Talimatım Olmadan Fon Alındı 2026: Yetkisiz İşlemde İspat Yükü Kuruluşta (III-39.1 m.26/5), Yakının Talimatı ve Noter Vekâletnamesi (m.29/4), Onay Tuzağı (TBK m.46-47), “Yararınıza Yaptık” Savunması (TBK m.526-527), İmza İnkârı ve İade (İhtarname Örneğiyle)
21 Eylül 2026

Talimatım Olmadan Fon Alındı 2026: Yetkisiz İşlemde İspat Yükü Kuruluşta (III-39.1 m.26/5), Yakının Talimatı ve Noter Vekâletnamesi (m.29/4), Onay Tuzağı (TBK m.46-47), “Yararınıza Yaptık” Savunması (TBK m.526-527), İmza İnkârı ve İade (İhtarname Örneğiyle)

Talimatınız olmadan adınıza fon alındıysa işlem kural olarak size ait değildir: III-39.1 m.26/5 uyarınca çerçeve sözleşmelerde emirlerin ispatı müşteriye yüklenemez, yani talimatın varlığını kuruluş kayıtlarıyla ispat etmelidir. Talimatsız işlem TBK m.112 uyarınca sözleşmeye aykırıdır; “müşterinin yararına yaptık” savunması da TBK m.526-527 uyarınca varsayılan iradeye uygunluk ve her türlü ihmalden sorumluluk ile sınırlıdır. Bir yakının talimatıyla işlem yapılması için noter vekâletnamesi gerekir (III-39.1 m.29/4); yetkisiz işlem ancak onaylanırsa bağlar ve onay örtülü de olabilir (TBK m.46-47). Bu nedenle işlemi öğrenir öğrenmez yazılı itiraz edin ve kayıtları isteyin.

Adınıza habersiz fon mu alındı?

İtirazınızı gecikmeden, onay tuzağına düşmeden yapalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Kısaca: Talimat yoksa işlem sizin değil, ama sessiz kalmayın

Talimatı ispat yükü kuruluştadır. III-39.1 sayılı Tebliğ m.26/5, çerçeve sözleşmelerde emirlerin ispatının müşteriye yüklenmesine ilişkin hükümlere yer verilemeyeceğini düzenler. Banka veya aracı kurum, fon alımı için sizin talimatınızın bulunduğunu kayıtlarıyla göstermek zorundadır.

Talimatsız işlem sözleşmeye aykırıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.112 uyarınca borcunu gereği gibi ifa etmeyen borçlu, kusursuzluğunu ispat edemedikçe zararı gidermekle yükümlüdür. “Müşterinin yararına yaptık” savunması da sınırlıdır: m.526-527 uyarınca vekâletsiz iş gören, işi sahibinin varsayılan iradesine uygun görmekle yükümlüdür ve her türlü ihmalinden sorumludur.

Hemen yazılı itiraz edin. TBK m.46-47 uyarınca yetkisiz yapılan bir işlem ancak onaylanırsa bağlar ve onay örtülü de olabilir. Uzun süre sessiz kalmak veya işlemi benimseyen davranışlarda bulunmak onay olarak yorumlanabilir.

Sorun Nasıl Ortaya Çıkıyor?

Fon tasfiyesinin ardından bazı yatırımcılar, adlarına bir fon alındığını ilk kez öğrenir. Bankadaki mevduatları vadesi dolduğunda yenilendiğini sandıkları hâlde bir fona aktarılmış, bir aile üyesinin verdiği talimatla hesaplarından fon alınmış veya şube çalışanı “sizin için daha iyi bir ürün” diyerek onların açık onayı olmadan işlem yapmış olabilir.

Bu yatırımcıların durumu, fonu bilerek alıp sonradan zarar edenlerden farklıdır. Onlar bakımından temel soru, fonun uygun olup olmadığı değil, fonun alınması için geçerli bir talimatın bulunup bulunmadığıdır. Talimat yoksa, işlem kural olarak yatırımcıya ait değildir ve kuruluşun sorumluluğu çok daha doğrudan kurulur.

Bu yazı, talimatsız veya yetkisiz fon alımında ispat yükünü, kuruluşun sorumluluğunu, üçüncü kişilerin verdiği talimatları, onay tuzağını, otomatik talimatları, delillerin toplanmasını ve paranın iadesi için izlenecek yolu ele alır.

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu yazı genel bilgi verir; somut bir işlemin talimatsız olup olmadığı, kuruluşun emir kayıtları, çerçeve sözleşme ve yatırımcının sonraki davranışları incelenerek değerlendirilir. Fonu bilerek aldığı hâlde riskleri kendisine anlatılmayan yatırımcının durumu, uygunsuz satış kapsamında ayrıca ele alınır.

Sık Görülen Senaryolar

Talimatsız veya yetkisiz işlem senaryoları

SenaryoTemel soruDayanak
Şube çalışanı müşterinin onayı olmadan işlem yaptıKuruluş talimatı ispat edebiliyor mu?III-39.1 m.26/5; TBK m.112
Telefonda “onay alındı” deniyorSes kaydı ve emir kaydı var mı?III-39.1 m.26/5
Eş veya çocuk talimat verdiNoter vekâletnamesi var mı?III-39.1 m.29/4; TBK m.46
Vadesi dolan mevduat fona aktarıldıOtomatik talimat var mı, kapsamı ne?Çerçeve sözleşme ve talimat
Talimat A fonu için, alınan B fonuİşlem talimatın dışında mı?TBK m.112
Bireysel portföy yönetimi sözleşmesi varYönetici sözleşmenin sınırları içinde mi kaldı?Vekâlet hükümleri

Talimat Neden Şarttır?

Bir bankanın veya aracı kurumun müşterisi adına fon alması, müşterinin talimatına dayanır. Kuruluş ile müşteri arasındaki ilişki çerçeve sözleşmeyle kurulur; III-39.1 sayılı Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Tebliği m.26, yatırım kuruluşlarının müşterileriyle çerçeve sözleşme imzalama yükümlülüğünü düzenler. Bu sözleşme, kuruluşa müşterinin talimatlarını yerine getirme görevini verir; müşterinin talimatı olmadan onun adına yatırım kararı alma yetkisi vermez.

Banka şubelerinde fon emirlerini alan personel de müşterinin talimatını almakla görevlidir. III-39.1 m.18/5, çağrı merkezlerinde ve banka şubelerinde yatırım fonu katılma paylarına ilişkin müşteri emirlerini alarak sisteme aktarmakla ve genel olarak müşteri hesabıyla ilgili bilgilendirme yapmakla sınırlı olarak görev yapan personeli tanımlar. Bu tanım, personelin görevinin müşteri emirlerini almak olduğunu gösterir; müşterinin yerine karar vermek değil.

Talimat olmadan müşterinin hesabından para çekilerek fon alınması, kuruluşun sözleşmeden doğan borcuna aykırılık oluşturur. TBK m.112, borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlunun kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlü olduğunu düzenler.

İspat Yükü Kuruluştadır

Talimatsız işlem iddiasında en önemli soru, talimatın varlığını kimin ispat edeceğidir. Bu sorunun cevabı sermaye piyasası mevzuatında açıkça verilmiştir.

III-39.1 m.26/5, çerçeve sözleşmelerde sermaye piyasası mevzuatına aykırı hükümler ile müşterilerin haklarını ciddi şekilde zedeleyici ve yatırım kuruluşları lehine tek taraflı olağanüstü haklar sağlayan ve emirlerin ispatının müşteriye yüklenmesine ilişkin hükümlere yer verilemeyeceğini düzenler. Bu hüküm, emrin varlığını ispat yükünün kuruluşta olduğunu gösterir.

Kuruluş bu yükü, emir kayıtlarıyla karşılar: yazılı talimat formu, internet veya mobil bankacılık işlem kaydı, telefonla verilen emirlerde ses kaydı gibi. Kuruluş bu kayıtları sunamıyorsa, fon alımının talimata dayandığını ispat edemez. Emir kayıtlarının tutulmasına ilişkin yükümlülükler emir kayıtları ve en iyi gerçekleştirme yazımızda ele alındı.

Kuruluşun göstermesi gereken kayıtlar

Talimat kanalıBeklenen kayıt
Şubede yazılı talimatMüşterinin imzasını taşıyan talimat formu
İnternet veya mobil bankacılıkOturum ve işlem kaydı, doğrulama bilgisi
Telefon veya çağrı merkeziEmrin verildiği görüşmenin ses kaydı
Otomatik talimatMüşterinin imzaladığı otomatik talimat ve kapsamı
Üçüncü kişi aracılığıylaNoter vekâletnamesi ve vekilin kimlik tespiti

Talimatsız İşlemin Sonucu ve Zarar

Talimatsız bir fon alımında yatırımcının hesabından çekilen para, onun iradesiyle yatırıma dönüşmemiştir. Bu nedenle yatırımcı, kural olarak işlemden önceki durumuna getirilmesini isteyebilir: hesabından çekilen tutarın iadesi.

Zararın hesabı bu durumda görece basittir. Yatırımcının hesabından çekilen tutar ile tasfiye kapsamında kendisine geri ödenen tutarlar arasındaki fark, kuruluşun karşılaması gereken asgari zarardır. Paranın mevduatta kalması hâlinde elde edilecek getiri ise yoksun kalınan kazanç olarak ayrıca değerlendirilebilir.

Bu yaklaşım, uygunsuz satıştan farklıdır. Uygunsuz satışta yatırımcı fonu almıştır ve kuruluşun bilgilendirme veya uygunluk yükümlülüklerini ihlal ettiği ileri sürülür. Talimatsız işlemde ise yatırımcı fonu hiç almamıştır; tartışma, işlemin yatırımcıya ait olup olmadığıdır. Uygunsuz satış bana uygun olmayan fon satıldı, zarar hesabı ise fon zararı nasıl hesaplanır yazılarımızda ele alındı.

Formdaki İmza Size Ait Değilse

Kuruluş bazen talimatın varlığını, yatırımcının imzasını taşıdığı ileri sürülen bir talimat formuyla göstermeye çalışır. Yatırımcı ise bu imzanın kendisine ait olmadığını, formu hiç imzalamadığını veya boş bir forma imza attırıldığını söyleyebilir. Bu durumda usule ilişkin kurallar belirleyici olur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.208/1, taraflardan birinin kendisi tarafından düzenlendiği iddia edilen bir belgedeki yazı veya imzayı inkâr etmek istemesi hâlinde sahtelik iddiasında bulunması gerektiğini; aksi hâlde belgenin aleyhine delil olarak kullanılacağını düzenler. Bu nedenle “imza benim değil” demek yeterli değildir; imzanın inkârı açıkça ve usulüne uygun biçimde ileri sürülmelidir. m.209/1 ise adi bir senetteki yazı veya imza inkâr edildiğinde, bu konuda bir karar verilinceye kadar o senedin herhangi bir işleme esas alınamayacağını öngörür.

İmzanın gerçekliği, gerektiğinde bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Yatırımcının işlem tarihinde şubede bulunmadığını gösteren seyahat, iş veya sağlık kayıtları da bu değerlendirmede önemli bir delil olabilir. Boş bir forma imza attırılıp sonradan doldurulduğu iddiası ise ayrıca değerlendirilir. Sahtelik iddiasının usulü belgede sahtelik iddiası ve imza inkârı yazımızda ele alındı.

Çalışanın ve Kuruluşun Sorumluluğu

Talimatsız işlemi fiilen bir banka çalışanı yapmış olsa da, yatırımcının karşısındaki asıl sorumlu kuruluştur. TBK m.116, borçlunun borcun ifasını yanında çalışanlar gibi yardımcılarına bırakmış olsa bile onların işi yürüttükleri sırada diğer tarafa verdikleri zararı gidermekle yükümlü olduğunu düzenler. Kuruluş, çalışanının talimatsız işleminden kaynaklanan zarardan bu hüküm uyarınca sorumludur ve bu sorumluluktan çalışanın kusurunu ileri sürerek kurtulamaz.

Haksız fiil hükümleri bakımından da TBK m.66, adam çalıştıranın çalışanın kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlü olduğunu düzenler. Çalışanın kendisi ise kusurlu ve hukuka aykırı fiili nedeniyle TBK m.49 uyarınca kişisel olarak sorumlu olabilir. Kuruluş tazminatı ödedikten sonra çalışanına rücu edip etmeyeceği, yatırımcıyı ilgilendirmez.

Talimatsız işlemde sorumluluk

SorumluTemelNot
Kuruluş (sözleşme)TBK m.112, m.116Yardımcı kişinin fiilinden kurtuluş imkânı öngörülmez
Kuruluş (haksız fiil)TBK m.66Özen ve işletme düzeni ispatıyla kurtuluş imkânı
ÇalışanTBK m.49Kusuru yatırımcı ispat eder
Talimatı veren yakınTBK m.47İşlem onaylanmazsa

Benzer sorumluluk ilişkisi, fon portföyünü yöneten kişiler bakımından portföy yöneticisinin kişisel sorumluluğu yazımızda ele alındı.

“Müşterinin Yararına Yaptık” Savunması

Kuruluşlar bazen talimatın bulunmadığını kabul etmekle birlikte, çalışanın müşterinin yararına davrandığını, örneğin mevduat faizinin düşük olduğu bir dönemde daha yüksek getiri sağlamak amacıyla işlem yaptığını ileri sürer. Bu savunma, vekâletsiz iş görme hükümleri çerçevesinde değerlendirilir ve sınırlıdır.

TBK m.526, vekâleti olmaksızın başkasının hesabına iş görenin o işi sahibinin menfaatine ve varsayılan iradesine uygun olarak görmekle yükümlü olduğunu düzenler. m.527 ise vekâletsiz iş görenin her türlü ihmalinden sorumlu olduğunu; iş sahibinin açıkça veya örtülü olarak yasaklamış olmasına karşın bu işi yapmışsa beklenmedik hâlden de sorumlu olacağını öngörür.

Bu hükümlerin fon yatırımına uygulanması, kuruluş için ağır sonuçlar doğurur. Parasını yıllarca vadeli mevduatta tutan temkinli bir yatırımcının varsayılan iradesinin, birikimini likidite riski taşıyan bir fona yatırmak olduğu söylenemez. Yatırımcı daha önce benzer ürünleri açıkça reddetmişse, bu durum örtülü bir yasak olarak değerlendirilebilir ve kuruluşun sorumluluğu beklenmedik hâlleri de kapsayacak şekilde genişler.

Üçüncü Kişinin Verdiği Talimat

Bazı durumlarda fon alımı için talimatı hesap sahibi değil, eşi, çocuğu veya başka bir yakını vermiştir. Bu durumda iki ayrı soru gündeme gelir: kuruluşun bu talimatı kabul etmesi hukuka uygun muydu ve talimatı veren kişinin sorumluluğu nedir?

Kuruluş bakımından kural açıktır. III-39.1 m.29/4, müşteri hesabına müşteri dışında sadece müşteri tarafından noter marifetiyle düzenlenmiş vekâletname ile yetkilendirilmiş kişiler tarafından işlem yapılabileceğini ve vekilin kimlik bilgilerinin tespitinin zorunlu olduğunu düzenler. m.29/3 ise müşterek hesaplarda kimlik tespitinin her bir hak sahibi için ayrı ayrı yapılacağını belirtir. Noter vekâletnamesi olmadan üçüncü kişinin talimatıyla işlem yapan kuruluş, bu kurala aykırı davranmış olur.

Talimatı veren üçüncü kişi bakımından yetkisiz temsil hükümleri uygulanır. TBK m.46, bir kimsenin yetkisi olmadığı hâlde temsilci olarak bir hukuki işlem yapması hâlinde bu işlemin ancak temsil olunan tarafından onanırsa onu bağlayacağını düzenler. m.47 ise temsil olunanın işlemi açık veya örtülü olarak onamaması hâlinde, işlemin geçersiz olmasından doğan zararın yetkisiz temsilciden istenebileceğini öngörür.

Üçüncü kişi talimatında sorumluluk

KişiDurumDayanak
KuruluşNoter vekâletnamesi olmadan işlem yapamazIII-39.1 m.29/4
Hesap sahibiOnaylamadıkça işlemle bağlı değildirTBK m.46
Talimatı veren yakınOnay verilmezse yetkisiz temsilci olarak sorumlu olabilirTBK m.47

Aile içi bu durumlarda hesap sahibinin, yakınının verdiği talimatı onaylayıp onaylamayacağına bilinçli olarak karar vermesi gerekir. Onaylamama, kuruluşa karşı hakkını korur; ancak yakınının sorumluluğunu da gündeme getirebilir. Ortak hesaplar için ayrıca ortak hesaptaki fon yazımıza bakılabilir.

Onay Tuzağı: Sessiz Kalmayın

Talimatsız işlemde yatırımcının en büyük riski, işlemi farkında olmadan onaylamış sayılmasıdır. TBK m.46 yetkisiz işlemin onayla bağlayıcı hâle geleceğini, m.47 de onaylamamanın açık veya örtülü olabileceğini düzenler. Bu hükümler, onayın da açık veya örtülü olarak verilebileceğini gösterir.

Kuruluşlar bu nedenle çoğu zaman yatırımcının sonraki davranışlarına dayanır: hesap ekstrelerini aldığı hâlde itiraz etmemesi, fonun getirisini sorması, paylarının bir kısmını satması veya tasfiye ödemelerini itirazsız kabul etmesi. Bu davranışların her biri, işlemin benimsendiği şeklinde yorumlanmaya çalışılabilir.

Bu nedenle talimatsız bir işlemi öğrenen yatırımcının atması gereken ilk adım, kuruluşa yazılı olarak işlemi onaylamadığını bildirmektir. Tasfiye ödemeleri 2026/61 sayılı Bültenin A/5 maddesi uyarınca hesaba kendiliğinden aktarıldığından, bu ödemelerin alınması tek başına onay sayılmamalıdır; ancak yazılı bildirimde ödemelerin hakları saklı tutularak ve işlemi onaylamaksızın alındığının belirtilmesi, sonraki tartışmaları önler.

Davranışlar ve örtülü onay riski

DavranışRiskÖnlem
İşlemi öğrendikten sonra uzun süre sessiz kalmakYüksekDerhâl yazılı itiraz
Fondan kısmi satış yapmakYüksekSatıştan önce onaylamadığını yazılı bildirmek
Fonun getirisini takip etmek, soru sormakOrtaYazışmalarda itirazı açıkça belirtmek
Tasfiye ödemelerinin hesaba geçmesiDüşük; ödeme kendiliğinden yapılırHakları saklı tutan yazılı bildirim
Kuruluşun sunduğu ibra veya uzlaşma metnini imzalamakÇok yüksekİmzalamadan önce hukuki değerlendirme

İbra ve uzlaşma metinleri banka ibra veya uzlaşma metni imzalatmak istiyor yazımızda ele alındı.

“Ekstreye İtiraz Etmediniz” Savunması

Çerçeve sözleşmelerde zaman zaman “hesap ekstresine belirli bir süre içinde itiraz edilmezse ekstre kabul edilmiş sayılır” gibi hükümler yer alır. Kuruluşlar bu hükümlere dayanarak talimatsız işlemin de kabul edildiğini ileri sürebilir.

Bu tür hükümler iki açıdan sınırlıdır. Birincisi, III-39.1 m.26/5 çerçeve sözleşmelerde emirlerin ispatının müşteriye yüklenmesine ilişkin hükümlere yer verilemeyeceğini düzenler; ekstreye itiraz edilmemesini talimatın varlığına karine sayan bir hüküm, sonuçta ispat yükünü müşteriye kaydırdığı ölçüde bu yasakla çatışır. İkincisi, bu hükümler genel işlem koşuludur: TBK m.21 uyarınca karşı tarafın aleyhine olan ve kendisine açıkça bilgi verilmeyen genel işlem koşulları yazılmamış sayılır; m.25 uyarınca dürüstlük kurallarına aykırı olarak karşı tarafın durumunu ağırlaştırıcı hükümler konulamaz. Tüketici sıfatına sahip yatırımcı bakımından 6502 sayılı Kanun m.5’teki haksız şart denetimi de uygulanır.

Bununla birlikte, ekstrenin fiilen alındığı ve yatırımcının işlemi uzun süre bildiği hâlde hiçbir tepki vermediği durumlarda, bu durum örtülü onay tartışmasında yatırımcı aleyhine bir unsur olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle ekstre hükmünün geçersizliğine güvenmek yerine, işlemi öğrenir öğrenmez itiraz etmek en güvenli yoldur.

Otomatik Talimatlar ve Portföy Yönetimi

Her “habersiz” işlem talimatsız değildir. Yatırımcı daha önce, örneğin vadesi dolan mevduatın belirli bir fona aktarılması yönünde otomatik bir talimat imzalamış olabilir. Bu durumda talimat vardır; ancak kapsamı önemlidir. Otomatik talimat belirli bir fon için verilmişse, kuruluşun parayı başka bir fona aktarması talimatın dışındadır.

Bireysel portföy yönetimi sözleşmesi imzalamış yatırımcının durumu ise farklıdır. Bu sözleşmeyle yatırımcı, portföy yöneticisine kendi adına yatırım kararı alma yetkisi vermiştir; yönetici her işlem için ayrıca talimat almak zorunda değildir. Ancak bu yetki, sözleşmede belirlenen yatırım politikası ve risk sınırlarıyla bağlıdır. Sözleşmenin sınırları dışında kalan bir işlem, bu yönüyle talimatsız işlem gibi değerlendirilebilir. Portföy yönetiminde vekâlet hükümleri portföy yönetiminde vekâlet hükümleri yazımızda ele alındı.

Delilleri Nasıl Toplarsınız?

Talimatsız işlem iddiasında ispat yükü kuruluşta olsa da, yatırımcının kendi delillerini toplaması hem itirazını güçlendirir hem de kuruluşun elindeki kayıtların korunmasını sağlar.

Yatırımcı, kuruluşun elindeki kendisine ait kayıtları kişisel verilere erişim hakkı kapsamında isteyebilir: talimat formları, ses kayıtları, internet bankacılığı işlem kayıtları ve müşteri temsilcisi notları. Bu başvuru KVKK başvurusu yazımızda anlatıldı. Kayıtların yok edilmesinden endişe ediliyorsa, mahkemeden delil tespiti istenmesi de mümkündür; ayrıntılar delil tespiti, bilirkişi ve uzman görüşü yazımızda yer alır.

Toplanacak deliller

DelilNe gösterir?Nasıl alınır?
Hesap hareketleriParanın ne zaman ve ne tutarda çekildiğiKuruluştan veya internet bankacılığından
Talimat formu veya işlem kaydıTalimatın bulunup bulunmadığıKuruluştan yazılı talep; KVKK başvurusu
Ses kaydıTelefonla verilen iddia edilen onayın içeriğiKVKK başvurusu
Yatırımcının önceki yatırım geçmişiVarsayılan iradenin ne olduğuHesap geçmişi
İşlem tarihinde yatırımcının nerede olduğuŞubede imza atmasının mümkün olup olmadığıSeyahat, iş veya sağlık kayıtları

Başvuru Yolları ve Süreler

Talimatsız işlem iddiası önce kuruluşa yazılı olarak iletilir. Kuruluşun reddi veya cevapsız kalması hâlinde, uyuşmazlık TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyetine, tutara göre tüketici hakem heyetine veya arabuluculuk ve dava yoluna taşınabilir. Kuruluşun mevzuata aykırı davranışı, örneğin noter vekâletnamesi olmadan üçüncü kişinin talimatıyla işlem yapması, ayrıca SPK’ya şikâyet konusu yapılabilir.

Süreler bakımından dikkatli olunmalıdır. Sözleşmeye aykırılığa dayanan talepler ile haksız fiile dayanan talepler farklı zamanaşımı sürelerine tabi olabilir. Ayrıca itirazın gecikmesi, zamanaşımından önce örtülü onay tartışmasını doğurabilir. Mahkeme dışı yol TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti, SPK’ya başvuru SPK’ya şikâyet başvurusu yazılarımızda, süreler ise fon uyuşmazlığı süre hesaplama aracı sayfamızda ele alındı.

Talimatsız Fon Alımına İtiraz ve İade İhtarnamesi Örneği

Aşağıdaki metin, vadesi dolan mevduatı talimatı olmadan bir fona aktarılan bir yatırımcı adına bankaya gönderilmek üzere hazırlanmış bir çerçevedir. Köşeli parantezli kısımlar dosyaya göre doldurulmalıdır. Talimatı bir yakın vermişse, üçüncü kişi talimatına ilişkin kısım eklenmelidir.

[ ] NOTERLİĞİ ARACILIĞIYLA

İHTAR EDEN: [Ad Soyad] — [TC Kimlik No] — [Adres]

VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Adres]

MUHATAP: [Banka Unvanı] A.Ş. — [Genel Müdürlük adresi] — [Şube adı ve adresi]

KONU: Müvekkilin talimatı olmadan hesabından çekilen tutarla fon alınmasına itiraz, işlemin onaylanmadığının bildirilmesi, kayıtların verilmesi ve tutarın iadesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkilin bankanızın [şube] şubesindeki [hesap numarası] numaralı vadeli mevduat hesabında bulunan [tutar] TL, [tarih] tarihinde vadesinin dolmasıyla birlikte [fon unvanı] unvanlı fonun katılma paylarının alımında kullanılmıştır. Müvekkil bu işlem için bankanıza yazılı, sözlü veya elektronik hiçbir talimat vermemiştir. Müvekkil, fonun Sermaye Piyasası Kurulunun 17.09.2026 tarihli 2026/60 sayılı Bülteniyle tasfiyeye alınması üzerine bu işlemden haberdar olmuştur.

2. Müvekkil, bankanızda yıllardır yalnızca vadeli mevduat hesabı kullanmış, daha önce hiçbir sermaye piyasası aracına yatırım yapmamıştır.

Talimatın ispat yükü — III-39.1 sayılı Tebliğ m.26/5

Tebliğin 26. maddesinin beşinci fıkrası, çerçeve sözleşmelerde emirlerin ispatının müşteriye yüklenmesine ilişkin hükümlere yer verilemeyeceğini düzenlemektedir. Fon alımının müvekkilin talimatına dayandığını ispat yükü bankanızdadır. Bankanızın elindeki talimat formu, işlem kaydı veya ses kaydı bulunmadıkça işlem müvekkile ait sayılamaz.

Sözleşmeye aykırılık — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.112

Müvekkilin mevduatının talimatı olmadan fona aktarılması, bankanızın müvekkile karşı sözleşmeden doğan borçlarına aykırılık oluşturur. Kanunun 112. maddesi uyarınca bankanız, kusursuzluğunu ispat etmedikçe müvekkilin bu nedenle uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür. İşlemin müvekkilin yararına yapıldığı ileri sürülse dahi, Kanunun 526. maddesi uyarınca başkası hesabına iş gören işi sahibinin varsayılan iradesine uygun olarak görmekle yükümlüdür; yıllardır yalnızca vadeli mevduat kullanan müvekkilin varsayılan iradesinin birikimini likidite riski taşıyan bir fona yatırmak olduğu söylenemez. Aynı Kanunun 527. maddesi uyarınca vekâletsiz iş gören her türlü ihmalinden sorumludur.

İşlemin onaylanmadığı — 6098 sayılı Kanun m.46 ve m.47

Müvekkil, söz konusu fon alımını açıkça onaylamamaktadır. Tasfiye kapsamında Kurulun 2026/61 sayılı Bülteninin A/5 maddesi uyarınca hesabına kendiliğinden aktarılan veya aktarılacak tutarlar, işlem onaylanmaksızın ve bütün hakları saklı tutularak alınmaktadır; bu ödemelerin alınması işlemin onaylandığı şeklinde yorumlanamaz. Çerçeve sözleşmede ekstreye itiraz edilmemesine bağlı olarak işlemin kabul edilmiş sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunsa dahi, bu hüküm emirlerin ispatını müşteriye yükleyemez ve genel işlem koşulu olarak Kanunun 21. ve 25. maddeleri ile 6502 sayılı Kanunun 5. maddesi karşısında müvekkil aleyhine sonuç doğuramaz.

Talep edilen kayıtlar

Fon alımına dayanak gösterilen talimat formunun, internet veya mobil bankacılık işlem kaydının, varsa telefon görüşmesine ait ses kaydının, işlemi gerçekleştiren personelin kimliğinin ve müvekkile ait çerçeve sözleşmenin birer örneğinin işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren [on beş] gün içinde tarafımıza verilmesini ve bu kayıtların eksiksiz olarak korunmasını talep ederiz.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; müvekkilin hesabından talimatsız olarak çekilen [tutar] TL’den tasfiye kapsamında iade edilen tutarlar düşüldükten sonra kalan [tutar] TL’nin, çekildiği tarihten itibaren faiziyle birlikte işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren [yedi] gün içinde müvekkilin hesabına iade edilmesini, aksi hâlde Sermaye Piyasası Kuruluna şikâyet ve yasal yollara başvurulacağını ihtaren bildiririz. Müvekkilin bütün hakları saklıdır.

İhtar Eden Vekili
Av. [Ad Soyad] — [İmza]

EK: Hesap hareketleri; müvekkilin önceki yatırım geçmişine ilişkin belgeler.

İhtarname, işlemin öğrenildiği andan itibaren mümkün olan en kısa sürede gönderilmelidir. Gönderilmeden önce müvekkilin gerçekten hiçbir talimat, otomatik talimat veya portföy yönetimi sözleşmesi imzalamadığı dikkatle kontrol edilmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata, talimatsız işlemi uygunsuz satışla karıştırmaktır. Talimatsız işlemde soru, işlemin yatırımcıya ait olup olmadığıdır.

İkinci hata, talimatın varlığını ispat yükünü üstlenmeye çalışmaktır. III-39.1 m.26/5 bu yükü kuruluşa bırakır.

Üçüncü hata, işlemi öğrendikten sonra sessiz kalmaktır. Onay örtülü de olabilir.

Dördüncü hata, işlemi öğrendikten sonra fondan kısmi satış yapmaktır.

Beşinci hata, kuruluşun sunduğu ibra veya uzlaşma metnini incelemeden imzalamaktır.

Altıncı hata, bir yakının verdiği talimatta noter vekâletnamesinin bulunup bulunmadığını sormamaktır. III-39.1 m.29/4 bunu şart koşar.

Yedinci hata, otomatik talimatın kapsamını kontrol etmemektir.

Sekizinci hata, ses kayıtlarını ve işlem kayıtlarını erken aşamada istememektir.

Dokuzuncu hata, “müşterinin yararına yaptık” savunmasını kabul etmektir. TBK m.526 varsayılan iradeye uygunluğu arar.

Onuncu hata, ekstre itiraz süresi hükmünü kesin bir engel saymaktır; bu hüküm genel işlem koşulu denetimine tabidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Talimatım olmadan fon alındı; ne yapabilirim?

Kuruluşa derhâl yazılı olarak işlemi onaylamadığınızı bildirin, talimat kayıtlarını isteyin ve hesabınızdan çekilen tutarın iadesini talep edin.

Talimat verdiğimi kim ispat etmeli?

Kuruluş. III-39.1 m.26/5 çerçeve sözleşmelerde emirlerin ispatının müşteriye yüklenmesine ilişkin hükümlere yer verilemeyeceğini düzenler.

Kuruluş talimatı nasıl ispat eder?

Yazılı talimat formu, internet veya mobil bankacılık işlem kaydı, telefonla verilen emirlerde ses kaydı veya otomatik talimat belgesiyle.

Talimatsız işlemde zarar nasıl hesaplanır?

Hesabınızdan çekilen tutar ile tasfiye kapsamında size geri ödenen tutarlar arasındaki fark asgari zarardır; paranın mevduatta kalması hâlindeki getiri ayrıca değerlendirilebilir.

Talimat formundaki imza bana ait değil; ne yapmalıyım?

HMK m.208/1 uyarınca imzayı inkâr etmek isteyen sahtelik iddiasında bulunmalıdır; aksi hâlde belge aleyhine delil olarak kullanılır. m.209/1 uyarınca inkâr edilen adi senet karar verilinceye kadar işleme esas alınamaz.

İşlemi çalışan yaptı; banka sorumlu mu?

Evet. TBK m.116 uyarınca borçlu, yardımcılarının işi yürütürken verdiği zarardan sorumludur; haksız fiil bakımından da m.66 adam çalıştıranın sorumluluğunu düzenler.

Banka “sizin yararınıza yaptık” diyorsa?

TBK m.526 uyarınca vekâletsiz iş gören işi sahibinin varsayılan iradesine uygun görmek zorundadır; m.527 uyarınca her türlü ihmalinden sorumludur.

Daha önce bu tür ürünleri reddetmiştim; önemi var mı?

Evet. TBK m.527 uyarınca iş sahibi açıkça veya örtülü olarak yasaklamışsa vekâletsiz iş gören beklenmedik hâlden de sorumlu olur.

Eşim benim adıma talimat verdi; geçerli mi?

III-39.1 m.29/4 uyarınca müşteri hesabına müşteri dışında yalnızca noter vekâletnamesiyle yetkilendirilmiş kişiler işlem yapabilir; vekâletname yoksa kuruluş bu talimatı kabul edemez.

Yetkisiz talimat beni bağlar mı?

TBK m.46 uyarınca yetkisiz temsilcinin yaptığı işlem ancak onaylarsanız sizi bağlar.

Talimatı veren yakınım sorumlu olur mu?

TBK m.47 uyarınca işlemi onaylamazsanız, işlemin geçersizliğinden doğan zarar yetkisiz temsilciden istenebilir.

Sessiz kalmam onay sayılır mı?

Onay örtülü de olabilir; işlemi öğrendikten sonra uzun süre sessiz kalmak veya işlemi benimseyen davranışlar onay olarak yorumlanabilir.

Tasfiye ödemelerini almak onay sayılır mı?

Ödemeler 2026/61 A/5 uyarınca kendiliğinden aktarıldığından tek başına onay sayılmamalıdır; yine de hakları saklı tutan yazılı bir bildirim yapın.

Fondan kısmi satış yaparsam ne olur?

İşlemi benimsediğiniz şeklinde yorumlanabilir; satıştan önce işlemi onaylamadığınızı yazılı bildirin.

Ekstreye itiraz etmedim; hakkımı kaybettim mi?

Ekstre itiraz süresi hükümleri genel işlem koşuludur ve TBK m.21, m.25 ile 6502 m.5 denetimine tabidir; emirlerin ispatını müşteriye yükleyemez. Ancak uzun sessizlik örtülü onay tartışmasında aleyhinize değerlendirilebilir.

Otomatik talimat imzalamıştım; yine de itiraz edebilir miyim?

Talimatın kapsamına bakılır; belirli bir fon için verilmiş talimatla başka bir fon alınmışsa işlem talimatın dışındadır.

Portföy yönetimi sözleşmem varsa durum farklı mı?

Evet. Yönetici her işlem için talimat almak zorunda değildir; ancak sözleşmedeki yatırım politikası ve risk sınırları dışındaki işlemler sorgulanabilir.

Kayıtları nasıl isterim?

Kuruluşa yazılı talepte bulunabilir ve KVKK kapsamında kendi kayıtlarınıza erişim başvurusu yapabilirsiniz; kayıtların yok edilmesinden endişe varsa delil tespiti istenebilir.

Kuruluş cevap vermezse nereye başvurabilirim?

TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyetine, tutara göre tüketici hakem heyetine veya arabuluculuk ve dava yoluna; mevzuata aykırılık için SPK’ya şikâyet.

Noter vekâletnamesi olmadan işlem yapan bankayı SPK’ya şikâyet edebilir miyim?

Evet; III-39.1 m.29/4’e aykırılık SPK’nın inceleme konusu olabilir. SPK tazminata karar vermez, tazminat için ayrı yol izlenir.

İbra metni imzalamam istendi; ne yapmalıyım?

İmzalamadan önce hukuki değerlendirme yaptırın; ibra, talimatsız işleme ilişkin haklarınızı sona erdirebilir.

İtiraz için ne kadar sürem var?

Zamanaşımı talebin dayanağına göre değişir; ancak örtülü onay riski nedeniyle itirazın işlemi öğrenir öğrenmez yapılması gerekir.

İlgili Rehberler

Sessiz kalmak onay sayılabilir

İşlemi öğrendiyseniz hemen yazılı itiraz edin. 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Dosyanız için değerlendirme

Talimat kayıtlarını birlikte isteyelim ve itirazınızı gecikmeden yapalım. Telefon: 0554 648 37 15

İletişime Geçin

Bu içerik sermaye piyasası hukuku alanındadır.

Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi  ·  Tasfiye edilen fonlar listesi  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk