SPK Tasfiye Usul ve Esasları Açıklandı 2026: TEFAS Dışı Kanallar da Kapandı (57/1707), İhbarlı Fonlarda 17.09.2026 Saat 13.30 Kesimi, Gerçekleşmeyen İade Talimatının Fon Borcu Sayılıp Öncelikli Ödenmesi ve İki İş Günü ile On İş Günlük Mutabakat Takvimi

Sermaye Piyasası Kurulu, tasfiye edilecek yatırım fonlarının işleyişine ilişkin usul ve esasları yazılı olarak açıkladı. Metinde, ilk duyurularda yer almayan üç kritik ayrıntı bulunuyor. Birincisi: Kurul Karar Organı’nın 17.09.2026 tarih ve 57/1707 sayılı kararı uyarınca, işleme kapatılan fonlarda TEFAS dışı kanallardan da iade talimatı gerçekleştirilemeyecek; yani kurucu veya banka şubesi üzerinden çıkış yolu da kapalı. İkincisi: ihbarlı fonlar için 17.09.2026 tarihinde saat 13.30, para piyasası fonları için ise izahnamedeki gün sonu valör atlama saati bir kesim noktası oluşturuyor; bu saatlerden sonra iletilen iade talimatları tasfiye rejimine tabi. Üçüncüsü: TEFAS üzerinden verilip gerçekleştirilmeyen iade talimatları karşılığındaki tutar fon hesabına borç olarak tahakkuk ettirilecek ve varlık satışlarından elde edilen nakitle öncelikli olarak ödenecek. Bu yazı açıklamanın tamamını madde madde çözümlüyor: mutabakat mimarisini ve iki ayrı süreyi, varlıkların nakde çevrilme yöntemini, nakdin nemalandırılmasını, yönetim ücretinin kime tahakkuk edeceğini, Rehber m.11/f ile kurulan bağı ve üç aylık takvimi.

İki Karar, İki Bülten: Tablo Netleşti

Sürecin arkasında tek bir karar değil, birbirini tamamlayan iki Kurul kararı bulunuyor. Açıklama metni her ikisine de atıf yapıyor.

Bu yapı, sürecin iki ayaklı yürüdüğünü gösteriyor: bir yanda işlem kanallarının kapatılması (57/1707), diğer yanda tasfiyenin nasıl yürütüleceği (57/1708 ve usul esasları). İlk duyuruların hukuki çerçevesini SPK Fon Tasfiye Kararı: Fonlarımdaki Param Ne Olacak? yazımızda ele almıştık; bu yazı o çerçevenin üzerine gelen yeni ayrıntıları işliyor.

Birinci Yeni Ayrıntı: TEFAS Dışı Kanallar da Kapandı

Serimizde ve kamuoyunda en çok sorulan sorulardan biri şuydu: fon TEFAS’ta işleme kapatıldıysa, kurucudan veya bankanın kendi kanalından çıkış mümkün mü? Açıklama bu soruyu kesin biçimde cevaplıyor.

Açıklama ayrıca fonun kendi portföy işlemlerini ayrı tutuyor: 17.09.2026 tarihi ve öncesinde fon portföyüne ilişkin olarak verilen ve takası gerçekleşmemiş olan varlık ve işlem talimatları olağan süreci dâhilinde gerçekleştirilir. Yani kapanan şey yatırımcının fona giriş çıkışı; fonun portföyündeki bekleyen takaslar normal akışında sonuçlanıyor.

İkinci Yeni Ayrıntı: Saat 13.30 Kesimi

Açıklamada, hangi talimatların tasfiye rejimine tabi olacağını belirleyen somut bir zaman çizgisi yer alıyor. Bu, talimat verdiği hâlde gerçekleşmediğini gören yatırımcılar için doğrudan belirleyici.

Para piyasası fonlarındaki ölçüt sabit bir saat değil, izahnamedeki valör atlama saati olduğu için fon bazında değişir. Kendi fonunuzun izahnamesinde alım satım esaslarına ilişkin bölümü kontrol etmeniz gerekir; bu bölümün nasıl bulunacağını Fon İzahnamesi ve Yatırımcı Bilgi Formu Nasıl Okunur? yazımızda gösterdik.

Üçüncü Yeni Ayrıntı: Gerçekleşmeyen Talimat Fon Borcudur

Açıklama, gerçekleşmeyen iade talimatlarına hukuki bir nitelik kazandırıyor ve ödeme sırasında öncelik tanıyor.

Bu kural, talimat vermiş ancak gerçekleşmemiş yatırımcıyı diğer pay sahiplerinden öne alıyor. Ancak dikkat: öncelik, tutarın tahsil edileceği anlamına gelir; tutarın miktarını garanti etmez. Ödemenin nihai büyüklüğü, varlıkların hangi fiyattan satılabildiğine bağlıdır. Değerleme fiyatı ile gerçekleşen satış fiyatı arasındaki farkın teknik sebebini Fonun Fiyatı Nasıl Hesaplanır? Değerleme Esasları yazımızda açtık.

Mutabakat Mimarisi: Kim, Kiminle, Ne Kadar Sürede?

Açıklama, ödemenin doğru yapılabilmesi için önce yapılması gereken mutabakatları ayrıntılandırıyor ve iki farklı süre öngörüyor.

Beşinci satırda sayılan işlemler açıklamada tek tek belirtilmiş: repo, ters repo, borsa para piyasası işlemleri, pay repo işlemleri, menkul kıymet tercihli ters repo işlemleri, taahhütlü işlemler, vaad işlemleri, vadeli ve vadesiz mevduat ile katılma hesapları, kullanılan krediler ve katılım finansmanı işlemleri. Bu liste, fonların portföy yapısının ne kadar çeşitlenebildiğini de gösteriyor.

Açıklamaya göre fon portföyündeki saklamaya konu finansal varlıklar, Takasbank’ta ilgili bankalar nezdindeki hesaplar altında saklanır. Yani varlıklar fiziken yer değiştirmiyor; saklama hesabının bağlı olduğu kurum değişiyor.

Varlıklar Nasıl Nakde Çevrilecek?

Satış yöntemi, ödemenin hem hızını hem de tutarını belirleyecek. Açıklama bankaya geniş bir takdir alanı tanıyor ancak bu takdiri üç ölçüte bağlıyor.

Beşinci satır yatırımcı lehine bir düzenlemedir: ödeme gününe kadar nakit atıl bekletilmek zorunda değil, para piyasası araçlarında değerlendirilebiliyor. Birinci satırdaki üç ölçüt ise bir denetim standardı oluşturuyor: satışların bu ölçütlere uygun yapılıp yapılmadığı, sonradan tartışma konusu olabilir.

Dördüncü ve beşinci satırlar birlikte, ödemenin neden kademeli olabileceğini açıklıyor: portföydeki her varlığın vadesi ve likiditesi farklı. Ödeme takviminin tamamını Fon Param Ne Zaman Hesabıma Yatar? yazımızda çıkarmıştık.

Yönetim Ücreti ve Giderler

Tasfiye süresince fonun masrafları durmuyor ve açıklama bunu açıkça belirtiyor.

Üçüncü satır ise bir kontrol noktası oluşturuyor: giderler izahnameye uygun olmak zorunda. İzahnamede yer almayan bir gider kaleminin fona yansıtılması, itiraz konusu yapılabilir. Gider oranı aşımında iade yükümlülüğünün kurucu ve saklayıcıya birlikte ait olduğunu Yatırım Fonu Katılma Payı Sahibinin Hakları yazımızda belirtmiştik.

Rehber ile Kurulan Bağ ve Takvim

Açıklamanın son bölümü, usul ve esasların mevzuattaki yerini tarif ediyor ve takvimi belirliyor.

Birinci satır, KAP’ta yapılan yayımın hukuki bir işlev gördüğünü gösteriyor: bu yayım, Rehber’in aradığı duyuru metninin yayımlanması yerine geçiyor ve dolayısıyla üç aylık sürenin başlangıcını belirliyor. Bu nedenle fonunuzun KAP sayfasındaki yayım tarihini not etmeniz, takvimi takip edebilmeniz açısından önemli.

Bankaların Yetkisi: Kurucunun Yerine mi Geçiyorlar?

Açıklamanın ilk paragrafı, görevlendirilen bankaların hukuki konumunu tarif ediyor ve bu konum, sorumluluk tartışması bakımından belirleyici.

Üçüncü ve beşinci satırlar birlikte okunduğunda ortaya çıkan tablo şudur: bankaların görevlendirilmesi, kurucunun geçmiş dönemdeki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. III-52.1 sayılı Tebliğ’in 9. maddesi uyarınca kurucu, fonun katılma payı sahiplerinin haklarını koruyacak şekilde temsili ve yönetiminden sorumludur ve dışarıdan hizmet alınması bu sorumluluğu düşürmez. Aynı Tebliğ’in 29. maddesinin beşinci fıkrası ile 30. maddesinin dokuzuncu fıkrası da, kurucu değişikliğinden önceki döneme ilişkin yükümlülüklerden her iki kurucunun müteselsilen sorumlu olduğunu düzenler.

Dördüncü satır ise ikinci bir muhatap yaratır: bankalar aynı zamanda portföy saklayıcısı sıfatını taşıdığı için, III-56.1 sayılı Tebliğ’in 11. maddesindeki sorumluluk rejimi devrededir. Anılan maddenin ikinci fıkrası, katılma payı sahiplerinin portföy saklayıcısına dava açma hakkının saklı olduğunu açıkça belirtir. Kurucu ile saklayıcının yükümlülüklerini karşılaştırmalı olarak Portföy Yönetim Şirketi Nedir, Yükümlülükleri Nelerdir? yazımızda çıkardık.

Tasfiye Sonrası: Terkin Neyi Bitirir, Neyi Bitirmez?

Açıklamaya göre tasfiyenin sona ermesini takip eden ilk iş günü, fon izahnamesinin nerede yayımlandığı hususu ticaret sicilinden terkin ettirilir. Bu işlem fonun hukuki varlığını sona erdirir; ancak sona eren şey ile devam eden şeyi ayırmak gerekir.

Yatırımcı İçin Özet: Ne Değişti?

Şimdi Ne Yapmalısınız?

Vergi boyutunu Fon Tasfiyesinde Vergi: Stopaj, Beyan ve Zarar Mahsubu, sorumluluk haritasını ise Fon Tasfiyesinde Zararımı Kimden Alırım? yazımızda bulabilirsiniz.

Örnek Dilekçe: Talimat Saati ve Mutabakat Bilgisi Talebi

Sık Yapılan Hatalar

Toplu dava çağrılarının hukuki karşılığını ve risklerini Fon Mağdurları Toplu Dava Açabilir mi? yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Sıkça Sorulan Sorular

TEFAS dışı kanaldan fonumu satabilir miyim?

Hayır. Kurul Karar Organı’nın 17.09.2026 tarih ve 57/1707 sayılı kararı uyarınca, TEFAS’ta alım ve satım yönünde işleme kapatılan fonlar için TEFAS dışı işlemler kapsamında kurucu ve diğer dağıtıcı kuruluşlar aracılığıyla katılma payı iade talimatları da gerçekleştirilmeyecektir. Aynı karar uyarınca tasfiyesine karar verilen fonlar için de 17.09.2026 tarihinden itibaren TEFAS dışındaki dağıtım kanalları üzerinden herhangi bir katılma payı alım ve iade talimatı gerçekleştirilemez.

İhbarlı fonlarda hangi saat esas alınıyor?

Açıklanan tasfiye usul ve esaslarına göre ihbarlı fonlar için 17.09.2026 tarihinde saat 13.30’dan sonra iletilen katılma payı iade talimatları, tasfiye esasları kapsamındadır. Yani bu saatten sonra verilen talimatlar olağan iade süreciyle değil, tasfiye rejimiyle sonuçlandırılacaktır.

Para piyasası fonlarında kesim saati nedir?

Para piyasası fonları için izahnamede yer verilen gün sonu valör atlama saatinden sonra iletilen iade talimatları tasfiye esasları kapsamındadır. Bu saat fon bazında değiştiği için, kendi fonunuzun izahnamesindeki valör atlama saatini kontrol etmeniz gerekir.

Gerçekleşmeyen satış talimatım ne olacak?

Tasfiye kararı verilen fonlardan, Takasbank TEFAS Platformu üzerinden fon satım emri verilen ve gerçekleştirilmeyen iade talimatları karşılığında oluşan tutar, fon hesabına borç olarak tahakkuk ettirilir. Banka tarafından varlık satışlarından elde edilen nakit ile öncelikli olarak bu borçlar ödenir.

Mutabakat ne zaman tamamlanacak?

İki ayrı süre öngörülmüştür. Usul ve esasların yürürlüğe girmesini takip eden iki iş günü içinde, fonların tedavüldeki toplam katılma payı adedi ile yatırımcıların sicil bazında bireysel saklama hesapları detayındaki katılma payları, varsa rehin, haciz, tedbir ve diğer takyidatlar ve gerçekleşmemiş emirlere ilişkin mutabakat MKK ile bankalar arasında yapılır. Fon işlemlerinden doğan borç ve alacaklar ile giderlere ilişkin mutabakatlar ise en geç Kurul kararını takip eden 10 iş günü içinde tamamlanır.

Fon varlıkları nasıl satılacak?

Fon portföyündeki finansal varlıklar; yatırımcı menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşulları gözetilerek bankanın belirleyeceği sıklıkta fon hesabına verilecek satış talimatlarıyla nakde dönüştürülür. Banka, varlığın türüne göre fon hesabına doğrudan satış talimatı vermeye veya bir yatırım kuruluşu aracılığıyla talimat iletmeye yetkilidir.

Vadesi gelen araçların parası bekletilecek mi?

Açıklamaya göre vadesi olan para piyasası araç ve işlemleri karşılığı vade sonunda fona aktarılan nakit ile diğer finansal varlıkların satışından elde edilen nakdin, banka tarafından fona ilişkin belirlenen ödeme planı esas alınarak para piyasası araç ve işlemlerinde değerlendirilmesi mümkündür. Yani ödeme gününe kadar nakit atıl bekletilmek zorunda değildir.

Yönetim ücreti tasfiye boyunca alınmaya devam edecek mi?

Evet. Fonların saklama hesabının bankalara devir tarihi itibarıyla mevcut fon yönetim ücreti, tasfiyeyi gerçekleştiren banka adına, banka tarafından belirlenecek dönemlerde fona tahakkuk ettirilir. Fona ilişkin diğer gider kalemleri ise fon izahnamesine uygun olarak fona tahakkuk ettirilmeye devam edilir.

Tasfiye ne zaman sona erecek?

İlgili fonların malvarlığının tasfiyesi, tasfiye duyuru tarihinden itibaren geçecek en fazla üç aylık sürenin bitimini izleyen ilk iş gününde sona erer. Tasfiyenin sona ermesini takip eden ilk iş günü fon izahnamesinin nerede yayımlandığı hususu ticaret sicilinden terkin ettirilir. Kurulca uygun görülmesi hâlinde bu süre uzatılabilir.

Usul ve esasların Rehber ile ilişkisi nedir?

Açıklamaya göre tasfiye usul ve esaslarının MKK tarafından ilgili fonların KAP sayfasında yayımlanması, Kurul’un i-SPK.52.4 sayılı İlke Kararı olarak kabul edilen Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’in 11. maddesinin (f) bendinde yer verilen duyuru metninin yayımlanması hükmündedir. Usul ve esaslarda yer verilmeyen konularda aynı bendin hükümleri uygun olduğu ölçüde uygulanır; hüküm bulunmayan konularda ise Kurul’un yatırım fonlarına ilişkin ilgili düzenlemelerine uyulur.