23 Eylül 2026

Param Fonda Kilitli, Senedimi Ödeyemiyorum 2026: Ödeme Emrinde 5 Gün (İİK m.168, 169/a), Tüketici Senedinde Geçersizlik (6502 m.4/5), Kısmi Ödemenin Belgelenmesi, Vade Uzatma Protokolü, Maaş ve Emekli Aylığı Haczi, İhtiyati Haciz

Parası tasfiye edilen veya işleme kapatılan bir fonda kalan kişi, vadesi gelen senedini (bonosunu) ödeyemez duruma düşebilir. Fondaki alacak ile senet borcu hukuken birbirinden bağımsızdır: fon kilidi senet borcunu ertelemez ve para borçlarında mücbir sebep kural olarak kabul edilmez. Senet, karşılıksız çekten farklı olarak ödenmemesi hâlinde tek başına bir ceza yaptırımı doğurmaz; ancak alacaklıya kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu gibi çok hızlı bir takip imkânı verir. Bu takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren borcu ödemek için on gün, itiraz ve şikâyet için yalnızca beş gün vardır; itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz ve borca itirazda borcun ödendiği ancak resmî veya imzası kabul edilmiş belgeyle ispat edilebilir. Senetle mal veya araç satın alan tüketiciler için kritik bir koruma vardır: tüketicinin yaptığı işlemler nedeniyle senet yalnızca nama yazılı ve her taksit için ayrı düzenlenebilir; buna aykırı düzenlenen senetler tüketici yönünden geçersizdir. Bu rehber senedi ödeyemeyen fon mağdurunun ne ile karşılaşacağını, ödeme emrine nasıl cevap vereceğini, alacaklıyla nasıl anlaşacağını, kısmi ödemeleri nasıl belgeleyeceğini ve kefil, ciranta veya esnaf olarak hangi risklerle karşılaşacağını anlatır.

Senedinizin vadesi mi geldi, ödeme emri mi aldınız?

Kambiyo takibinde itiraz süresi yalnızca beş gündür. Senet ve ödeme emrinizle Hukukçular Evi’ne ulaşın: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Bu yazının kapsamı. Günlük dilde “senet” denince çoğunlukla bono kastedilir; bu yazı bono ve benzeri kambiyo senetleri üzerinedir. Çekin kendine özgü ceza hükümleri karşılıksız çek yazımızda, banka kredisi kredi yazımızda, şirketlerin ticari kredisi şirket kredi rehberimizde anlatılmıştır. Kambiyo takibinin ayrıntılı usulü kambiyo senetlerine mahsus takip yazımızda yer alır.

İçindekiler

Önce Ayrım: Fon Alacağı ve Senet Borcu

Parası fonda kalan kişinin ilk düşüncesi çoğu zaman “param var ama kilitli, alacaklı beklesin” olur. Hukuken bu savunma geçerli değildir. Senet, borçlunun belirli bir tarihte belirli bir tutarı ödeyeceğine dair kayıtsız şartsız bir vaadidir; alacaklıyla aranızdaki ilişki fonla ilgili gelişmelerden bağımsızdır. Fon kilidinin para borçlarında mücbir sebep sayılmaması ilkesi senet için de geçerlidir (mücbir sebep değerlendirmemiz). Bu nedenle çözüm, hukuki bir itiraz değil; vade gelmeden alacaklıyla belgeli bir görüşme ve gerekiyorsa yazılı bir protokoldür.

Fondaki paranın ne zaman geleceği ise görüşmenizde önemli bir argümandır. Fonunuzun tasfiye listesinde olup olmadığını Fon Tasfiyesi Karar Aracı ile görebilir, tasfiye ödemesinin beklenen takvimini alacaklıya belgeleyerek vade uzatma isteyebilirsiniz.

Senet ile Çek Arasındaki Fark

Çek ve senet günlük hayatta birbirinin yerine kullanılsa da ödenmedikleri zaman doğan sonuçlar çok farklıdır.

Ödenmeyen senet ile karşılıksız çekin karşılaştırması

KonuSenet (bono)Çek
Ceza yaptırımıSenedin ödenmemesi tek başına suç değildirKarşılıksız çek için adli para cezası ve çek düzenleme yasağı gündeme gelebilir
Takip yoluKambiyo senetlerine mahsus haciz yoluKambiyo senetlerine mahsus haciz yolu
Ödeme günüSenette yazılı vade günüİbraz günü; çek görüldüğünde ödenir
Takipteki sürelerÖdeme için on gün, itiraz için beş günAynı süreler
Sicil etkisiBanka aracılığıyla tahsile verilip protesto edilen senetler bankacılık kayıtlarına yansıyabilirKarşılıksız çek kayıtları bankacılık sistemine işlenir

Senedin ödenmemesinin tek başına suç olmaması, rahat olunabileceği anlamına gelmez. Alacaklı kambiyo takibiyle çok kısa sürede malvarlığınıza haciz koyabilir. Ayrıca baştan ödeme niyeti olmadan ve aldatıcı biçimde senet verilmesi ayrı bir ceza sorumluluğu doğurabilir; bu nedenle yeni senet düzenlerken gerçekçi vadeler seçmek önemlidir.

Senet Ödenmezse Ne Olur?

Vade günü ödeme yapılmadığında alacaklının önünde birkaç yol açılır. Bunların hangisini ne hızla kullanacağı alacaklının tercihine bağlıdır; ancak bu sıranın bilinmesi, borçlunun ne zaman harekete geçmesi gerektiğini gösterir.

Vade sonrası olası gelişmeler

AşamaNe olur?Borçlu için anlamı
Vade günüSenet ödenmezFaiz işlemeye başlar; alacaklı takip hakkı kazanır
ProtestoHamil, senedi ciro edenlere başvurabilmek için protesto çektirebilirProtesto, senedi düzenleyen asıl borçluya başvurmanın şartı değildir
İhtiyati hacizAlacaklı mahkemeden takipten önce veya takiple birlikte ihtiyati haciz isteyebilirHesaplarınız ve malvarlığınız üzerine hızla tedbir konabilir
Kambiyo takibiAlacaklı icra dairesinde kambiyo senetlerine mahsus takip başlatırÖdeme emri tebliğ edilir; süreler başlar
HacizSüreler geçer ve ödeme yapılmazsa haciz uygulanırMaaş, hesap ve malvarlığı haczi gündeme gelir

Kambiyo senetlerinde hamil, vade tarihinden itibaren kanunda belirlenen oranda faiz ve masrafları da isteyebilir. Senedin geç ödenmesi bu nedenle borcu her geçen gün büyütür. Fon zararının yol açtığı bu tür ek maliyetlerin ileride fon zararından sorumlu olanlardan istenip istenemeyeceği ise ayrı bir değerlendirme konusudur (faiz rejimi yazımız).

Ödeme Emri Geldiğinde: Beş Gün

Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunda ödeme emrinin tebliğinden itibaren borcu ödemek için on gün, itiraz ve şikâyet için beş gün vardır (İİK m.168). Bu beş günlük süre kaçırılırsa ileride haklı olsanız bile savunmanızı ileri sürme imkânınız ciddi biçimde daralır. Kambiyo takibinde itirazlar icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır ve itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; takibin durdurulması için mahkemeden ayrıca karar alınması gerekir.

Ödeme emrine karşı yollar

YolNe zaman kullanılır?Dikkat
Borca itirazBorcu ödediyseniz, vade uzatıldıysa veya zamanaşımı dolduysaÖdeme ve vade uzatımı ancak resmî veya imzası kabul edilmiş belgeyle ispat edilebilir (İİK m.169/a)
İmzaya itirazSenetteki imza size ait değilseHaksız imza itirazının ağır sonuçları vardır; yalnızca gerçekten imza size ait değilse başvurun
Kambiyo vasfına şikâyetSenet kanuni unsurları taşımıyorsaTüketici senetlerinde nama yazılılık ve taksit başına ayrı senet kuralı ayrıca değerlendirilir
Ödeme veya anlaşmaBorç gerçekse ve itiraz sebebiniz yoksaOn günlük süre içinde ödeme veya alacaklıyla yazılı protokol

İtiraz yollarının ayrıntısı ve imza itirazının riskleri kambiyo takibi yazımızda anlatıldı. Fon mağduru açısından en sık karşılaşılan durum, borcun gerçek olduğu ancak geçici olarak ödenemediğidir; bu durumda haksız bir itiraz yerine süreyi alacaklıyla anlaşma için kullanmak genellikle daha sağlıklıdır.

Ödeme emrinin tebliğinden beri kaç gün geçti?

Beş günlük itiraz süresi kaçırılmadan senedi ve belgelerinizi birlikte inceleyelim: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

İhtiyati Haciz Geldiyse

Senet alacaklıları, vadesi gelmiş ve rehinle güvence altına alınmamış para alacakları için mahkemeden ihtiyati haciz kararı isteyebilir (İİK m.257). İhtiyati haciz, alacaklının takip sonuçlanmadan önce borçlunun malvarlığını güvence altına almasını sağlayan geçici bir önlemdir ve çoğu zaman borçlunun haberi olmadan verilir. Borçlu, ihtiyati haciz kararına karşı kararın tebliğinden, tebliğ yoksa öğrenmesinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir (İİK m.265). Ayrıca borçlu, borca yetecek miktarda teminat gösterirse ihtiyati haciz kaldırılabilir (İİK m.266). Fon mağduru açısından pratik sonuç şudur: hesabınıza veya aracınıza ihtiyati haciz konulduğunu öğrendiğinizde süre işlemeye başlar; bu nedenle öğrenme tarihini belgeleyin ve gecikmeden hareket edin.

Senetle Mal veya Araç Aldıysanız: Tüketici Koruması

Fon mağdurlarının önemli bir kısmı, parasını fona yatırmışken bir aracı, beyaz eşyayı veya mobilyayı taksitle ve senetle satın almış olabilir. Bu durumda Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun şu hükmü çok önemlidir:

“Tüketicinin yapmış olduğu işlemler nedeniyle kıymetli evrak niteliğinde sadece nama yazılı ve her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde senet düzenlenebilir. Bu fıkra hükümlerine aykırı olarak düzenlenen senetler tüketici yönünden geçersizdir.” (6502 sayılı Kanun m.4/5)

Kırtasiyelerde satılan standart senet formları çoğunlukla emre yazılıdır; taksitli bir alışverişte tüm borç için tek bir senet düzenlenmesi de sık görülen bir uygulamadır. Her iki durum da kanuna aykırıdır ve senet tüketici yönünden geçersiz hâle gelir. Yargıtay kararlarına ve öğretiye göre bu geçersizliği tüketici ileri sürebilir; senette imzası bulunan diğer kişiler bu savunmayı kullanamaz. Geçersizlik, borcun tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez; satış sözleşmesinden doğan borç devam eder. Ancak alacaklı hızlı ve ağır sonuçlu kambiyo takibi yerine genel hükümlere göre hareket etmek zorunda kalır.

Senedinizi kontrol edin

KontrolUygunsaAykırıysa
Senet nama mı, emre mi yazılı?Alacaklının adı yazılı ve ciroyu engelleyen ibare varsa nama yazılıdırEmre yazılı senet tüketici yönünden geçersizdir
Her taksit için ayrı senet mi var?Her taksit ayrı bir senetle gösterilmiştirTüm borç için tek senet tüketici yönünden geçersizdir
İşlem tüketici işlemi mi?Ticari veya mesleki olmayan amaçla yapılan alışverişTicari amaçla yapılan işlemde bu koruma uygulanmaz
Senet takibe konuldu mu?Henüz takip yoksa hazırlık yapılabilirTakip varsa süre içinde kambiyo vasfına şikâyet ve itiraz değerlendirilmelidir

Ev veya araç alımında satıcıya karşı haklarınız ve kaporanın akıbeti ev ve araba yazımızda anlatıldı.

Kısmi Ödeme ve Ödemenin Belgelenmesi

Fon mağdurunun alacaklıya bir kısım ödeme yapabildiği durumlar sık görülür. Burada yapılan en tehlikeli hata, ödemeyi elden ve belgesiz yapmaktır. Kambiyo takibinde borca itiraz edilirken borcun ödendiği ancak resmî veya imzası kabul edilmiş bir belgeyle ispat edilebilir (İİK m.169/a). Tanık beyanı veya sözlü anlatım bu aşamada yeterli değildir. Bu nedenle her ödemeyi banka havalesiyle ve açıklama kısmına senedin tarihini, tutarını ve “kısmi ödeme” ibaresini yazarak yapın ya da alacaklının imzasını taşıyan bir makbuz alın. Borcun tamamı ödendiğinde senedin aslını mutlaka geri alın; senet alacaklının elinde kaldıkça yeniden takibe konulma riski devam eder.

Ödeme yaparken

YapınYapmayın
Banka havalesi yapın ve açıklamaya senedi tanımlayan bilgileri yazınBelgesiz elden ödeme yapmayın
Elden ödemede alacaklının imzalı makbuzunu alınMakbuzsuz ödemeye güvenmeyin
Borcun tamamı ödenince senedin aslını geri alınSenedi alacaklıda bırakmayın
Kısmi ödemeleri ve kalan borcu yazılı olarak teyit ettirinKalan tutarı sözlü mutabakata bırakmayın

Alacaklıyla Anlaşma: Vade Uzatma ve Yeni Senet

Borcun gerçek olduğu ancak fon kilidi nedeniyle geçici olarak ödenemediği durumda en sağlıklı yol, vade gelmeden alacaklıyla yazılı bir protokol yapmaktır. Alacaklı çoğu zaman uzun bir icra süreci yerine belgeli bir ödeme planını tercih eder. Protokolde yeni vade, varsa kısmi ödemeler, faiz ve protokole uyulmazsa ne olacağı açıkça yazılmalıdır. Vade uzatmanın da ancak yazılı ve imzalı bir belgeyle ispat edilebileceğini unutmayın.

Eski senedin yerine yeni senet düzenleniyorsa, eski senedin aslı mutlaka geri alınmalıdır. Aksi hâlde aynı borç için iki ayrı senedin takibe konulması riski doğar. Alacaklı ek güvence isterse fon payları üzerinde rehin kurulması da gündeme gelebilir; ancak tasfiye edilen bir fondaki payların teminat değeri belirsizdir (fon payı rehni yazımız). Protokolde tasfiye ödemesinin geldiği tarihte borcun kapatılacağının taahhüt edilmesi, alacaklıyı ikna etmekte işe yarayabilir. Protokol metnine sizin başkalarına karşı haklarınızdan vazgeçme anlamına gelebilecek genel ibra ifadeleri eklenmemesine dikkat edin (ibra metni yazımız).

Protokolde Boş Senet İmzalamayın

Ödeme güçlüğü içindeki borçlulardan bazen “güvence olsun” diye tutarı veya vadesi boş bırakılmış senet imzalamaları istenir. Bu çok risklidir. Düzenlendiği sırada eksik bırakılan bir kambiyo senedi daha sonra yapılan anlaşmaya aykırı biçimde doldurulursa, borçlu bu aykırılığı ancak senedi kötü niyetle veya ağır kusurla edinen hamile karşı ileri sürebilir (TTK m.680; bonoya m.778 yoluyla uygulanır). Senet iyi niyetli bir üçüncü kişiye ciro edilmişse, anlaşmaya aykırı doldurulmuş tutarı ödemek zorunda kalabilirsiniz. Bu nedenle protokol kapsamında düzenlenen her senedin tutarı, vadesi ve alacaklısı imza anında eksiksiz yazılmalı ve bir kopyası saklanmalıdır.

Kefil, Avalist veya Ciranta İseniz

Fon mağduru her zaman senedin asıl borçlusu olmayabilir; bir yakınınızın senedine aval vermiş (kefil gibi imza atmış) veya aldığınız bir senedi başkasına ciro etmiş olabilirsiniz. Avalist, kimin için aval verdiyse onun gibi sorumludur; yani asıl borçlu ödemezse alacaklı doğrudan avaliste başvurabilir. Ciranta ise senedi devrettiği kişiye karşı senedin ödeneceğini garanti etmiş olur; hamil, protesto gibi şartları yerine getirerek cirantalara başvurabilir. Bu nedenle parası fonda kalan kişi yalnızca kendi senetlerini değil, imzasının bulunduğu başkalarına ait senetleri de gözden geçirmelidir. Senedi ödeyen avalist veya ciranta, ödediği tutar için asıl borçluya başvurabilir.

Esnaf ve Şirketler İçin

Esnaf ve küçük işletmeler, tedarikçilerine çoğunlukla senetle ödeme yapar. Parası fonda kalan bir işletmenin birden fazla senedinin aynı dönemde vadesinin gelmesi, kısa sürede birden fazla takiple karşılaşması anlamına gelebilir. Bu durumda senetleri vade sırasına göre listeleyip her alacaklıyla ayrı ayrı ancak aynı nakit akış planına dayanan görüşmeler yapmak gerekir. Tedarikçiler aldıkları senetleri sıklıkla bir faktoring şirketine veya bankaya devreder; bu durumda vade uzatma görüşmesini senedi size veren tedarikçiyle değil, senedin güncel hamiliyle yapmanız gerekir. Görüşmeye başlamadan önce senedin kimin elinde olduğunu öğrenin. Tedarikçilerle ilişkiler ve sözleşme hükümleri şirket rehberimizde, banka kredileri şirket kredi rehberimizde anlatıldı. Borçların genel olarak ödenemeyeceği bir tablo ortaya çıkarsa konkordato gibi toplu çözüm yolları gündeme gelir (konkordato ve iflas yazımız).

Zamanaşımı

Kambiyo senetlerinde zamanaşımı süreleri kısadır ve senedin türüne ve kime başvurulduğuna göre değişir. Bonoda senedi düzenleyen asıl borçluya karşı talepler vadeden itibaren üç yılda; hamilin cirantalara karşı talepleri ise daha kısa sürede zamanaşımına uğrar. Zamanaşımı dolmuş bir senede dayanan takibe karşı zamanaşımı itirazı süresi içinde ileri sürülmelidir. Sürelerin hesabı için sitemizdeki kambiyo senedi zamanaşımı hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Zamanaşımının dolması borcun tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez; ancak alacaklı kambiyo senedine özgü hızlı takip imkânını kaybeder.

Ödedim Ama Takip Başlatıldı

Borcu ödediğiniz hâlde senet alacaklıda kalmışsa veya kısmi ödemeleriniz dikkate alınmadan takip başlatılmışsa, ilk yol beş günlük süre içinde ödemeyi gösteren belgeyle icra mahkemesine borca itirazdır. Bu süre kaçırılmış veya itirazda başarı sağlanamamışsa, borçlu olmadığınızın tespiti için menfi tespit davası açabilir; borç olmadığı hâlde ödemek zorunda kaldıysanız ödediğiniz tutarın iadesi için istirdat davası açabilirsiniz (İİK m.72). Bu davalar icra takibinden ayrı ve daha uzun süreçlerdir; bu yüzden en baştan ödemeleri belgeli yapmak ve senedi geri almak çok daha etkilidir.

Sicil ve Kredi Erişimine Etkisi

Senedin ödenmemesi, karşılıksız çekte olduğu gibi otomatik bir yasak doğurmaz; ancak etkisiz de değildir. Bir banka aracılığıyla tahsile verilen ve protesto edilen senetlere ilişkin bilgiler bankacılık sistemindeki kayıtlara yansıyabilir. Hakkınızda başlatılan icra takipleri ve hacizler de bankaların kredi değerlendirmesinde dikkate alınabilir. Parası fonda kalan bir kişinin kısa vadede yeni kredi veya kart limitine ihtiyaç duyabileceği düşünülürse, senet borcunu takibe düşmeden çözmek bu açıdan da önem taşır. Banka kredilerindeki kayıt süreçleri kredi yazımızda anlatıldı.

Fondaki Paraya Haciz Gelir mi?

Senet alacaklısı sizin hakkınızda takip başlatıp haciz aşamasına geldiğinde, fon payınız ve ileride yapılacak tasfiye ödemesi de haczedilebilir malvarlığınızın bir parçasıdır. Tasfiye ödemesi hesabınıza geldiği anda alacaklının haczine konu olabilir; bu, fon ödemesinin sizin yerine alacaklıya gitmesi sonucunu doğurabilir. Fon payının ve tasfiye ödemesinin haczinin nasıl işlediği fondaki paraya haciz yazımızda anlatıldı. Bu durum, alacaklıyla takipten önce anlaşmanın neden önemli olduğunu da gösterir: tasfiye ödemesini bekleyen bir plan, alacaklı açısından da hacizden daha az masraflı bir çözümdür.

Maaş, Emekli Aylığı ve Haczedilemeyen Mallar

Senet alacaklısının haciz aşamasına gelmesi, bütün malvarlığınızın elinizden gideceği anlamına gelmez. Kanun, borçlunun ve ailesinin geçimini korumak için bazı sınırlar koyar. Maaş, ücret ve benzeri gelirlerde borçlu ve ailesinin geçimi için icra müdürünün takdir edeceği miktar ayrıldıktan sonra kalan kısım haczedilebilir; ancak haczedilecek miktar gelirin dörtte birinden az olamaz (İİK m.83). Uygulamada bu nedenle maaşın dörtte biri oranında haciz yaygındır.

Sosyal güvenlik kurumlarından alınan emekli aylıkları kural olarak haczedilemez; nafaka borçları ve kurumun kendi alacakları bu kuralın istisnasıdır (5510 sayılı Kanun m.93). Kanun ayrıca borçlunun haline uygun evi, zorunlu ev eşyası ve mesleğini sürdürmek için gerekli araç gereç gibi bazı malları haczedilemez mallar arasında sayar (İİK m.82). Haczedilemeyen bir malınıza haciz konulduysa şikâyet yoluyla haczin kaldırılmasını isteyebilirsiniz. Bu korumalar, fon kilidi nedeniyle borç ödeyemeyen kişinin en azından temel geçimini sürdürmesini güvence altına alır.

Eşimin Malları Haczedilir mi?

Senedin borçlusu yalnızca sizseniz, eşinizin kendi adına kayıtlı malları sizin borcunuz için haczedilemez. Ancak ortak yaşanan konuttaki eşyalar haciz sırasında borçluya ait kabul edilebilir; bu durumda eşin, mülkiyetin kendisine ait olduğunu istihkak iddiasıyla ileri sürmesi gerekir. Eşinizin senedinize aval vermiş olması ise durumu değiştirir; bu hâlde eşiniz de senetten doğrudan sorumlu olur. Ortak hesaptaki fon paylarının ve tasfiye ödemesinin kime ait sayılacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

  1. Vade gelene kadar alacaklıyla hiç konuşmamak ve takibi beklemek.
  2. Ödeme emrinin tebliğ tarihini not etmemek ve beş günlük süreyi kaçırmak.
  3. Kısmi ödemeleri elden ve makbuzsuz yapmak.
  4. Yeni senet düzenlerken eski senedin aslını geri almamak.
  5. Borç gerçek olduğu hâlde, yalnızca zaman kazanmak için imzaya itiraz etmek.
  6. Tüketici olarak aldığınız malın senedinin nama yazılı ve taksit başına ayrı olup olmadığını kontrol etmemek.
  7. Başkasının senedine attığınız aval veya ciro imzalarını unutmak.

Adım Adım Eylem Planı

Senedi ödeyemeyecek fon mağduru için sıra

ZamanYapılacak
Vade gelmedenTüm senetlerinizi ve imzanızın bulunduğu senetleri listeleyin; vade sırasına dizin
Vade gelmedenSenedin güncel hamilini öğrenin; senet bir faktoring şirketine devredilmiş olabilir
Vade gelmedenAlacaklıyla görüşün; fon payı dökümünü ve tasfiye takvimini belgeleyerek vade uzatma isteyin
Anlaşma olursaProtokolü yazılı yapın; yeni senet varsa eskisini geri alın
Kısmi ödemedeHavale açıklaması veya imzalı makbuzla belgeleyin
Ödeme emri gelirseTebliğ tarihini not edin; beş gün içinde itiraz sebebiniz olup olmadığını değerlendirin
Tüketici senetlerindeSenedin nama yazılı ve taksit başına ayrı olup olmadığını kontrol edin
Her aşamada“Senedinizi yapılandırırız” diyerek ücret isteyenlere güvenmeyin

Kriz dönemlerinde borçlulara “borcunuzu siliyoruz” veya “takibi durduruyoruz” vaadiyle ücret isteyen kişiler de ortaya çıkar; bu tür girişimlerin kalıpları dolandırıcılık uyarımızda anlatıldı.

Örnek Yazı: Alacaklıya Vade Uzatma Talebi

Aşağıdaki iskelet, vadesi yaklaşan senet için alacaklıya yazılı vade uzatma talebinde bulunmak içindir. Yazıyı iadeli taahhütlü posta veya noter aracılığıyla göndermek, ileride ispat kolaylığı sağlar.

Sayın ………. Konu: ………. vadeli, ………. TL tutarlı senedime ilişkin vade uzatma talebi 1. Tarafınıza düzenlediğim ………. vadeli, ………. TL tutarlı senedin ödemesini vadesinde yapmak istiyorum. Ancak birikimimin önemli bir kısmının bulunduğu ………. kodlu yatırım fonu, Sermaye Piyasası Kurulunun kararıyla işleme kapatılmış ve tasfiye sürecine alınmıştır (Ek-1). Bu nedenle geçici bir ödeme güçlüğü yaşamaktayım. 2. Tasfiye ödemelerinin görevli banka tarafından belirlenecek dönemlerde yapılması beklenmektedir (Ek-2). Bu çerçevede senedin vadesinin ………. tarihine uzatılmasını; bu süre içinde ………. tarihinde ………. TL kısmi ödeme yapmayı ve tasfiye ödemesinin hesabıma geçtiği tarihte kalan borcu kapatmayı öneriyorum. 3. Önerimin kabulü hâlinde yeni vade ve ödeme planının yazılı bir protokolle belirlenmesini; yeni senet düzenlenecekse mevcut senedin aslının tarafıma iade edilmesini rica ederim. Ekler: Ek-1 Fon payı dökümü; Ek-2 Tasfiye kararına ilişkin bilgi. Tarih – Ad Soyad – İmza

Sıkça Sorulan Sorular

Param fonda kilitli; senedimin vadesi geldi, ne olur?

Fon kilidi senet borcunu ertelemez. Vade günü ödeme yapılmazsa faiz işler ve alacaklı kambiyo senetlerine mahsus takip başlatabilir. En sağlıklı yol, vade gelmeden alacaklıyla belgeli bir görüşme ve yazılı protokoldür.

Senedi ödemezsem hapis cezası alır mıyım?

Hayır. Senedin ödenmemesi tek başına suç değildir; bu yönüyle karşılıksız çekten farklıdır. Ancak baştan ödeme niyeti olmadan aldatıcı biçimde senet verilmesi ayrı bir ceza sorumluluğu doğurabilir.

Ödeme emri geldi; ne kadar sürem var?

Kambiyo takibinde ödeme emrinin tebliğinden itibaren ödeme için on gün, itiraz ve şikâyet için beş gün vardır (İİK m.168). İtirazlar icra mahkemesine yapılır ve takibi kendiliğinden durdurmaz.

Borcun bir kısmını elden ödedim; itirazda kullanabilir miyim?

Kambiyo takibinde borcun ödendiği ancak resmî veya imzası kabul edilmiş belgeyle ispat edilebilir (İİK m.169/a). Alacaklının imzalı makbuzu yoksa elden ödemeyi ispat etmek güçleşir; ödemeleri banka havalesiyle ve açıklamalı yapın.

Arabamı senetle aldım; senet geçersiz olabilir mi?

Tüketici işlemlerinde senet yalnızca nama yazılı ve her taksit için ayrı düzenlenebilir; buna aykırı senetler tüketici yönünden geçersizdir (6502 sayılı Kanun m.4/5). Emre yazılı standart form veya tüm borç için tek senet kullanıldıysa bu koruma gündeme gelir. Satış sözleşmesinden doğan borç ise devam eder.

Alacaklıyla vade uzatma anlaşması yaptım; ispat için ne gerekir?

Vade uzatmanın da kambiyo takibinde resmî veya imzası kabul edilmiş belgeyle ispatı gerekir. Anlaşmayı yazılı ve iki tarafın imzasını taşıyan bir protokolle yapın; yeni senet düzenlendiyse eski senedin aslını geri alın.

Bir yakınımın senedine aval verdim; ondan önce bana gelinebilir mi?

Avalist, kimin için aval verdiyse onun gibi sorumludur; asıl borçlu ödemezse alacaklı doğrudan avaliste başvurabilir. Ödeyen avalist, ödediği tutar için asıl borçluya başvurabilir.

Senedin zamanaşımı ne kadar?

Bonoda senedi düzenleyen asıl borçluya karşı talepler vadeden itibaren üç yılda zamanaşımına uğrar; cirantalara karşı süreler daha kısadır. Zamanaşımı itirazı süresi içinde ileri sürülmelidir.

Tasfiye ödemem gelince alacaklı haczedebilir mi?

Hakkınızda takip ve haciz aşaması varsa tasfiye ödemesi de haczedilebilir malvarlığınızın parçasıdır. Bu nedenle takipten önce, tasfiye ödemesini de hesaba katan bir protokolle alacaklıyla anlaşmak genellikle daha avantajlıdır.

Alacaklı güvence olarak boş senet imzalamamı istiyor; imzalamalı mıyım?

İmzalamamanız önerilir. Eksik bırakılan senet anlaşmaya aykırı doldurulursa bu aykırılık, senedi iyi niyetle edinen hamile karşı ileri sürülemeyebilir (TTK m.680, m.778). Tutarı, vadesi ve alacaklısı eksiksiz yazılmış senet düzenleyin.

Senet yüzünden maaşıma ne kadar haciz konur?

Maaştan borçlu ve ailesinin geçimi için icra müdürünün takdir edeceği miktar ayrıldıktan sonra kalan kısım haczedilebilir; ancak haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz (İİK m.83).

Emekli maaşıma haciz gelir mi?

Sosyal güvenlik kurumlarından alınan emekli aylıkları kural olarak haczedilemez; nafaka borçları ve kurumun kendi alacakları bu kuralın istisnasıdır (5510 sayılı Kanun m.93).

Hesabıma ihtiyati haciz konuldu; ne yapabilirim?

İhtiyati haciz kararına karşı tebliğden, tebliğ yoksa öğrenmeden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilirsiniz (İİK m.265). Borca yetecek teminat göstererek hacizin kaldırılmasını da isteyebilirsiniz (İİK m.266).

Fon kilidini mücbir sebep olarak ileri sürebilir miyim?

Hayır. Para borçlarında ifa imkânsızlığı kural olarak kabul edilmez; fon kilidi senet borcunu ortadan kaldırmaz veya ertelemez. Çözüm alacaklıyla anlaşmadır.

Bu yazının kaynakları. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.72, m.82, m.83, m.167-170/a (özellikle m.168, m.169/a), m.257, m.265, m.266; 5510 sayılı Kanun m.93; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.4/5; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri (m.680, m.778); 5941 sayılı Çek Kanunu (karşılaştırma için); SPK’nın 17.09.2026 tarihli tasfiye kararları.

Senet borcunuzu birlikte planlayalım

Alacaklıyla protokol, ödeme emrine itiraz ve tüketici senetlerinin kontrolü için Hukukçular Evi ile görüşebilirsiniz: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15 💬 WhatsApp

Bu içerik icra hukuku, tüketici hukuku ve fon krizi kümesindedir.

Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi  ·  MASAK Gündemi  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk