (TMK m.606).
Boşanırken finansmanla alınan ev paylaşılır mı?
Edinilmiş mallara katılma rejiminde evlilik içinde gelirle yapılan ödemelerle edinilen ev kural olarak edinilmiş maldır (TMK m.218-219). Tapunun tek eş adına olması diğer eşin katılma alacağını ortadan kaldırmaz; kalan borç da hesaba katılır.
Katılımevim Emlak Katılım’a devredilince borcum değişir mi?
Hayır. Pay devrinde şirketin tüzel kişiliği ve alacakları değişmez; borcunuzu aynı şirkete ödemeye devam edersiniz ve ipotek aynı şirket lehine kalır.
Şirket tasfiye edilirse borcum silinir mi?
Hayır. Tasfiye komisyonu şirketin alacaklarını tahsil eder. 2021 tasfiyelerinde teslimat almış müşteriler taksitlerini ilan edilen resmî hesaplara ödemeye devam etmiştir.
Hangi sigortalar zorunludur?
Sözleşmedeki sigorta politikası belirleyicidir (Yön. m.16/4). Konutta zorunlu deprem sigortası ayrıca 6305 sayılı Kanuna dayanır. Hayat sigortası ve kasko sözleşmenize göre istenebilir; lehtarını ve süresini kontrol edin.
Tahsilat hesabı değişti diye mesaj geldi, ne yapmalıyım?
Yalnızca şirketin resmî yazılı bildirimini, şirketin kendi internet sitesi ve müşteri kanallarından doğrulayarak esas alın. Yanlış hesaba yapılan ödeme şirkete karşı borcunuzu sona erdirmez.
Evde ayıp çıktı; taksitleri durdurabilir miyim?
Önerilmez. Tasarruf finansman şirketi satıcı değildir; ayıptan doğan haklar satıcıya karşı kullanılır (6502 m.8-11 veya TBK m.219 vd.). Taksitleri kendiliğinden durdurmak temerrüt ve takip riski doğurur.
Bu yazının kaynakları. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu (m.39/A, 39/B, 50/A); Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik (RG 07.04.2021; değişiklikler RG 29.12.2023 ve 30.05.2025; m.16/4, 17/5, 17/7, 22/4) güncel metni; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.194, 218-219, 599, 605-606, 883); 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.112, 205, 219 vd.); 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (m.5, 8, 11, 12, 32-39, 73/A); 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m.145 vd.); 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu; TMSF’nin 06.08.2021 tarihli açıklaması; Türkiye Emlak Katılım Bankası A.Ş.’nin 25.09.2026 tarihli KAP açıklaması.
📚 İlgili Rehberler
- 🧭 Katılımevim ve Birevim Hukuk Rehberi (Hub)Tasarruf finansman müşterileri ve KTLEV pay sahipleri için tüm başlıklar
- Katılımevim ve Birevim Dilekçe ve İhtarname Örnekleri (Tam Paket)
- Katılımevim veya Birevim Birikimime Haciz Gelir mi?
- Boşanmada Katılımevim ve Birevim Sözleşmesi: Birikim, Ev ve Borç Kimin?
- Katılımevim veya Birevim Sözleşme Sahibi Vefat Etti: Mirasçıların Hakları
- Katılımevim veya Birevim İcra Takibi Başlattı: Ödeme Emri veya İcra Emri
- Tasarruf Finansman Taksitlerimi Ödeyemiyorum
- Borcu Bitirdim, Tapudaki İpotek Duruyor: İpoteğin Fekki
- Rehnin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takip
- Emlak Katılım Devri: Sözleşmem, Birikimim ve Tahsisat Tarihim Ne Olur?
- Katılımevim veya Birevim Tasfiye Edilirse Ne Olur?
- Konut Finansmanı (Mortgage) Sözleşmeleri
Finansman dönemindeki sözleşmeniz için değerlendirme
Borç dökümünüzü, tapu veya ruhsat bilgilerinizi ve sözleşmenizi WhatsApp üzerinden gönderin; erken kapama, fek, satış veya takip konusunda yol haritanızı çıkaralım: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppBu içerik tüketici hukuku ve tasarruf finansman kümesindedir.
Katılımevim ve Birevim Hukuk Rehberi · Tüketici Hukuku Rehberi · Tüm hukuk dalları


