Banka İbra veya Uzlaşma Metni İmzalatmak İstiyor 2026: Fon Tasfiyesinde İmzalamadan Önce — İbra (TBK m.132), Çekince, Bankayı İbra Etmenin Kurucuya Etkisi (m.166), Hazır Metinler, Arabuluculuk Anlaşması ve İmzaladıysanız Açık Yollar (İhtarname Örneğiyle)
21 Eylül 2026

Banka İbra veya Uzlaşma Metni İmzalatmak İstiyor 2026: Fon Tasfiyesinde İmzalamadan Önce — İbra (TBK m.132), Çekince, Bankayı İbra Etmenin Kurucuya Etkisi (m.166), Hazır Metinler, Arabuluculuk Anlaşması ve İmzaladıysanız Açık Yollar (İhtarname Örneğiyle)

Banka veya aracı kurum tasfiye sürecinde bir ibra, mutabakat ya da uzlaşma metni imzalatmak istiyorsa önce şunu bilin: tasfiye nakdi 2026/61 A/5 uyarınca hesabınıza aktarılır ve bunun için bir şey imzalamanız gerekmez. İbra şekle bağlı değildir (TBK m.132); tek bir imza kuruluşa karşı bütün talepleri sona erdirebilir ve TSPB Hakem Heyeti yolunu kapatır (Yönerge m.8/1-h). Kısmi ödemenin kabulü kalan kısımdan vazgeçmek değildir (TBK m.84); faiz ve bağlı haklar çekinceyle saklı tutulmalıdır (m.131). İmzaladıysanız yanılma, aldatma, korkutma (m.30-39, bir yıl), aşırı yararlanma (m.28), genel işlem koşulları (m.21-25) ve haksız şart (6502 m.5) yolları açık olabilir.

Size bir ibra veya uzlaşma metni mi verildi?

İmzalamadan önce metni birlikte inceleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Kısaca: Tek bir imza bütün hakları sona erdirebilir

Tasfiye ödemesini almak için bir şey imzalamanız gerekmez. 2026/61 sayılı Bültenin A/5 maddesi uyarınca tasfiye nakdi yatırımcıların bireysel saklama hesaplarına aktarılır. Bu ödemenin alınması, haklarınızdan vazgeçmeniz anlamına gelmez.

İbra şekle bağlı değildir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.132 uyarınca borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir. İbra edilen işlemler TSPB Hakem Heyetinde de incelenmez.

İmzalanan metin her zaman son söz değildir. Hazır metinlerdeki aleyhe koşullar, tüketici sözleşmelerindeki haksız şartlar, yanılma, aldatma, korkutma ve aşırı yararlanma, imzanın sonuçlarını ortadan kaldırabilir; ancak bu yolların bir kısmı bir yıllık sürelere bağlıdır.

Bu Metinler Neden Şimdi Gündeme Geliyor?

Tasfiye ödemeleri başladıkça yatırımcıların önüne farklı başlıklar taşıyan metinler gelecektir: “mutabakat formu”, “tahsilat teyidi”, “uzlaşma protokolü”, “ibraname” ya da arabuluculuk sonunda imzalanacak bir anlaşma belgesi. Bazıları yalnızca bir ödemenin alındığını teyit eder; bazıları ise yatırımcının kuruluşa karşı bütün taleplerinden vazgeçtiği anlamına gelir.

Sorun, bu iki tür metnin çoğu zaman birbirine çok benzemesidir. “Aşağıdaki tutarı aldım” cümlesinin hemen altına eklenen “bu işlemle ilgili başkaca hiçbir talebim kalmamıştır” cümlesi, bir makbuzu kapsamlı bir ibraya dönüştürür.

Bu yazı, fon yatırımcısının önüne gelebilecek metinleri, bunların hukuki sonuçlarını, imzalamadan önce sorulması gereken soruları, metnin kapsamını sınırlamanın yollarını, uzlaşma tekliflerinin nasıl değerlendirileceğini ve imza atıldıktan sonra başvurulabilecek yolları ele alır.

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu yazı genel bilgi verir; somut bir metin hakkında hukuki görüş niteliği taşımaz. Bir uzlaşma teklifinin makul olup olmadığı, zararın tutarına, talebin dayanağına, delillere ve sürelere göre değerlendirilir. Önünüze gelen metni imzalamadan önce tamamının incelenmesi gerekir.

Önünüze Gelebilecek Metinler

Metnin başlığı, hukuki niteliğini tek başına belirlemez; belirleyici olan içeriğidir. Yine de sık görülen metinleri ve genel sonuçlarını bilmek, riskin nerede olduğunu görmeyi kolaylaştırır.

Metin türleri ve genel sonuçları

MetinGenellikle ne içerir?RiskDayanak
Tasfiye ödeme bildirimiHesaba aktarılan tutarİmza gerekmez; risk yoktur2026/61 A/5
Tahsilat teyidi veya makbuzBelirli bir tutarın alındığı“Başka talebim yoktur” eklenmişse ibraya dönüşürTBK m.132
Mutabakat formuHesap veya tutar üzerinde uzlaşmaTutarın kesin kabulü; TSPB yolunun kapanmasıTSPB Yönergesi m.8/1-(h)
İbranameKuruluşun borcundan kurtarılmasıTaleplerin tamamen veya kısmen sona ermesiTBK m.132
Uzlaşma protokolüÖdeme karşılığında vazgeçmeKalan zarardan vazgeçmeTBK m.132
Arabuluculuk anlaşma belgesiArabulucu önünde varılan anlaşmaAnlaşılan hususlarda dava açılamaz6325 m.18/5
Davadan feragat veya sulhGörülen davanın sona erdirilmesiKesin hüküm gibi sonuçHMK m.311, m.315

Tasfiye Ödemesini Almak İçin Bir Şey İmzalamanız Gerekir mi?

Hayır. SPK’nın 2026/61 sayılı Bülteninin A/5 maddesi, tasfiye kapsamında elde edilen nakdin yatırımcıların bireysel saklama hesaplarına aktarılacağını öngörür. Bu aktarım, yatırımcının bir ibra veya mutabakat metni imzalamasına bağlı değildir. Tasfiye ödemesinin hesabınıza geçmesi, kuruluşa karşı taleplerinizden vazgeçtiğiniz anlamına gelmez.

Borçlar hukukunun genel kuralları da bu sonucu destekler. TBK m.84, borcun tamamı belli ve muaccel ise alacaklının kısmen ifayı reddedebileceğini, alacaklı kısmen ifayı kabul ederse borçlunun borcun kendisi tarafından ikrar olunan kısmını ifadan kaçınamayacağını düzenler. Kısmi bir ödemenin kabul edilmesi, kalan kısımdan vazgeçildiği anlamına gelmez.

Faiz ve ceza bakımından ise dikkatli olunmalıdır. TBK m.131, asıl borç ifa ile sona erdiğinde faiz ve ceza koşulu gibi bağlı hakların da sona ereceğini; işlemiş faizin ve ceza koşulunun ancak sözleşmeyle veya ifa anına kadar yapılacak bir bildirimle saklı tutulmuşsa istenebileceğini düzenler. Bu nedenle kuruluşun yaptığı bir ödemeyi asıl borcun tamamı olarak kabul ediyorsanız, faiz ve diğer bağlı haklarınızı yazılı bir çekinceyle saklı tutmanız gerekir.

Ödeme takvimi fon param ne zaman yatar, ödemenin beklenenden az gelmesi hâli ise tasfiyede param eksik geldi yazılarımızda ele alındı.

İbra Nedir ve Neden Bu Kadar Güçlüdür?

İbra, alacaklının borçluyu borcundan kurtardığı bir sözleşmedir. TBK m.132, borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borcun, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabileceğini düzenler.

Bu hükmün pratik anlamı şudur: yatırım hesabı sözleşmesi yazılı ve ayrıntılı olsa bile, kuruluşa karşı doğmuş bir tazminat alacağı, tek sayfalık basit bir metne atılan imzayla sona erebilir. İbra için noter onayı, tanık veya özel bir usul gerekmez.

İbranın sonuçları üç alanda görülür. Dava açılırsa kuruluş ibraya dayanarak talebin reddini ister. TSPB Hakem Heyeti yolu kapanır: Heyetin Yönergesinin 8. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi, başvuru sahibi ile Birlik üyesi arasında yazılı mutabakat sağlanmış konular ile yazılı olarak ibra edilen işlemlerin Heyete iletilmeksizin reddedileceğini düzenler. Aynı fıkranın (g) bendi de başvuru sahibinin itiraz hakkı saklı kalmak kaydıyla, taraflar arasında çözüme kavuşturulmuş uyuşmazlıkları kapsam dışı tutar. Son olarak ibra, kuruluşla birlikte sorumlu olabilecek başka kişilere karşı talepleri de etkileyebilir; bu nedenle metinde kimin ibra edildiği dikkatle okunmalıdır.

TSPB yolu TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti yazımızda ele alındı.

İmzalamadan Önce Sorulacak Yedi Soru

Bir metni değerlendirmenin en güvenli yolu, aşağıdaki soruların her birine metinden açık bir cevap bulmaktır. Cevap bulunamıyorsa, metin muhtemelen düzenleyen lehine yorumlanabilecek genişliktedir.

İmzalamadan önce

SoruNeden önemli?
Metin bir makbuz mu, yoksa vazgeçme mi içeriyor?“Başka talebim yoktur” cümlesi makbuzu ibraya dönüştürür
Kim ibra ediliyor?Dağıtıcı, kurucu, yöneticiler ve grup şirketleri ayrı kişilerdir
Hangi alacaklar kapsanıyor?“Her türlü” ifadesi faiz, masraf ve tazminatı da kapsayabilir
Karşılığında ne ödeniyor?Tasfiye ödemesi zaten size aittir; karşılık sayılmamalıdır
Gelecek tasfiye ödemeleri ne olacak?Metin sonraki dönemleri de kapsıyor olabilir
Dava, şikâyet ve başvuru hakları etkileniyor mu?TSPB, SPK başvurusu veya dava yolu kapanabilir
Metin size özel mi, hazır mı?Hazır metinlerde özel koruma kuralları vardır

Dördüncü soru özellikle önemlidir. Kuruluşun, tasfiye kapsamında zaten size ait olan nakdi “uzlaşma bedeli” gibi sunması, gerçekte hiçbir karşılık verilmeden haklarınızdan vazgeçmenizin istenmesi anlamına gelebilir.

Metnin Kapsamını Sınırlamak

İmzalamanız gereken bir metin varsa, kapsamını daraltmak çoğu zaman mümkündür. Bunun için kullanılabilecek araçlar şunlardır.

Çekince, yani ihtirazi kayıt, imzanın yanına veya metnin altına eklenen ve belirli hakların saklı tutulduğunu gösteren bir açıklamadır. TBK m.131’in faiz ve ceza koşulu için öngördüğü saklı tutma kuralı, çekincenin hukuki işlevini açıkça gösterir. Çekince, somut ve anlaşılır olmalıdır: hangi hakların, hangi kişilere karşı saklı tutulduğu yazılmalıdır.

Makbuz ile ibrayı ayırmak da mümkündür. Yalnızca belirli bir tutarın belirli bir tarihte alındığını teyit eden bir metin, bir vazgeçme içermez. “Başka talebim kalmamıştır” türü ifadelerin metinden çıkarılması istenebilir.

Kişi bakımından sınırlama da önemlidir. Dağıtıcı kuruluşla yapılan bir uzlaşmada, fonun kurucusuna, yöneticilerine veya diğer sorumlulara karşı hakların saklı olduğu açıkça yazılmalıdır.

Kapsamı sınırlayan ifadeler

AmaçÖrnek ifade
Makbuzla sınırlamak“Yalnızca [tutar] TL’nin [tarih] tarihinde hesabıma aktarıldığını teyit ederim.”
Kalan zararı saklı tutmak“Fazlaya ve kalan zararıma ilişkin her türlü hakkım saklıdır.”
Faizi saklı tutmak“İşlemiş ve işleyecek faiz haklarım saklıdır.”
Diğer sorumluları ayırmak“Fonun kurucusu, yöneticileri ve diğer sorumlulara karşı haklarım saklıdır.”
Başvuru yollarını korumak“TSPB, SPK ve yargı yollarına başvuru haklarım saklıdır.”

Kuruluş, çekinceli imzayı kabul etmeyebilir. Bu durumda metnin imzalanmaması ve kuruluşun ödemeyi imzaya bağlamasının yazılı olarak istenmesi, ileride önemli bir delil oluşturur.

Birden Çok Sorumlu Varsa: Birini İbra Etmek Diğerlerini de Etkiler

Fon zararında çoğu zaman tek bir sorumlu yoktur. Payı satan banka veya aracı kurum, fonun kurucusu olan portföy yönetim şirketi ve bazı durumlarda yöneticiler aynı zarardan farklı sebeplerle sorumlu olabilir. Bu durumun ibra bakımından önemli bir sonucu vardır.

TBK m.61, birden çok kişinin birlikte bir zarara sebebiyet vermesi veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olması hâlinde, bunlar hakkında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağını düzenler. Müteselsil sorumlulukta alacaklı, zararın tamamını sorumlulardan birinden veya birkaçından isteyebilir.

Ancak sorumlulardan biriyle yapılan ibra, diğerlerini de etkiler. TBK m.166, borçlulardan birinin ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmesi hâlinde bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtaracağını düzenler. Aynı madde, alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesinin, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtaracağını belirtir.

Bu hükmün pratik sonucu şudur: bankayla küçük bir tutar karşılığında uzlaşıp bankayı ibra eden yatırımcı, kurucuya karşı talebinden de bankanın iç ilişkideki payı oranında vazgeçmiş olabilir. İç ilişkideki pay ise ancak yargılamada, kusur ve sorumluluk oranlarına göre belirlenir. Uzlaşma metninin bu etkiyi dikkate alarak hazırlanması ve diğer sorumlulara karşı hakların açıkça saklı tutulması bu nedenle önemlidir.

Birden çok sorumlu varken ödeme ve ibranın etkisi

İşlemDiğer sorumlulara etkisiDayanak
Sorumlulardan birinin ödeme yapmasıÖdenen oranda diğerleri de kurtulurTBK m.166
Sorumlulardan birinin ibra edilmesiİbra edilenin iç ilişkideki payı oranında diğerleri de kurtulurTBK m.166
Diğer sorumlulara karşı hakların saklı tutulmasıKalan talep açıkça korunur; iç ilişki payı ayrıca değerlendirilirTBK m.61, m.166

Dağıtıcı kuruluşun ve kurucunun sorumluluğu satışa aracılık eden kuruluşun sorumluluğu, yöneticilerin sorumluluğu ise yönetim kurulu sorumluluğu yazılarımızda ele alındı.

Hazır Metinler: Genel İşlem Koşulları

Bankaların ve aracı kurumların kullandığı ibra ve mutabakat metinleri çoğu zaman önceden hazırlanmış standart metinlerdir. Bu metinler, Türk Borçlar Kanunundaki genel işlem koşulları hükümlerine tabi olabilir.

TBK m.20, genel işlem koşullarını bir sözleşme yapılırken düzenleyenin ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri olarak tanımlar. m.21, karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesini, düzenleyenin bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip içeriğini öğrenme imkânı sağlamasına ve karşı tarafın bu koşulları kabul etmesine bağlar; aksi hâlde bu koşullar yazılmamış sayılır.

Yorum bakımından m.23, açık ve anlaşılır olmayan veya birden çok anlama gelen hükmün düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanacağını düzenler. İçerik bakımından m.25, genel işlem koşullarına dürüstlük kurallarına aykırı olarak karşı tarafın aleyhine veya onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte hükümler konulamayacağını belirtir.

Tüketici sayılan yatırımcı için koruma daha güçlüdür. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 5. maddesi, tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dâhil edilen ve dürüstlük kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan şartları haksız şart olarak tanımlar ve bunların kesin olarak hükümsüz olduğunu düzenler. Aynı madde, önceden hazırlanmış standart bir şartın müzakere edildiğini iddia eden düzenleyenin bunu ispatla yükümlü olduğunu belirtir.

Hazır metinlere karşı koruma

KuralSonuçDayanak
Aleyhe koşul açıkça bildirilmemişYazılmamış sayılırTBK m.21
Belirsiz veya çok anlamlı hükümDüzenleyen aleyhine yorumlanırTBK m.23
Dürüstlüğe aykırı aleyhe hükümKonulamazTBK m.25
Tüketici aleyhine haksız şartKesin olarak hükümsüz6502 m.5
Standart şartın müzakere edildiği iddiasıİspat yükü düzenleyende6502 m.5/3

Tüketici sıfatı fon yatırımcısı tüketici mi yazımızda ele alındı.

Bir Uzlaşma Teklifi Nasıl Değerlendirilir?

Her uzlaşma teklifi kötü değildir. Uzun ve masraflı bir yargılama yerine makul bir ödeme, çoğu durumda yatırımcının yararına olabilir. Önemli olan, teklifin bilinçli olarak değerlendirilmesidir.

İlk adım zararın hesaplanmasıdır. Uygunsuz satış iddiasında zarar, kural olarak yatırılan tutar ile fondan fiilen geri alınan tutar arasındaki farktır; tasfiye ödemeleri henüz tamamlanmadıysa bu fark da kesinleşmemiştir. Teklif edilen tutar, tahmini kalan zararla karşılaştırılmalıdır.

İkinci adım alternatiflerin maliyetidir. Dava, arabuluculuk ve TSPB yolunun süresi ve maliyeti farklıdır. TSPB Heyetinin kararı Yönergenin 14. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca 2026 yılı için 186.000 TL’ye kadar olan uyuşmazlıklarda kuruluşu bağlar ve başvuru ücretsizdir.

Üçüncü adım sürelerdir. Uzlaşma görüşmeleri uzarken zamanaşımı işlemeye devam eder. İhtarname ve görüşmeler zamanaşımını kesmez; arabuluculuk ise durdurur.

Teklif değerlendirmesi

ÖlçütSoru
ZararYatırılan tutar ile alınan tutar arasındaki fark ne kadar?
TasfiyeKalan tasfiye ödemeleri teklife dâhil mi, ayrı mı?
DelilUygunsuz satış veya kusur ne kadar belgelenebiliyor?
AlternatifTSPB, arabuluculuk veya dava ile beklenen sonuç ve maliyet nedir?
SüreGörüşmeler sürerken hangi süreler doluyor?
KapsamTeklif karşılığında hangi haklardan vazgeçiliyor?

Maliyet ve süre fon davası ne kadar sürer, masrafı ne kadar, süreler ise fon uyuşmazlığı süre hesaplama aracı sayfalarımızda ele alındı.

Arabuluculukta Anlaşma Belgesi

Dava şartı arabuluculuk sürecinde varılan anlaşma, sıradan bir ibradan daha güçlü sonuçlar doğurur.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/1, varılan anlaşmanın kapsamının taraflarca belirleneceğini ve anlaşma belgesinin taraflar ile arabulucu tarafından imzalanacağını düzenler. m.18/4, taraflar ve avukatları ile arabulucunun, ticari uyuşmazlıklar bakımından ise avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladıkları anlaşma belgesinin icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılacağını belirtir. m.18/5 ise arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamayacağını düzenler.

Bu nedenle anlaşma belgesinin kapsamı son derece önemlidir. Belgede ödenecek tutar, ödeme tarihi, tasfiye kapsamında yapılacak sonraki ödemelerin anlaşmaya dâhil olup olmadığı ve saklı tutulan haklar açıkça yazılmalıdır. Kısmi anlaşma da mümkündür; anlaşılamayan hususlar için son tutanakta bu durum belirtilmelidir.

Dava Sürerken Sulh ve Feragat

Dava açılmışsa uzlaşma, sulh veya feragat biçiminde sonuçlanabilir. Her ikisi de kesin sonuç doğurur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.307, feragati davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlar; m.311 ise feragatin kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağını ve irade bozukluğu hâllerinde iptalinin istenebileceğini düzenler. m.313 sulhu görülmekte olan bir davada tarafların uyuşmazlığı sona erdirmek amacıyla mahkeme huzurunda yaptıkları sözleşme olarak tanımlar; m.315 sulhun davayı sona erdireceğini, kesin hüküm gibi sonuç doğuracağını ve irade bozukluğu ya da aşırı yararlanma hâllerinde iptalinin istenebileceğini belirtir.

Avukatın bu işlemleri yapabilmesi için özel yetki gerekir. HMK m.74, sulh olmayı, ibra etmeyi ve davadan feragati, vekâletnamede açıkça yetki verilmesini gerektiren işlemler arasında sayar. Ayrıntılar fon davası için vekâletname yazımızda ele alındı.

İmzaladıysanız: Hangi Yollar Açık?

Metni imzalamış olmak, her durumda son söz değildir. Kanun, iradenin sakatlandığı veya metnin içeriğinin denetime tabi olduğu hâllerde farklı yollar öngörür. Bu yolların bir kısmı kısa sürelere bağlıdır.

Yanılma bakımından TBK m.30, sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen tarafın sözleşme ile bağlı olmayacağını düzenler; m.31, yanılanın kurulmasını istediği sözleşmeden başka bir sözleşme için iradesini açıklamasını esaslı yanılma hâlleri arasında sayar. Yalnızca bir ödemenin alındığını teyit ettiğini sanarak kapsamlı bir ibra imzalayan kişinin durumu bu çerçevede değerlendirilebilir.

Aldatma bakımından m.36, diğer tarafın aldatması sonucu sözleşme yapanın, yanılması esaslı olmasa bile sözleşmeyle bağlı olmayacağını düzenler. Korkutma bakımından m.37, korkutma sonucu sözleşme yapanın da sözleşmeyle bağlı olmayacağını öngörür. “İmzalamazsanız tasfiye ödemenizi alamazsınız” gibi gerçeğe aykırı bir beyan, aldatma veya korkutma olarak değerlendirilebilir.

Bu hakların süresi kısadır. TBK m.39, yanılma veya aldatmayı öğrenen ya da korkutmanın etkisi ortadan kalkan tarafın bir yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirmemesi hâlinde sözleşmeyi onamış sayılacağını düzenler. Aynı madde, aldatma veya korkutma hâlinde sözleşmenin onanmış sayılmasının tazminat hakkını ortadan kaldırmadığını belirtir.

Aşırı yararlanma bakımından TBK m.28, karşılıklı edimler arasında açık bir oransızlık bulunması ve bu oransızlığın zarar görenin zor durumundan, düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden yararlanılarak gerçekleştirilmesi hâlinde, zarar görenin sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirebileceğini veya oransızlığın giderilmesini isteyebileceğini düzenler. Bu hak, düşüncesizlik veya deneyimsizliğin öğrenildiği, zor durumda ise bu durumun ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde sözleşmenin kurulduğu tarihten başlayarak beş yıl içinde kullanılabilir. Birikimine erişemeyen bir yatırımcıya, zararının küçük bir bölümü karşılığında tam ibra imzalatılması bu hüküm bakımından değerlendirilebilir.

İmzadan sonra açık olabilecek yollar

YolŞartıSüreDayanak
Esaslı yanılmaBaşka bir sözleşme için irade açıklanmasıÖğrenmeden itibaren bir yılTBK m.30, m.31, m.39
AldatmaKarşı tarafın aldatmasıÖğrenmeden itibaren bir yıl; tazminat saklıTBK m.36, m.39
KorkutmaKorkutma sonucu imzaEtkinin kalkmasından itibaren bir yılTBK m.37, m.39
Aşırı yararlanmaAçık oransızlık ve zor durumdan yararlanmaBir yıl; her hâlde beş yılTBK m.28
Genel işlem koşuluAleyhe koşulun açıkça bildirilmemesiYazılmamış sayılırTBK m.21
Haksız şartTüketici aleyhine müzakere edilmemiş şartKesin hükümsüz6502 m.5
Feragat veya sulhun iptaliİrade bozukluğu; sulhta aşırı yararlanmaİlgili hükümlere göreHMK m.311, m.315

Bu yolların kullanılması, iddianın ispatına bağlıdır. İmzanın hangi koşullarda alındığını gösteren yazışmalar, mesajlar ve tanıklar bu nedenle önem taşır.

İbra Metniyle Bağlı Olmadığına İlişkin Bildirim İhtarnamesi Örneği

Aşağıdaki metin, tasfiye sürecinde bir kuruluşun kendisine sunduğu metni yalnızca ödemenin alındığını teyit ettiğini düşünerek imzalayan ve sonradan bu metnin kapsamlı bir ibra içerdiğini öğrenen yatırımcı adına hazırlanmış bir çerçevedir. TBK m.39’daki bir yıllık süre içinde gönderilmelidir. Köşeli parantezli kısımlar dosyaya göre doldurulmalı, dosyada bulunmayan iddialar çıkarılmalıdır.

[ ] NOTERLİĞİ ARACILIĞIYLA

İHTAR EDEN: [Ad Soyad] — [TC Kimlik No] — [Adres]

VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Adres]

MUHATAP: [Kuruluş Unvanı] — [Genel müdürlük adresi]

KONU: [Tarih] tarihinde imzalatılan “[metnin başlığı]” başlıklı metinle bağlı olunmadığının bildirilmesi ve hakların saklı tutulması hakkındadır.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil, [fon unvanı] unvanlı fonun katılma paylarını şirketiniz aracılığıyla satın almıştır. Fon, SPK’nın 17.09.2026 tarihli 2026/60 sayılı Bülteniyle tasfiyeye alınmıştır.

2. [Tarih] tarihinde [şube] şubesinde müvekkile, tasfiye kapsamında hesabına aktarılan [tutar] TL’nin alındığını teyit etmesi gerektiği söylenerek “[metnin başlığı]” başlıklı bir metin imzalatılmıştır. Müvekkile metnin imzalanmaması hâlinde ödemenin kullanılamayacağı ifade edilmiştir. Müvekkil, metnin şirketinize karşı bütün taleplerinden vazgeçtiği anlamına gelen ifadeler içerdiğini [tarih] tarihinde öğrenmiştir.

Tasfiye ödemesinin bir imzaya bağlı olmaması — 2026/61 sayılı Bülten A/5

Tasfiye nakdi, SPK’nın 2026/61 sayılı Bülteninin A/5 maddesi uyarınca yatırımcıların bireysel saklama hesaplarına aktarılır. Bu aktarım herhangi bir ibra veya mutabakat metninin imzalanmasına bağlı değildir. Ödemenin imzaya bağlı olduğu yönündeki beyan gerçeğe aykırıdır.

Esaslı yanılma ve aldatma — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.30, m.31, m.36

Müvekkil, yalnızca bir ödemenin alındığını teyit ettiğini düşünerek iradesini açıklamış; kapsamlı bir ibra sözleşmesi yapma iradesi taşımamıştır. Bu durum, Kanunun 31. maddesi uyarınca kurulmak istenenden başka bir sözleşme için irade açıklanması niteliğindedir. Ayrıca ödemenin imzaya bağlı olduğunun söylenmesi, 36. madde anlamında aldatma oluşturmaktadır.

Aşırı yararlanma — 6098 sayılı Kanun m.28

Metin karşılığında müvekkile, tasfiye kapsamında zaten kendisine ait olan nakit dışında herhangi bir edimde bulunulmamıştır. Müvekkilin birikimine erişemediği zor durumdan yararlanılarak, hiçbir karşılık verilmeden kalan zararından vazgeçmesinin sağlanması, edimler arasında açık bir oransızlık oluşturmaktadır.

Genel işlem koşulları ve haksız şart — 6098 sayılı Kanun m.21, m.23, m.25; 6502 sayılı Kanun m.5

Metin, şirketinizce önceden hazırlanmış standart bir metindir. Müvekkil aleyhine olan vazgeçme hükümleri hakkında açıkça bilgi verilmemiş ve içeriğini öğrenme imkânı sağlanmamıştır; bu hükümler yazılmamış sayılır. Müvekkil tüketici sıfatıyla işlem yapmış olup müzakere edilmeden konulan ve müvekkil aleyhine dengesizlik yaratan bu şartlar ayrıca kesin olarak hükümsüzdür.

Bildirim — 6098 sayılı Kanun m.39

İşbu ihtarname, Kanunun 39. maddesinde öngörülen bir yıllık süre içinde gönderilmektedir.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; müvekkilin [tarih] tarihli “[metnin başlığı]” başlıklı metinle bağlı olmadığını bildirir; metnin, müvekkile tasfiye kapsamında [tutar] TL’nin aktarıldığının teyidi dışında hiçbir hukuki sonuç doğurmayacağını; müvekkilin şirketinize ve fonun kurucusu ile diğer sorumlulara karşı her türlü talep, şikâyet, TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyetine başvuru ve dava haklarının saklı olduğunu ihtaren bildiririz.

İhtar Eden Vekili
Av. [Ad Soyad] — [İmza]

İhtarnamede kullanılan her husus, somut olayın koşullarıyla desteklenmelidir. Aldatma veya korkutma iddiası ispat edilemeyecekse metinden çıkarılmalı, tüketici sıfatı bulunmuyorsa 6502 sayılı Kanuna ilişkin kısım ayrıca değerlendirilmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata, tasfiye ödemesini almak için bir şey imzalamak gerektiğini düşünmektir. A/5 uyarınca ödeme hesaba aktarılır.

İkinci hata, “tahsilat teyidi” başlıklı her metni zararsız saymaktır. Metnin içeriği başlığından önemlidir.

Üçüncü hata, ibranın basit bir metinle yapılamayacağını düşünmektir. TBK m.132 ibrayı şekle bağlamaz.

Dördüncü hata, dağıtıcıyla uzlaşırken kurucuya ve diğer sorumlulara karşı hakları saklı tutmamaktır. TBK m.166 uyarınca bir sorumlunun ibrası diğerlerini de onun iç ilişkideki payı oranında kurtarır.

Beşinci hata, faiz ve bağlı hakları çekinceyle saklı tutmamaktır. TBK m.131 bu hakları saklı tutmaya bağlar.

Altıncı hata, imzalanan ibranın TSPB yolunu kapatacağını bilmemektir. Yönerge m.8/1-(h) ibra edilen işlemleri kapsam dışı tutar.

Yedinci hata, arabuluculuk anlaşma belgesinin kapsamını geniş bırakmaktır. 6325 m.18/5 anlaşılan hususlarda dava açılmasını engeller.

Sekizinci hata, imzadan sonra bir yıllık süreyi kaçırmaktır. TBK m.39 ve m.28 kısa süreler öngörür.

Dokuzuncu hata, uzlaşma görüşmeleri sürerken zamanaşımını ihmal etmektir.

Onuncu hata, teklifi zarar hesabı yapmadan kabul veya reddetmektir. Teklif, kalan zarar ve alternatiflerin maliyetiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tasfiye ödemesini almak için bir metin imzalamam gerekir mi?

Hayır. 2026/61 sayılı Bültenin A/5 maddesi uyarınca tasfiye nakdi bireysel saklama hesabınıza aktarılır; bu aktarım bir ibra veya mutabakat imzalanmasına bağlı değildir.

İbra nedir?

Alacaklının borçluyu borcundan kurtardığı sözleşmedir. TBK m.132 uyarınca borç, şekle bağlı olmaksızın yapılan ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir.

İbra için noter onayı gerekir mi?

Hayır. TBK m.132 ibrayı şekle bağlamaz; basit bir yazılı metin yeterli olabilir.

Makbuz ile ibra arasındaki fark nedir?

Makbuz yalnızca belirli bir tutarın alındığını gösterir; “başka talebim kalmamıştır” gibi ifadeler eklendiğinde metin bir vazgeçmeye, yani ibraya dönüşebilir.

Kısmi ödemeyi kabul edersem kalan hakkımdan vazgeçmiş olur muyum?

Hayır. TBK m.84 uyarınca kısmi ifanın kabulü kalan kısımdan vazgeçme anlamına gelmez; borçlu ikrar ettiği kısmı ödemekten kaçınamaz.

Faiz haklarımı nasıl korurum?

TBK m.131 uyarınca işlemiş faiz ve ceza koşulu sözleşmeyle veya ifa anına kadar yapılacak bir bildirimle saklı tutulmuşsa istenebilir; yazılı çekince eklenmelidir.

İbra imzalarsam TSPB Hakem Heyetine başvurabilir miyim?

Hayır. Yönerge m.8/1-(h) yazılı mutabakat sağlanmış konular ile yazılı olarak ibra edilen işlemleri kapsam dışı tutar.

Metne çekince eklemek işe yarar mı?

Evet. Hangi hakların hangi kişilere karşı saklı tutulduğunu somut biçimde yazan bir çekince, metnin kapsamını sınırlar.

Kuruluş çekinceli imzayı kabul etmezse ne yapmalıyım?

Metni imzalamayıp kuruluşun ödemeyi imzaya bağladığını yazılı olarak istemek, ileride önemli bir delil oluşturur.

Bankanın hazır ibra metni geçerli mi?

TBK m.21 uyarınca aleyhe genel işlem koşulları açıkça bildirilmemişse yazılmamış sayılır; m.23 belirsiz hükmü düzenleyen aleyhine yorumlar; m.25 dürüstlüğe aykırı aleyhe hükmü yasaklar.

Tüketici olarak ek korumam var mı?

Evet. 6502 m.5 uyarınca müzakere edilmeden konulan ve tüketici aleyhine dengesizlik yaratan haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür; standart şartın müzakere edildiğini düzenleyen ispat eder.

Uzlaşma teklifini nasıl değerlendirmeliyim?

Teklifi kalan zararla, delillerin gücüyle, TSPB, arabuluculuk ve dava yollarının maliyetiyle ve işleyen sürelerle birlikte değerlendirin.

Arabuluculukta imzalanan anlaşma belgesinin etkisi nedir?

6325 m.18/4 uyarınca avukatlarla imzalanan belge ilam niteliğindedir; m.18/5 uyarınca anlaşılan hususlarda dava açılamaz.

Davadan feragat edersem sonra yeniden dava açabilir miyim?

Hayır. HMK m.311 uyarınca feragat kesin hüküm gibi sonuç doğurur; ancak irade bozukluğu hâlinde iptali istenebilir.

Avukatım benim adıma ibra veya sulh yapabilir mi?

Ancak vekâletnamede açıkça yetki verilmişse. HMK m.74 sulh, ibra ve feragati özel yetki gerektiren işlemler arasında sayar.

Metni yanlışlıkla imzaladım; ne yapabilirim?

TBK m.30-31 uyarınca esaslı yanılmada sözleşmeyle bağlı olunmaz; m.39 uyarınca yanılmanın öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde bildirilmesi gerekir.

“İmzalamazsan paranı alamazsın” dendi; bu önemli mi?

Gerçeğe aykırı böyle bir beyan TBK m.36 anlamında aldatma veya m.37 anlamında korkutma olarak değerlendirilebilir; m.39 uyarınca bir yıllık süre işler ve tazminat hakkı saklıdır.

Aşırı yararlanma ne zaman söz konusu olur?

TBK m.28 uyarınca edimler arasında açık oransızlık bulunması ve bunun zor durum, düşüncesizlik veya deneyimsizlikten yararlanılarak sağlanması gerekir; hak bir yıl, her hâlde beş yıl içinde kullanılır.

Bankayı ibra edersem fonun kurucusuna karşı hakkım etkilenir mi?

Etkilenebilir. TBK m.61 uyarınca aynı zarardan sorumlular müteselsil sorumludur; TBK m.166 uyarınca birinin ibrası diğerlerini ibra edilenin iç ilişkideki payı oranında kurtarır. Diğer sorumlulara karşı haklar açıkça saklı tutulmalıdır.

Uzlaşma görüşmeleri zamanaşımını durdurur mu?

Hayır. Görüşmeler ve ihtarname zamanaşımını kesmez; arabuluculuk ise 6325 m.18/A-15 uyarınca durdurur.

İmzalamadan önce ne yapmalıyım?

Metnin tamamını okuyun, kimin hangi alacaktan ibra edildiğini belirleyin, karşılığın ne olduğunu sorun ve metni imzalamadan önce inceletin.

İlgili Rehberler

İmzaladıysanız süre işliyor

Yanılma, aldatma ve aşırı yararlanmada bir yıllık süre vardır. 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Dosyanız için değerlendirme

Önünüze gelen metni imzalamadan önce birlikte inceleyelim. Telefon: 0554 648 37 15

İletişime Geçin

Bu içerik sermaye piyasası hukuku alanındadır.

Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi  ·  Tasfiye edilen fonlar listesi  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk