Sebepsiz Zenginleşme ve İade Talebi 2026 (TBK m.77-82, m.125-158): Elden Çıkma Savunması, Zamanaşımının Kesilmesi ve Takas — Dilekçe Örneğiyle

Fon dosyalarında talep çoğu kez tazminat olarak kurulur; oysa bazı hâllerde asıl istenen ödenen bedelin ya da haksız alınan tutarın geri verilmesidir. Sebepsiz zenginleşme hükümleri bu noktada üçüncü bir yol açar. TBK m.77, haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından zenginleşenin bunu geri vermekle yükümlü olduğunu düzenler. m.79 elden çıkma savunmasının ispatını zenginleşene yükler ve iki hâlde bu savunmayı büsbütün kapatır. m.82 ise farklı bir zamanaşımı rejimi öngörür: uzun süre, fiil tarihinden değil zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten işler.

İade Talebinin Üçüncü Yolu

Fon dosyalarında talep çoğu kez tazminat olarak kurulur. Ancak bazı hâllerde asıl istenen, ödenen bedelin veya haksız alınan tutarın geri verilmesidir.

Bu durumda sebepsiz zenginleşme hükümleri tamamlayıcı bir dayanak sağlar. Haksız fiil ve sözleşmeye aykırılık yanında üçüncü bir yol olarak işler.

Bu yolun kendine özgü kuralları vardır: iade kapsamı, elden çıkma savunması, iyiniyet ayrımı ve farklı bir zamanaşımı rejimi.

Bu yazı, sebepsiz zenginleşme hükümlerini fon dosyalarındaki görünümüyle ele alır.

Diğer sorumluluk temelleri fon zararında sorumluluk temeli yazımızda ele alındı.

Zenginleşmenin Şartları: TBK m.77

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.77/1, haklı bir sebep olmaksızın bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşenin bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olduğunu düzenler.

Bu fıkrada üç unsur yer alır: zenginleşme, bunun başkasının malvarlığından veya emeğinden olması ve haklı bir sebebin bulunmaması.

“Malvarlığından veya emeğinden” ifadesi kapsamı genişletir; zenginleşme yalnız para transferiyle sınırlı değildir.

m.77/2, bu yükümlülüğün özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olacağını belirtir.

Bu fıkra üç tipik hâl sayar ve fon dosyalarında her biri uygulanabilir.

Birincisi geçersiz sebeptir: sözleşmenin veya bir kaydın hükümsüz olması hâlinde ödenen bedel bu kapsamda istenebilir.

İkincisi gerçekleşmemiş sebeptir: karşılığı doğmayan bir ödeme bu kapsamdadır.

Üçüncüsü sona ermiş sebeptir: sözleşmenin sonradan ortadan kalkması hâlinde yapılan ödemeler bu kapsamda değerlendirilir.

Genel işlem koşullarının yazılmamış sayılması hâlinde ortaya çıkan durum genel işlem koşulları ve irade bozukluğu yazımızda ele alındı.

Borçlanılmamış Edimin İfası: m.78

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.78/1, borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimsenin bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebileceğini düzenler.

Bu fıkra bir ispat yükü getirir: ödemeyi yapan, kendisini borçlu sandığını ortaya koymalıdır.

Dolayısıyla borçlu olmadığını bilerek yapılan ödeme kural olarak geri istenemez.

m.78/2 iki istisna sayar: zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez.

Zamanaşımına ilişkin bu kural dikkat gerektirir: zamanaşımı borcu sona erdirmediğinden, zamanaşımına uğramış borcu ödeyen bunu geri isteyemez.

m.78/3, borç olmadığı hâlde ödenmiş olan edimin geri istenmesine ilişkin diğer kanun hükümlerinin saklı olduğunu belirtir.

Bu fıkra, özel kanunlardaki iade hükümlerinin öncelikli uygulanmasına imkân tanır.

Fon dosyalarında bu hüküm, Sermaye Piyasası Kanunu’ndaki iade rejimleriyle birlikte değerlendirilir.

Kazanç aktarımında öngörülen iade örtülü kazanç aktarımı ve ilişkili taraf işlemleri yazımızda ele alındı.

Geri Vermenin Kapsamı ve Elden Çıkma: m.79

Bu madde uygulamada savunmanın merkezini oluşturur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.79/1, sebepsiz zenginleşenin; zenginleşmenin geri istenmesi sırasında elinden çıkmış olduğunu ispat ettiği kısmın dışında kalanı geri vermekle yükümlü olduğunu düzenler.

Bu fıkrada ispat yükü zenginleşene aittir: elden çıkmayı o ortaya koyar.

Ayrıca ölçüt anı bellidir: geri istenmesi sırasındaki durum esas alınır.

m.79/2 bu savunmayı iki hâlde kapatır.

Birincisi, zenginleşenin zenginleşmeyi iyiniyetli olmaksızın elden çıkarmasıdır.

İkincisi, elden çıkarırken ileride geri vermek zorunda kalabileceğini hesaba katması gerekmesidir.

Aynı fıkra sonucu gösterir: bu hâllerde zenginleşmenin tamamını geri vermekle yükümlüdür.

İkinci hâl fon dosyalarında değer taşır. Kuruluş, tutarı alırken iadenin gündeme gelebileceğini hesaba katması gereken bir konumdaysa elden çıkma savunması dinlenmez.

Bu değerlendirmede kuruluşun mesleki konumu ve mevzuattan doğan yükümlülükleri gözetilir.

Giderleri İsteme Hakkı: m.80

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.80/1, zenginleşen iyiniyetli ise yaptığı zorunlu ve yararlı giderleri geri verme isteminde bulunandan isteyebileceğini düzenler.

m.80/2, zenginleşen iyiniyetli değilse; zorunlu giderlerinin ve yararlı giderlerinden sadece geri verme zamanında mevcut olan değer artışının ödenmesini isteyebileceğini belirtir.

Bu iki fıkra arasındaki fark iyiniyet ölçütüne dayanır ve iyiniyetli olmayan bakımından yararlı giderlerin tamamı değil, yalnız mevcut değer artışı istenebilir.

m.80/3, zenginleşenin iyiniyetli olup olmadığına bakılmaksızın diğer giderlerinin ödenmesini isteyemeyeceğini düzenler.

Aynı fıkra bir imkân tanır: kendisine karşılık önerilmezse, o şey ile birleştirdiği ve zararsızca ayrılması mümkün bulunan eklemeleri geri vermeden önce ayırabilir.

Bu hükümler, iade talebine karşı ileri sürülebilecek gider taleplerinin sınırını çizer.

Hukuka veya Ahlaka Aykırı Amaç: m.81

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.81, hukuka veya ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şeyin geri istenemeyeceğini düzenler.

Aynı madde bir istisna öngörür: açılan davada hâkim, bu şeyin Devlete mal edilmesine karar verebilir.

Bu hüküm dar uygulanır ve verenin amacının hukuka veya ahlaka aykırı bir sonuca yönelmiş olmasını arar.

Fon dosyalarında bu hükmün uygulanması istisnaidir; yatırımcının ödemesi kural olarak bu kapsamda değerlendirilmez.

Zamanaşımı: m.82

Bu rejimin en belirleyici farkı buradadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.82/1, sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkının; hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağını düzenler.

Bu süreler haksız fiil zamanaşımıyla aynı uzunlukta olmakla birlikte başlangıç noktaları farklıdır.

Haksız fiilde uzun süre fiilin işlendiği tarihten, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten işler.

Kısa sürenin başlangıcı da farklıdır: burada ölçüt, geri isteme hakkı olduğunun öğrenilmesidir.

m.82/2 bir def’i imkânı tanır: zenginleşme, zenginleşenin bir alacak hakkı kazanması suretiyle gerçekleşmişse diğer taraf, istem hakkı zamanaşımına uğramış olsa bile her zaman bu borcunu ifadan kaçınabilir.

Bu fıkra savunma tarafında sürekli bir imkân yaratır: alacak hakkı biçiminde gerçekleşen zenginleşmelerde ifadan kaçınma süreye bağlı değildir.

Zamanaşımı rejimleri fon zararında zamanaşımı yazımızda ele alındı.

Bu tablo, aynı olaydan doğan taleplerin farklı sürelere tabi olabileceğini gösterir. Talep birden çok rejime dayandırıldığında her biri için süre ayrı hesaplanır.

Genel Zamanaşımı Süreleri: m.146-147

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.146, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacağın on yıllık zamanaşımına tabi olduğunu düzenler.

Beş yıllık süre bakımından m.147, maddede sayılan alacaklar için beş yıllık zamanaşımının uygulanacağını belirtir.

Bu sayımda yer alan iki bent fon dosyalarında önem taşır.

Birincisi, kira bedelleri, anapara faizleri ve ücret gibi diğer dönemsel edimlerdir. Yönetim ücreti niteliğindeki dönemsel kesintiler bakımından bu bent tartışılabilir.

İkincisi, bir ortaklıkta ortaklık sözleşmesinden doğan ve ortakların birbirleri veya kendileri ile ortaklık arasındaki; bir ortaklığın müdürleri, temsilcileri, denetçileri ile ortaklık veya ortaklar arasındaki alacaklardır.

Aynı madde ayrıca vekâlet, komisyon ve acentalık sözleşmelerinden doğan alacakları da beş yıllık süreye bağlar.

Bu son bent, portföy yönetimi ilişkisinin vekâlet olarak nitelendirildiği hâllerde doğrudan uygulanabilir.

Vekâlet hükümlerinin uygulanma alanı portföy yönetiminde vekâlet hükümleri yazımızda ele alındı.

Dolayısıyla nitelendirme yalnız sorumluluk rejimini değil, zamanaşımı süresini de etkiler.

Sözleşmeden Dönme Hâlinde İade: m.125

Temerrüt sebebiyle sözleşmeden dönülmesi hâlinde iade rejimi ayrıca düzenlenmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.125/1, temerrüde düşen borçlunun verilen süre içinde borcunu ifa etmemesi veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durumun söz konusu olması hâlinde alacaklının, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahip olduğunu düzenler.

m.125/2, alacaklının ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek; borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebileceğini veya sözleşmeden dönebileceğini belirtir.

Bu fıkradaki “hemen bildirme” şartı dikkat gerektirir.

m.125/3, sözleşmeden dönme hâlinde tarafların karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulacaklarını ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebileceklerini düzenler.

Aynı fıkra, bu durumda borçlunun temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklının, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini isteyebileceğini öngörür.

Sürekli edimli sözleşmeler bakımından m.126, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklının; ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceği gibi sözleşmeyi feshederek, sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini de isteyebileceğini düzenler.

Bu ayrım önemlidir: sürekli edimli sözleşmelerde dönme değil fesih söz konusudur ve geçmişe etkili iade doğmaz.

Temerrüt ve faiz rejimi fon davasında faiz rejimi yazımızda ele alındı.

Zamanaşımının Durması ve Kesilmesi: TBK m.153-158

İade ve tazminat taleplerinde sürenin hesabı kadar, sürenin duraksadığı veya yeniden başladığı hâller de belirleyicidir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.153, maddede sayılan durumlarda zamanaşımının işlemeye başlamayacağını, başlamışsa duracağını düzenler.

Bu sayımda fon dosyaları bakımından öne çıkan bent, alacağı Türk mahkemelerinde ileri sürme imkânının bulunmadığı süreye ilişkin olandır.

Bu bent, hukuki veya fiilî bir engel sebebiyle dava açılamayan dönemleri kapsar ve dar yorumlanır.

Aynı madde, zamanaşımını durduran sebeplerin ortadan kalktığı günün bitiminde zamanaşımının işlemeye başlayacağını veya durmadan önce başlamışsa kaldığı yerden devam edeceğini öngörür.

Kesilme bakımından m.154 iki grup sebep sayar.

Birinci grup borçlunun davranışıdır: borçlu borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş veya kısmen ifada bulunmuşsa ya da rehin vermiş veya kefil göstermişse zamanaşımı kesilir.

İkinci grup alacaklının başvurusudur: alacaklı dava veya def’i yoluyla mahkemeye ya da hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa yahut iflas masasına başvurmuşsa zamanaşımı kesilir.

Bu ikinci grup fon dosyalarında doğrudan uygulanır: kurucu şirketin iflası hâlinde masaya başvuru zamanaşımını keser.

İflas tasfiyesinde alacak kaydı iflasta alacakların sırası ve tasfiye yazımızda ele alındı.

Müteselsil borçlular bakımından m.155, zamanaşımının müteselsil borçlulardan veya bölünemeyen borcun borçlularından birine karşı kesilmesi hâlinde diğerlerine karşı da kesilmiş olacağını düzenler.

Bu hüküm çok taraflı fon dosyalarında önem taşır: sorumlulardan birine karşı yapılan işlem diğerleri bakımından da sonuç doğurur.

Yeni sürenin başlangıcı bakımından m.156/1, zamanaşımının kesilmesiyle yeni bir sürenin işlemeye başlayacağını belirtir.

m.156/2 önemli bir kural getirir: borç bir senetle ikrar edilmiş veya bir mahkeme ya da hakem kararına bağlanmış ise yeni süre her zaman on yıldır.

Bu fıkra, kısa süreye tabi alacakların hükme bağlanmasıyla on yıllık süreye geçeceğini gösterir.

Dava süresince kesilme bakımından m.157/1, bir dava veya def’i yoluyla kesilmiş olan zamanaşımının; dava süresince tarafların yargılamaya ilişkin her işleminden veya hâkimin her kararından sonra yeniden işlemeye başlayacağını düzenler.

m.157/2, zamanaşımı icra takibiyle kesilmişse alacağın takibine ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlayacağını belirtir.

m.157/3, zamanaşımı iflas masasına başvurma sebebiyle kesilmişse; iflasa ilişkin hükümlere göre alacağın yeniden istenmesi imkânının doğumundan itibaren yeniden işlemeye başlayacağını öngörür.

Davanın usulden reddi hâlinde ek süre bakımından m.158, dava veya def’inin; mahkemenin yetkili veya görevli olmaması ya da düzeltilebilecek bir yanlışlık yapılması yahut vaktinden önce açılmış olması nedeniyle reddedilmiş olup da o arada zamanaşımı veya hak düşürücü sürenin dolması hâlinde alacaklının altmış günlük ek süre içinde haklarını kullanabileceğini düzenler.

Bu hüküm fon dosyalarında ayrı bir güvence sağlar: görevsizlik veya yetkisizlik kararı sonrasında süre dolmuş olsa dahi altmış günlük ek süre işler.

Görev ve yetki itirazları dava şartları ve ilk itirazlar yazımızda ele alındı.

Takas Savunması: TBK m.139-145

Kuruluşun kendi alacağını ileri sürerek takas savunmasında bulunması hâlinde bu hükümler uygulanır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.139/1, iki kişinin karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu olmaları hâlinde, her iki borç muaccel ise her birinin alacağını borcuyla takas edebileceğini düzenler.

Bu fıkrada üç şart aranır: karşılıklılık, edimlerin aynı cinsten olması ve her iki borcun muaccel olması.

m.139/2, alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takasın ileri sürülebileceğini belirtir.

m.139/3, zamanaşımına uğramış bir alacağın takasının ancak takas edilebileceği anda henüz zamanaşımına uğramamış olması koşuluyla ileri sürülebileceğini düzenler.

Bu fıkra savunmanın sınırını gösterir: zamanaşımı, takas edilebilirlik anına göre değerlendirilir.

Takasın gerçekleşmesi bakımından m.143, takasın ancak borçlunun takas iradesini alacaklıya bildirmesiyle gerçekleşeceğini; bu durumda her iki borcun, takas edilebilecekleri anda daha az olan borç tutarınca sona ereceğini düzenler.

Aynı madde, cari hesapla ilgili ticarete ilişkin özel teamüllerin saklı olduğunu belirtir.

Takasın bildirime bağlı olması önemlidir: kendiliğinden gerçekleşmez, ileri sürülmesi gerekir.

Rızaya bağlı hâller bakımından m.144, maddede sayılan alacakların takas haklarının doğumundan sonra ancak alacaklıların rızasıyla takas edilebileceğini düzenler.

Bu sayımda fon dosyaları bakımından iki bent öne çıkar.

Birincisi, tevdi edilmiş eşyanın geri verilmesine veya bedeline ilişkin alacaklardır.

İkincisi, haksız olarak alınmış veya aldatma sonucunda alıkonulmuş eşyanın geri verilmesine veya bedeline ilişkin alacaklardır.

Bu iki bent, saklamaya konu değerler ve haksız alınan tutarlar bakımından takas savunmasını alacaklının rızasına bağlar.

Dolayısıyla iade talebine karşı ileri sürülen takas savunması, alacağın niteliğine göre reddedilebilir.

Fon Dosyasında Rejim Seçimi

Üçüncü satır uygulamada sıkça karşılaşılır: fazla veya mükerrer kesinti iddiasında talep tazminat değil iade olarak kurulabilir.

Yedinci satır ise öncelik sorusunu gösterir: özel kanunda iade rejimi öngörülmüşse TBK m.78/3 uyarınca o hüküm uygulanır.

Talep birden çok rejime dayandırıldığında hukuki nitelendirme hâkime aittir; ancak süreler ayrı ayrı gözetilir.

İade Talebi İçeren Dilekçe Bölümü Örneği

Aşağıdaki metin, sebepsiz zenginleşmeye dayalı iade talebi için hazırlanmış çerçevedir.

Talep tazminat olarak da kurulabiliyorsa her iki rejim birlikte ileri sürülebilir; süreler ayrı ayrı gözetilir.

Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata, iade talebini tazminat olarak kurmakta ısrar etmektir. TBK m.77, haklı sebep bulunmayan zenginleşmelerde ayrı bir iade yolu öngörür.

İkinci hata, elden çıkma savunmasını peşinen kabul etmektir. m.79/1, ispat yükünü zenginleşene yükler.

Üçüncü hata, m.79/2’deki ikinci hâli gözden kaçırmaktır. Elden çıkarırken geri verme ihtimalini hesaba katması gereken kişi tamamını iade eder.

Dördüncü hata, borçlu olmadığını bilerek yapılan ödemenin her hâlde geri isteneceğini sanmaktır. m.78/1, kendini borçlu sandığının ispatını arar.

Beşinci hata, zamanaşımı başlangıcını haksız fiildeki gibi hesaplamaktır. m.82/1, uzun süreyi zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlatır.

Altıncı hata, m.82/2’deki def’i imkânını gözden kaçırmaktır. Alacak hakkı biçimindeki zenginleşmelerde ifadan kaçınma süreye bağlı değildir.

Yedinci hata, özel kanundaki iade hükümlerini göz ardı etmektir. m.78/3, bu hükümleri saklı tutar.

Sekizinci hata, sürekli edimli sözleşmelerde dönme talep etmektir. m.126, bu sözleşmelerde fesih yolunu öngörür.

Dokuzuncu hata, nitelendirmenin zamanaşımına etkisini gözden kaçırmaktır. m.147, vekâletten doğan alacakları beş yıllık süreye bağlar.

Onuncu hata, sözleşmeden dönmede bildirim şartını atlamaktır. m.125/2, ifadan ve gecikme tazminatından vazgeçildiğinin hemen bildirilmesini arar.

Sıkça Sorulan Sorular

Sebepsiz zenginleşme nedir?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.77/1, haklı bir sebep olmaksızın bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşenin bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olduğunu düzenler.

Hangi hâllerde iade yükümlülüğü doğar?

TBK m.77/2, bu yükümlülüğün özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olacağını düzenler.

Borçlu olmadığını bilerek ödeme yapan geri isteyebilir mi?

TBK m.78/1, borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimsenin bunu ancak kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebileceğini düzenler.

Zamanaşımına uğramış borç ödenirse geri istenebilir mi?

Hayır. TBK m.78/2, zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmelerin geri istenemeyeceğini düzenler.

Özel kanunlardaki iade hükümleri uygulanır mı?

TBK m.78/3, borç olmadığı hâlde ödenmiş olan edimin geri istenmesine ilişkin diğer kanun hükümlerinin saklı olduğunu düzenler.

İade edilecek miktar nasıl belirlenir?

TBK m.79/1, sebepsiz zenginleşenin, zenginleşmenin geri istenmesi sırasında elinden çıkmış olduğunu ispat ettiği kısmın dışında kalanı geri vermekle yükümlü olduğunu düzenler.

Elden çıkma savunmasını kim ispat eder?

TBK m.79/1 uyarınca ispat yükü zenginleşene aittir; elinden çıktığını o ortaya koyar.

Elden çıkma savunması hangi hâllerde dinlenmez?

TBK m.79/2, zenginleşenin zenginleşmeyi iyiniyetli olmaksızın elden çıkarması veya elden çıkarırken ileride geri vermek zorunda kalabileceğini hesaba katması gerekmesi hâllerinde zenginleşmenin tamamını geri vermekle yükümlü olduğunu düzenler.

Zenginleşen yaptığı giderleri isteyebilir mi?

TBK m.80/1, zenginleşen iyiniyetli ise yaptığı zorunlu ve yararlı giderleri isteyebileceğini; m.80/2 ise iyiniyetli değilse zorunlu giderlerini ve yararlı giderlerinden sadece geri verme zamanında mevcut olan değer artışını isteyebileceğini düzenler.

Hukuka aykırı amaçla verilen şey geri istenebilir mi?

TBK m.81, hukuka veya ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şeyin geri istenemeyeceğini; ancak açılan davada hâkimin bu şeyin Devlete mal edilmesine karar verebileceğini düzenler.

Sebepsiz zenginleşmede zamanaşımı ne kadardır?

TBK m.82/1, istem hakkının hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağını düzenler.

Zamanaşımı dolsa bile ifadan kaçınılabilir mi?

TBK m.82/2, zenginleşmenin zenginleşenin bir alacak hakkı kazanması suretiyle gerçekleşmesi hâlinde diğer tarafın, istem hakkı zamanaşımına uğramış olsa bile her zaman bu borcunu ifadan kaçınabileceğini düzenler.

Genel zamanaşımı süresi nedir?

TBK m.146, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacağın on yıllık zamanaşımına tabi olduğunu düzenler.

Vekâletten doğan alacaklarda zamanaşımı ne kadardır?

TBK m.147, vekâlet, komisyon ve acentalık sözleşmelerinden doğan alacaklar için beş yıllık zamanaşımının uygulanacağını düzenler.

Dönemsel edimlerde zamanaşımı ne kadardır?

TBK m.147, kira bedelleri, anapara faizleri ve ücret gibi diğer dönemsel edimler için beş yıllık zamanaşımının uygulanacağını düzenler.

Sözleşmeden dönme hâlinde iade nasıl olur?

TBK m.125/3, sözleşmeden dönme hâlinde tarafların karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulacaklarını ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebileceklerini düzenler.

Sözleşmeden dönmek için bildirim gerekir mi?

TBK m.125/2, alacaklının borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek sözleşmeden dönebileceğini düzenler.

Sürekli edimli sözleşmelerde dönme mümkün müdür?

TBK m.126, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklının sözleşmeyi feshederek, sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini isteyebileceğini düzenler.

İlgili Rehberler

• Fon zararında sorumluluk temeli
• Fon zararında zamanaşımı
• Genel işlem koşulları ve irade bozukluğu
• Portföy yönetiminde vekâlet hükümleri
• Örtülü kazanç aktarımı ve ilişkili taraf işlemleri
• Fon davasında faiz rejimi
• Menfi tespit ve istirdat davası
• Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi