Katılımevim veya Birevim Sözleşmesini Devretmek ya da Devir Almak (Satın Almak) 2026: Şirket Onayı (TBK m.205), Devir Hükmü (6361 m.39/A/5, Yön. m.16/4-e), “Sıra” ve Birikim, Devir Bedelinin Riski, Vekâletle Satış (TBK m.512-513), Acentelik Yasağı (Yön. m.6/8), Finansman Dönemindeki Devir ve Örnek Devir Anlaşması

Katılımevim, Birevim veya başka bir tasarruf finansman şirketindeki sözleşmenizi başkasına devretmek ya da başkasının sözleşmesini “sırasıyla birlikte” devralmak istiyorsanız, bilmeniz gereken ilk kural şudur: sözleşmenin devri, devreden ile devralan arasında yapılan bir anlaşmayla tamamlanmaz; sözleşmede kalan taraf olan şirketin katılımı veya onayı gerekir (TBK m.205). Kanun, tasarruf finansman sözleşmesinde devre ilişkin hükümlerin bulunmasını zorunlu tutar (6361 m.39/A/5) ve yönetmelik devir koşullarının sözleşmede yazılmasını ister (Yön. m.16/4-e). Resmî devirde devralan, sözleşmenin bütün hak ve borçlarıyla birlikte birikimini ve ilerlemiş süresini de devralır. Buna karşılık devralanın devredene ödediği “devir bedeli” şirketin dışında kalan bir ödemedir: devralan ileride sözleşmeyi feshederse şirketten yalnızca organizasyon ücreti dışındaki birikimi geri alır (6361 m.39/A/4; Yön. m.17/8), devir için ödediği prim iade edilmez. Vekâletname veya harici senetle yapılan “satışlar” ise şirketi bağlamaz ve dolandırıcılığa açıktır. Bu yazı, devrin hukuki çerçevesini, adım adım resmî süreci, devir bedelinin risklerini, finansman dönemindeki devri ve iki taraf için kontrol listelerini anlatır.

Hukuki Çerçeve: Sözleşmenin Devri Nedir?

Türk Borçlar Kanunu sözleşmenin devrini ayrı bir kurum olarak düzenler. Buna göre sözleşmenin devri, sözleşmeyi devralan ile devreden ve sözleşmede kalan taraf arasında yapılan ve devredenin bu sözleşmeden doğan taraf olma sıfatı ile birlikte bütün hak ve borçlarını devralana geçiren bir anlaşmadır (TBK m.205/1). Devralan ile devreden arasında yapılan ve sözleşmede kalan diğer tarafça önceden verilen izne dayanan veya sonradan onaylanan anlaşma da sözleşmenin devri hükümlerine tabidir (m.205/2). Devrin geçerliliği, devredilen sözleşmenin şekline bağlıdır (m.205/3).

Tasarruf finansman sözleşmesinde sözleşmede kalan taraf şirkettir. Bu nedenle devreden ile devralanın kendi aralarında imzaladığı bir kâğıt, şirket onaylamadıkça şirkete karşı sonuç doğurmaz; şirket sözleşmenin tarafı olarak devredeni muhatap almaya devam eder. 6361 sayılı Kanun, tasarruf finansman sözleşmesinde asgari olarak bulunması gereken hükümler arasında devre ilişkin hükümleri de sayar (6361 m.39/A/5); yönetmelik de sözleşmede “sözleşmenin devrine ve veraset yoluyla intikaline” ilişkin hükümlerin yer almasını ister (Yön. m.16/4-e). Tasarruf finansman sözleşmesi yazılı olarak veya uzaktan iletişim araçlarıyla kurulduğundan (6361 m.39/A/2), devir de şirketin öngördüğü yazılı veya elektronik usulle yapılmalıdır.

Devir, Aktarım, Temlik ve Vekâlet: Hangisi Ne Sağlar?

Uygulamada “sözleşme satışı” denilen işlemler birbirinden çok farklı hukuki sonuçlar doğurur. Aşağıdaki tablo, sık kullanılan yolları karşılaştırır.

Yönetmelik, müşteri tarafından farklı bir sözleşmeye mevcut sözleşmelerinden yalnızca birikmiş tasarruf tutarı ve ödenmiş organizasyon ücretinin aktarılabileceğini öngörür (Yön. m.17/12). Aktarımın başka bir kişinin sözleşmesine yapılıp yapılamayacağı ve sürenin nasıl değerlendirileceği sözleşmeye ve şirket uygulamasına göre belirlenir. “Sıranın” devralana geçmesi isteniyorsa doğru yol, aktarım değil sözleşmenin devridir.

Devralan Neyi Devralır? “Sıranın” Hukuki Karşılığı

Devir piyasasında el değiştiren şey, halk arasında “sıra” denilen avantajdır. Hukuken bu, sözleşmenin ilerlemiş birikimi ve süresidir. Müşteri bazlı sözleşmelerde tahsisat için sözleşme tutarının yüzde kırkı kadar tasarruf yapılmış olması ve öngörülen sürenin yüzde kırkına ulaşılmış olması gerekir (Yön. m.21/2). BDDK’nın 01.07.2026’da duyurduğu talimatla müşteri bazlı sözleşmelerde bu oran yüzde kırk beşe, en erken teslim süresi 150 günden 180 güne çıkarılmıştır; 01.07.2026’dan önce imzalanan sözleşmelerde sözleşmedeki koşullar ve şirketin uygulama duyurusu kontrol edilmelidir. Çekilişli sözleşmelerde çekilişe katılabilmek için sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren yüz elli günün geçmesi ve beş ödeme yapılmış olması aranır; aynı grup içinde birden fazla kişiye aynı ayda tahsisat yapılamaz (Yön. m.21/4). Sözleşmenin devrinde taraf sıfatı bütün hak ve borçlarla birlikte geçtiğinden (TBK m.205/1), bu eşiklerin hesabında sözleşmenin kendi başlangıç tarihi ve ödemeleri esas alınır; sözleşmede aksi bir hüküm bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Çekilişli sistemin kuralları çekilişli tasarruf finansman rehberimizde ayrıca anlatılmıştır.

Resmî Devir Süreci Adım Adım

Resmî devirde en önemli ilke, paranın şirket onayından sonra el değiştirmesidir. Aşağıdaki sıra, iki tarafı da korumak için önerilen asgari akıştır. Şirketin kendi devir formu ve belge listesi varsa, o belgeler esas alınır.

Bir sözleşmenin hüküm ifade etmesi, gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belli olmayan bir olguya bağlanmışsa sözleşme geciktirici koşula bağlı olur (TBK m.170). Devir anlaşmasının şirket onayına bağlanması, onay çıkmadığında tarafların birbirinden bir şey isteyememesini ve bedelin ödenmemiş olmasını sağlar. Bu yapı, devrin en güvenli kurgusudur.

Devir anlaşmasının yazılı yapılması ispat bakımından da gereklidir. Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre belirli bir değeri aşan hukuki işlemlerin senetle ispat edilmesi gerekir ve bu sınır her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (HMK m.200). Devir bedelleri çoğu zaman bu sınırın üzerinde olduğundan, sözlü anlaşma veya yalnızca mesajlaşma, ileride bir uyuşmazlıkta ispat güçlüğü doğurabilir. Bedelin banka havalesiyle ve açıklamalı ödenmesi, yazılı anlaşmayı destekleyen ikinci delildir.

Devir Bedeli: Şirketin Dışında Kalan Ödeme

Devralanın devredene ödediği tutar genellikle iki kalemden oluşur: devredenin şirkete ödemiş olduğu birikim ve “sıra” için eklenen bir prim. Şirket bu ödemenin tarafı değildir; şirketin kayıtlarında görünen tek şey sözleşmedeki birikimdir. Bu durum iki önemli sonuç doğurur. Birincisi, devralan ileride sözleşmeyi feshederse şirket, organizasyon ücreti dışında kalan birikimi iade eder (6361 m.39/A/4; Yön. m.17/8); devralanın devredene ödediği prim ve devredenin ödediği organizasyon ücreti şirketten geri alınamaz. İkincisi, şirket faaliyet izni kaldırılarak tasfiye edilirse tasarruf dönemindeki sözleşmelerde finansman kullanma hakkı uygulanmaz (6361 m.50/A); “sıra” için ödenen primin karşılığı ortadan kalkar (tasfiye rehberimiz).

Tablodaki rakamlar kurgudur ve yalnızca mantığı gösterir. Devralan, resmî devirle şirketin müşterisi olur ve Kanunun müşteriye tanıdığı güvencelerden yararlanır: müşterilerden toplanan birikimlerin oluşturduğu tasarruf fon havuzu şirketin kendi hesaplarından ayrı tutulur ve bu varlıklar şirketin borçları için haczedilemez, rehnedilemez, takasa konu edilemez ve iflas masasına dâhil edilemez (6361 m.39/B). Ancak bu güvence yalnızca şirkete ödenmiş birikimi kapsar; devredene ödenen prim havuzda yer almaz. Devir bedelini belirlerken devralanın sorması gereken soru şudur: sözleşmeyi sonuna kadar sürdüremezsem, ödediğim primi kaybetmeye razı mıyım? Tahsisatın hangi tarihte gerçekleşeceği, şirketin taahhüdü olmadıkça kesin değildir; tahsisat gecikmesi hâlinde izlenecek yol tahsisat rehberimizde anlatılmıştır.

Devirde Şirket Ücret Alabilir mi?

Yönetmelik, sözleşmede organizasyon ücreti ile kullandırılacak finansmana ilişkin teminatın değerleme ücreti ve diğer masraf kalemlerine ilişkin hükümlerin yer almasını ister (Yön. m.16/4-f). Devir için ayrıca ücret alınıp alınamayacağı mevzuatta açıkça düzenlenmemiştir. Bu nedenle devirde bir ücret talep edilirse, bu ücretin sözleşmede önceden gösterilmiş bir masraf kalemi olup olmadığı kontrol edilmelidir. Sözleşmede yer almayan veya ön bilgilendirmede gösterilmeyen bir ücret, tartışmaya açıktır. Devirde yeni bir organizasyon ücreti istenmesi durumunda da ödenmiş organizasyon ücretinin sözleşmeyle birlikte kaldığı hatırlatılmalıdır.

Devralan İçin Kontrol Listesi

Devreden İçin Kontrol Listesi

Devreden için en büyük risk, devrin tamamlandığını sanıp şirkete karşı borçlu olmaya devam etmektir. Şirket devri onaylamadıkça sözleşmenin tarafı devredendir; devralan taksitleri ödemezse temerrüt sonuçları devredenin sözleşmesine yansır (Yön. m.16/4-j). Devredenin bedeli alıp şirket işlemini tamamlamaması ise devralana karşı borca aykırılık sorumluluğu doğurabilir.

Evli bir müşterinin sözleşmesini devretmesi, özellikle boşanma davası sürerken, diğer eşin katılma alacağı bakımından sorun doğurabilir; mal rejimi devam ederken diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler hesaba eklenir (TMK m.229; boşanma rehberimiz). Vefat eden bir yakının sözleşmesinin mirasçılardan birine devri ise vefat ve mirasçılar rehberimizde anlatılmıştır.

Aile İçinde Devir: Eşe, Çocuğa veya Anne-Babaya

Devirlerin önemli bir kısmı aile içinde yapılır: taksitleri ödeyemeyen bir müşteri sözleşmeyi çocuğuna veya eşine devreder, ya da ev ihtiyacı olan bir aile bireyine “sıra” bırakılır. Aile içi devir de hukuken aynı kurala tabidir; şirketin onayı olmadan sözleşmenin tarafı değişmez (TBK m.205). Devralan aile bireyinin gelir durumu, şirketin değerlendirmesinde belirleyici olabilir.

Aile içi devirler çoğu zaman bedelsiz yapılır. Bedelsiz devir, devredenin birikimini devralana karşılıksız bırakması anlamına geldiğinden, ileride miras paylaşımında gündeme gelebilir: yasal mirasçılar, mirasbırakandan sağlığında miras payına mahsuben aldıkları kazandırmaları paylaşmada birbirlerine karşı denkleştirmekle yükümlüdür (TMK m.669) ve belirli sağlararası kazandırmalar saklı payı zedeliyorsa tenkise tabi olabilir (TMK m.565). Kardeşler arasında ileride tartışma çıkmaması için, bedelsiz devrin miras payına mahsup edilip edilmeyeceğinin yazılı olarak belirtilmesi yararlıdır. Evli bir devredenin bedelsiz devri ise diğer eşin katılma alacağı bakımından değerlendirilebilir (TMK m.229).

Devirden Sonraki İlk 30 Gün

Devir onaylandıktan sonra yapılan küçük ihmaller, iki taraf için de sorun doğurabilir. Aşağıdaki kontroller, devrin fiilen tamamlandığını gösterir.

Vekâletname veya Harici Senetle “Satış” Neden Risklidir?

Şirketin devri onaylamayacağı düşüncesiyle veya süreci hızlandırmak için bazı kişiler, sözleşme sahibinden noter vekâletnamesi alarak veya el yazısı bir “satış senedi” imzalatarak para öder. Bu yöntem hukuken sözleşmeyi devretmez. Vekâletname yalnızca vekile, vekâlet verenin adına işlem yapma yetkisi verir; sözleşmenin tarafı vekâlet veren olmaya devam eder. Vekâlet veren vekâleti her zaman geri alabilir (TBK m.512) ve vekâlet, sözleşmede aksi kararlaştırılmamış ya da işin niteliğinden anlaşılmıyorsa vekâlet verenin ölümüyle kendiliğinden sona erer (TBK m.513). Sözleşme sahibinin vefatında sözleşme mirasçılara geçer ve vekâletle ödeme yapmış kişi, şirkete karşı hiçbir hak ileri süremez.

Harici senet ise yalnızca imzalayanlar arasında borç doğurur; şirket onaylamadıkça sözleşmenin devri gerçekleşmez (TBK m.205/2). Bedeli ödeyip devri gerçekleştiremeyen kişi, parasını ancak devredenden, sözleşmeye aykırılık veya sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak isteyebilir (TBK m.112, m.77; sebepsiz zenginleşme rehberimiz). Devreden ödeme gücünü yitirmişse veya bulunamıyorsa bu hak pratikte değersiz kalabilir.

“Sözleşmenizi Satın Alırız” İlanları ve Dolandırıcılık

Şirketlerle ilgili olumsuz haberlerin arttığı dönemlerde, ilan sitelerinde ve sosyal medyada “sözleşmenizi nakit alırız”, “teslimatı yakın sözleşme satılık”, “sıra satın alın, iki ayda ev” gibi ilanlar çoğalır. Bu ilanların bir kısmı gerçek kişilerin meşru devir teklifleridir; bir kısmı ise dolandırıcılık amacı taşır. Yönetmeliğe göre şirket her ne ad altında olursa olsun şube dışında teşkilatlanmaya gidemez ve acentelik veremez (Yön. m.6/8). Bu nedenle kendini şirketin “yetkili devir acentesi” veya “bayi” olarak tanıtan kişilerin iddiası şüpheyle karşılanmalıdır.

Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına yarar sağlamak dolandırıcılık suçunu oluşturur (TCK m.157); suçun bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi nitelikli hâldir (TCK m.158/1-f). Böyle bir durumda ödeme dekontları, yazışmalar ve ilan ekran görüntüleriyle birlikte savcılığa şikâyette bulunulmalı ve bankaya derhâl bildirim yapılmalıdır (dolandırıcılık suçu rehberimiz; kurtarma dolandırıcılığı uyarımız). Satış sırasında yanıltıcı vaatlerle sözleşme imzalatılması ise ayrı bir konudur ve satışta yanıltma rehberimizde ele alınmıştır.

Finansman Dönemindeki Sözleşmenin Devri

Tahsisat kullanılmış ve ev veya araç alınmışsa, “sözleşme devri” aslında finansmanla alınan malın ve kalan borcun birlikte devri anlamına gelir. Tahsisatla edinilen mal üzerinde şirket lehine ipotek veya rehin bulunur (Yön. m.22/4). Taşınmaz satışı resmî şekilde düzenlenmedikçe geçerli olmaz (TBK m.237/1); tapu devri tapu müdürlüğünde yapılır ve ipotek, taşınmaz el değiştirse de taşınmaz üzerinde kalır. Kalan finansman borcunun alıcıya geçmesi ise şirketin onayına bağlıdır (TBK m.205).

Finansman dönemindeki müşterinin taksitleri aksarsa şirketin rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatabileceği unutulmamalıdır; devir sürecinde taksitlerin kesintisiz ödenmesi, hem satıcıyı hem alıcıyı korur (icra takibi rehberimiz).

1 Ekim Kuralları ve Emlak Katılım Süreci

BDDK’nın 30.07.2026 tarihli ve 11537 sayılı Kurul Kararı ile 01.10.2026’dan itibaren kişi başına sözleşme sayısı ve tutarlarına sınırlar getirilmiştir; karar bir müşterinin en fazla iki sözleşme sahibi olabilmesini öngörür. Devralan kişinin adına halihazırda sözleşmeler bulunuyorsa, devrin bu sınır bakımından onaylanıp onaylanmayacağı şirkete yazılı olarak sorulmalıdır (1 Ekim kuralları).

Katılımevim ve Birevim bakımından 25.09.2026’da duyurulan Emlak Katılım işlemi bir pay devridir; şirketlerin tüzel kişiliği ve müşteri sözleşmeleri değişmez ve pay devri BDDK iznine tabidir (6361 m.11). Bu süreçte müşteri sözleşmelerinin devrine ilişkin şirket uygulamasının değişip değişmediği, şirketin resmî kanallarından teyit edilmelidir. Devir sürecinin tamamlanacağı veya belirli bir sonuç doğuracağı yönündeki kesin vaatlere, özellikle bu vaatler bir ödeme talebiyle birlikte geliyorsa, itibar edilmemelidir (şirket devri rehberimiz).

Uyuşmazlıklar ve Başvuru Yolları

Tüketici uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6502 m.73/A); görevli mahkeme ve dilekçe için tüketici mahkemesi rehberimize bakabilirsiniz. Devreden ile devralan arasındaki uyuşmazlık, taraflardan birinin sözleşme alım satımını mesleki olarak yapıp yapmadığına göre tüketici işlemi sayılabilir veya genel hükümlere tabi olabilir; görev konusu dava açılmadan önce değerlendirilmelidir.

Devir Anlaşması ve Başvuru Yazısı Örnekleri

Aşağıdaki örnekler, devreden ile devralan arasındaki anlaşmanın şirket onayına bağlanmasını ve şirkete yapılacak ortak başvuruyu gösterir. Metinler somut sözleşmeye göre uyarlanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Katılımevim veya Birevim sözleşmemi başkasına devredebilir miyim?

Evet, sözleşmedeki devir koşullarına göre ve şirketin onayıyla (TBK m.205; 6361 m.39/A/5; Yön. m.16/4-e). Devir, devreden ile devralan arasındaki bir kâğıtla tamamlanmaz.

Devralan “sırayı” da devralır mı?

Resmî devirde taraf sıfatı bütün hak ve borçlarla geçtiğinden, sözleşmenin birikimi ve ilerlemiş süresi de devralana geçer (TBK m.205/1). Sözleşmede aksi bir hüküm olup olmadığını kontrol edin.

Devir bedelini ne zaman ödemeliyim?

Şirketin yazılı devir onayı alındıktan sonra, devredenin kendi adına kayıtlı hesabına ve açıklamalı olarak. Anlaşmayı şirket onayına bağlamak (TBK m.170) sizi korur.

Devraldığım sözleşmeyi feshedersem devir için ödediğim para geri gelir mi?

Hayır. Şirket, organizasyon ücreti dışındaki birikimi iade eder (6361 m.39/A/4; Yön. m.17/8); devredene ödediğiniz prim şirketin iade kapsamında değildir.

Devirde organizasyon ücreti yeniden ödenir mi?

Mevzuatta devirde yeni organizasyon ücreti alınacağına ilişkin açık bir hüküm yoktur. Masraf kalemleri sözleşmede gösterilmelidir (Yön. m.16/4-f); talep edilen ücretin dayanağını yazılı sorun.

Vekâletname alarak sözleşme satın almak güvenli mi?

Hayır. Vekâlet sözleşmeyi devretmez; her zaman geri alınabilir (TBK m.512) ve vekâlet verenin ölümüyle kural olarak sona erer (TBK m.513).

Şirket devri onaylamazsa ne olur?

Sözleşme devredende kalır. Anlaşmanız onaya bağlıysa bedel ödenmez; ödenmişse devredenden geri istenir (TBK m.112, m.77).

Şirket devri reddedebilir mi?

Devir koşulları sözleşmede yazılıdır. Koşullar sağlandığı hâlde gerekçesiz ret, tüketici uyuşmazlığı yollarıyla tartışılabilir; önce ret gerekçesini yazılı isteyin.

Devirden sonra devreden sorumlu olur mu?

Resmî devirle devreden bütün hak ve borçlarıyla sözleşmeden çıkar (TBK m.205/1). Onay yoksa şirkete karşı borçlu devredendir.

Devralan cayma hakkı kullanabilir mi?

Cayma süresi sözleşmenin imzasından itibaren on dört gündür (6361 m.39/A/3). Devralan için yeni bir cayma süresinin başlayıp başlamadığı açıkça düzenlenmemiştir.

Birikimimi başka bir kişinin sözleşmesine aktarabilir miyim?

Yönetmelik yalnızca birikmiş tasarruf tutarı ve ödenmiş organizasyon ücretinin aktarılabileceğini öngörür (Yön. m.17/12). Başka bir kişinin sözleşmesine aktarımın mümkün olup olmadığı şirket uygulamasına bağlıdır.

“Yetkili devir acentesi” olduğunu söyleyen kişiye güvenebilir miyim?

Şirket şube dışında teşkilatlanamaz ve acentelik veremez (Yön. m.6/8). Bu iddia şüphelidir; işlemleri yalnızca şirketin resmî kanallarından yapın.

Ev almış bir müşterinin sözleşmesini devralabilir miyim?

Bu, ev ile kalan borcun birlikte devri demektir. Taşınmaz satışı resmî şekilde yapılır (TBK m.237/1); ipotek evde kalır ve borcun size geçmesi şirketin onayına bağlıdır.

1 Ekim’den sonra devir alabilir miyim?

BDDK’nın 11537 sayılı Kararı ile kişi başı en fazla iki sözleşme sınırı getirilmiştir. Adınıza başka sözleşmeler varsa, devrin bu sınır bakımından onaylanıp onaylanmayacağını şirkete yazılı sorun.

Emlak Katılım devri sürecinde devir yapılabilir mi?

Pay devri müşteri sözleşmelerini değiştirmez. Bu süreçte şirketin devir uygulamasını resmî kanallarından teyit edin; kesin sonuç vaadiyle ödeme isteyenlere itibar etmeyin.

Sözleşmemi çocuğuma bedelsiz devredersem ileride sorun olur mu?

Bedelsiz devir bir kazandırma niteliği taşıyabilir; miras paylaşımında denkleştirme (TMK m.669) veya saklı payı zedeliyorsa tenkis (TMK m.565) gündeme gelebilir. Devrin miras payına mahsup edilip edilmeyeceğini yazılı belirtmek yararlıdır.

Devirden sonra taksit hâlâ benim hesabımdan çekiliyor; ne yapmalıyım?

Bankanızdaki otomatik ödeme talimatını iptal ettirin ve şirkete devir onayını hatırlatan yazılı bildirim yapın. Devirden sonra ödediğiniz tutarları devralandan isteyebilirsiniz (TBK m.77).

Dolandırıldığımı düşünüyorum; ne yapmalıyım?

Dekontları, yazışmaları ve ilan görüntülerini saklayıp savcılığa şikâyette bulunun ve bankanıza derhâl bildirin (TCK m.157, m.158/1-f).