İhtiyati Haciz Talep Dilekçesi Örneği 2026: Fon Zararı Alacağı — Kime Karşı, Hangi Şartla (İİK m.257-259), Fon Malvarlığı Haczedilemez (SPKn m.53/2), Asgari Zarar, Teminat, On Gün İnfaz ve Yedi Gün Dava (m.261, m.264), Arabuluculuk (6325 m.18/A-16) ve El Koymayla İlişki

Fon zararı için açılacak dava aylar, hatta yıllar sürebilir. Bu sürede sorumlu tutulan kurucu portföy yönetim şirketinin veya yöneticilerin malvarlığı el değiştirebilir ya da başka alacaklılarca haczedilebilir. İhtiyati haciz, dava sonunda alınacak hükmün boşa çıkmaması için para alacağını güvence altına alan araçtır (İİK m.257). Şartları üçtür: rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para alacağı, bu alacağın varlığına ilişkin mahkemeye kanaat getirecek deliller ve mahkemenin takdir edeceği teminat (m.257, m.258, m.259). Vadesi gelmemiş alacak için ayrıca borçlunun mal kaçırması gibi bir haciz sebebi gösterilmelidir. Fon dosyasında üç özel sınır vardır. Birincisi, fonun kendi malvarlığı haczedilemez ve üzerine tedbir konulamaz (SPKn m.53/2); haciz ancak kurucunun, satış yapan kuruluşun veya sorumlu yöneticilerin kendi malvarlığına yöneltilebilir. İkincisi, tasfiye sürerken zararın tutarı henüz kesinleşmemiştir; haciz tutarı belgelerle desteklenen asgari bir zarar üzerinden istenmelidir. Üçüncüsü, yöneticilerin malvarlığı çoğu zaman ceza soruşturmasında el koyma altındadır; ihtiyati haciz bu tedbirle birlikte konulabilir ve sıra sağlar. Karar alındıktan sonra süreler çok kısadır: on gün içinde infaz talebi (m.261), yedi gün içinde dava veya takip (m.264); dava şartı arabuluculuk varsa bu yedi günlük süre arabuluculuk sürecinde işlemez (6325 m.18/A-16). Bu yazı; kime karşı ihtiyati haciz istenebileceğini, şartları, tutar sorununu, görev, yetki ve arabuluculuğu, teminatı, el koymayla ilişkiyi, haczedilebilecek malları, karar sonrası süreleri ve itirazı anlatır; dava öncesi ihtiyati haciz talep dilekçesi örneği verir.

İhtiyati Haciz Fon Dosyasında Ne İşe Yarar?

Kısa cevap: İhtiyati haciz, borçlunun malvarlığını dava sonuna kadar dondurmaz ama üzerine sizin adınıza haciz kaydı koyar. Bu kayıt, malın el değiştirmesini zorlaştırır ve aynı malvarlığına yönelen başka alacaklılar karşısında sıra sağlar. Asıl değeri, ödeme gücü sınırlı veya malvarlığı tartışmalı borçlulara karşıdır.

İİK m.257/1’e göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını, alacaklarını ve diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İhtiyati haciz, kesin haciz gibi malın satışına yol açmaz; ancak mal üzerinde alacaklı lehine bir haciz kaydı oluşturur. Alacaklı daha sonra dava veya takip sonunda kesin hacze geçtiğinde, ihtiyati haczin tarihi sırasını belirler. Aynı malvarlığı üzerinde çok sayıda alacaklının bulunduğu bir fon krizinde, bu sıra belirleyici olabilir.

Ancak ihtiyati haczin her borçluya karşı aynı değeri yoktur. Fonu satan büyük bir banka, dava sonunda hükmü ödeyebilecek güçtedir; ona karşı ihtiyati haciz istemek teminat maliyetini ve haksız haciz tazminatı riskini gereksiz yere artırabilir. Kurucu portföy yönetim şirketi ise soruşturma, faaliyet izni iptali ve başka alacaklıların talepleri nedeniyle malvarlığı hızla eriyebilecek bir borçludur. Sorumluluğu ileri sürülen yöneticilerin kişisel malvarlığı da çoğu zaman ceza soruşturmasında tedbir altındadır ve çok sayıda mağdur aynı malvarlığına yönelir. İhtiyati hacizden en çok yararın bu iki borçluya karşı elde edileceği açıktır. Kimden ne istenebileceğinin genel çerçevesi fon tasfiyesinde zararımı kimden alırım yazımızda anlatıldı.

Tablodaki ilk iki satır, fon dosyasına özgüdür. SPKn m.53/2, fon malvarlığının kamu alacaklarının tahsili amacı da dahil olmak üzere haczedilemeyeceğini, üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağını ve iflas masasına dahil edilemeyeceğini düzenler. Bu hüküm yatırımcıyı korur; ama aynı zamanda bir yatırımcının kendi fonunun portföyüne haciz koydurarak diğer yatırımcılardan önce tahsilat yapmasını da engeller. Tasfiyeyi yürüten banka da, yalnızca bu sıfatla hareket ettiği sürece yatırımcının borçlusu değildir; tasfiye bakiyesi 2026/61 sayılı Bültendeki esaslara göre pay oranında dağıtılır. Tasfiye ödemelerinin güncel durumu tasfiye edilen fonlarda ödeme takibi sayfamızda izleniyor.

Şartlar: Muaccel Para Alacağı, Yaklaşık İspat ve Haciz Sebebi

Kısa cevap: Vadesi gelmiş bir para alacağı için haciz sebebi göstermek gerekmez; alacağın varlığını mahkemeye kanaat getirecek delillerle göstermek yeterlidir. Vadesi gelmemiş alacakta ise borçlunun mal kaçırması, kaçması veya hileli işlemleri gibi bir haciz sebebi gösterilmelidir.

İİK m.257/1 muaccel alacak için ihtiyati haczi, borçlunun mal kaçırması gibi ek bir şarta bağlamaz. m.257/2 ise vadesi gelmemiş borçlardan dolayı ihtiyati haczin yalnızca iki hâlde istenebileceğini düzenler: borçlunun belli bir yerleşim yeri yoksa veya borçlu taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da kaçarsa yahut bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa. Bu hâllerde haciz konulursa borç, yalnızca o borçlu bakımından muaccel hâle gelir.

m.258/1’e göre ihtiyati hacze, m.50’ye göre yetkili mahkeme karar verir. Alacaklı, alacağı ve gerekirse haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermek zorundadır. Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir; fon dosyalarında karar genellikle karşı taraf dinlenmeden, dosya üzerinden verilir. Kanunun aradığı ölçü tam ispat değil, yaklaşık ispattır: mahkemenin, alacağın var olduğuna dair kuvvetli bir kanaat edinmesi yeterlidir. Talebin reddi kararı gerekçeli verilir ve bu karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir (m.258/3).

Fon dosyasında muacceliyet tartışması, talebin hukuki dayanağına göre değişir. Haksız fiile dayanan tazminat alacağında borçlu, fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşer (TBK m.117/2); bu nedenle alacak fiil tarihinde muaccel kabul edilir. Sözleşmeye aykırılığa dayanan talepte ise zararın doğduğu ve borçlunun ihtarla temerrüde düşürüldüğü tarih önem kazanır (m.117/1). İhtiyati haciz talebinden önce usulüne uygun bir ihtarname göndermek, bu nedenle hem faiz hem muacceliyet bakımından yararlıdır. Yayımlanmış bazı bölge adliye mahkemesi kararlarında, haksız fiilden doğan tazminat alacağının fiil tarihinde muaccel olduğu ve yaklaşık ispat sağlandığında ihtiyati haczin, orantılılık gözetilerek alacağın bir kısmı için verilebileceği kabul edilmektedir.

Zarar Henüz Kesinleşmedi: Tutar Nasıl Gösterilir?

Kısa cevap: İhtiyati haciz belirli bir tutar için istenir (İİK m.260). Tasfiye sürerken bu tutar, yatırılan para ile bugüne kadar alınan ödemeler arasındaki farktan, beklenen tasfiye dağıtımları ihtiyatla düşülerek belirlenmelidir. Gerçekçi ve belgeli bir asgari tutar, hem kabul şansını artırır hem haksız haciz riskini azaltır.

İİK m.260, ihtiyati haciz kararında haczin hangi belgelere dayanılarak ve ne miktar alacak için konulduğunun gösterilmesini ister. Fon dosyasının zorluğu burada başlar: tasfiye sürdüğü için yatırımcının nihai olarak ne kadar alacağı belli değildir. Tasfiye bankası varlıkları sattıkça dönemsel dağıtım yapacak ve zarar azalacaktır. Mahkeme, alacağın tutarının ancak yargılamayla, örneğin bilirkişi incelemesiyle belirlenebileceği kanaatine varırsa, yaklaşık ispat şartının sağlanmadığı gerekçesiyle talebi reddedebilir.

Bu riski azaltmanın yolu, tutarı belgelere bağlamaktır. Hesap şu sırayla kurulabilir: alış dekontlarındaki toplam yatırım, eksi geri alım ve bugüne kadar yapılan tasfiye ödemeleri, eksi beklenen tasfiye dağıtımlarının ihtiyatlı bir tahmini. Beklenen dağıtım için fonun son ilan edilen portföy dağılımı ve fiyatı, tasfiye bankasının açıklamaları ve varsa bağımsız bir uzmanın görüşü kullanılabilir. Uygunsuz satış iddiasında yatırımcının talebi, ürün hiç satılmasaydı bulunacağı durumdur; bu hesap, tasfiyeden gelecek ödemeleri düşer. Talimatın gerçekleşmediği dosyalarda ise talimat tarihindeki değer ile alınan ödeme arasındaki fark esas alınır. Hesap yöntemleri fon zararı nasıl hesaplanır yazımızda, tasfiyeden beklenen tutarın tahmini tasfiye payı hesaplama aracımızda anlatıldı.

Tutarı abartmanın bir bedeli vardır. İhtiyati haciz haksız çıkarsa alacaklı, borçlunun ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacağı bütün zararlardan sorumludur (İİK m.259). Tasfiye sonunda zararın talep edilenden az çıkması, fazla kısım için bu sorumluluğu gündeme getirebilir. Bu nedenle ihtiyati haciz tutarı, dava değerinden bağımsız olarak, belgelerle savunulabilecek asgari tutarla sınırlanmalıdır. Esas davada ise kısmi dava açılıp talep tahkikat sonunda bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m.109/4).

Görev, Yetki ve Arabuluculuk

Kısa cevap: İhtiyati haciz, esas davaya bakacak mahkemeden istenir: tüketici sayılan bireysel yatırımcı için tüketici mahkemesi, şirket için asliye ticaret mahkemesi. Arabuluculuk ihtiyati hacizden önce gerekmez; ancak haczin uygulanmasından sonraki yedi günlük dava süresi dolmadan arabuluculuğa başvurulmalıdır.

İİK m.258/1, ihtiyati haciz kararının m.50’ye göre yetkili mahkemece verileceğini düzenler; m.50 ise para ve teminat alacaklarında HMK’nın yetki hükümlerine yollama yapar. Görev bakımından talep, esas alacak davasına bakmakla görevli mahkemeden istenir. Bireysel yatırımcı tüketici sayılıyorsa bu mahkeme tüketici mahkemesidir ve tüketici kendi yerleşim yerindeki mahkemeden de talepte bulunabilir (6502 m.73/1, m.73/5). Şirket yatırımcılar için asliye ticaret mahkemesi görevlidir (TTK m.4, m.5). Tüketici sıfatı ve mahkeme seçimi tüketici mahkemesinde fon zararı davası dilekçesi yazımızda ayrıntılı anlatıldı.

Dava şartı arabuluculuk, ihtiyati haciz talebinin önünde bir engel değildir; geçici hukuki koruma, arabuluculuktan önce de istenebilir. Ancak karar uygulandıktan sonra süre işlemeye başlar. İİK m.264/1 uyarınca, dava açılmadan önce ihtiyati haciz yaptıran alacaklı, haczin uygulanmasından, haciz gıyabında yapılmışsa haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde takip talebinde bulunmak veya dava açmak zorundadır. 6325 sayılı Kanun m.18/A’nın on altıncı fıkrası bu süreyi arabuluculukla uyumlu hâle getirir: dava açılmadan önce ihtiyati haciz kararı verilmişse İİK m.264/1’deki dava açma süresi, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez. Bu hüküm, sürenin durduğunu ifade eder; bu nedenle arabuluculuğa yedi gün dolmadan başvurulmalı ve son tutanaktan sonra kalan süre içinde, ihtiyat gereği mümkün olan en kısa sürede dava açılmalıdır.

Takip talebi seçeneği de vardır. Alacaklı, yedi gün içinde dava açmak yerine genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatabilir. Borçlu ödeme emrine itiraz ederse alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren yedi gün içinde itirazın kaldırılmasını istemek veya dava açmak zorundadır (İİK m.264/2). Tazminat alacaklarında itirazın kaldırılması için gereken belge çoğu zaman bulunmadığından, bu yol pratikte itirazın iptali davasına dönüşür ve o dava da arabuluculuk şartına tabidir. Bu nedenle fon dosyalarında doğrudan dava yolu çoğu zaman daha sadedir.

Teminat

Kısa cevap: İhtiyati haciz isteyen alacaklı, haciz haksız çıkarsa doğacak zararlar için mahkemenin takdir edeceği teminatı gösterir. Alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz. Adli yardımdan yararlanan kişi teminattan geçici muafiyet isteyebilir.

İİK m.259’a göre ihtiyati haciz isteyen alacaklı, hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumludur ve teminat vermek zorundadır. Alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz; ilam niteliğinde bir belgeye dayanıyorsa teminatın gerekip gerekmediğini mahkeme takdir eder. Teminatın tutarını ve türünü mahkeme belirler; nakit veya banka teminat mektubu en sık kullanılan türlerdir. Fon dosyasında tazminat alacağı henüz bir ilama dayanmadığından teminat kural olarak istenir.

Teminat, fon mağduru için ciddi bir yük olabilir: zaten parası kilitli olan yatırımcıdan, alacağının belirli bir oranında nakit teminat istenmesi talebi fiilen engelleyebilir. Bu durumda iki yol düşünülebilir. Birincisi adli yardımdır: HMK m.335/1-a uyarınca adli yardım talebinin kabulü, yargılama harç ve giderleri ile teminat gösterme yükümlülüğünden geçici muafiyet sağlar; bu muafiyetin ihtiyati haciz teminatına uygulanması mahkemece değerlendirilir. Şartlar fon mağduru adli yardım alabilir mi yazımızda anlatıldı. İkincisi, haciz tutarını belgelerle desteklenen asgari zararla sınırlamaktır; teminat da bu tutar üzerinden belirleneceği için yük azalır. Teminatın iadesi esas hakkındaki hükmün sonucuna bağlıdır; haciz haklı çıkarsa veya borçlu rıza gösterirse teminatın iadesi istenebilir.

Ceza Soruşturmasındaki El Koymayla İlişkisi

Kısa cevap: Ceza soruşturmasındaki el koyma ile ihtiyati haciz birbirini dışlamaz. El koyma sürdükçe mal satılamaz; ancak ihtiyati haciz, tedbir kalktığında veya hükümle serbest kalan değerler üzerinde sıranızı korur. Ceza dosyasındaki iade talebi ile hukuk yolundaki ihtiyati haciz birlikte yürütülmelidir.

Fon soruşturmasında şüphelilerin taşınmazlarına, hesaplarına ve şirket paylarına CMK m.128 uyarınca el konulabilir. Bu tedbir, suçtan elde edilen değerlerin korunmasına yöneliktir ve SPK, BDDK veya MASAK raporuyla desteklenir. El koyma, malvarlığını dondurur ama mağdura doğrudan bir ödeme sağlamaz. Ceza mahkemesi tazminata hükmetmez; müsadere ve iade konusunda karar verir. TCK m.55/1’e göre suçtan elde edilen maddi menfaatlerin müsaderesi, bunların suçtan zarar gören kişiye iade edilememesi hâlinde söz konusu olur; bu nedenle mağdurun ceza dosyasına şikâyetçi ve katılan olarak girmesi ve zararını belgelemesi önemlidir. Bu süreç fon soruşturmasında mağdur olarak ifadeye çağrıldım yazımızda anlatıldı.

Hukuk yolundaki ihtiyati haciz ise farklı bir işlev görür. El koyma altındaki bir malvarlığı üzerine de ihtiyati haciz konulabilir; ceza tedbiri sürdükçe icra yoluyla satış yapılamaz, ancak haciz kaydı alacaklının sırasını belirler. Tedbir kaldırıldığında veya ceza hükmüyle birlikte bazı değerler serbest kaldığında, bu değerlere yönelen alacaklılar arasında ihtiyati haciz tarihi önem kazanır. Soruşturma kapsamında şirketlere uygulanan bazı tedbirlerin kaldırıldığı da açıklanmıştır; tedbirin kalktığı bir malvarlığı üzerinde, sırasını almamış alacaklı geride kalabilir. Tedbirlerin kaldırılmasına ilişkin gelişmeler fon soruşturmasında tedbirler kaldırıldı yazımızda, üçüncü kişilere devredilen mallar şüphelinin yakınlarının malına tedbir yazımızda ele alındı.

Bu yazı kimseyi suçlu ilan etmez. Ceza soruşturması devam ederken şüpheliler hakkında masumiyet karinesi geçerlidir. Hukuk yolundaki tazminat talebi ve ihtiyati haciz, kişisel sorumluluğun hukuki sebeplerine ve belgelerine dayanmalıdır; yalnızca soruşturmanın varlığı alacağın yaklaşık ispatı için yeterli değildir.

Neler Haczedilebilir, Neler Haczedilemez?

Kısa cevap: Fon portföyü ve fon hesapları haczedilemez. Kurucunun kendi hesapları, taşınmazları, araçları, iştirakleri ve kendi adına tuttuğu menkul kıymetler ile yöneticilerin kişisel malvarlığı haczedilebilir. Talepte fon hesaplarının hariç tutulduğu açıkça yazılmalıdır.

İhtiyati haciz kararı, borçlunun belirli malları için değil, alacak tutarı kadar malvarlığı için verilir; icra dairesi kararı uygularken borçlunun mallarını tespit eder. Bankalardaki hesaplar ve üçüncü kişilerdeki alacaklar için İİK m.89 uyarınca haciz ihbarnamesi gönderilir; taşınmazlar tapu kaydına, araçlar trafik kaydına şerh edilir. Fon dosyasında dikkat edilmesi gereken nokta, kurucunun kendi malvarlığı ile yönettiği fonların malvarlığının birbirinden ayrılmasıdır. Kurucunun hesaplarına gönderilecek haciz ihbarnamesinde fon adına açılmış hesapların kapsam dışında olduğu belirtilmelidir; aksi hâlde banka ihbarnameye itiraz eder ve süre kaybedilir.

Yatırımcının kendi katılma payları ve tasfiye alacağı ise yatırımcının malvarlığıdır; fon malvarlığının korunmasına ilişkin kural bunları kapsamaz. Bu nedenle bir yatırımcının kendi alacaklıları, genel hükümler çerçevesinde bu değerlere yönelebilir. Şirket yatırımcılar bakımından bu, şirketin alacaklılarının fondaki paylara veya tasfiye alacağına haciz koydurabilmesi anlamına gelir.

Karar Sonrası: İnfaz, Dava ve İtiraz

Kısa cevap: Karardan itibaren on gün içinde infaz istenmezse karar kendiliğinden kalkar. Haczin uygulanmasından itibaren yedi gün içinde dava açılmaz veya takip başlatılmazsa haciz hükümsüz kalır. Borçlu yedi gün içinde itiraz edebilir veya teminat göstererek haczin kaldırılmasını isteyebilir.

İİK m.261/1’e göre alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde, kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden kararın uygulanmasını istemek zorundadır; aksi hâlde karar kendiliğinden kalkar. Sürenin başlangıcı tebliğ değil, kararın verildiği tarihtir. Haciz uygulandıktan sonra m.264/1’deki yedi günlük süre başlar; alacaklı bu süreyi geçirir veya davasından ya da takip talebinden vazgeçerse ihtiyati haciz hükümsüz kalır. Dava, ihtiyati haciz sırasında zaten görülmekteyse, esas hakkındaki hükmün tebliğinden itibaren bir ay içinde takip talebinde bulunulmalıdır (m.264/3).

Borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzurunda yapılan hacizlerde haczin uygulanmasından, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye itiraz edebilir (İİK m.265/1). Menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de haczi öğrendikleri tarihten itibaren yedi gün içinde haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir (m.265/2). Mahkeme yalnızca gösterilen sebepler üzerinden inceleme yapar; itiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir, bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir ve istinaf başvurusu ihtiyati haczin uygulanmasını durdurmaz (m.265/3-5). Borçlu ayrıca para veya mahkemece kabul edilecek rehin, menkul değer ya da banka teminatı göstererek haczin kaldırılmasını isteyebilir (m.266). Bu, alacaklı için de sonuç bakımından bir güvencedir: haciz kalksa bile yerine teminat gelir.

Şirketinize İhtiyati Haciz Konulursa

Kısa cevap: Nakdi fonda kilitli kalan şirketin alacaklıları da ihtiyati hacze başvurabilir. Şirket, yedi gün içinde itiraz edebilir, teminat göstererek haczi kaldırtabilir veya alacaklıyla yapılandırma görüşebilir. Fon kilidi tek başına borcu ortadan kaldırmaz.

Fon krizinde şirketler hem alacaklı hem borçlu konumundadır. Nakdi fonda kilitli kalan bir şirketin tedarikçileri, kiraya verenleri veya bankaları, vadesi gelen alacakları için ihtiyati haciz isteyebilir. Şirketin ilk savunma aracı İİK m.265’teki yedi günlük itirazdır: haciz sebebi, yetki veya teminat bakımından bir eksiklik varsa bu süre içinde ileri sürülmelidir. İkinci araç m.266’daki teminat karşılığında kaldırmadır; şirket, özellikle faaliyetini sürdürmek için gereken banka hesapları üzerindeki haczi kaldırtmak için başka bir teminat gösterebilir. Üçüncü araç müzakeredir: alacaklıya fon kilidini belgeleyen yazılı bir yapılandırma teklifi, haciz yerine ödeme planı imkânı yaratabilir. Fon kilidi, borcun ifasını geciktiren bir olgudur; ancak borcu kendiliğinden ortadan kaldırmaz ve çoğu durumda tek başına mücbir sebep sayılmaz. Bu konu şirketimin parası fonda kilitli yazımızda ayrıntılı anlatıldı.

İhtiyati Haciz Talep Dilekçesi Örneği (Dava Öncesi)

Aşağıdaki örnek, dava açılmadan önce kurucu portföy yönetim şirketine ve kişisel sorumluluğu ileri sürülen yöneticilere karşı istenecek ihtiyati haciz için hazırlanmıştır. Bireysel yatırımcı tüketici sayılıyorsa tüketici mahkemesine, şirket yatırımcı ise asliye ticaret mahkemesine hitaben yazılır. Köşeli parantez içindeki bölümler dosyaya göre doldurulmalı, dosyada karşılığı olmayan vakıalar çıkarılmalıdır.

Dava açıldıktan sonra ihtiyati haciz, davanın görüldüğü mahkemeden ara talep olarak da istenebilir. Bu durumda aynı unsurlar dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmına veya ayrı bir dilekçeye eklenir; dava zaten açılmış olduğu için m.264/1’deki yedi günlük dava süresi sorunu doğmaz, ancak esas hakkındaki hükmün tebliğinden itibaren bir ay içinde takip talebinde bulunulmalıdır (m.264/3). Dava dilekçesi tüketici mahkemesinde fon zararı davası dilekçesi ve fon zararı tazminat davası dilekçesi yazılarımızdadır.

Adım Adım: İhtiyati Haciz Süreci

1. Borçluyu seçin. Ödeme gücü sınırlı veya malvarlığı tartışmalı borçlulara öncelik verin; fonun kendisi ve tasfiye bankası borçlu değildir.
2. Asgari zararı belgeleyin. Yatırım, alınan ödemeler ve beklenen tasfiye dağıtımıyla ihtiyatlı bir tutar hesaplayın.
3. İhtarname gönderin. Noter veya KEP ile; temerrüt ve muacceliyet tartışmasını kolaylaştırır.
4. Haciz sebebini toplayın. Mal devri veya kaçırma belirtisi varsa tapu, sicil ve basın kayıtlarını ekleyin.
5. Teminatı hazırlayın. Banka teminat mektubu veya nakit; adli yardım varsa muafiyet talebi.
6. Talebi görevli ve yetkili mahkemeye verin. Tüketici mahkemesi veya asliye ticaret; fon hesaplarının hariç tutulduğunu yazın.
7. On gün içinde infaz isteyin. Kararın verildiği tarihten itibaren; icra dairesine haciz ihbarnameleri ve kayıt sorguları.
8. Yedi gün içinde arabuluculuğa başvurun ve dava açın. Süre arabuluculuk boyunca işlemez; son tutanaktan hemen sonra dava açın.

Sık Yapılan Hatalar

1. Fonun hesabına haciz istemek. Fon malvarlığı haczedilemez (SPKn m.53/2); talep reddedilir.
2. Tutarı abartmak. Zararın tasfiye sonunda az çıkması, haksız haciz tazminatı riskini doğurur (İİK m.259).
3. Belgesiz talep. Yaklaşık ispat, dekontlar ve Kurul kararları gibi somut belgelerle sağlanır; soyut iddia yetmez.
4. On günlük infaz süresini kaçırmak. Süre kararın verildiği tarihten işler; karar kendiliğinden kalkar (İİK m.261/1).
5. Arabuluculuğu yedi gün geçtikten sonra başlatmak. Süre ancak başvurudan itibaren durur (6325 m.18/A-16).
6. Son tutanaktan sonra beklemek. Kalan süre içinde dava açılmazsa haciz hükümsüz kalır.
7. Soruşturmayı yaklaşık ispat sanmak. Soruşturmanın varlığı tek başına kişisel sorumluluğu göstermez.
8. Güçlü bankaya gereksiz haciz. Teminat maliyeti ve orantılılık tartışması, kazanca değmeyebilir.
9. Ceza dosyasını ihmal etmek. İade talebi ve katılma, ihtiyati haczi tamamlar; biri diğerinin yerine geçmez.
10. İtiraz süresini borçlu olarak kaçırmak. Şirketinize haciz konulduysa yedi gün içinde itiraz edin (İİK m.265/1).

Önemli Kavramlar

İhtiyati haciz

Para alacağının ileride tahsilini güvence altına almak için borçlunun malvarlığı üzerine geçici haciz konulması (İİK m.257).

Muaccel alacak

Vadesi gelmiş, istenebilir hâldeki alacak. Haksız fiilde fiil tarihinde muaccel olur.

Yaklaşık ispat

Mahkemenin alacağın varlığı konusunda kuvvetli bir kanaat edinmesini sağlayan, tam ispattan hafif ispat ölçüsü (İİK m.258).

Teminat

Haczin haksız çıkması hâlinde borçlunun zararını karşılamak için alacaklıdan alınan güvence (İİK m.259).

Fon malvarlığı ayrılığı

Fon malvarlığının kurucu ve saklayıcıdan ayrı olması ve haczedilememesi (SPKn m.53).

Haciz ihbarnamesi

Borçlunun üçüncü kişilerdeki alacak ve hesapları için üçüncü kişiye gönderilen haciz bildirimi (İİK m.89).

El koyma

Ceza soruşturmasında suçtan elde edildiği düşünülen değerlerin dondurulması (CMK m.128); tazminat sağlamaz.

Teminatla kaldırma

Borçlunun teminat göstererek ihtiyati haczin kaldırılmasını istemesi (İİK m.266).

Pay alım teklifi bedeli için ihtiyati haciz istenecekse asıl alacak ve işlemiş faiz tutarı pay alım teklifi alacağı hesaplama aracı ile hesaplanabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Fon zararı için ihtiyati haciz isteyebilir miyim?

Evet. Rehinle temin edilmemiş ve muaccel bir para alacağınız varsa ve bunu mahkemeye kanaat getirecek belgelerle gösterebiliyorsanız ihtiyati haciz isteyebilirsiniz (İİK m.257, m.258). Haksız fiilden doğan tazminat alacağı fiil tarihinde muaccel olur.

Fonun hesabına haciz koydurabilir miyim?

Hayır. Fon malvarlığı, kamu alacakları dahil haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz (SPKn m.53/2). Haciz yalnızca kurucunun, satış yapan kuruluşun veya sorumlu yöneticilerin kendi malvarlığına istenebilir.

Tasfiye bitmeden zarar tutarını nasıl gösteririm?

Yatırdığınız tutardan geri alım ve tasfiye ödemelerini, ardından beklenen tasfiye dağıtımlarını ihtiyatla düşerek belgeli bir asgari tutar hesaplayın. Tutarı abartmak hem reddi hem haksız haciz tazminatı riskini artırır.

Hangi mahkemeden istenir?

Esas davaya bakacak mahkemeden: tüketici sayılan bireysel yatırımcı için tüketici mahkemesi, şirket için asliye ticaret mahkemesi. Yetki HMK hükümlerine göre belirlenir; tüketici kendi yerleşim yerinde de başvurabilir (İİK m.258/1, m.50; 6502 m.73/5).

Arabuluculuğa gitmeden ihtiyati haciz alabilir miyim?

Evet. Arabuluculuk ihtiyati haciz talebinin şartı değildir. Ancak haczin uygulanmasından sonraki yedi günlük dava süresi dolmadan arabuluculuğa başvurmalısınız; süre başvurudan son tutanağa kadar işlemez (6325 m.18/A-16).

Ne kadar teminat istenir?

Tutarı mahkeme takdir eder (İİK m.259). Alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz. Adli yardımdan yararlanan kişi teminat gösterme yükümlülüğünden geçici muafiyet isteyebilir (HMK m.335/1-a).

Karar çıktıktan sonra ne kadar sürem var?

Kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde icra dairesinden infaz istemelisiniz (İİK m.261/1). Haczin uygulanmasından itibaren yedi gün içinde dava açmalı veya takip başlatmalısınız (m.264/1).

Yöneticilerin malına zaten el konuldu; ihtiyati haciz gerekir mi?

Evet, yararlı olabilir. Ceza tedbiri ile ihtiyati haciz birbirini dışlamaz; el koyma sürdükçe satış yapılamaz ama haciz kaydı, tedbir kalktığında veya değerler serbest kaldığında sıranızı korur. Ceza dosyasında da iade talebinde bulunun.

Soruşturma açılmış olması alacağımı ispatlar mı?

Tek başına hayır. Şüpheliler hakkında masumiyet karinesi geçerlidir. Kişisel sorumluluğun hukuki sebebi ve somut belgeleri gösterilmelidir; Kurul bültenleri ve KAP açıklamaları bu belgelerin parçası olabilir.

Satış yapan bankaya ihtiyati haciz istemeli miyim?

Hukuken mümkündür; ancak ödeme gücü yüksek bir bankaya karşı teminat maliyeti ve haksız haciz riski, sağlayacağı güvenceden fazla olabilir. Bu karar dosyanın durumuna göre verilmelidir.

İhtiyati haciz kararına itiraz edilirse ne olur?

Borçlu yedi gün içinde haciz sebebi, yetki ve teminata karşı itiraz edebilir (İİK m.265/1). Mahkeme yalnızca gösterilen sebepleri inceler; itiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna gidilebilir ve istinaf haczin uygulanmasını durdurmaz.

Borçlu haczi kaldırtabilir mi?

Evet. Para, mahkemece kabul edilecek rehin veya banka teminatı göstererek haczin kaldırılmasını isteyebilir (İİK m.266). Bu durumda haczin yerini teminat alır.

Talebim reddedilirse ne yapabilirim?

Ret kararı gerekçeli verilir ve bu karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir (İİK m.258/3). Eksik belge nedeniyle reddedilen talep, yeni belgelerle yeniden de değerlendirilebilir.

Şirketimin alacaklısı bana ihtiyati haciz koydurdu; ne yapmalıyım?

Yedi gün içinde itiraz etme imkânınızı değerlendirin (İİK m.265/1), faaliyet için gerekli hesaplar üzerindeki haczi teminat göstererek kaldırtmayı düşünün (m.266) ve alacaklıya fon kilidini belgeleyen bir yapılandırma teklifi sunun.

İlgili Rehberler

• Fon davasında ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir
• Fon yöneticilerinin malvarlığına el konuldu
• Tüketici mahkemesinde fon zararı davası dilekçesi
• Fon zararı tazminat davası dilekçesi
• Fon uyuşmazlığında arabuluculuk başvuru dilekçesi
• Fon tasfiyesinde zararımı kimden alırım?
• Fon zararı nasıl hesaplanır?
• Fon mağduru adli yardım alabilir mi?
• Fon soruşturmasında tedbirler kaldırıldı
• Şüphelinin yakınlarının malına tedbir
• Şirketimin parası fonda kilitli: tedarikçi, çek, kira
• Tasfiye edilen fonlarda ödeme takibi
• Fon tasfiyesi hukuk rehberi