“Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi” TBMM Başkanlığı’na 09.10.2026’da sunuldu. Teklifin esas numarası 2/3939’dur. Plan ve Bütçe Komisyonu teklifi 14.10.2026’da kabul etti. Komisyon raporu 294 sıra sayısıyla basıldı ve teklif Genel Kurul gündemine girdi. Teklif, SPK’nın 17.09.2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve tasfiyesi henüz tamamlanmamış fonlar için özel bir hukuki rejim kuruyor. Yatırımcının ödemesi için yeni bir ölçü getiriyor: MKK’nın hesaplayacağı, TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalamasıyla güncellenen ve “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle mahsup edilen “net yatırım tutarı”. Kişi başına 1.000.000 TL’ye kadar ara ödemeyi kanuni dayanağa kavuşturuyor. Piyasa dolandırıcılığına karışanlara ödeme yapılmasını yasaklıyor. Fondan hukuka aykırı çıkarılan değerlerin önce portföy yönetim şirketinden, sonra şahsen sorumlu kişilerden TMSF eliyle amme alacağı gibi tahsil edilmesini öngörüyor. El konulan ve müsadere edilen varlıklar ise haczedilemeyen bir “geri kazanım hesabı” üzerinden fon yatırımcılarına aktarılacak. Bu yazı teklifi madde madde, kanun gerekçesi ve komisyon görüşmelerine ilişkin açıklamalar üzerinden anlatıyor. Teklif henüz kanunlaşmadı. Genel Kurul görüşmelerinde metin değişebilir. Bu yazı yasalaşma sürecine göre güncellenecek.
Güncel (23.10.2026): Teklif 22 Ekim’de TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi ve 7596 sayılı Kanun oldu. Genel Kurul’da 3. maddenin beşinci fıkrasına PBLK cümlesi eklendi; Kanun 17/9/2026’dan geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek (m.8). Kabul edilen metin, teklife göre farklar ve tasfiyesi yayımdan önce tamamlanan fonların kapsamına ilişkin yorum farkı: 7596 sayılı Fon Kanunu kabul edildi.
Güncel (20.10.2026): Teklifin gönüllü getiri iadesi hükmünün ayrıntılı analizi (SPK’nın 01.10.2026 tarihli isteğe bağlı iade hesapları, hesap örneği, sebepsiz zenginleşme riski): Fondan erken çıktım, kazancımı iade etmeli miyim?
Bu yazının kaynakları. TBMM kanun teklifi bilgi sayfası (esas no. 2/3939, Başkanlığa geliş tarihi 09.10.2026). Teklif metni ve madde gerekçeleri. Plan ve Bütçe Komisyonu raporu (Sıra Sayısı 294). TBMM ve Anadolu Ajansı’nın 14.10.2026 tarihli komisyon kabul haberleri. Komisyonda kabul edilen önergelere ilişkin basın haberleri. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.83, 104, 106 ve 107. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.128 ve 131. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.55. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.132. Komisyonda kabul edilen metnin tam hâline basın haberleri ve rapor özeti üzerinden ulaşılabildi. Bazı fıkraların nihai lafzı Genel Kurul’da kabul edilecek metne göre kesinleşecektir. Teklifte adı geçen veya soruşturma konusu olan gerçek kişiler bu yazıda anılmamıştır. Yazı genel bilgi niteliğindedir.
Fonda paranız mı kaldı?
Teklifin yasalaşması hâlinde net yatırım tutarınızın nasıl hesaplanacağını ve ödemede hangi sıraya girdiğinizi birlikte değerlendirelim.
Güncel (22 Ekim 2026): 3. maddeye eklenen PBLK önergesini savunan SPK duyurusunun SPKn m.79/1, Anayasa m.35 ve 1 No.lu Protokol m.1 karşısındaki değerlendirmesi: SPK’nın takas kesinliği ve PBLK duyurusu.
Kısa Cevap: Teklif Fon Yatırımcısına Ne Getiriyor?
1. Ödemenin ölçüsü kanuna bağlanıyor. Yatırımcının fona yatırdığı ve çektiği paralar TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla güncellenecek. Çıkışlar “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle düşülecek. Sonuç “net yatırım tutarı”dır (m.4).
2. 1 milyon TL’ye kadar ara ödemenin kanuni dayanağı olacak. Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altındaysa en fazla bu tutar, üzerindeyse en fazla 1 milyon TL ödenebilecek (m.4).
3. Nakit yetmezse küçük yatırımcı öne alınabilecek. SPK ödemeye en düşük net yatırım tutarından başlayabilecek veya asgari bir ara ödeme tutarı belirleyebilecek (m.4).
4. Dolandırıcılığa karışanlara ödeme yok. SPKn m.104, 106 ve 107’deki fiilleri fonlarla birlikte işleyenlere tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak (m.3).
5. Fondan kaçırılan paranın peşine TMSF düşecek. Zarar önce portföy yönetim şirketinden, tahsil edilemezse SPK’nın belirlediği kişilerden amme alacağı gibi tahsil edilecek (m.5).
6. El konulan varlıklar fona dönebilecek. Müsadere edilen değerler Hazine’ye gelir kaydedilmeden geri kazanım hesabına aktarılacak. Bu hesap haczedilemeyecek (m.6).
7. Bloke paylar pay sahipliğine dahil. Genel Kurul’da 3. maddede kabul edilen önergeyle, 17 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS’a iletilip fonun temerrüdü veya fiyatın açıklanmaması nedeniyle gerçekleşmeyen talimatlarda payları bloke edilenler (e-Devlet’te PBLK görenler) fon pay sahibi sıfatıyla tasfiye hükümlerine tabi olacak. Ayrıntılar: PBLK rehberi.
8. Henüz kanun değil. İlk beş madde 21.10.2026’da Genel Kurul’da kabul edildi. Teklifin tümü kabul edilip Resmî Gazete’de yayımlanınca yürürlüğe girer.
Teklifin Yasama Süreci: Nerede?
Teklifin yasama takvimi
| Tarih | Aşama | Kaynak |
|---|---|---|
| 17.09.2026 | SPK’nın 131 fonun tasfiyesine ilişkin kararları | SPK Bülteni 2026/61 |
| 30.09.2026 | SPK’nın 64/1775 sayılı ara ödeme kararı (Tera, Pusula, Atlas, Hedef) | SPK Bülteni 2026/67 |
| 09.10.2026 | Teklifin TBMM Başkanlığı’na sunulması (2/3939) | TBMM teklif sayfası |
| 14.10.2026 | Plan ve Bütçe Komisyonu’nda üç önergeyle birlikte kabul | TBMM; AA |
| 15.10.2026 | SPK’nın 70/1821 sayılı kararı: Hedef fonları ara ödemeden çıkarıldı | SPK Bülteni 2026/70 |
| 19.10.2026 | Teklifin komisyondan çıkışı; rapor Sıra Sayısı 294 | TBMM teklif sayfası |
| 20.10.2026 | Teklif Genel Kurul gündeminde | Basın haberleri |
| 21.10.2026 | Genel Kurul’da birinci bölüm (m.1–5) kabul edildi; m.3’te önergeyle bloke paylara ilişkin değişiklik yapıldı; birleşim 22.10.2026 saat 14.00’te toplanmak üzere kapatıldı | AA; basın haberleri |
Plan ve Bütçe Komisyonu esas komisyondur. Adalet Komisyonu ile Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu tali komisyon olarak belirlenmiş, ancak rapor vermemiştir. Teklif dokuz maddeden oluşur. Yedi madde esasa ilişkindir, son iki madde yürürlük ve yürütme maddeleridir.
Fon krizindeki günlük gelişmeler Fon Krizi Son Durum sayfamızda izlenebilir. Bu yazı yalnızca teklifin hukuki içeriğini madde madde ele alıyor.
Madde 1 ve 2: Kapsam Kimleri İçine Alıyor?
Teklifin amacı, SPK’nın 17.09.2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve tasfiyesi Kanunun yayımı tarihinde tamamlanmamış fonların tasfiyesini düzenlemektir. Bunun yanında hukuka aykırı çıkarılan değerlerin geri kazanılması, zararın sorumlulardan tahsili ve geri kazanılan değerlerin fon pay sahiplerine ödenmesi de amaçlanır (m.1/1).
İkinci fıkra kapsamı daraltır. Kanun hükümleri, bu fonlar dışındaki yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmaz (m.1/2). Yani teklif, ileride başka bir fonda yaşanacak sorun için otomatik bir ödeme güvencesi getirmiyor.
Kapsamın sınırı: hangi fon girer, hangisi girmez?
| Durum | Kapsamda mı? | Gerekçe |
|---|---|---|
| 17.09.2026’da tasfiyesine karar verilen, Kanun yayımlandığında tasfiyesi süren fon | Evet | m.1/1 |
| Kanun yayımlanmadan önce tasfiyesi tamamlanmış fon | Tasfiye hükümleri bakımından hayır; geri kazanım ve sonraki dağıtım bakımından ayrıca değerlendirilmeli | m.1/1, m.6 |
| Yalnızca işleme kapatılmış, tasfiye listesinde olmayan fon | Hayır | m.1/1 |
| İleride sorun yaşanacak başka bir fon | Hayır | m.1/2 |
Kapsam bakımından önemli bir ayrıntı vardır. 18.10.2026 tarihli açıklamalara göre tasfiye kapsamındaki fon sayısı 131’den 65’e indi. A1 Capital, Bulls ve Pardus’un 66 fonunda tasfiye tamamlandı. Teklif, “Kanunun yayımı tarihinde tasfiyesi devam eden” fonlara uygulanacağından, tasfiyesi tamamlanmış fonların yatırımcıları bakımından tasfiye hükümleri uygulanmayabilir. Geri kazanım hesabı, “tasfiyenin tamamlanmış olması hâlinde” tutarların YTM aracılığıyla dağıtılmasını öngörür (m.6/6). Ancak kabul edilen metindeki “Fon” tanımı (m.2) yalnızca Kanunun yayımı tarihinde tasfiyesi tamamlanmamış fonları kapsadığından, yayımdan önce tasfiyesi biten fonların yatırımcılarının bu dağıtımdan yararlanıp yararlanamayacağı tartışmalıdır. İki yorum ve gerekçeleri 7596 sayılı Fon Kanunu kabul edildi yazımızda yer alıyor.
Madde 2 tanımları içerir. Burada üç tanım öne çıkar. “Fon pay sahibi”, MKK, Takasbank, TEFAS ve ilgili diğer kuruluşların kayıtlarının mutabakatıyla belirlenen kişidir. “Geri kazanım hesabı”, TMSF nezdinde fon bazında ayrı izlenen özel hesaptır. “Tasfiye ile görevli kuruluş” ise tasfiyeyi yürüten bankadır. Teklif, Yatırımcı Tazmin Merkezi’ni (YTM) de tanımlar ve ona dağıtımda görev verir.
Madde 3: Tasfiye Nasıl Yürütülecek?
Tasfiye, SPK’nın gözetim ve denetimi altında, tasfiye ile görevli kuruluşlarca yürütülecek. SPK, tasfiyenin aşamalarını, değerlemeyi, dağıtım sırasını ve ödemelere ilişkin usul ve esasları belirleyecek (m.3).
Varlıkların satışı: borsa fiyatı gerçeği yansıtmıyorsa
Teklifin dikkat çeken hükümlerinden biri satış yöntemlerine ilişkindir. Gerekçeye göre satışta amaç “mümkün olan en yüksek ekonomik değer”dir. Borsada oluşan fiyat gerçek değeri yansıtmıyorsa çeşitli yöntemler kullanılabilecek. Bunlar şunlardır: ihraççı şirkete geri alım, hâkim ortağa satış, toptan satış, özel işlem bildirimi ve geçici olarak farklı fiyat marjı. SPK borsa dışı satışa onay verebilecek ve alıcıların bu varlıkları bir süre borsada satamamasına karar verebilecek.
Bu hüküm, tasfiyedeki fonların elinde yüklü miktarda pay bulunan şirketlerin pay sahiplerini de ilgilendirir. Fon elindeki payları borsada tek seferde satarsa fiyat baskısı oluşur. Hâkim ortağa veya şirkete toplu satış bu baskıyı azaltabilir. Bu tür satışların şirket pay sahipleri bakımından sonuçları için ANELE ve ISKPL örneklerine bakabilirsiniz.
Bilgi verme yükümlülüğü
MKK, Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği ve ilgili diğer kurumlar, gerekli bilgi ve belgeleri gecikmeksizin verecek. Bu kurumlar gizlilik gerekçesiyle bilgi vermekten kaçınamayacak (m.3). Bu hüküm, mutabakatın ve net yatırım tutarının doğru hesaplanması için gereklidir.
Genel Kurul önergesi: bloke paylar pay sahipliğine dahil
Komisyon metninde fon pay sahipliği kayıtların mutabakatıyla tespit ediliyor, ancak TEFAS’ta bekleyen talimatlar nedeniyle bloke edilmiş payların durumu yazılı değildi. 21.10.2026’da Genel Kurul’da kabul edilen önergeyle bu boşluk dolduruldu. Anadolu Ajansı’nın aktardığı içeriğe göre, tasfiyeye konu fonlarda 17 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS’a iletilmiş olmakla birlikte fonun temerrüdü ve/veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar bakımından payları bloke edilmiş olanlar, fon pay sahibi sıfatıyla tasfiye hükümlerine tabi olacak. Önerge AK Parti ve MHP oylarıyla kabul edildi; muhalefet, önergenin komisyonda görüşülmediğini eleştirdi.
Sonuç şudur: SPK’nın 2026/61 sayılı Bülteninin A/6 maddesine dayanılarak beklenen “fon borcu olarak tahakkuk ve öncelikli ödeme” yaklaşımı, kanun yürürlüğe girdiğinde bu talimatlar için uygulanmayacak; talimat sahipleri diğer pay sahipleriyle birlikte net yatırım tutarı ve ara ödeme kurallarına göre ödeme alacak. Fiyatı oluştuğu hâlde bedeli ödenmemiş talimatlar bakımından bu sonucun mülkiyet hakkı açısından tartışılabileceği ve yatırımcının izleyebileceği yollar PBLK rehberimizde anlatılmıştır.
Ödeme yasağı: kimler ödeme alamayacak?
6362 sayılı Kanun’un 104 (piyasa bozucu eylemler), 106 (bilgi suistimali) ve 107. maddelerindeki (piyasa dolandırıcılığı) fiilleri fonlarla birlikte işleyen veya bu fonlarla birlikte hareket eden kişi ve kuruluşlara tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak (m.3). Basına yansıyan açıklamalara göre bu tespiti SPK yapacak.
Ödeme yasağının dayandığı fiiller
| SPKn maddesi | Fiil | Niteliği |
|---|---|---|
| m.104 | Piyasa bozucu eylemler | İdari para cezası gerektiren eylem |
| m.106 | Bilgi suistimali (içsel bilgiyle işlem) | Suç |
| m.107 | Piyasa dolandırıcılığı (işlem ve bilgi bazlı) | Suç |
Bu hüküm, hukuk devleti ilkeleri açısından tartışılmaya açıktır. Ödeme yasağı bir mahkûmiyet hükmüne değil, idari bir tespite bağlanmış görünmektedir. Masumiyet karinesi ve hak arama özgürlüğü bakımından tespite karşı etkili bir itiraz ve dava yolunun bulunması önemlidir. Nihai metinde bu yolun nasıl düzenleneceği izlenmelidir. Ödeme yasağı kapsamına alınan bir yatırımcı, bu tespite karşı idari yargı yoluna başvurabilir. SPK’nın suç duyurusu ve işlem yasağı kararlarının niteliği için SPK Bülteni Kararları Rehberi’ne bakabilirsiniz.
Madde 4: Net Yatırım Tutarı ve Ara Ödeme
Teklifin yatırımcıyı en çok ilgilendiren maddesi budur. Madde 4, ödemenin ölçüsünü, ara ödemenin sınırlarını, nakit yetersizliğinde sırayı ve fazla getirinin gönüllü iadesini düzenler.
Net yatırım tutarı nasıl hesaplanacak?
Net yatırım tutarını MKK hesaplayacak. Yatırımcının fona yaptığı girişler ve fondan yaptığı çıkışlar, TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalaması kullanılarak tasfiye tarihine kadar güncellenecek. Çıkışlar “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle girişlerden düşülecek (m.4/1). Kabul edilen metin güncellemenin kıstelyevm usulüyle yapılacağını da belirtir; örnekli hesap: net yatırım tutarı nasıl hesaplanır.
Gerekçe bu tutarın niteliğini açıkça belirtir: net yatırım tutarı bağımsız bir tazminat alacağı değildir. Bir ödeme üst sınırı ve dağıtım ölçütüdür. Bu ayrım önemlidir. Kanun, yatırımcıya net yatırım tutarını devletten isteme hakkı vermiyor. Fonun nakit imkânları, geri kazanılan değerler ve tasfiye bakiyesi ölçüsünde, bu tutarı aşmamak üzere ödeme yapılmasını düzenliyor.
Varsayımsal örnek: ilk giren ilk çıkar ile net yatırım tutarı
| İşlem | Nominal tutar | Varsayımsal güncelleme katsayısı | Güncellenmiş tutar |
|---|---|---|---|
| 1. giriş (Ocak 2025) | 200.000 TL | 1,40 | 280.000 TL |
| 2. giriş (Ocak 2026) | 300.000 TL | 1,15 | 345.000 TL |
| Çıkış (Haziran 2026) | 150.000 TL | 1,07 | 160.500 TL |
| Mahsup (ilk giren ilk çıkar) | Çıkış önce 1. girişten düşülür | — | 280.000 − 160.500 = 119.500 TL kalır |
| Net yatırım tutarı | — | — | 119.500 + 345.000 = 464.500 TL |
Katsayılar tamamen varsayımsaldır ve gerçek endeks değerlerini göstermez. Örnek yalnızca yöntemi anlatır: girişler ve çıkışlar kendi tarihlerinden tasfiye tarihine kadar güncellenir, çıkış en eski girişten düşülür. Kesin hesap yöntemini, örneğin çıkışın güncellenmiş mi nominal mi değerle mahsup edileceğini, SPK’nın çıkaracağı ikincil düzenleme ve MKK’nın uygulaması belirleyecektir.
Ara ödemenin sınırları
Ara ödeme kuralları (teklif m.4)
| Kural | İçerik |
|---|---|
| Kapsam | Kurulca belirlenen fonlar; fon bazında uygulanır |
| Net yatırım 1 milyon TL’nin altında | En fazla net yatırım tutarı kadar |
| Net yatırım 1 milyon TL ve üzeri | En fazla 1.000.000 TL |
| Pay değeri sınırı | Para piyasası fonları hariç, ara ödeme hesaptaki pay değerini aşamaz |
| Endekslenmemiş tutar sınırı (kabul edilen metin) | 7596 sayılı Kanun m.4/2’ye göre ara ödeme, net yatırım tutarının endeksleme uygulanmaksızın bulunan kısmını geçemez; ayrıntı: net yatırım tutarı nasıl hesaplanır |
| Nakit yetersizse | En düşük net yatırım tutarından başlama ve/veya asgari ara ödeme tutarı |
| Katılma payı | Ara ödemeye karşılık iade edilmez; iade nihai ödemede |
| Şart | Mutabakatın tamamlanmış olması |
| Nihai ödeme | Önceki tüm ödemeler mahsup edilir |
Basına yansıyan komisyon metnine göre önemli bir sınır daha vardır: para piyasası fonları hariç, ara ödeme hesaptaki pay değerini aşamayacak. Bu sınır, SPK’nın 64/1775 sayılı kararında yer almıyordu. Etkisi şudur: değer kaybetmiş bir hisse veya serbest fonda, net yatırım tutarı yüksek olsa bile ara ödeme yatırımcının o andaki pay değeriyle sınırlı kalır. Para piyasası fonlarında ise bu sınır uygulanmaz.
SPK’nın 64/1775 kararı ile teklif arasındaki farklar
İdari karar ile kanun teklifi karşılaştırması
| Konu | SPK 64/1775 (30.09.2026) | Kanun teklifi (komisyon metni) |
|---|---|---|
| Hukuki dayanak | Kurul kararı | Kanun |
| Net yatırım tutarı | MKK hesaplar; yöntem kararda yazılı değil | TÜFE/Yİ-ÜFE ortalamasıyla güncelleme, ilk giren ilk çıkar |
| Kapsam | Tera, Pusula, Atlas (Hedef 15.10.2026’da çıkarıldı) | Kurulca belirlenen fonlar |
| Pay değeri sınırı | Yok | Para piyasası fonları hariç var |
| Sıra | Para piyasası fonlarından başlar | Nakit yetersizse en düşük net yatırımdan başlanabilir |
| Ödeme yasağı | Yok | SPKn m.104, 106, 107 fiillerine karışanlar |
| Geri kazanım | Düzenlenmemiş | TMSF, geri kazanım hesabı, YTM |
SPK kararının ayrıntıları SPK ara ödeme kararı rehberimizde, Hedef fonlarının bu karardan çıkarılması ise Hedef ara ödeme yazımızda anlatılmıştır. Teklif yasalaşırsa ara ödeme kapsamındaki fonları “Kurul” belirleyeceğinden, Hedef fonlarının yeniden kapsama alınıp alınmayacağı SPK’nın kanun sonrası kararına bağlı olacaktır.
Net yatırım tutarınız ne kadar?
Fona giriş ve çıkış kayıtlarınızla, teklifteki yönteme göre tahmini hesabınızı ve ödeme sıranızı birlikte çıkaralım.
Gönüllü getiri iadesi: kimleri ilgilendiriyor?
Madde 4’ün dördüncü fıkrası komisyonda önergeyle değiştirildi. Basına yansıyan metne göre iki grup için gönüllü iade imkânı getiriliyor.
Birinci grup, belirli fonlarda tasfiye tarihinden önce katılma paylarını iade edip ödeme alanlardır. Bu kişiler, elde ettikleri getirinin TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla hesaplanan tutarı aşan kısmını isteğe bağlı olarak iade edebilecek. Gerekçeye göre burada hedef, gerçeğe aykırı bir fon fiyatı üzerinden çıkış yapmış olanların bu fiyattan elde ettiği fazlalıktır.
İkinci grup, SPKn m.104, 106 ve 107’de belirtilen fiilleri işleyerek kazanç elde edenlerdir. Bunların alım maliyeti aynı ortalamayla güncellenecek. Aşan getiri, belirlenecek şartlarla isteğe bağlı olarak genel hisse iade hesabına aktarılabilecek. Hesaplama dönemi, iade tutarı ve usul ve esasları SPK belirleyecek.
Gerekçe, bu iadenin af veya ibra olmadığını ve borç ikrarı anlamına gelmediğini belirtir. Yani iade yapan kişi bu nedenle ceza veya hukuki sorumluluktan kurtulmaz. Aynı şekilde iade yapmış olması, borcu kabul ettiği şeklinde yorumlanamaz. Ceza hukukunda zararın giderilmesinin etkisi ise ayrı bir konudur. SPKn m.107 bakımından etkin pişmanlık ödemesinin şartları etkin pişmanlık yazımızda anlatılmıştır.
Madde 5: Fondan Çıkarılan Değerler ve Şahsi Sorumluluk
Madde 5, fon krizinin asıl sorununa yönelir: fon malvarlığından hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerler. Teklife göre ilişkili taraflar, hâkim ortaklar, yöneticiler ve üçüncü kişiler lehine karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle fondan çıkarılan değerler, fonun zarara uğratılması sayılacak. Gerekçede örnek olarak kredi, borç, avans, teminat, devir, repo ve ters repo işlemleri sayılır.
Sorumluluk zinciri (teklif m.5)
| Sıra | Sorumlu | Şart |
|---|---|---|
| 1 | Fonun kurucusu ve/veya yöneticisi portföy yönetim şirketi | Öncelikle başvurulur |
| 2 | Kurulca belirlenen gerçek ve tüzel kişiler (birlikte hareket edenler) | Portföy yönetim şirketinden tahsil edilemezse; şahsen sorumlu |
| — | Görevden ayrılmış yöneticiler | Görevden ayrılmak sorumluluğu kaldırmaz |
Zararın tutarını ve sorumluları SPK tespit edecek ve TMSF’ye bildirecek. TMSF, bu alacakları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu hükümlerine göre takip ve tahsil edecek. Basına yansıyan bilgilere göre bu takiplere ilişkin davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
Bu yöntemin anlamı: dava yerine idari tahsil
Normal hukukta fon yatırımcısı, fonu zarara uğratanlardan alacağını kendisi dava açarak ister. Teklif farklı bir yol seçiyor. SPK idari bir tespit yapıyor ve TMSF bu tespiti amme alacağı gibi tahsil ediyor. 6183 sayılı Kanun’un tahsil araçları, yani ödeme emri, haciz ve teminat gibi araçlar, mahkeme kararı beklenmeden kullanılabilir. Bu da tahsil sürecini hızlandırır.
Öte yandan sorumlu tutulan kişiler bakımından hak arama özgürlüğü sorunu gündeme gelir. Bu kişilerin SPK tespitine ve TMSF takibine karşı idari yargıda dava açma hakkı vardır. Teklif bu davalar için İstanbul idare mahkemelerini yetkili kılıyor. Anayasa Mahkemesi denetimine konu olabilecek başlıklar arasında idari tespitle şahsi sorumluluk kurulması ve kişilerin malvarlığına amme alacağı usulüyle başvurulması sayılabilir.
Yatırımcının kendi davası ne olacak?
Teklif, yatırımcının kendi alacağı için dava açma hakkını açıkça kaldırmıyor. Teklif kanunlaşırsa geri kazanım sistemi ile yatırımcının bireysel davası yan yana var olacaktır. Bu durumda iki önemli soru doğar. Birincisi, aynı zarar için mükerrer tahsilatın nasıl önleneceğidir. İkincisi, geri kazanım hesabından alınan ödemenin bireysel davada nasıl mahsup edileceğidir. Teklif, nihai ödemede önceki ödemelerin mahsubunu öngörür ve tasfiyeden sonra tahsil edilen paraların mükerrer ödemeye yol açmayacak şekilde dağıtılmasını ister. Bireysel davalar bakımından mahsubun nasıl yapılacağı uygulamayla netleşecektir.
Bu nedenle yatırımcının kendi alacağına ilişkin zamanaşımı sürelerini takip etmeye devam etmesi gerekir. Ödemeyi alırken ihtirazi kayıt koymak ve ibra metni imzalamamak bu yüzden önemlidir. Vazgeçme ancak açık iradeyle yapılan ibra sözleşmesiyle olur (TBK m.132). Bireysel dava yolları için fon mağduru yol seçici aracımıza bakabilirsiniz.
Madde 6: El Konulan ve Müsadere Edilen Varlıklar
Ceza soruşturmalarında şüphelilerin varlıklarına el konulmuştur. Mevcut hukukta bu varlıkların fon yatırımcılarına aktarılması kolay değildir. El konulan eşya, ceza muhakemesinde delil veya müsadere için korunur. Müsadere edilen değerler ise kural olarak Devlete geçer (TCK m.55). Teklif bu sorunu çözmeye yönelik özel kurallar getiriyor.
El konulan ve müsadere edilen varlıklar (teklif m.6)
| Varlık türü | Teklifteki kural | Mevcut hukukla ilişkisi |
|---|---|---|
| Fona iadesi mümkün para ve sermaye piyasası araçları | CMK m.131’e kıyasen fona veya geri kazanım hesabına iade | CMK m.131 suçtan zarar görene iadeyi düzenler |
| Doğrudan devredilemeyen varlıklar (taşınmaz, araç vb.) | TMSF kayyım olarak atanabilir; dava sonucu beklenmeden satış veya tasfiye | CMK m.128 ve m.133 el koyma ve kayyım düzenlemeleri |
| Müsadere edilen ve fon zararına karşılık olduğu mahkemece belirlenen değerler | Hazine’ye gelir kaydedilmeden fona veya geri kazanım hesabına | TCK m.55’e göre müsadere edilen değer Devlete geçer |
Dava sonucu beklenmeden satış hükmü önemlidir. Masumiyet karinesi ve mülkiyet hakkı açısından, sonradan beraat eden bir kişinin malvarlığının satılmış olması ciddi bir sorun yaratabilir. Gerekçede bu değerlerin fonla “hukuki ve ekonomik bağlantısı” bulunması şartı aranır. Bu bağlantının nasıl tespit edileceği ve satışa karşı hangi itiraz yolunun açık olacağı, uygulamanın en tartışmalı noktası olabilir. Konunun mevcut hukuktaki sınırları “mağdur fonu” önerisi yazımızda anlatılmıştı. Teklif kanunlaşırsa bu yazıdaki “mevcut hukukta sınır” değerlendirmesi yeni kanuna göre güncellenecektir.
Geri kazanım hesabının korunması
Geri kazanım hesabı TMSF nezdinde, TMSF’nin kendi malvarlığından ayrı ve her fon için ayrı alt hesaplarda izlenecek. Hesap yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve pay sahiplerine yapılacak ödemeler için kullanılabilecek. Bu hesaptaki tutarlar haczedilemeyecek, ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbire konu edilemeyecek ve teminat gösterilemeyecek (m.6). Kabul edilen metne göre m.6’nın fıkra fıkra açıklaması: elkonulan mallar fon mağdurlarına nasıl dönecek.
Geri kazanılan paranın yolu
| Durum | Para nereye gider? | Dağıtım |
|---|---|---|
| Fonun tasfiyesi sürüyor | Zorunlu masraflar düşülerek tasfiye ile görevli kuruluşa | Tasfiye bakiyesine eklenir |
| Fonun tasfiyesi tamamlanmış | YTM’ye | Pay sahiplerine fondaki pay oranında |
| Kişi başı tutar asgari eşiğin altında | Kayden izlenir | Sonraki dağıtıma eklenir |
| Birden fazla fonla bağlantılı tutar | Kurulun belirleyeceği esasla | Fonlar arasında paylaştırılır |
YTM’nin bu görevi, kanundaki asıl görevinden farklıdır. YTM normalde yatırım kuruluşunun nakit ödeme veya sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüğünü yerine getirememesi hâlinde yatırımcıyı tazmin eder (SPKn m.83). Teklifle YTM, tasfiyesi tamamlanmış fonlarda geri kazanılan paraların dağıtım kanalı olarak görevlendiriliyor. Bu, YTM’nin fon zararlarını kendi kaynağından karşılayacağı anlamına gelmez.
Madde 7–9: Dışarıdan Hizmet, İkincil Düzenleme ve Yürürlük
SPK ve YTM, koşulları Kurul Karar Organı’nca belirlenmek üzere avukatlık, muhasebe ve yazılım gibi alanlarda dışarıdan hizmet alabilecek. Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esasları SPK, TMSF’nin görüşünü alarak belirleyecek. Özel hüküm bulunmayan hâllerde 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve ilgili mevzuatın aykırı olmayan hükümleri uygulanacak (m.7). Madde 8 yürürlüğü, madde 9 yürütmeyi düzenler.
İkincil düzenleme yetkisinin genişliği dikkat çekicidir. Net yatırım tutarının ayrıntılı hesabı, ödeme sırası, asgari tutar, gönüllü iadenin usulü ve birden fazla fonla bağlantılı tutarların dağıtımı SPK’ya bırakılmıştır. Bu nedenle kanunun yatırımcıya etkisini tam olarak görmek için SPK’nın çıkaracağı düzenlemeyi beklemek gerekecek.
Anayasal Açıdan Tartışılabilecek Noktalar
Teklif, olağanüstü bir krize özel bir çözüm getiriyor. Bu tür özel kanunlar, temel haklarla ilgili soruları da beraberinde getirir. Aşağıdaki başlıklar, kanunlaşma sonrasında yargı denetiminde gündeme gelebilecek noktalardır. Bunlar teklifin hukuka aykırı olduğu anlamına gelmez. Yalnızca uygulamada dikkat edilmesi gereken alanları gösterir.
Teklifin anayasal ilkelerle ilişkisi
| Hüküm | İlgili ilke | Tartışma noktası |
|---|---|---|
| Ödeme yasağı (m.3) | Masumiyet karinesi (Anayasa m.38/4) | Yasak mahkûmiyete değil, idari tespite bağlı |
| Şahsi sorumluluk ve amme alacağı usulü (m.5) | Hak arama özgürlüğü (m.36); mülkiyet hakkı (m.35) | Sorumluluğun idari tespitle kurulması; etkili yargı denetimi |
| Dava sonucu beklenmeden satış (m.6) | Mülkiyet hakkı (m.35); masumiyet karinesi | Sonradan beraat hâlinde iade ve tazmin |
| Kapsamın 131 fonla sınırlı olması (m.1) | Eşitlik ilkesi (m.10) | Benzer durumdaki diğer yatırımcılarla fark |
| Geçmiş işlemlere uygulanma (m.5, m.6) | Hukuki güvenlik | Kanundan önceki işlemler için yeni tahsil usulü |
Kanunlaşmadan sonra bu hükümler, somut bir uyuşmazlıkta mahkemenin itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurması veya iptal davası yoluyla denetlenebilir. Bireysel olarak ise kesinleşmiş yargı kararlarından sonra Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yolu vardır (Anayasa m.148).
Yatırımcı Bugün Ne Yapmalı?
Teklif yasalaşmadan önce yatırımcının kontrol listesi
| Ne yapılır? | Neden önemli? | İlgili madde |
|---|---|---|
| Fona tüm giriş ve çıkışların tarihli dökümünü alın | Net yatırım tutarı tarihlere göre güncellenecek | m.4/1 |
| Mutabakatınızın tamamlandığını teyit edin | Ödeme mutabakata bağlı | m.3, m.4 |
| Ödemeyi ihtirazi kayıtla alın, ibra imzalamayın | Kalan alacak ve bireysel dava hakkı korunur | TBK m.132 |
| Zamanaşımı ve dava sürelerini takip edin | Teklif bireysel hakları kaldırmıyor | Genel hükümler |
| Genel Kurul’da kabul edilen metni ve Resmî Gazete’yi izleyin | Metin değişebilir | m.8 |
| SPK’nın uygulama düzenlemesini bekleyin | Hesap ve sıra ayrıntıları SPK’ya bırakıldı | m.3, m.4, m.7 |
Fon payınızın tasfiyede ne kadar ettiğini hesaplamak için tasfiye payı hesaplama aracımızı, fonunuzun hangi tasfiye mekanizmasında olduğunu öğrenmek için 131 fonun tam listesini kullanabilirsiniz. Ödeme hesabınıza geçmediyse ödeme takibi sayfamıza bakabilirsiniz.
Fon kanunu sonrası hukuki yollar: Özel kanunun SPK’ya karşı iptal ve tam yargı davasını, kuruluşlara karşı tazminatı, TMSF geri kazanımını ve mahsubu nasıl etkilediği, 16 Kasım 2026 son günüyle birlikte fon kanunu sonrası fon mağdurlarının hukuki yolları yazımızda madde madde anlatıldı.
Fon kanununda şahsi sorumluluk ve TMSF takibi: Kurulun sorumluluk tespitine karşı dava, TMSF ödeme emrine on beş gün içinde dava, ihtiyati haciz ve savunma yolları TMSF’den ödeme emri geldi: şahsen sorumlu tutulan yönetici ve şirket ne yapmalı yazımızda anlatıldı.
Fon kanununda ödeme yasağı: SPK’nın “fonlarla birlikte hareket etti” tespitiyle tasfiye ödemesi kesilen kişinin dava hakkı, payın ayrılması talebi ve dilekçe iskeletleri “fonlarla birlikte hareket etti” tespiti ve ödeme yasağı yazımızda anlatıldı.
Fon kanunuyla değişen satış kuralları: Tasfiye fonlarının elindeki hisselerin hâkim ortağa satış, geri alım, toptan satış ve Kurul onaylı borsa dışı satış yoluyla satılması ve alıcıya satış yasağı tasfiyedeki fonların hisseleri nasıl satılacak yazımızda anlatıldı.
Sıkça Sorulan Sorular
Fon kanun teklifi kabul edildi mi?
Teklif 14.10.2026’da Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi ve 294 sıra sayılı raporla Genel Kurul gündemine girdi. İlk beş madde 21.10.2026’da Genel Kurul’da kabul edildi; 3. maddede bloke paylara ilişkin önergeyle değişiklik yapıldı. Teklifin tümü kabul edilip Resmî Gazete’de yayımlanınca yürürlüğe girecek.
Teklif hangi fonları kapsıyor?
SPK’nın 17.09.2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve Kanunun yayımı tarihinde tasfiyesi devam eden fonları. Diğer fonlar için genel bir rejim kurulmuyor (m.1).
Net yatırım tutarı nedir?
Fona yaptığınız girişler ve çıkışlar TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla güncellenir, çıkışlar “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle düşülür. Hesabı MKK yapar (m.4).
Ana paramın tamamı ödenecek mi?
Teklif bir ana para garantisi getirmiyor. Gerekçeye göre net yatırım tutarı bağımsız bir tazminat değil, ödeme üst sınırı ve dağıtım ölçütüdür. Ödemeler fonun nakit imkânı, tasfiye bakiyesi ve geri kazanılan değerlerle yapılır.
Ara ödeme ne kadar olacak?
Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altındaysa en fazla bu tutar, üzerindeyse en fazla 1 milyon TL. Para piyasası fonları hariç, ara ödeme hesaptaki pay değerini aşamayacak.
Nakit yetmezse kim önce alacak?
SPK, ödemeye en düşük net yatırım tutarından başlayabilecek ve/veya asgari bir ara ödeme tutarı belirleyebilecek (m.4).
Kimler ödeme alamayacak?
SPKn m.104, 106 ve 107’deki fiilleri fonlarla birlikte işleyen veya bu fonlarla birlikte hareket eden kişi ve kuruluşlar (m.3).
Fondan erken çıkıp kazanç elde edenler parayı iade edecek mi?
Teklif zorunlu değil, gönüllü bir iade öngörüyor. TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalamasını aşan getiri isteğe bağlı olarak iade edilebilecek. Gerekçeye göre bu iade af, ibra veya borç ikrarı değildir.
Fonu zarara uğratanlardan para nasıl alınacak?
SPK zararı ve sorumluları tespit edip TMSF’ye bildirecek. TMSF önce portföy yönetim şirketinden, tahsil edemezse şahsen sorumlu kişilerden 6183 sayılı Kanun ve 5411 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edecek (m.5).
El konulan jet, yat ve paralar yatırımcılara verilecek mi?
Fonla hukuki ve ekonomik bağlantısı bulunan değerler geri kazanım sistemine dahil edilebilecek. Doğrudan iade edilemeyen varlıklar için TMSF kayyım olarak atanıp satış yapabilecek. Müsadere edilen değerler Hazine’ye gelir kaydedilmeden geri kazanım hesabına aktarılacak (m.6).
Tasfiyesi bitmiş fonun yatırımcısı ne alacak?
Tasfiye tamamlandıktan sonra geri kazanılan tutarlar YTM’ye aktarılacak ve pay sahiplerine fondaki pay oranında ödenecek (m.6).
Kendi tazminat davamı açmaya devam etmeli miyim?
Teklif bireysel dava hakkını kaldırmıyor. Zamanaşımı sürelerini takip etmek, ödemeleri ihtirazi kayıtla almak ve ibra metni imzalamamak haklarınızı korur.
Fonu zarara uğratanlara karşı hangi mahkeme yetkili olacak?
Basına yansıyan bilgilere göre TMSF’nin 6183 sayılı Kanun kapsamındaki takip ve tahsil işlemlerine ilişkin davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
Kanun yürürlüğe girince SPK ne yapacak?
Net yatırım tutarının ayrıntılı hesabını, ödeme sırasını, asgari tutarı ve gönüllü iadenin usulünü SPK, TMSF’nin görüşünü alarak belirleyecek (m.7). Yatırımcıya etkisi bu düzenlemeyle netleşecek.
Fon kanununun size etkisini birlikte değerlendirelim
Giriş-çıkış kayıtlarınızla net yatırım tutarınızı, ödeme sıranızı ve bireysel dava haklarınızı birlikte analiz edelim. Hukukçular Evi Ankara yanınızda.
Bu içerik Sermaye Piyasası Hukuku alanındadır.
Fon Krizi Son Durum · SPK Bülteni Son Durum · SPK Hukuk Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler