Katılımevim ve Birevim Müşterisiyim, Param Ne Olacak? 2026 — Tasarruf Finansman Müşterisinin Hakları: Tasarruf Fon Havuzu Haczedilemez (6361 m.39/B), Cayma 14 Gün, Fesihte 60 Günde İade (Yön. m.17/8), Emlak Katılım Devri ve BDDK İzni, Tasfiyede Finansman Hakkı (m.50/A), Kura ve Teslimat Bekleyenler

Katılımevim ve Birevim müşterileri, yatırım fonu yatırımcılarından farklı bir hukuki rejime tabidir: bu şirketler Sermaye Piyasası Kurulunun değil, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) denetimindeki tasarruf finansman şirketleridir ve müşterileri 6361 sayılı Kanunun tasarruf finansman hükümleriyle korunur. Kanunun 39/B maddesi, müşterilerden toplanan birikimlerin oluşturduğu tasarruf fon havuzunun şirketin kendi hesaplarından ayrı tutulmasını zorunlu kılar; bu varlıklar şirketin borçları için haczedilemez, rehnedilemez, takasa konu edilemez ve iflas masasına dâhil edilemez. Müşteri, sözleşmeyi imzaladıktan sonraki on dört gün içinde organizasyon ücreti dâhil tüm ödemelerini geri alarak cayabilir; tasarruf dönemi bitene kadar sözleşmeyi feshederse, organizasyon ücreti dışındaki birikimi güncel yönetmeliğe göre en geç altmış gün içinde iade edilir. 17.09.2026’da Emlak Katılım’ın bu iki şirketi satın almak için görüşmelere başladığı açıklandı; devir tamamlanmış değildir ve BDDK iznine tabidir. Buna karşılık bu birikimler mevduat değildir ve BDDK’nın ifadesiyle herhangi bir kamusal sigorta mekanizması kapsamında değildir. Bu rehber, ödeme yapan, kura veya teslimat bekleyen, finansmanını almış ve fesih talep etmiş müşterilerin her biri için hakları, riskleri ve atılacak adımları anlatır.

İçindekiler

• Fon yatırımcısından farkınız
• Paranız nerede? Tasarruf fon havuzu
• Neyin güvencesi var, neyin yok?
• Katılımevim ve Birevim’de son durum
• Üç senaryo: devam, devir, tasfiye
• Hangi aşamadasınız? Müşteri gruplarına göre durum
• Fesih ve cayma: birikiminizi geri almak
• Feshetmeli miyim, beklemeli miyim?
• Ödemeleri durdurmak çözüm mü?
• Kura ve teslimat bekleyenler
• Finansmanını almış müşteriler
• Mirasçılar ve sözleşmenin devri
• İade gecikirse: başvuru yolları
• Gelişmeleri nereden izlemeli?
• “Sıranızı öne alırız” diyenlere dikkat
• Şimdi toplamanız gereken belgeler
• Fesih ve iade talep yazısı
• Sıkça sorulan sorular

Fon Yatırımcısından Farkınız

Eylül 2026’daki fon krizi haberlerinde Katılımevim adının geçmesi, pek çok tasarruf finansman müşterisini kendi birikiminin de “fon” gibi kilitlenip kilitlenmediği sorusuyla karşı karşıya bıraktı. Hukuken cevap açıktır: tasarruf finansman sözleşmesi bir yatırım fonu payı değildir. Tasfiye edilen 131 fonda yatırımcının elindeki, portföyün nakde çevrilme değerine bağlı bir katılma payıdır. Tasarruf finansman müşterisinin elindeki ise şirkete karşı sözleşmeden doğan bir alacak ve belirli koşullar gerçekleşince finansman kullanma hakkıdır.

Paranız Nerede? Tasarruf Fon Havuzu

Tasarruf finansman sisteminin koruyucu çekirdeği tasarruf fon havuzudur. Kanun bu havuzu, şirket nezdindeki birikmiş tasarruflar ve finansman geri ödemelerinden, tahsisat olarak verilmiş tutarlar ile tasarruf geri ödemeleri düşüldükten sonra kalan tutar olarak tanımlar (m.3/1-m). Havuzun korunması ise 39/B maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir:

“Tasarruf finansman şirketleri, tasarruf fon havuzu hesaplarını diğer hesaplarından ayırmak zorundadır. Tasarruf fon havuzu varlıkları, şirketlerin tasarruf finansman sözleşmelerinden kaynaklanan yükümlülüklerinin yerine getirilmesi dışında başka bir amaçla kullanılamaz, hapis hakkına, alacağın devir ve temlikine ve takasa konu edilemez, rehnedilemez, teminat gösterilemez, müşterilerin tasarruf finansman sözleşmelerinden kaynaklanan alacakları müstesna, kamu alacaklarının tahsili amacı da dâhil olmak üzere haczedilemez, üzerine ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz konulamaz veya iflas masasına dâhil edilemez.”

Yönetmelik bu çerçeveyi ayrıntılandırır. Havuz hesapları şirketin kendi hesaplarından ayrılır ve yalnızca cayan veya sözleşmesini sona erdiren müşterilere yapılacak geri ödemeler, tahsisat ödemeleri ve Kanunda izin verilen yatırımlar için kullanılabilir (m.23/5). Havuz yalnızca Hazine kira sertifikaları, katılım bankalarındaki hesaplar, varlık kiralama şirketlerinin kira sertifikaları ve Kurulun uygun göreceği diğer katılım esaslı araçlarda değerlendirilebilir (m.23/2). Şirket, müşteri giriş ve çıkışlarından doğabilecek öngörülmeyen yükümlülükler için havuzun en az yüzde beşini ihtiyat fonu olarak tutmak ve yükümlülüklerini karşılayacak düzeyde likit varlık bulundurmak zorundadır (m.28, m.30). Havuzu şirket hesaplarından ayırmayan veya başka amaçla kullanan şirket en az bir ay yeni sözleşme yapamaz (m.23/4).

Bu düzen, tasfiye edilen fonlardaki gibi bir “portföy değer kaybı” riskinden farklıdır: havuz, sermaye piyasasında dalgalanan paylara değil, Kanunda sayılı araçlara yatırılır. Ancak havuzun yeterliliği, şirketin müşterilere karşı yükümlülüklerinin toplamına ve sistemin işleyişine bağlıdır; bu nedenle koruma mutlak bir garanti değildir.

Neyin Güvencesi Var, Neyin Yok?

Müşterinin en çok duymak istediği cümle “paranız devlet güvencesinde” cümlesidir; hukuken doğru olan ise daha dikkatli bir ifadedir. BDDK’nın tasarruf finansmana ilişkin açıklamasında, müşterilerin tasarruf finansman şirketleri nezdindeki tasarruflarının herhangi bir kamusal sigorta mekanizması kapsamına alınmadığı açıkça belirtilir. Tasarruf tutarları mevduat değildir; Kanun da müşterilerin taahhüt ettikleri tasarruf tutarlarının mevduat toplama yasağı kapsamında değerlendirilmeyeceğini düzenler (m.9/1-ç). Yani bir bankadaki mevduat için geçerli olan sigorta güvencesi burada yoktur.

Güvence başka mekanizmalardan gelir: havuzun ayrılığı ve haczedilemezliği, likidite ve ihtiyat fonu yükümlülükleri, BDDK’nın sürekli denetimi, Kanunun 15 inci maddesi uyarınca BDDK’nın mali bünyesi bozulan şirketten tedbir isteyebilmesi, şirketin tahsil ettiği organizasyon ücretlerinin binde beşini tasfiye hâlinde tasarruf sahiplerine ödenmek üzere ayırma yükümlülüğü (m.15/5) ve tasarrufların çekilmesini engellemenin suç olması (m.49/A). Hazine ve Maliye Bakanı da 18.09.2026 tarihli açıklamasında bu alanın bankacılık benzeri olduğunu, fonlardan farklı bir sürecin işlediğini ve orta ve uzun vadede teminat havuzu benzeri yapıların düşünülmesi gerektiğini ifade etti.

Katılımevim ve Birevim’de Son Durum

Türkiye Emlak Katılım Bankası 17.09.2026’da Kamuyu Aydınlatma Platformunda, bağlı ortaklığı Emlak Katılım Tasarruf Finansman A.Ş.’nin Katılımevim Tasarruf Finansman A.Ş. ve Birevim Tasarruf Finansman A.Ş.’yi satın almaya yönelik görüşmelere başladığını açıkladı. Bu açıklama bir satışın veya devrin tamamlandığı anlamına gelmez. Tasarruf finansman şirketlerinde şirket kontrolünün el değiştirmesi sonucunu doğuran pay devirleri de, birleşme ve devir işlemleri de BDDK iznine tabidir (Kanun m.11, m.12/3). Kamuya yansıyan bilgilere göre bu yazının hazırlandığı tarihte iki şirketin faaliyet izninin kaldırıldığına veya müşteri sözleşmelerinin sona erdiğine ilişkin açıklanmış bir BDDK kararı bulunmamaktadır.

Borsadaki Katılımevim payına ilişkin SPK suç duyurusu ve soruşturma (2026/59 bülten analizimiz) ise şirketin pay işlemlerine ilişkindir ve tasarruf finansman sözleşmelerini kendiliğinden etkilemez. Soruşturmanın gelişimi son durum analizimizde izlenebilir.

Üç Senaryo: Devam, Devir, Tasfiye

Müşterinin hakları, önümüzdeki dönemde hangi senaryonun gerçekleşeceğine göre değişir. Kanun her senaryo için farklı bir çerçeve kurmuştur.

Üçüncü senaryo en ağır sonuçtur ve bugün için ortada böyle bir karar yoktur; ancak müşterinin bu ihtimali bilmesi, fesih veya bekleme kararını bilinçli vermesi için gereklidir. Kanun koyucu daha önce faaliyet izni kaldırılan tasarruf finansman şirketlerinin sözleşmelerinin başka şirketlere devri için geçici bir mekanizma da öngörmüştü (geçici m.9); bu mekanizmanın uygulama süresi sınırlıydı ve bugünkü bir tasfiyede aynı yolun izleneceği varsayılmamalıdır.

Hangi Aşamadasınız? Müşteri Gruplarına Göre Durum

Fesih ve Cayma: Birikiminizi Geri Almak

Kanun, tasarruf finansman müşterisine iki ayrı çıkış yolu tanır. Cayma hakkı, sözleşmenin imzalanmasını takip eden on dört gün içinde, hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden kullanılır; bu durumda şirket organizasyon ücreti dâhil müşteriden aldığı tutarın tamamını cayma kararının bildirilmesinden itibaren on dört gün içinde iade eder (m.39/A/3). Fesih hakkı ise tasarruf dönemi bitene kadar her zaman kullanılabilir; şirket organizasyon ücreti dışında kalan toplam birikim tutarını Kurulca belirlenecek süre içinde iade eder (m.39/A/4).

Bu sürenin ne olduğu konusunda dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır. Yönetmeliğin 17 nci maddesinin sekizinci fıkrası, fesih hâlinde iadenin iade talep tarihinden itibaren azami altmış gün içinde, müşterinin veya yasal temsilcisinin kendi adına açılmış banka hesabına defaten yapılacağını düzenler; bu süre 30.05.2025 tarihli değişiklikle getirilmiştir. İnternette ve bazı resmî soru-cevap metinlerinde hâlâ eski “altı ay” süresine rastlanabilir. Güncel yönetmelik altmış gündür. Yönetmelik ayrıca, sözleşme tahsisattan önce sona erdiğinde müşterinin şirket nezdindeki tasarruflarını geri alma hakkının hiçbir suretle sınırlandırılamayacağını açıkça belirtir (m.17/1).

Fesih bir hak olduğu kadar bir kayıptır da: organizasyon ücreti iade edilmez ve sözleşmedeki sıra ve tahsisat hakkı sona erer. Bunun dışında müşterinin başka seçenekleri de vardır: tahsisatın müşterinin talebiyle ileri bir tarihe ertelenmesi (m.39/A/4), tasarruf dönemi bitene kadar finansman konusunun bir defaya mahsus değiştirilmesi (m.17/10), sözleşme tutarının değiştirilmesi (m.17/11) ve başka bir sözleşmeye yalnızca birikmiş tasarruf tutarı ile ödenmiş organizasyon ücretinin aktarılması (m.17/12).

Feshetmeli miyim, Beklemeli miyim?

Bu soruya herkes için geçerli bir cevap yoktur ve verilmemelidir; karar sözleşmenin aşamasına ve kişinin ihtiyacına bağlıdır. Aşağıdaki ölçütler, kararı bilinçli vermek için tartılması gereken unsurlardır.

Toplu fesih dalgalarının sistemin likiditesini zorlayabileceği de unutulmamalıdır; yönetmelik şirketi bu tür çıkışları öngörüp likidite ve ihtiyat fonu tutmakla yükümlü kılar, ancak panikle verilen kararlar müşterinin kendi aleyhine sonuç doğurabilir. Kararı söylentiye göre değil, sözleşmenize ve resmî açıklamalara göre verin.

Ödemeleri Durdurmak Çözüm mü?

Belirsizlik döneminde bazı müşteriler “durum netleşene kadar ödemeyeyim” diye düşünür. Bu, çoğu zaman müşterinin kendi aleyhine sonuç doğurur. BDDK’nın açıklamasına göre müşteri sözleşme kapsamındaki tasarruf ödemelerini yerine getirmezse şirket, sözleşmedeki hükümlere göre müşterinin tahsisatını öteleyebilir veya sözleşmeyi sözleşmede belirlenen esaslar çerçevesinde tek taraflı olarak feshedebilir. Kanunun şirkete tanımadığı tek taraflı fesih yetkisi, müşterinin kendi yükümlülüğünü ihlal etmesiyle doğar (m.39/A/4).

Ödemeye ara vermek istiyorsanız bunu sözleşmenin öngördüğü yolla yapın: tasarruf dönemi ödemelerinin durdurulması veya ertelenmesinin şartları sözleşmede yer almak zorundadır (Yön. m.16/4-d). Şirkete yazılı başvurup bu şartları isteyin; sözleşmeden tamamen çıkmak istiyorsanız ödemeyi kesmek yerine yazılı fesih bildirimi yapın. Böylece iade süresi işlemeye başlar ve temerrüdün sonuçlarından korunursunuz.

Kura ve Teslimat Bekleyenler

Tahsisat, müşterinin birikimi ile sözleşmede taahhüt edilen finansmanın, konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimi amacıyla satıcıya hesaben ödenmesidir (m.3/1-k). Tahsisat için müşteri bazlı sözleşmelerde sözleşme tutarının yüzde kırkı kadar tasarruf yapılmış ve öngörülen sürenin yüzde kırkına ulaşılmış olması gerekir; çekilişli sözleşmelerde de henüz çekilişte çıkmamış müşteriler için benzer eşikler aranır (Yön. m.21/2). Tahsisat ödemesi, sözleşmede öngörülen tarihten itibaren on iş günü içinde satıcının hesabına nakden yapılır (m.17/9).

Teslimat bekleyen müşterinin bilmesi gereken en önemli risk, Kanunun 15 inci maddesinin dördüncü fıkrasıdır: BDDK, denetimler sonucunda bir şirketin mali bünyesinde sayılan sorunları tespit ederse şirketten tedbir isteyebilir ve tasarruf finansman şirketleri için tahsisat tarihlerini ötelemeye yetkilidir. Böyle bir karar, sözleşmeniz feshedilmeden teslim tarihinizin ileri alınması anlamına gelir. Bu nedenle tahsisat tarihiniz yaklaşıyorsa, şirketten tarihin ve koşulların geçerliliğini yazılı olarak teyit edin. Ev veya araç için satıcıyla bağlantı kurduysanız, tahsisat gecikmesinin satıcıyla sözleşmenize etkisini de değerlendirin (satıcıya karşı haklar yazımız).

Finansmanını Almış Müşteriler

Tahsisatını almış, evini veya aracını edinmiş müşteri finansman dönemindedir ve şirkete borçludur. Devir veya şirketin durumuyla ilgili haberler bu borcu ortadan kaldırmaz; taksitlerin aksatılması sözleşmedeki temerrüt hükümlerini işletir. Yönetmelik, tahsisat yapılan sözleşmede finansman konusu üzerine şirket lehine ipotek veya rehin konulmasını zorunlu kılar (m.22/4). Şirket devredilirse bu alacak ve teminat da devir planı çerçevesinde devralana geçer; ödemelerin hangi hesaba yapılacağı değişirse, bunu yalnızca şirketin resmî yazılı bildirimine göre uygulayın ve üçüncü kişilerden gelen “ödemeyi bize yapın” taleplerine itibar etmeyin.

Mirasçılar ve Sözleşmenin Devri

Tasarruf finansman sözleşmesi müşterinin ölümüyle kendiliğinden sona ermez. Kanun, sözleşmelerde mirasçılara intikal ve üçüncü taraflara devir hükümlerinin asgari olarak yer almasını zorunlu tutar (m.39/A/5); yönetmelik de sözleşmenin devrine ve veraset yoluyla intikaline ilişkin koşulların sözleşmede bulunmasını ister (m.16/4-e). Tahsisatın tanımında da finansmanın müşterinin, mirasçısının veya vekilinin konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimi için kullanılabileceği belirtilir (m.3/1-k). Yakınını kaybeden aile, mirasçılık belgesiyle şirkete başvurarak sözleşmenin devamını veya birikimin iadesini isteyebilir; hangi yolun izleneceği sözleşmedeki hükümlere ve mirasçılar arasındaki anlaşmaya bağlıdır.

Sözleşmenizi başka birine devretmek istiyorsanız bunu yalnızca şirketin sözleşmede öngördüğü resmî devir usulüyle yapın. Şirket dışında bir kişiye “sözleşmeyi devraldım” diye ödeme yapmak, devir şirkete karşı geçerli olmadıkça hak kaybına yol açabilir.

İade Gecikirse: Başvuru Yolları

Fesih talebinizden itibaren altmış gün geçtiği hâlde birikiminiz iade edilmediyse veya şirket cayma talebinizi on dört gün içinde karşılamadıysa hukuki yollar açıktır. Kanunun 49/A maddesi, cayma ve fesih hâlinde iade yükümlülüğüne aykırı davrananları altı aydan iki yıla kadar hapis ve beş yüz güne kadar adli para cezasıyla cezalandırır; aynı aykırılık şirkete idari para cezası da doğurur (m.44/1-k).

Gelişmeleri Nereden İzlemeli?

Sosyal medyadaki söylentiler, bu dönemde müşterileri en çok yanıltan kaynaktır. Resmî bilgi ise belirli yerlerden gelir.

Yakınlarınızla veya sosyal medyada bilgi paylaşırken doğrulanmamış iddiaları yaymaktan kaçının; bu hem sizi hem diğer müşterileri yanıltabilir (sosyal medyada paylaşım yazımız).

“Sıranızı Öne Alırız” Diyenlere Dikkat

Belirsizlik dönemleri, müşterinin endişesini kullanan teklifleri çoğaltır: “sıranızı öne alırız”, “sözleşmenizi yüksek bedelle devralırız”, “iadenizi hızlandırırız” gibi. Yönetmelik, şirketlerin yeni müşteri edinmek amacıyla üçüncü kişilere hiçbir menfaat sağlayamayacağını düzenler (m.17/13); tahsisat sırası da sözleşmedeki kurallara ve çekilişe göre belirlenir, bir aracıya ödeme yapılarak değiştirilemez. İzinsiz tasarruf finansman faaliyeti ve şirket izlenimi uyandıran ifadeler kullanmak da suçtur (m.46). Kimlik bilgilerinizi, sözleşme numaranızı veya e-Devlet şifrenizi bu tür kişilerle paylaşmayın (kurtarma dolandırıcılığı uyarımız).

Şimdi Toplamanız Gereken Belgeler

Şirket, sözleşmenin bir örneğini müşteriye teslim etmek ve talep edilirse müşteriyle yapılan işlemlere ilişkin her türlü belgenin örneğini ücretsiz vermek zorundadır (Yön. m.17/5). Hangi senaryo gerçekleşirse gerçekleşsin, aşağıdaki belgeler haklarınızı ispat etmenin temelidir.

Fesih ve İade Talep Yazısı

Aşağıdaki iskelet, sözleşmesini feshetmeye karar veren müşterinin şirkete göndereceği yazı içindir. Gönderimi, şirketin kabul ettiği yazılı veya uzaktan iletişim kanalıyla ve teslim tarihini ispat edecek şekilde yapın.

Sıkça Sorulan Sorular

Katılımevim veya Birevim’deki param batar mı?

Birikimler, şirketin kendi hesaplarından ayrı tutulan tasarruf fon havuzundadır ve Kanunun 39/B maddesi uyarınca şirketin borçları için haczedilemez ve iflas masasına dâhil edilemez. Ancak bu birikimler mevduat değildir ve herhangi bir kamusal sigorta kapsamında değildir; koruma, havuzun ayrılığına ve BDDK denetimine dayanır.

Emlak Katılım devri tamamlandı mı?

Hayır. 17.09.2026’da yalnızca satın alma görüşmelerine başlandığı açıklandı. Devir BDDK iznine tabidir ve müşteri yükümlülüklerinin nasıl yerine getirileceğini gösteren bir plan gerektirir.

Sözleşmemi feshedersem paramı ne zaman alırım?

Güncel yönetmeliğe göre organizasyon ücreti dışındaki birikiminiz, iade talep tarihinden itibaren azami altmış gün içinde kendi adınıza açılmış banka hesabına defaten ödenir. Bazı kaynaklarda geçen altı aylık süre eski metne aittir.

Organizasyon ücretini geri alabilir miyim?

Sözleşmeyi imzaladıktan sonraki on dört gün içinde cayarsanız organizasyon ücreti dâhil tüm ödemeleriniz iade edilir. Bu süreden sonra yapılan fesihte organizasyon ücreti iade edilmez.

Şirket sözleşmemi kendiliğinden iptal edebilir mi?

Hayır. Kanuna göre tasarruf finansman sözleşmeleri, müşterinin sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi hâli dışında şirket tarafından tek taraflı olarak feshedilemez.

Kura veya teslimat tarihim ertelenebilir mi?

Evet, iki yolla: sizin talebinizle veya BDDK’nın Kanunun 15 inci maddesi uyarınca mali bünyesinde sorun tespit ettiği bir şirket için tahsisat tarihlerini ötelemesiyle. Tarihinizi şirketten yazılı olarak teyit edin.

Şirket tasfiye edilirse ev veya araç hakkım ne olur?

BDDK’nın faaliyet iznini kaldırarak tasfiyeye karar vermesi hâlinde Kanunun 50/A maddesi uyarınca müşterilerin sözleşmedeki finansman kullanma hakları uygulanmaz; birikimin iadesi tasfiye sürecine bağlanır. Bu yazının hazırlandığı tarihte böyle bir karar açıklanmamıştır.

Finansmanımı aldım; taksitlerimi ödemeye devam etmeli miyim?

Evet. Finansman dönemindeki müşteri şirkete borçludur ve devir haberleri bu borcu ortadan kaldırmaz. Ödeme hesabı değişirse yalnızca şirketin resmî yazılı bildirimine göre hareket edin.

KTLEV hissesi aldım; bu yazı beni de kapsıyor mu?

Hayır. Borsada pay alan yatırımcının durumu sermaye piyasası mevzuatına tabidir ve ayrı bir rehberde anlatılmıştır.