Ev veya Araba Alacaktım, Param Fonda Kaldı 2026: Satıcıya Karşı Haklarım — Kapora Yanar mı, Ceza Koşulu, Temerrüt, Emlakçıdaki Kapora Senedinin Geçerliliği ve Müteahhitten Ön Ödemeli Konutta Bedelsiz Dönme (İhtarname Örneğiyle)

Ev veya araba için ayırdığınız para fonda kaldıysa satıcıya karşı durumunuzu sözleşmenin türü belirler. Para borcunda ödeme güçlüğü kural olarak mücbir sebep sayılmaz (TBK m.118, m.136, m.138); ancak kaparo kendiliğinden yanmaz ve bedelden düşülür (TBK m.177), aşırı ceza koşulu indirilir (TBK m.182), emlakçıda imzalanan kapora senedi taşınmaz satış vaadi olarak resmî şekil eksikliği nedeniyle geçersiz olabilir (TBK m.237). Müteahhitten ev alan tüketici yirmi dört aya kadar sınırlı tazminatla dönebilir; taksitle satış önerisi reddedilirse hiçbir bedel ödemeden dönebilir (6502 m.45).

Bu Durum Neden Bu Kadar Yaygın?

SPK’nın 17.09.2026 tarihli kararıyla işleme kapatılan veya tasfiyeye alınan fonlarda birikimi olan pek çok kişi, bu birikimi belirli bir amaç için ayırmıştı: bir evin kalan bedeli, müteahhide ödenecek taksit, bir aracın peşinatı veya tapu günü ödenecek tutar. Tasfiye süresi 2026/62 sayılı Bültenle altı aya çıkarıldığından bu ödemeler çoğu durumda vaktinde yapılamayacaktır.

Karşı tarafta ise bir satıcı, bir müteahhit ya da bir galeri vardır. Satıcı beklemek istemeyebilir, kaporayı geri vermeyebilir, sözleşmedeki ceza koşulunu isteyebilir veya sözleşmeden dönüp malı başkasına satabilir.

Bu yazı, alıcı konumundaki fon yatırımcısının hukuki durumunu ele alır: fonun kilitlenmesinin satıcıya karşı bir savunma olup olmadığını, satıcının hangi haklara sahip olduğunu, kaparo, cayma parası ve ceza koşulu arasındaki farkı, emlakçıda imzalanan kapora senetlerinin geçerliliğini, müteahhitten ev alanlar için tüketici mevzuatının sağladığı korumayı ve uğranılan kaybın fon tarafına karşı nasıl ileri sürülebileceğini.

İlk Adım: Sözleşmenizin Türünü Belirleyin

Aynı “param fonda kaldı” cümlesi, sözleşmenin türüne göre çok farklı sonuçlar doğurur. Bu nedenle ilk soru, elinizdeki belgenin ne olduğudur.

Sözleşmede kaporanın, cezanın ve ödeme tarihinin nasıl düzenlendiği, satıcıyla yapılan yazışmalar ve ödeme dekontları bu değerlendirmenin temelidir. Bu belgelerin tamamı bir arada tutulmalıdır.

“Param Fonda Kaldı” Bir Mücbir Sebep midir?

Yatırımcıların ilk düşüncesi, fonun kilitlenmesinin kendi kontrolleri dışında olduğu ve bu nedenle sorumlu tutulamayacaklarıdır. Bu düşüncenin hukuki karşılığı üç hükümde aranır; ancak üçünde de para borçları bakımından önemli sınırlar vardır.

Birincisi imkânsızlıktır. TBK m.136, borcun ifasının borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşması hâlinde borcun sona ereceğini düzenler. Ancak para borcunda ödemenin kendisi nesnel olarak imkânsız hâle gelmez; borçlunun belirli bir kaynaktaki parasına erişememesi, genel kabule göre imkânsızlık değil, kişisel bir ödeme güçlüğüdür.

İkincisi kusursuzluktur. TBK m.118, temerrüde düşen borçlunun temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat etmedikçe geç ifadan doğan zararı gidermekle yükümlü olduğunu düzenler. Borçlunun mali imkânsızlığı, uygulamada kural olarak kusursuzluk sebebi sayılmaz; borçlu, ödeme kaynağını seçmenin riskini taşır.

Üçüncüsü aşırı ifa güçlüğüdür. TBK m.138, sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durumun, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkması ve ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirmesi hâlinde uyarlama veya dönme hakkı tanır. Fonların toplu olarak tasfiyeye alınması olağanüstü bir durum olarak ileri sürülebilir; ancak bu risk, sözleşmenin karşı tarafıyla değil, alıcının kendi birikiminin bulunduğu yerle ilgilidir. Bu nedenle bu savunmanın satıcıya karşı başarı şansı sınırlıdır.

Konut veya taşıt kredisi kullanılarak yapılan alımlarda banka karşısındaki durum ayrıca değerlendirilmelidir; bu konu kredi çekip fona yatırdım, taksit ödeyemiyorum yazımızda ele alındı.

Bu tablo umutsuzluk için değil, doğru strateji için önemlidir. Asıl savunma imkânları, aşağıda açıklanan kaparo, ceza koşulu, şekil ve tüketici hükümlerinde yatar.

Satıcının Hakları: Temerrüt, Süre ve Dönme

Satıcının hangi haklara sahip olduğunu bilmek, müzakerede ne kadar alan bulunduğunu gösterir.

Temerrüt bakımından TBK m.117, muaccel bir borcun borçlusunun alacaklının ihtarıyla temerrüde düşeceğini; ifa günü birlikte belirlenmişse bu günün geçmesiyle temerrüde düşülmüş olacağını düzenler.

Süre bakımından TBK m.123, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan biri temerrüde düştüğünde diğerinin borcun ifası için uygun bir süre verebileceğini veya süre verilmesini hâkimden isteyebileceğini düzenler. m.124 ise süre verilmesinin gerekmediği hâlleri sayar: süre verilmesinin etkisiz olacağının anlaşılması, temerrüt nedeniyle ifanın alacaklı için yararsız kalması ve belirli bir zamanda gerçekleşmeyen ifanın artık kabul edilmeyeceğinin sözleşmeden anlaşılması.

Seçimlik haklar bakımından m.125, borçlu verilen sürede ifa etmezse alacaklının ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceğini ya da ifadan vazgeçip olumlu zararını isteyebileceğini veya sözleşmeden dönebileceğini düzenler. Dönme hâlinde taraflar karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulur ve daha önce ifa ettiklerini geri isteyebilir.

Peşin satışlarda satıcının durumu daha güçlüdür. TBK m.235, satılanın ancak satış bedeli ödendikten sonra veya ödenme anında devredilmesi gereken durumlarda alıcı temerrüde düşerse satıcının herhangi bir işlem gerekmeksizin satıştan dönebileceğini ve bunu gecikmeksizin alıcıya bildirmek zorunda olduğunu düzenler. m.236 ise alıcının satıcının uğradığı zararı gidermekle yükümlü olduğunu ve zararın, satış bedeli ile satılanın başkasına dürüstlük kurallarına uygun olarak satılmasından elde edilen bedel arasındaki farka göre hesaplanabileceğini belirtir.

Taksitle satışta ise satıcının hakları sınırlıdır. TBK m.259, alıcının peşinatı ödemede temerrüde düşmesi hâlinde satıcının sadece peşinatı isteyebileceğini veya sözleşmeden dönebileceğini düzenler.

Kaparo mu, Cayma Parası mı, Ceza Koşulu mu?

Satıcıya verilen paranın veya sözleşmedeki yaptırımın niteliği, alıcının ne kaybedeceğini doğrudan belirler. Kanun üç ayrı kurum öngörür.

Kaparo, yani bağlanma parası bakımından TBK m.177, sözleşme yapılırken verilen bir miktar paranın, cayma parası olarak değil sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılacağını ve aksine sözleşme veya yerel âdet olmadıkça esas alacaktan düşüleceğini düzenler. Kaparo kendiliğinden “yanan” bir para değildir; sözleşme ifa edilirse bedelden düşülür.

Cayma parası bakımından m.178, cayma parası kararlaştırılmışsa taraflardan her birinin sözleşmeden caymaya yetkili sayılacağını; parayı veren cayarsa verdiğini bırakacağını, alan cayarsa aldığının iki katını geri vereceğini düzenler. Sözleşmede verilen paranın açıkça cayma parası olduğu yazılmışsa, alıcı bu parayı bırakarak sözleşmeden kurtulabilir.

Ceza koşulu bakımından m.179, sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için ceza kararlaştırılmışsa alacaklının aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebileceğini düzenler. m.180, alacaklı hiçbir zarara uğramamış olsa bile kararlaştırılan cezanın ifası gerektiğini belirtir.

Ceza koşuluna karşı en önemli koruma m.182’dedir. Aynı madde, asıl borç herhangi bir sebeple geçersizse cezanın ifasının istenemeyeceğini ve hâkimin aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indireceğini düzenler. Ancak bu indirim, tacirler bakımından sınırlıdır: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.22, tacir sıfatını haiz borçlunun TBK m.182’nin üçüncü fıkrasında yazılı hâlde aşırı ceza kararlaştırıldığı iddiasıyla cezanın indirilmesini mahkemeden isteyemeyeceğini düzenler.

Sözleşmede verilen paranın adının “kapora” olması, onun hukuki niteliğini tek başına belirlemez. Metinde paranın bırakılmasına veya iki katının iadesine ilişkin bir düzenleme varsa cayma parası, ödenmeme hâlinde ayrıca bir tutar öngörülmüşse ceza koşulu söz konusu olabilir.

Emlakçıda İmzalanan Kapora Senedi Geçerli mi?

Konut alımlarında sık görülen bir uygulama, noterde satış vaadi yapılmadan önce emlak ofisinde bir “kapora senedi” veya “ön protokol” imzalanmasıdır. Bu belgelerde çoğu zaman alıcının belirli bir tarihte tapuya gelmemesi hâlinde kaporanın yanacağı veya ayrıca bir ceza ödeneceği yazar.

Taşınmaz satış vaadinin şekli kanunla belirlenmiştir. TBK m.237/1, taşınmaz satışının geçerli olabilmesi için sözleşmenin resmî şekilde düzenlenmesinin şart olduğunu; m.237/2 ise taşınmaz satışı vaadi, geri alım ve alım sözleşmelerinin resmî şekilde düzenlenmedikçe geçerli olmayacağını düzenler. TBK m.29 da önsözleşmenin geçerliliğinin ileride kurulacak sözleşmenin şekline bağlı olduğunu belirtir.

Bu nedenle emlak ofisinde adi yazılı şekilde imzalanan ve taşınmazın satışını vaat eden bir belge, satış vaadi olarak geçerli olmayabilir. Asıl borç geçersizse TBK m.182 uyarınca ceza koşulunun ifası da istenemez.

Geçersiz bir sözleşmeye dayanılarak verilen kaporanın iadesi sebepsiz zenginleşme hükümlerine tabidir. TBK m.77, haklı bir sebep olmaksızın bir başkasının malvarlığından zenginleşenin bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olduğunu ve bu yükümlülüğün özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan bir sebebe dayanması durumunda doğacağını düzenler. m.82, bu istemin geri isteme hakkının öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağını belirtir.

Bu genel kuralın uygulanması somut olaya bağlıdır: belgenin gerçekte neyi düzenlediği, tarafların tutumu ve dürüstlük kuralı değerlendirilir. Emlak ofisinin hizmet bedeli ise ayrı bir ilişkiye dayanır ve ayrıca incelenmelidir.

Müteahhitten Ev Aldıysanız: Ön Ödemeli Konut Satışı

Henüz inşa edilmekte olan bir konutu müteahhitten taksitle veya peşin ödemeyle satın alan tüketici için 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun özel bir koruma getirir. Bu bölüm, fon yatırımcıları için yazının en önemli bölümlerinden biridir.

Kanunun 40. maddesinin birinci fıkrası ön ödemeli konut satış sözleşmesini, tüketicinin konut amaçlı bir taşınmazın satış bedelini önceden peşin veya taksitle ödemeyi, satıcının da bedelin ödenmesinden sonra taşınmazı devir veya teslim etmeyi üstlendiği sözleşme olarak tanımlar. m.41/1, satış vaadi sözleşmesinin noterde düzenleme şeklinde yapılmasını zorunlu tutar ve aksi hâlde satıcının sonradan sözleşmenin geçersizliğini tüketici aleyhine ileri süremeyeceğini düzenler.

Cayma hakkı bakımından m.43/1, tüketicinin on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahip olduğunu düzenler. Teslim bakımından m.44/1, konutun sözleşmede taahhüt edilen sürede teslim edilmesini ve bu sürenin her hâlükârda sözleşme tarihinden itibaren kırk sekiz ayı geçmemesini zorunlu tutar.

Fon yatırımcısı için belirleyici hüküm m.45’tir. Birinci fıkra, ön ödemeli konut satışında sözleşme tarihinden itibaren yirmi dört aya kadar tüketicinin herhangi bir gerekçe göstermeden sözleşmeden dönme hakkı olduğunu düzenler. Bu durumda satıcı, satış veya satış vaadi nedeniyle oluşan vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülüklerden doğan masraflar ile aşağıdaki oranlara kadar tazminat isteyebilir.

İkinci fıkra ise tüketiciye daha da güçlü bir imkân tanır. Satıcı yükümlülüklerini hiç ya da gereği gibi yerine getirmezse tüketiciden herhangi bir bedel talep edemez. Aynı fıkra, tüketicinin ölmesi veya kazanç elde etmekten sürekli olarak yoksun kalması sebebiyle ön ödemeleri yapamayacak duruma düşmesi ya da sözleşmenin yerine olağan koşullarla yapılacak bir taksitle satış sözleşmesinin konulmasına ilişkin önerisinin satıcı tarafından kabul edilmemesi yüzünden sözleşmeden dönülmesi hâllerinde tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemeyeceğini düzenler.

Bu son imkân, fonu kilitlenen tüketici için doğrudan önemlidir. Tüketici, kalan borcu olağan koşullarla bir taksitle satışa dönüştürmeyi yazılı olarak önerebilir. Öneri kabul edilirse ödeme zamana yayılır; kabul edilmezse tüketici, bedel ödemeden sözleşmeden dönebilir. Bu önerinin ispatlanabilir biçimde, tercihen noter aracılığıyla yapılması gerekir. Aşağıdaki ihtarname örneği bu amaçla hazırlanmıştır.

Bu hükümlerin uygulanması için alıcının tüketici sıfatıyla ve konut amaçlı olarak sözleşme yapmış olması gerekir. Konutun yatırım amacıyla alındığı durumlarda tüketici sıfatı tartışmalı hâle gelebilir.

Araç Alımında Durum

Araç alımlarında genellikle bir kaparo verilir ve bedelin tamamı araç devredilirken ödenir. Bu yapı, peşin satış niteliğindedir.

Alıcı bedeli ödeyemezse satıcı TBK m.235 uyarınca ayrıca bir işleme gerek olmadan satıştan dönebilir ve bunu gecikmeksizin alıcıya bildirmek zorundadır. Verilen kaparo TBK m.177 uyarınca kural olarak bağlanma parasıdır; sözleşmede cayma parası olarak nitelendirilmemişse kendiliğinden satıcıda kalmaz. Satıcının kaparoyu alıkoyabilmesi, uğradığı zarara ve sözleşmedeki düzenlemeye bağlıdır.

Araç taksitle satılıyorsa TBK m.259 uygulanır; peşinatın ödenmemesi hâlinde satıcı yalnızca peşinatı isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir.

Galeri veya bayi ile yapılan satışlarda alıcının tüketici sıfatı da değerlendirilmelidir. Tüketici sayılan alıcı için uyuşmazlık tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi önüne gelir; ayrıntılar fon yatırımcısı tüketici mi yazımızda ele alındı.

Satıcıyla Müzakere: Ne Önerilebilir?

Hukuki değerlendirme, müzakerenin çerçevesini çizer. Çoğu durumda en iyi sonuç, satıcıyla yazılı bir çözümdür.

İlk öneri süre talebidir. TBK m.123, karşılıklı sözleşmelerde alacaklının borçluya uygun bir süre verebileceğini öngörür. Tasfiye takviminin belgelenmesi, yani fonun KAP sayfasındaki usul ve esaslar ile 2026/62 sayılı Bültenin gösterilmesi, satıcıya ödemenin hangi süre içinde beklenebileceğini somutlaştırır.

İkinci öneri kısmi ödeme ve takvimdir. Tasfiye ödemeleri dönemler hâlinde geldiğinden, her ödemenin geldiği gün satıcıya aktarılacağına dair yazılı bir takvim önerilebilir. Ödeme takvimi fon param ne zaman yatar, ödemenin beklenenden az gelmesi hâli tasfiyede param eksik geldi yazılarımızda ele alındı.

Üçüncü öneri, müteahhitten alımlarda taksitle satışa dönüşümdür. 6502 m.45/2’deki imkân, satıcı öneriyi reddederse tüketicinin bedelsiz dönme hakkını doğurur.

Müzakere sırasında imzalanacak her belge dikkatle okunmalıdır. Satıcının “kaporadan vazgeçtiğinize dair” veya “hiçbir talebiniz kalmadığına dair” bir metin imzalatmak istemesi, alıcının haklarını tamamen sona erdirebilir.

Kaybı Fon Tarafına Karşı İleri Sürebilir misiniz?

Satıcıya kaptırılan kaparo, ödenen ceza veya daha yüksek fiyattan yeniden alım gibi kayıplar, fonun kilitlenmesinin dolaylı sonucudur. Bu kayıpların fonun kurucusuna veya payı satan kuruluşa karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği, sorumluluğun temeline ve illiyet bağına bağlıdır.

Kuruluşun sorumluluğu kurulabiliyorsa, örneğin fon size uygun olmayan biçimde satılmışsa veya fon yönetiminde bir kusur bulunuyorsa, zarar hesabına yalnızca fon payındaki değer kaybı değil, bu kaybın uygun illiyet bağı içinde yol açtığı diğer malvarlığı azalmaları da dâhil edilmeye çalışılabilir. Bu kalemlerin kabul edilip edilmeyeceği, somut olayda zararın öngörülebilirliğine ve belgelenmesine bağlıdır.

Bu nedenle satıcıyla yapılan bütün yazışmalar, kaparonun verildiğini ve kaybedildiğini gösteren belgeler, ödenen ceza ve yeni alımdaki fiyat farkı belgelenmelidir. Sorumluluğun temeli fon zararında sorumluluk temeli, uygunsuz satış bana uygun olmayan fon satıldı, zamanlama ise tasfiye bitmeden dava açılabilir mi yazılarımızda ele alındı.

Dikkat Edilecek Süreler

Fon tarafına karşı işleyen süreler fon uyuşmazlığı süre hesaplama aracı ile hesaplanabilir.

Müteahhide Taksit Önerisi ve Sözleşmeden Dönme İhtarnamesi Örneği

Aşağıdaki metin, müteahhitten ön ödemeli konut satın alan ve fonu kilitlendiği için kalan ödemeleri yapamayan bir tüketici adına, 6502 sayılı Kanun m.45/2 uyarınca taksitle satış önerisi yapmak ve öneri kabul edilmezse bedelsiz dönme hakkını saklı tutmak için hazırlanmış bir çerçevedir. Noter aracılığıyla gönderilmesi ispat bakımından önemlidir.

İhtarnamedeki taksit planı gerçekçi ve olağan koşullara uygun olmalıdır; aksi hâlde önerinin reddi haklı görülebilir. Sözleşmenin noterde düzenlenip düzenlenmediği, sözleşme tarihi ve ödenen tutarlar ihtarnameden önce kontrol edilmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata, fonun kilitlenmesini kendiliğinden bir mücbir sebep saymaktır. Para borcunda ödeme güçlüğü kural olarak borçluyu temerrüdün sonuçlarından kurtarmaz.

İkinci hata, satıcının her durumda kaporayı alıkoyabileceğini düşünmektir. TBK m.177 uyarınca kaparo kural olarak bedelden düşülen bir bağlanma parasıdır.

Üçüncü hata, emlak ofisinde imzalanan kapora senedini kesin bağlayıcı saymaktır. TBK m.237 taşınmaz satış vaadini resmî şekle bağlar.

Dördüncü hata, müteahhitten ev alanların 6502 m.45’teki korumadan habersiz kalmasıdır. Dönme tazminatı kanunla sınırlıdır.

Beşinci hata, taksit önerisini sözlü yapmaktır. Bedelsiz dönme imkânı, önerinin yapıldığının ispatına bağlıdır.

Altıncı hata, aşırı ceza koşulunu tartışmadan ödemektir. TBK m.182 hâkime indirim yetkisi verir; tacirler için TTK m.22 ayrıca değerlendirilir.

Yedinci hata, satıcının hazırladığı “hiçbir talebim kalmamıştır” metnini okumadan imzalamaktır.

Sekizinci hata, satıcıyla yazışmaları ve kayıp belgelerini saklamamaktır. Bu belgeler fon tarafına karşı zarar hesabında önem taşır.

Dokuzuncu hata, peşin satışta satıcının dönme hakkını küçümsemektir. TBK m.235 bu hakkı ayrı bir işleme bağlamaz.

Onuncu hata, fon tarafına karşı işleyen süreleri satıcıyla uğraşırken kaçırmaktır. Yolun seçimi ve maliyeti fon davası ne kadar sürer, masrafı ne kadar yazımızda ele alındı.

Sıkça Sorulan Sorular

Param fonda kaldı, ev ödemesini yapamıyorum; mücbir sebep sayılır mı?

Kural olarak hayır. Para borcunda borçlunun belirli bir kaynaktaki parasına erişememesi imkânsızlık değil kişisel ödeme güçlüğü sayılır; TBK m.118 uyarınca borçlu kusursuzluğunu ispat etmedikçe gecikme zararından sorumludur.

Aşırı ifa güçlüğüne dayanarak sözleşmenin uyarlanmasını isteyebilir miyim?

TBK m.138 öngörülemeyen olağanüstü bir durumu ve borçludan kaynaklanmayan bir sebebi arar; fonun kilitlenmesi ileri sürülebilir ama risk alıcının kendi alanında kaldığı için başarı şansı sınırlıdır.

Satıcı kaporayı yakabilir mi?

TBK m.177 uyarınca kaparo aksi kararlaştırılmadıkça sözleşmenin kanıtı olan bağlanma parasıdır ve bedelden düşülür; kendiliğinden satıcıda kalmaz. Sözleşmede cayma parası veya ceza olarak düzenlenmişse sonuç değişir.

Cayma parası ile kaparo arasındaki fark nedir?

TBK m.178 uyarınca cayma parası kararlaştırılmışsa parayı veren cayarsa verdiğini bırakır, alan cayarsa iki katını geri verir; kaparo ise bedelden düşülen bağlanma parasıdır.

Sözleşmedeki cezayı ödemek zorunda mıyım?

TBK m.180 uyarınca alacaklı zarara uğramamış olsa bile ceza istenebilir; ancak m.182 uyarınca hâkim aşırı cezayı kendiliğinden indirir. Tacir borçlu TTK m.22 uyarınca indirim isteyemez.

Emlakçıda imzaladığım kapora senedi geçerli mi?

TBK m.237 uyarınca taşınmaz satış vaadi resmî şekilde düzenlenmedikçe geçerli değildir; TBK m.29 önsözleşmeyi de aynı şekle bağlar. Geçersiz sözleşmede TBK m.182 uyarınca ceza istenemez.

Geçersiz kapora senedinde verdiğim parayı geri alabilir miyim?

TBK m.77 uyarınca geçerli olmayan bir sebebe dayanan zenginleşme geri verilir; istem TBK m.82 uyarınca öğrenmeden itibaren iki yılda, her hâlde on yılda zamanaşımına uğrar. Somut olaya göre değerlendirilir.

Müteahhitten ev aldım; sözleşmeden dönebilir miyim?

6502 m.45/1 uyarınca ön ödemeli konut satışında sözleşme tarihinden itibaren yirmi dört aya kadar gerekçesiz dönebilirsiniz; satıcı yasal masraflar ile sınırlı oranda tazminat isteyebilir.

Müteahhit dönmede ne kadar tazminat isteyebilir?

6502 m.45/1 uyarınca ilk üç ayda sözleşme bedelinin yüzde ikisine, üç-altı ayda yüzde dördüne, altı-on iki ayda yüzde altısına, on iki-yirmi dört ayda yüzde sekizine kadar ve ayrıca yasal masraflar.

Müteahhide hiç bedel ödemeden dönebilir miyim?

6502 m.45/2 uyarınca olağan koşullarla taksitle satış önerinizin satıcı tarafından kabul edilmemesi yüzünden dönerseniz veya satıcı yükümlülüklerini yerine getirmezse sizden bedel istenemez.

Taksit önerisini nasıl yapmalıyım?

İspatlanabilir biçimde, tercihen noter aracılığıyla, gerçekçi ve olağan koşullara uygun bir ödeme planı olarak yapılmalıdır.

Ön ödemeli konutta cayma süresi nedir?

6502 m.43/1 uyarınca tüketici on dört gün içinde gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayabilir.

Satıcı sözleşmeden dönebilir mi?

Karşılıklı sözleşmede TBK m.123 ve m.125 uyarınca uygun süre verip dönebilir; peşin satışta TBK m.235 uyarınca ayrıca işleme gerek olmadan dönebilir ancak bunu gecikmeksizin bildirmelidir.

Satıcı evi başkasına daha ucuza satarsa farkı benden ister mi?

TBK m.236 uyarınca satıcı, satış bedeli ile dürüstlük kurallarına uygun yeni satıştan elde edilen bedel arasındaki farka göre zararını isteyebilir.

Araç kaparosunu geri alabilir miyim?

Kaparo TBK m.177 uyarınca kural olarak bağlanma parasıdır; sözleşmede cayma parası olarak nitelendirilmemişse kendiliğinden satıcıda kalmaz. Satıcının alıkoyabilmesi zararına ve sözleşmeye bağlıdır.

Taksitle aldığım araçta peşinatı ödeyemezsem ne olur?

TBK m.259 uyarınca satıcı yalnızca peşinatı isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir.

Satıcıdan süre isteyebilir miyim?

TBK m.123 alacaklının uygun süre verebileceğini öngörür; tasfiye takvimini belgeleyerek yazılı süre ve ödeme planı talep etmek en sık kullanılan yoldur.

Satıcıya kaptırdığım kaporayı fon tarafından isteyebilir miyim?

Kuruluşun sorumluluğu kurulabiliyorsa, bu kayıp uygun illiyet bağı içinde zarar hesabına dâhil edilmeye çalışılabilir; kabulü somut olaya ve belgelere bağlıdır.

Tacir olarak aldıysam durum farklı mı?

Evet. TTK m.22 uyarınca tacir sıfatını haiz borçlu aşırı ceza koşulunun indirilmesini isteyemez; 6502’deki tüketici korumaları da uygulanmaz.

Satıcıyla anlaşırken nelere dikkat etmeliyim?

Her şeyi yazılı yapın, tasfiye belgelerini paylaşın ve “hiçbir talebim kalmamıştır” türü metinleri imzalamadan önce inceletin.

İlgili Rehberler

• Durumunuza göre hukuki yol haritası
• Kredi çekip fona yatırdım, taksit ödeyemiyorum
• Fon yatırımcısı tüketici mi
• Bana uygun olmayan fon satıldı
• Fon param ne zaman yatar
• Fon uyuşmazlığı süre hesaplama aracı
• Fon zararında sorumluluk temeli
• Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi