Katılımevim veya Birevim’de çekilişli (grup) sözleşme yapan müşterinin tahsisat tarihi, sözleşmede yazılı bir tarihe göre değil, grup içinde yapılan çekilişe göre belirlenir. Bu sistemin kuralları Yönetmelikte ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Grup müşterilerinin tahsisat tarihleri, grup için öngörülen toplam ay sayısı üzerinden yapılan çekilişe göre belirlenir ve çekilişli gruplarda grubun toplam tasarruf ay sayısının asgari yüzde kırkı kadar sözleşme ilişkisi kurulmuş müşteri bulunması zorunludur (m.17/3). BDDK’nın açıklamasına göre bu oranı karşılamayan gruplarda tasarruf dönemi başlatılamaz, müşterilerden tasarruf ödemesi ve organizasyon ücreti alınamaz. Çekilişte çıkan müşteri, gruba girdiği tarihten itibaren 150 gün geçmeden ve beş tasarruf ödemesi yapmadan tahsisat alamaz (m.21/4); ancak birikiminin yüzde kırkını tamamlamış olması gerekmez ve finansmanın birikimin yüzde 150’siyle sınırlanması kuralı çekilişli sözleşmelerde uygulanmaz (m.22/2). Çekilişte çıkmayan müşteri ise birikiminin ve sözleşme süresinin yüzde kırkını tamamladığında tahsisat alabilir (m.21/2-b).
Çekilişli sözleşmenizde bir sorun mu var?
Hukukçular Evi Ankara — grup kuralları, çekiliş sonucu ve tahsisat hakkınızı sözleşmeniz üzerinden birlikte değerlendirelim.
⚡ Net Cevap: Çekilişli sözleşmede tahsisat tarihi grup içindeki çekilişle belirlenir (Yön. m.17/3). Grup, toplam tasarruf ay sayısının en az yüzde kırkı kadar müşteriyle dolmadan tasarruf dönemi başlamaz; bu aşamada tasarruf ödemesi ve organizasyon ücreti alınamaz. Şirketler zaten sözleşme imzalanmaksızın hiçbir ad altında ödeme kabul edemez (Yön. m.16). Çekilişte çıkan müşteri, gruba girişten itibaren 150 gün ve beş ödeme koşuluyla tahsisat alır (m.21/4); finansmanın birikimin yüzde 150’siyle sınırlanması çekilişli sözleşmede uygulanmaz (m.22/2). Çekilişte çıkmayan müşteri, sözleşme tutarının yüzde kırkını biriktirip sürenin yüzde kırkına ulaştığında tahsisat alabilir (m.21/2-b). Çekilişli sözleşmede peşinat süreyi kısaltmaz (m.21/3) ve her taksit, sözleşme tutarının toplam vadeye bölünmesiyle bulunan tutardan az olamaz (m.21/4). Tüzel kişilere ve yüksek tutarlı sözleşmelere çekilişli sözleşme düzenlenemez (m.21/1). Çekilişin yöntemi sözleşmede ve şirketin genel faaliyet ilkeleri dokümanında yer almak zorundadır (m.16/4-ğ, m.15/2-b); sonuçlara ilişkin bilgi şirketten yazılı olarak istenebilir.
Müşteri Bazlı ve Çekilişli Sözleşme: Temel Farklar
Tasarruf finansman sözleşmeleri iki türde kurulur. Müşteri bazlı sözleşmede tahsisat tarihi baştan belirlenir; çekilişli sözleşmede ise müşteri bir gruba dâhil olur ve tahsisat sırası çekilişle belirlenir. Yönetmelik iki tür için farklı kurallar öngörür ve bu farklar müşterinin ne zaman, ne kadar finansman alacağını doğrudan etkiler.
| Konu | Müşteri bazlı | Çekilişli (grup) |
|---|---|---|
| Tahsisat tarihinin belirlenmesi | Sözleşmede ve ödeme planında | Grup içindeki çekilişle (Yön. m.17/3) |
| Tahsisat için asgari birikim | Sözleşme tutarının belirli oranı; 01.07.2026’dan itibaren yüzde 45 | Çekilişte çıkan için aranmaz; çıkmayan için yüzde 40 (m.21/2-b) |
| Asgari süre | Sürenin yüzde kırkı; en erken teslim 01.07.2026’dan itibaren 180 gün | Çekilişte çıkan için gruba girişten itibaren 150 gün ve beş ödeme (m.21/4) |
| Peşinatın süreye etkisi | 150 gün ve beş ödeme koşuluyla süreyi kısaltabilir (m.21/3) | Süreyi kısaltmaz (m.21/3) |
| Finansman tutarı sınırı | Toplam tasarruf tutarının yüzde 150’si (m.22/2) | Bu sınır uygulanmaz (m.22/2) |
| Asgari taksit | Sözleşmedeki plana göre | Sözleşme tutarının toplam vadeye bölünmesiyle bulunan tutardan az olamaz (m.21/4) |
| Tüzel kişi müşteri | Mümkün (konut hariç) | Mümkün değil (m.21/1) |
| Yüksek tutarlı sözleşme | Mümkün | Çekilişli sözleşmeye konu edilemez (m.21/1) |
Müşteri bazlı sözleşmelerde 01.07.2026’dan itibaren uygulanan yüzde 45 ve 180 gün kuralları ile tahsisat gecikmesinin sonuçları tahsisat gecikmesi rehberimizde anlatılmıştır. Şirket adına sözleşme yapmak isteyenler için tüzel kişilere çekilişli sözleşme düzenlenemeyeceği kuralı şirket ve esnaf müşteri rehberimizde ayrıca ele alınmıştır.
Müşteri Bazlı mı Çekilişli mi? Seçimde Hukuki Ölçütler
Hangi sözleşme türünün seçileceği müşterinin kararıdır. Hukuk açısından önemli olan, bu kararın sözleşme türünün sonuçları bilinerek verilmesidir. Şirketin müşteriyi sistemin işleyişi konusunda etkin biçimde bilgilendirme yükümlülüğü (Yön. m.17/2) bu aşamada başlar ve ön bilgilendirme formunun sözleşmeden en az bir gün önce verilmesi gerekir (m.16/5).
| Ölçüt | Müşteri bazlı sözleşmede | Çekilişli sözleşmede |
|---|---|---|
| Tahsisat tarihinin öngörülebilirliği | Baştan bellidir | Çekilişe bağlıdır; erken veya geç olabilir |
| Erken finansman imkânı | Birikim ve süre eşikleri nedeniyle sınırlı | Çekilişte erken çıkılırsa 150 gün ve beş ödemeden sonra |
| Finansman tutarının birikime oranı | En fazla yüzde 150 | Yüzde 150 sınırı uygulanmaz |
| Peşinatın etkisi | Koşullu olarak süreyi kısaltabilir | Süreyi kısaltmaz |
| Taksit düzeyi | Sözleşmedeki plana göre | Toplam vadeye bölünmüş tutardan az olamaz |
| Tüzel kişi ve yüksek tutar | Mümkün | Mümkün değil |
Satış sırasında sözleşme türünün farklı anlatıldığını, örneğin çekilişli bir sözleşmenin “belirli tarihte teslim” vaadiyle imzalatıldığını düşünen müşterinin hakları satışta yanıltıldım rehberimizde anlatılmıştır.
Grup Nasıl Kurulur? Yüzde Kırk Kuralı ve Ödeme Yasağı
Çekilişli sistemin güvenliği, grubun gerçekten kurulmuş olmasına bağlıdır. Yönetmelik ve BDDK açıklaması, grup dolmadan müşteriden para alınmasını engelleyen kurallar içerir.
1- Yönetmelik m.17/3 bakımından, grubun yapısı: Grup müşterilerinin tahsisat tarihleri, grup için öngörülen toplam ay sayısı üzerinden yapılan çekilişe göre belirlenir. Grubun ay sayısı ile müşteri sayısının eşit olması zorunlu değildir. Bu nedenle bir grupta, ay sayısından fazla müşteri bulunabilir; bu durumda her çekilişte her müşterinin çıkma ihtimali buna göre değişir.
2- Yönetmelik m.17/3 bakımından, asgari doluluk: Çekilişli gruplarda, grubun toplam tasarruf ay sayısının asgari yüzde kırkı kadar sözleşme ilişkisi kurulmuş müşteri bulunması zorunludur.
3- BDDK açıklaması bakımından, ödeme yasağı: BDDK’nın tasarruf finansmana ilişkin açıklamasında, bu oranı henüz karşılamayan gruplarda tasarruf dönemi başlatılamayacağı ve müşterilerden tasarruf ödemesi ve organizasyon ücreti alınamayacağı belirtilmiştir. Grup dolmadan organizasyon ücreti veya taksit tahsil edilmişse, bu tahsilatın dayanağı şirketten yazılı olarak istenmelidir.
4- Yönetmelik m.16 bakımından, sözleşmesiz ödeme yasağı: Şirketler, tasarruf finansman sözleşmesi imzalanmaksızın her ne nam altında olursa olsun ödeme kabul edemez. “Ön kayıt”, “rezervasyon”, “grup yeri ayırma” gibi adlarla sözleşmeden önce para alınması bu hükme aykırıdır.
5- Yönetmelik m.3 bakımından, tarife: Tarife, belirli bir dönemde müşterilere sunulan müşteri bazlı veya çekilişli sözleşmelerin tasarruf ve tahsisat vadeleri ile maliyet oranlarını gösteren tablodur. Grubun ay sayısı, taksit tutarı ve organizasyon ücreti oranı bu tabloya göre belirlenir; imzadan önce tarifenin bir örneğini isteyin.
| Soru | Neden önemli? | Dayanak |
|---|---|---|
| Grup toplam ay sayısının en az yüzde kırkı kadar müşteriyle doldu mu? | Dolmadan tasarruf dönemi başlamaz | Yön. m.17/3; BDDK açıklaması |
| Sözleşme imzalanmadan ödeme istendi mi? | Sözleşmesiz ödeme kabulü yasaktır | Yön. m.16 |
| Grup dolmadan organizasyon ücreti alındı mı? | BDDK açıklamasına göre alınamaz | BDDK açıklaması |
| Grubun ay sayısı ve müşteri sayısı nedir? | Çekilişte çıkma ihtimalini belirler | Yön. m.17/3 |
| Tarife ve ön bilgilendirme formu verildi mi? | Vade, maliyet ve taksitlerin dayanağı | Yön. m.3, m.16/5 |
Grup dolmadan sizden para mı alındı?
Ödeme dekontlarınızı ve sözleşmenizi WhatsApp’tan gönderin; tahsilatın dayanağını birlikte kontrol edelim: 0554 648 37 15.
Çekiliş Nasıl Yapılır ve Nasıl Denetlenir?
Çekilişin nasıl yapılacağı, müşterinin tahsisat sırasının ne kadar adil belirlendiğini gösterir. Yönetmelik bu konuda sözleşmeye ve şirketin iç düzenlemesine atıf yapar.
1- Yönetmelik m.16/4-ğ bakımından, sözleşme: Tahsisat koşulları ve tahsisat sırasının belirlenme yöntemi sözleşmede yazılı olmak zorundadır. Çekilişin hangi aralıklarla, hangi yöntemle yapılacağı ve sonuçların nasıl bildirileceği sözleşmenizde aranmalıdır.
2- Yönetmelik m.15/2-b bakımından, genel faaliyet ilkeleri dokümanı: Şirketin BDDK’ya göndermek zorunda olduğu genel faaliyet ilkeleri dokümanı, tahsisat fonu bileşimi, tahsisat tarihi, tahsisat için ön koşullar ve tahsisat sırasının belirlenmesi yöntemlerine ilişkin açıklamaları içerir. Şirket faaliyetlerini bu dokümana göre yürütmek zorundadır ve bundan yönetim kurulu sorumludur (m.15/4).
3- Yönetmelik m.17/2 ve m.17/4 bakımından, bilgi hakkı: Şirketlerin müşterilerini sistemin işleyişi ve sözleşme hükümleri konusunda etkin bir şekilde bilgilendirmesi esastır; şirket müşteri sorularını cevaplayacak bir sistem kurmakla yükümlüdür. Grup numaranızı, grubun ay ve müşteri sayısını, yapılan çekilişlerin tarihlerini ve sonuçlarını yazılı olarak isteyebilirsiniz.
4- Usul bakımından: Yönetmeliğin incelediğimiz hükümlerinde çekilişin belirli bir makam huzurunda yapılmasına ilişkin bir kural yer almamaktadır. Bu nedenle çekilişin nasıl kayıt altına alındığı ve sonuçların nasıl duyurulduğu, sözleşme ve genel faaliyet ilkeleri dokümanındaki yönteme göre değerlendirilir. Sözleşmede öngörülen yöntemden sapılması sözleşmeye aykırılıktır.
| Bilgi | Neyi gösterir? | Dayanak |
|---|---|---|
| Grup numarası ve gruba giriş tarihi | 150 günlük sürenin başlangıcı | Yön. m.21/4 |
| Grubun toplam ay sayısı ve müşteri sayısı | Çekilişte çıkma ihtimali | Yön. m.17/3 |
| Yapılan çekilişlerin tarihleri ve sonuçları | Sıranın sözleşmeye uygun belirlenip belirlenmediği | Yön. m.16/4-ğ, m.17/4 |
| Çekiliş yöntemi | Yöntemin sözleşme ve dokümana uygunluğu | Yön. m.15/2-b, m.16/4-ğ |
| Kendi ödeme geçmişiniz | Beş ödeme koşulunun ve taksit tutarlarının kontrolü | Yön. m.21/4 |
Bilgi talebi yazısının örneği Katılımevim ve Birevim dilekçe örneklerimizde yer almaktadır.
Çekilişte Çıktım: Ne Zaman ve Ne Kadar Finansman Alırım?
Çekilişte çıkmak, tahsisat hakkının doğması için gerekli ama yeterli olmayan bir koşuldur. Yönetmelik, çekilişte çıkan müşteri için ayrıca asgari bir bekleme süresi ve ödeme sayısı arar.
1- Yönetmelik m.21/4 bakımından, 150 gün ve beş ödeme: Çekilişli sözleşmelerde müşteriler, çekiliş grubuna girdiği tarihten itibaren yüz elli gün geçmeden ve beş tasarruf ödemesi yapmadan tahsisat ödemesi alamaz. İlk aylarda çekilişte çıkan müşteri, bu iki koşul tamamlanana kadar bekler.
2- Yönetmelik m.21/2-b bakımından, yüzde kırk koşulunun aranmaması: Yüzde kırk birikim ve yüzde kırk süre koşulu, çekilişli sözleşmelerde henüz çekilişte çıkmayan müşterilere yapılacak tahsisat ödemeleri için aranır. Çekilişte çıkan müşteri için bu koşul öngörülmemiştir.
3- Yönetmelik m.22/2 bakımından, finansman tutarı: Bir müşteriye sağlanabilecek finansman tutarı, müşterinin sözleşmede öngörülen toplam tasarruf tutarının yüzde yüz ellisini geçemez; ancak bu hüküm çekilişli sözleşmelerde uygulanmaz. Çekilişli sistemin müşteri bakımından temel avantajı budur: erken çıkan müşteri, birikiminin çok üzerinde bir finansmanı erken kullanabilir.
4- Yönetmelik m.22/3-4 ve m.17/9 bakımından, finansman dönemi: Finansman döneminin azami vadesi konut ve çatılı iş yerinde 120 ay, taşıtta 60 aydır; finansman konusu üzerine şirket lehine ipotek veya rehin konulması ve konut ile iş yerinde yetkili değerleme kuruluşunca değerleme yapılması zorunludur. Şartları gerçekleşen tahsisat ödemesi, sözleşmede öngörülen tarihten itibaren on iş günü içinde satıcıya yapılır.
| Müşteri | Durum | Tahsisat |
|---|---|---|
| A | Gruba girişten itibaren 2. ayda çekilişte çıktı, 2 ödeme yaptı | 150 gün ve 5 ödeme tamamlanınca |
| B | 8. ayda çekilişte çıktı, 8 ödeme yaptı | Koşullar tamam; on iş günü içinde ödeme |
| C | Hiç çıkmadı; birikimi ve süresi yüzde kırka ulaştı | Çekilişe bağlı olmadan tahsisat alabilir (m.21/2-b) |
Tablo varsayımsaldır. Tahsisat koşulları gerçekleştiği hâlde finansman kullandırılmaz veya sözleşmede olmayan bir kefil, gelir belgesi ya da ek teminat istenirse izlenecek yol tahsisatta kefil ve finansman reddi rehberimizde anlatılmıştır.
Çekilişte Çıkmadım: Ne Zaman Ev veya Araç Alırım?
Çekilişli sistemde her müşterinin erken çıkması mümkün değildir. Yönetmelik, çekilişte çıkmayan müşteriyi de korur ve ona çekilişten bağımsız bir tahsisat yolu tanır.
1- Yönetmelik m.21/2-b bakımından: Çekilişli sözleşmelerde, henüz çekilişte çıkmayan müşterilere tahsisat ödemesi yapılabilmesi için ödeme yapılacak tarih itibarıyla müşteri bazında sözleşme tutarının yüzde kırkı kadar tasarruf yapılması ve öngörülen sözleşme süresinin yüzde kırkına ulaşılması zorunludur. Bu koşullar gerçekleştiğinde çekilişe bağlı olmadan tahsisat gündeme gelir.
2- Yönetmelik m.21/3 bakımından, peşinat: Çekilişli sözleşmelerde müşteri tarafından ödenen peşinat tutarı, yüzde kırk süresini azaltacak şekilde dikkate alınamaz. Müşteri bazlı sözleşmelerde tanınan kısaltma imkânı çekilişli sözleşmelerde yoktur; peşinat yalnızca birikim oranına katkı sağlar.
3- Grubun sonu bakımından: Grubun toplam ay sayısı sona erdiğinde henüz tahsisat almamış müşterinin durumu sözleşmedeki hükümlere göre belirlenir. Sözleşmede tahsisat koşulları ve sıranın belirlenme yöntemi yazılı olmak zorunda olduğundan (m.16/4-ğ), bu hükümler imzadan önce okunmalıdır.
Çekilişte çıkmayan ve beklemek istemeyen müşteri için fesih seçeneği her zaman saklıdır; ancak fesihte organizasyon ücreti iade edilmez ve birikim nominal olarak iade edilir. Fesih ve iadenin sonuçları iade rehberimizde, birikimin enflasyon karşısındaki durumu ise birikim ve enflasyon rehberimizde anlatılmıştır.
Taksit Kuralları ve Ödeme Gecikmesinin Çekilişe Etkisi
1- Yönetmelik m.21/4 bakımından, asgari taksit: Bir çekilişli sözleşmede tahsisat tarihine kadar ödenecek her bir taksit tutarı, sözleşme tutarının toplam vadeye bölünmesi suretiyle bulunacak tutardan daha az olamaz. Düşük taksitli ve uzun süreli bekleme vaat eden teklifler bu kuralla karşılaştırılmalıdır.
2- Yönetmelik m.16/4-d ve k bakımından, erteleme ve gecikme: Ödemelerin durdurulması veya ertelenmesi şartları ile tasarruf döneminde ödeme yapılmamasının hukuki sonuçları sözleşmede yazılı olmak zorundadır. Ödemesi geciken müşterinin çekilişe katılamayacağını veya çekilişte çıksa bile tahsisatının erteleneceğini öngören kayıtlar sözleşmede açıkça yer almalı ve orantılı olmalıdır.
3- Yönetmelik m.17/7 bakımından, tasarruf döneminde ek yük yasağı: Tasarruf dönemine ilişkin olarak müşteriden ipotek, rehin veya senet gibi teminatlar alınamaz ve organizasyon ücreti dışında müşteriyi ödeme yükümlülüğü altına sokacak herhangi bir işlem yapılamaz. Bu nedenle çekilişli grupta geciken taksit için ek ücret veya gecikme cezası öngören kayıtların geçerliliği tartışmalıdır. Kayıtların denetimi sözleşmede haksız şart rehberimizde, taksit ödeyemeyen müşterinin seçenekleri taksit rehberimizde anlatılmıştır.
Çekiliş Hilesi İddiası ve “Sıranızı Öne Alırız” Teklifleri
Çekilişli sistemin en hassas noktası, sıranın adil belirlenip belirlenmediğidir. Bu alanda iki farklı sorun görülür: çekilişin sözleşmeye aykırı yapıldığı iddiası ve şirket dışındaki kişilerin “sıranızı öne alırız” veya “çekilişte çıkmış sözleşme satarız” teklifleri.
1- Sözleşmeye aykırılık bakımından: Çekiliş, sözleşmede ve genel faaliyet ilkeleri dokümanında gösterilen yönteme aykırı yapılmışsa şirket sözleşmeye aykırı davranmış olur ve müşterinin zararından, kusursuzluğunu ispat edemedikçe sorumludur (TBK m.112). İddianın ilk delili, şirketten yazılı olarak istenecek çekiliş kayıtları ve sonuçlarıdır.
2- Teşvik yasağı bakımından: Şirketler yeni müşteri kazanımı amacıyla tasarruf fon havuzu veya şirket kaynaklarından teşvik edici herhangi bir uygulamada bulunamaz (Yön. m.17/6). “Bu ay imzalayana ilk çekilişte öncelik” gibi vaatler, çekilişin eşitliğini bozacağı gibi bu yasakla da bağdaşmaz.
3- Üçüncü kişilerin teklifleri bakımından: Çekiliş sırasının para karşılığında öne alınabileceğini söyleyen kişiler, sistemin işleyişine uygun bir hizmet sunmaz; tahsisat sırası sözleşmedeki yönteme göre belirlenir. Bu tür tekliflerde dolandırıcılık riski yüksektir. Çekilişte çıkmış bir sözleşmenin devralınması ise sözleşmenin devri kurallarına ve şirketin onayına bağlıdır; ayrıntı sözleşme devri rehberimizde yer almaktadır.
4- Başvuru yolları bakımından: Sözleşmeye aykırılık için şirkete yazılı başvuru, ardından talep tutarına göre tüketici hakem heyeti veya arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yolu izlenir. BDDK, tasarruf finansman faaliyetine ilişkin başvuruların tasarruffinansman@bddk.org.tr adresine iletilebileceğini açıklamıştır. Hileli davranışlarla bir kişinin aldatılarak zarara uğratıldığına ilişkin somut bir durum varsa, şartları oluşursa ceza hükümleri de gündeme gelebilir. Satış sırasında verilen “kesin çekilişte çıkarsınız” gibi vaatlerin sonuçları satışta yanıltıldım rehberimizde anlatılmıştır.
Çekiliş sonucunuza veya sıranıza itiraz mı etmek istiyorsunuz?
Hukukçular Evi Ankara — çekiliş kayıtlarının talebi ve başvuru yolunu birlikte planlayalım.
Çekilişli Gruptan Çıkmak: Cayma, Fesih, Aktarım ve Devir
Çekilişte uzun süre çıkamayan veya planları değişen müşteri, sözleşmeden tamamen çıkmak zorunda değildir. Yönetmelik, gruptaki müşteriye birden fazla seçenek tanır ve bu seçeneklerin mali sonuçları birbirinden çok farklıdır.
1- 6361 m.39/A/3 bakımından, cayma: Sözleşmenin kurulmasından itibaren on dört gün içinde cayan müşteriye organizasyon ücreti dâhil bütün ödemeler iade edilir. Bu süre grubun dolup dolmadığına bağlı değildir.
2- 6361 m.39/A/4 bakımından, fesih: Tasarruf dönemi bitene kadar fesih mümkündür; organizasyon ücreti iade edilmez, birikim iade talep tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde iade edilir (Yön. m.17/8).
3- Yönetmelik m.17/12 bakımından, aktarım: Müşteri farklı bir sözleşmeye mevcut sözleşmesinden yalnızca birikmiş tasarruf tutarını ve ödenmiş organizasyon ücretini aktarabilir. Çekilişli bir sözleşmeden müşteri bazlı bir sözleşmeye geçmek isteyen müşteri için bu yol, organizasyon ücretini kaybetmeden sistem değiştirmeyi sağlar.
4- Yönetmelik m.17/10-11 bakımından, konu ve tutar değişikliği: Finansman konusu bir defaya mahsus değiştirilebilir; sözleşme tutarı müşteri talebiyle değiştirilebilir ve tutar artışı dışında ek ücret alınamaz. Talepler on beş iş günü içinde karşılanır.
5- Yönetmelik m.16/4-e bakımından, devir: Sözleşmenin devri şartları sözleşmede yazılıdır ve devir şirketin katılımıyla gerçekleşir. Çekilişte çıkmış bir sözleşmenin devri de bu kurallara tabidir.
| Seçenek | Organizasyon ücreti | Birikim | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Cayma (ilk on dört gün) | İade edilir | İade edilir | 6361 m.39/A/3 |
| Fesih | İade edilmez | En geç altmış günde iade | 6361 m.39/A/4; Yön. m.17/8 |
| Başka sözleşmeye aktarım | Aktarılır | Aktarılır | Yön. m.17/12 |
| Tutar veya konu değişikliği | Korunur; artış için ek ücret doğabilir | Korunur | Yön. m.17/10-11 |
| Sözleşmenin devri | Devralana geçer | Devralana geçer | Yön. m.16/4-e; TBK m.205 |
Taksit ödeyemeyen müşterinin erteleme ve tutar düşürme seçenekleri taksit rehberimizde, devrin kuralları sözleşme devri rehberimizde anlatılmıştır.
Grup Tamamlanamazsa veya Şirket Tasfiye Edilirse
Çekilişli sistemin riski, grubun ve şirketin sürekliliğine bağlıdır. Bu risk iki ayrı durumda gündeme gelir.
1- Grubun dolmaması bakımından: Grubun yüzde kırk doluluğa ulaşmaması hâlinde tasarruf dönemi başlatılamaz; BDDK açıklamasına göre bu durumda tasarruf ödemesi ve organizasyon ücreti alınamaz. Doluluk sağlanmadan tahsil edilmiş tutarlar için şirketten yazılı açıklama ve iade talep edilmelidir.
2- Tasfiye bakımından: Şirketin faaliyet izninin kaldırılması ve tasfiyesi hâlinde süreç 6361 m.50/A hükümlerine göre yürür; bu tasfiyede müşterilerin sözleşmedeki finansman kullanma hakları uygulanmaz ve birikimler tasarruf fon havuzundan ödenir. Çekilişte çıkmayı bekleyen müşterinin beklentisi bu durumda birikiminin iadesine dönüşür. Ayrıntı tasfiye rehberimizde yer almaktadır.
3- 2021 deneyimi bakımından: 2021’de faaliyet izni alamayan ve çekilişli sistemle çalışan şirketlerin tasfiyesinde de müşterilerin beklentisi birikimlerinin iadesine dönüşmüştü. O sürecin kuralları ve sonuçları tasfiye edilen evim şirketleri yazımızda anlatılmıştır; bugün faaliyet gösteren şirketler BDDK iznine ve denetimine tabidir.
Şirketin Sık Verdiği Cevaplar ve Değerlendirmesi
1- “Çekilişte çıktınız ama birikiminiz yüzde kırkı bulmadı” cevabı bakımından: Yüzde kırk birikim ve süre koşulu, Yönetmelikte çekilişli sözleşmelerde henüz çekilişte çıkmayan müşteriler için aranır (m.21/2-b). Çekilişte çıkan müşteri için Yönetmeliğin aradığı, gruba girişten itibaren 150 gün ve beş ödemedir (m.21/4). Sözleşmede ek bir koşul varsa, bu koşulun açıkça yazılı olup olmadığı kontrol edilmelidir.
2- “Finansman birikiminizin yüzde 150’sini aşamaz” cevabı bakımından: Bu sınır müşteri bazlı sözleşmeler içindir; çekilişli sözleşmelerde uygulanmaz (m.22/2).
3- “Peşinat ödediniz, süreniz kısalır” vaadi bakımından: Çekilişli sözleşmelerde peşinat yüzde kırk süresini azaltacak şekilde dikkate alınamaz (m.21/3). Bu vaatle sözleşme imzalatılmışsa, vaadin hukuki sonuçları yanıltma kuralları çerçevesinde değerlendirilir.
4- “Grup henüz dolmadı ama ödemeye başlayın” talebi bakımından: BDDK açıklamasına göre yüzde kırk doluluğu karşılamayan gruplarda tasarruf dönemi başlatılamaz ve tasarruf ödemesi ile organizasyon ücreti alınamaz.
5- “Devir süreci nedeniyle çekilişler ertelendi” cevabı bakımından: Kamuya açıklanan Emlak Katılım işlemi pay devridir ve sözleşmenin tarafını değiştirmez. Tahsisat tarihleri, müşterinin talebi olmadıkça ancak BDDK’nın mali bünyesinde sorun tespit ettiği şirket için vereceği kararla ötelenebilir (6361 m.15/4). Ayrıntı Emlak Katılım devri rehberimizde yer almaktadır.
İmzadan Önce ve Sonra Kontrol Listesi
| Aşama | Kontrol | Dayanak |
|---|---|---|
| İmzadan önce | Tarife, grup ay sayısı ve organizasyon ücreti oranını isteyin | Yön. m.3 |
| İmzadan önce | Ön bilgilendirme formunun en az bir gün önce verildiğini kontrol edin | Yön. m.16/5 |
| İmzadan önce | Sözleşme imzalanmadan hiçbir ödeme yapmayın | Yön. m.16 |
| İmzadan sonra | On dört günlük cayma hakkınızın farkında olun | 6361 m.39/A/3 |
| Grup başlangıcı | Grubun yüzde kırk doluluğa ulaştığını teyit edin | Yön. m.17/3; BDDK açıklaması |
| Her çekilişte | Sonuçları ve kendi durumunuzu yazılı olarak teyit edin | Yön. m.17/4 |
| Çekilişte çıkınca | 150 gün ve beş ödeme koşulunu hesaplayın | Yön. m.21/4 |
| Çekilişte çıkmadıysanız | Yüzde kırk birikim ve süre eşiğini takip edin | Yön. m.21/2-b |
Çekiliş Kayıtları ve Grup Bilgisi Talep Yazısı Örneği
Aşağıdaki metin, çekilişli bir gruba dâhil olan ve çekiliş sonuçları ya da tahsisat sırası hakkında bilgi almak isteyen müşteri için hazırlanmıştır. Yazıyı teslim tarihini ispat edecek bir yolla gönderin.
Hakem heyeti başvurusu parasal sınır rehberimizde ve başvuru dilekçesi örneğimizde, diğer şablonlar dilekçe örnekleri dizinimizde yer almaktadır. Dosyanızın değerlendirilmesi için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Çekilişte çıkınca hemen teslim beklemek: Gruba girişten itibaren 150 gün ve beş ödeme koşulu aranır.
- Peşinatın süreyi kısaltacağını sanmak: Çekilişli sözleşmede peşinat süreyi kısaltmaz.
- Sözleşmeden önce “ön kayıt” parası ödemek: Sözleşmesiz ödeme kabulü yasaktır.
- Grup dolmadan ödemeye başlamak: BDDK açıklamasına göre doluluk sağlanmadan ödeme alınamaz.
- Çekiliş sonuçlarını sözlü öğrenmekle yetinmek: Sonuç ve sıra bilgisini yazılı isteyin.
- Sıra satan kişilere para vermek: Sıra sözleşmedeki yönteme göre belirlenir; dolandırıcılık riski yüksektir.
- Çekilişte çıkmayınca aceleyle feshetmek: Yüzde kırk eşiğine ulaşınca çekilişten bağımsız tahsisat yolu vardır.
Sık Sorulan Sorular
Çekilişli tasarruf finansman nedir?
Müşterinin bir gruba dâhil olduğu ve tahsisat tarihinin grup için öngörülen toplam ay sayısı üzerinden yapılan çekilişle belirlendiği sözleşme türüdür (Yön. m.17/3).
Grup kaç kişiyle başlar?
Grubun toplam tasarruf ay sayısının asgari yüzde kırkı kadar sözleşme ilişkisi kurulmuş müşteri bulunması zorunludur (Yön. m.17/3). Grubun ay sayısı ile müşteri sayısının eşit olması zorunlu değildir.
Grup dolmadan ödeme yapmam gerekir mi?
Hayır. BDDK açıklamasına göre yüzde kırk doluluğu karşılamayan gruplarda tasarruf dönemi başlatılamaz, tasarruf ödemesi ve organizasyon ücreti alınamaz.
Sözleşme imzalamadan ön kayıt parası ödenebilir mi?
Hayır. Şirketler, tasarruf finansman sözleşmesi imzalanmaksızın her ne nam altında olursa olsun ödeme kabul edemez (Yön. m.16).
Çekilişte çıktım; ne zaman ev alabilirim?
Gruba girdiğiniz tarihten itibaren 150 gün geçmesi ve beş tasarruf ödemesi yapmış olmanız gerekir (Yön. m.21/4). Koşullar tamamlanınca tahsisat ödemesi sözleşmedeki tarihten itibaren on iş günü içinde satıcıya yapılır (m.17/9).
Çekilişte çıkan için yüzde kırk birikim şartı var mı?
Yönetmelikte yüzde kırk birikim ve süre koşulu, çekilişli sözleşmelerde henüz çekilişte çıkmayan müşteriler için öngörülmüştür (m.21/2-b). Çekilişte çıkan için 150 gün ve beş ödeme koşulu aranır.
Çekilişli sözleşmede finansman birikimin kaç katı olabilir?
Finansmanın toplam tasarruf tutarının yüzde 150’siyle sınırlanması kuralı çekilişli sözleşmelerde uygulanmaz (Yön. m.22/2).
Çekilişte hiç çıkmazsam ne olur?
Sözleşme tutarının yüzde kırkı kadar tasarruf yaptığınızda ve sözleşme süresinin yüzde kırkına ulaştığınızda çekilişe bağlı olmadan tahsisat alabilirsiniz (Yön. m.21/2-b).
Peşinat ödersem sıram öne gelir mi?
Çekilişli sözleşmelerde peşinat yüzde kırk süresini azaltacak şekilde dikkate alınamaz (Yön. m.21/3). Sıra çekilişle belirlenir.
Taksitlerim ne kadar düşük olabilir?
Çekilişli sözleşmede tahsisat tarihine kadar ödenecek her taksit, sözleşme tutarının toplam vadeye bölünmesiyle bulunan tutardan az olamaz (Yön. m.21/4).
Şirket adına çekilişli sözleşme yapılabilir mi?
Hayır. Tüzel kişi müşterilere çekilişli sözleşme düzenlenemez (Yön. m.21/1).
Yüksek tutarlı sözleşmede çekiliş olur mu?
Hayır. Yönetmelikte tanımlanan yüksek tutarlı sözleşmeler çekilişli sözleşmelere konu edilemez (Yön. m.21/1).
Çekilişin nasıl yapıldığını nereden öğrenirim?
Tahsisat sırasının belirlenme yöntemi sözleşmede (Yön. m.16/4-ğ) ve şirketin genel faaliyet ilkeleri dokümanında (m.15/2-b) yer alır. Çekiliş tarihlerini ve sonuçlarını şirketten yazılı olarak isteyebilirsiniz (m.17/4).
Çekilişin hileli yapıldığını düşünüyorum; ne yapabilirim?
Önce çekiliş kayıtlarını ve sonuçlarını yazılı isteyin. Çekiliş sözleşmedeki yönteme aykırı yapılmışsa şirket sözleşmeye aykırılıktan sorumludur (TBK m.112); talep tutarına göre hakem heyeti veya mahkeme yolu izlenir ve BDDK’ya bildirimde bulunulabilir.
“Sıranızı öne alırız” diyenlere güvenebilir miyim?
Hayır. Tahsisat sırası sözleşmedeki yönteme göre belirlenir; bu tür tekliflerde dolandırıcılık riski yüksektir. Şirketlerin yeni müşteri kazanmak için teşvik vermesi de yasaktır (Yön. m.17/6).
Çekilişli sözleşmede cayma hakkım var mı?
Evet. Sözleşmenin kurulmasından itibaren on dört gün içinde cayabilirsiniz; organizasyon ücreti dâhil bütün ödemeler iade edilir (6361 m.39/A/3; Yön. m.17/8).
Emlak Katılım devri çekilişleri durdurur mu?
Pay devri sözleşmenin tarafını değiştirmez. Tahsisat tarihleri müşterinin talebi olmadıkça ancak BDDK kararıyla ötelenebilir (6361 m.15/4).
Çekilişte çıkamıyorum; organizasyon ücretimi kaybetmeden başka sözleşmeye geçebilir miyim?
Evet. Birikmiş tasarruf tutarı ve ödenmiş organizasyon ücreti farklı bir sözleşmeye aktarılabilir (Yön. m.17/12).
Şirket tasfiye edilirse çekiliş hakkım ne olur?
Tasfiyede müşterilerin sözleşmedeki finansman kullanma hakları uygulanmaz; birikimler tasarruf fon havuzundan ödenir (6361 m.50/A).
BDDK’ya nasıl ulaşabilirim?
BDDK, tasarruf finansman faaliyetine ilişkin başvuruların tasarruffinansman@bddk.org.tr adresine iletilebileceğini açıklamıştır.
Bu yazının kaynakları. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu (m.15/4, 39/A/3, 39/A/4, 50/A); Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik (RG 07.04.2021; değişiklik RG 30.05.2025; m.3, 15/2-b, 15/4, 16, 16/4-d, 16/4-k, 16/4-ğ, 16/5, 17/2, 17/3, 17/4, 17/6, 17/7, 17/8, 17/9, 17/10, 17/11, 17/12, 16/4-e, 21/1-4, 22/2-4); BDDK’nın tasarruf finansmana ilişkin açıklaması ve başvuru adresi; BDDK’nın 01.07.2026’da duyurulan müşteri bazlı sözleşmelere ilişkin talimatı; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.112, 205). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; belirli bir şirketin çekilişlerine ilişkin bir iddia içermez.
📚 İlgili Rehberler
Çekilişli sözleşmeniz için değerlendirme
Grup doluluğu, çekiliş sonucu, 150 gün ve beş ödeme ya da tahsisat reddi: sözleşmeniz ve ödeme dökümünüzle birlikte değerlendirelim.
Bu içerik tüketici hukuku ve tasarruf finansman kümesindedir.
Katılımevim ve Birevim Hukuk Rehberi · Tüketici Hukuku Rehberi · Haksız Şart Rehberi · Tüm hukuk dalları
