Fon Soruşturmasında Mağdur Olarak İfadeye Çağrıldım 2026: Ne Söylemeliyim, Hangi Belgeleri Götürmeliyim? — Tanık mı Şikâyetçi mi (CMK m.43-48, m.236), Mağdurun Hakları (m.234), Anlatımın İskeleti, Belge Listesi, İftira ve Yalan Tanıklık Riski, KYOK İtirazı ve Katılma

Fon soruşturmasında Cumhuriyet başsavcılığından veya kolluktan bir çağrı aldıysanız, ilk yapmanız gereken hangi sıfatla çağrıldığınızı öğrenmektir. Fon yatırımcısı bu dosyada kural olarak tanık, mağdur veya şikâyetçi (müşteki) olarak dinlenir. Mağdur tanık olarak dinlendiğinde yemin dışında tanıklığa ilişkin hükümler uygulanır (CMK m.236/1). Tanık, usulüne uygun çağrıldığında gelmek ve bildiğini doğru anlatmakla yükümlüdür. Mazeret bildirmeden gelmeyen tanık zorla getirilebilir (CMK m.43-44). Tanık, kendisini veya yakınlarını ceza kovuşturmasına uğratabilecek sorulara cevap vermekten çekinebilir (CMK m.48). Mağdur ve şikâyetçinin de soruşturmada hakları vardır. Delillerin toplanmasını isteyebilir, soruşturmanın gizliliğini bozmamak koşuluyla belge örneği alabilir ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edebilir (CMK m.234, m.173). İfadede bildiklerinizi tarih sırasıyla, belgeye dayanarak ve tahminle bilgiyi ayırarak anlatın. Zararınızı belirtin. “Şikâyetçiyim” beyanınızı ve delil taleplerinizi tutanağa geçirtin. Yanınıza kimliğinizi, çağrı kağıdını, fon işlem dökümünüzü, MKK kayıtlarınızı, hesap ekstrelerinizi, yazışmalarınızı, banka formlarınızı ve bir sayfalık kronoloji ile zarar tablosunu alın. Bu yazı; soruşturmanın güncel durumunu, çağrının gerçek olup olmadığını nasıl anlayacağınızı, gitme yükümlülüğünü, ifadedeki haklarınızı, anlatımın iskeletini, paranızı kriz öncesinde çektiyseniz dikkat etmeniz gerekenleri, belge listesini, gerçeğe aykırı beyanın risklerini ve ifadeden sonra izleyeceğiniz yolu anlatır.

Soruşturma Nerede ve Yatırımcı Neden Çağrılır?

Kısa cevap: Soruşturma İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığında sürüyor. Basına yansıyan haberlere göre Başsavcılık, yedi şirketin fonlarındaki bütün yatırımcıların hareketlerini Merkezi Kayıt Kuruluşundan istedi. Temmuz, Ağustos ve Eylül 2026’da fonlardan çıkış yapan yatırımcıların bilgileri ayrıca istendi. Bu nedenle yatırımcıların tanık veya mağdur sıfatıyla dinlenmesi gündeme gelebilir.

SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla yedi portföy yönetim şirketinin fonları işleme kapatıldı ve 131 fonun tasfiyesine karar verildi. Ceza soruşturması ise Cumhuriyet başsavcılığı tarafından ayrıca yürütülüyor. Eylül 2026’da basına yansıyan haberlere göre Başsavcılık, Merkezi Kayıt Kuruluşundan bu fonların kuruluşundan tasfiye tarihine kadarki yatırımcı bazlı hareketlerini, alım satım işlemlerini ve pay bakiyelerini istedi. Aynı haberlere göre özellikle Temmuz, Ağustos ve Eylül 2026’da fonlardan çıkış yapan yatırımcıların sayı, tutar ve bakiye bilgilerinin ivedilikle gönderilmesi talep edildi.

27 Eylül 2026’da şirketler ve fonlar üzerindeki bazı tedbirlerin kaldırılmasına ilişkin açıklamada da yargı kaynakları, tedbirlerin kaldırılmasının soruşturmanın sona erdiği veya işlemlerin hukuka uygun bulunduğu anlamına gelmediğini ve mağdur haklarının ortadan kalktığı şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Aynı açıklamaya göre fon yatırımcılarının mülkiyet haklarına ve ödemelerine ilişkin tasfiye süreci SPK’nın belirlediği usullerle yürüyor. Tedbirlerin kaldırılmasının hukuki anlamı fon soruşturmasında tedbirler kaldırıldı yazımızda anlatıldı.

Bu yazının yazıldığı tarihte, yatırımcıların toplu olarak ifadeye çağrıldığına ilişkin resmî bir duyuruya ulaşamadık. Ancak soruşturma yatırımcı kayıtlarını kapsayacak şekilde genişlediğinden, bir kısım yatırımcının kendi başvurusu üzerine veya savcılığın re’sen çağırmasıyla dinlenmesi olasıdır. Savcılık, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamakla yükümlüdür (CMK m.160/2). Yatırımcının anlatımı, fonların nasıl pazarlandığı ve paranın nereye gittiği bakımından bu delillerden biridir.

Önce Sıfatınızı Öğrenin: Tanık mı, Mağdur mu, Şikâyetçi mi?

Kısa cevap: Sıfatınız, yükümlülüklerinizi ve haklarınızı belirler. Tanık gelmek ve doğruyu söylemekle yükümlüdür. Mağdur ve şikâyetçi ayrıca delil isteme, belge örneği alma ve karara itiraz etme haklarına sahiptir. Şüpheli ise susma ve müdafi haklarına sahiptir. Çağrı kağıdında sıfatınız yazmıyorsa ifadeden önce sorun.

Ceza Muhakemesi Kanununda “bilgi sahibi” diye ayrı bir sıfat yoktur. Dinlenen kişi ya tanık ya şüphelidir. Mağdur ise suçtan doğrudan zarar gören kişidir ve tanık olarak dinlenebilir. CMK m.236/1 uyarınca mağdurun tanık olarak dinlenmesi hâlinde, yemin hariç, tanıklığa ilişkin hükümler uygulanır. Yani mağdur yemin etmez, ancak tanıklığın gelme ve doğruyu söyleme ödevi ile çekinme hakları onun için de geçerlidir. Şikâyetçi ise suçu yetkili makama bildiren ve soruşturulmasını isteyen kişidir. Müşteki, katılan ve müdahil kavramlarının farkı müşteki, katılan ve müdahil yazımızda anlatıldı.

Fon dosyalarında bir yatırımcının şüpheli sıfatıyla çağrılması istisnadır. Ancak tanık olarak başlayan bir dinlemede sorular sizin kendi işlemlerinize yönelirse sıfatınız değişebilir. Bu durumda ifadeyi durdurup sıfatınızı sormanız ve şüpheli sıfatı söz konusuysa CMK m.147’deki hakların hatırlatılmasını istemeniz yerinde olur. Şüphelinin hakları ifadeye çağrıldım, haklarım neler yazımızda anlatıldı.

Çağrı Gerçek mi? Dolandırıcılığa Karşı Teyit

Kısa cevap: Tanıklar çağrı kağıdıyla çağrılır ve çağrı kağıdında gelmemenin sonuçları bildirilir (CMK m.43/1). Savcılık veya kolluk ifade için sizden para, banka şifresi veya onay kodu istemez. Böyle bir talep varsa arama sahtedir.

Toplu kayıpların yaşandığı dönemlerde dolandırıcılar sıklıkla savcı, polis, SPK görevlisi veya avukat kimliğiyle yatırımcıları arar. Anlatılar benzerdir: “fon soruşturmasında adınız geçiyor”, “paranızı kurtarmak için hesabınızı güvenceye almamız gerekiyor”, “dosya masrafı yatırmanız lazım”. Gerçek bir soruşturma işleminde bu taleplerin hiçbiri olmaz. SPK da 12.06.2026 tarihli duyurusunda Kurulun ve personelinin telefon, mesaj, e-posta veya sosyal medya aracılığıyla hiçbir maddi talepte bulunmadığını açıklamıştır. Bu dolandırıcılık türleri fon zararınızı geri alıyoruz diyenlere dikkat yazımızda anlatıldı.

Size telefonla ulaşılmışsa, arayan kişiden dosya numarasını, savcılık bürosunu ve ifade tarihini isteyin. Bu bilgileri, adliyenin resmî internet sitesinde yer alan santral numarasını arayarak doğrulayın. Size verilen numarayı değil, kendi bulduğunuz resmî numarayı kullanın. Kolluk birimleri de savcılık talimatıyla ifade alabilir (CMK m.161/1). Bu durumda da hangi dosya için ve hangi talimatla çağrıldığınızı sorabilirsiniz.

Gitmek Zorunda mısınız? Mazeret, Zorla Getirme ve Giderler

Kısa cevap: Tanık olarak usulüne uygun çağrıldıysanız gitmek zorundasınız. Mazeretiniz varsa önceden bildirin. Yol ve kayıp gün giderleriniz için tazminat isteyebilirsiniz. Mağdur ve şikâyetçi olarak gitmek ise öncelikle sizin yararınızadır; anlatımınız ve belgeleriniz dosyaya ancak böyle girer.

CMK m.44/1 uyarınca usulüne uygun olarak çağrılıp da mazeretini bildirmeksizin gelmeyen tanıklar zorla getirilir ve gelmemelerinin neden olduğu giderler kendilerine ödettirilir. Kanuni bir sebep olmaksızın tanıklıktan çekinen tanık hakkında ise CMK m.60/1 uyarınca üç ayı geçmemek üzere disiplin hapsine karar verilebilir. Hastalık, yurt dışında bulunma veya ileri yaş gibi bir mazeretiniz varsa, bunu belgesiyle birlikte çağrıyı yapan büroya ifade tarihinden önce bildirin. Uygulamada, başka bir şehirde yaşayan kişilerin ifadesinin bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla alınması da mümkündür; bunu çağrıyı yapan büroya sorabilirsiniz.

Tanıklık bir kamu görevidir ve bu görevin maliyeti tanığa bırakılmaz. CMK m.61 uyarınca Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından çağrılan tanığa tarifesine göre tazminat ödenir ve giderleri karşılanır. Mağdur olarak tanıklık yaptığınızda da bu hükümden yararlanabilirsiniz. İfade sonrasında tazminat talebinizi tutanağa geçirtmeyi unutmayın.

İleri yaştaki, sağlık sorunu olan veya adli süreçten çekinen mağdurlar için adliyelerde Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri bulunur. Bu müdürlükler psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacılar aracılığıyla mağdurlara ücretsiz bilgilendirme ve destek sunar; tanıklara da bilgilendirme hizmeti verir. Ayrıntılar adliyede mağdur destek hizmetleri yazımızdadır.

İfade Sırasında Haklarınız (CMK m.234)

Kısa cevap: Mağdur ve şikâyetçi olarak delillerin toplanmasını isteyebilir, soruşturmanın gizliliğini bozmamak koşuluyla belge örneği alabilir, vekil aracılığıyla dosyayı inceletebilir ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz edebilirsiniz. Bu haklar size anlatılmalı ve tutanağa geçirilmelidir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.234/1-(a), soruşturma evresinde mağdur ile şikâyetçinin haklarını sayar. Bu haklar, fon soruşturmasındaki bir yatırımcının dosyaya aktif olarak katkıda bulunabilmesinin araçlarıdır. m.234/3 uyarınca bu haklar mağdur ve şikâyetçiye anlatılır ve bu husus tutanağa geçirilir. İfade tutanağınızı imzalamadan önce bu kaydın bulunup bulunmadığına bakın.

Tablodaki baro avukatı hakkı konusunda gerçekçi olmak gerekir. Bu hak, cinsel saldırı suçu ile alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarla sınırlıdır. Fon soruşturmalarında sıkça anılan suçların kanuni alt sınırları çoğu zaman beş yılı aşmadığından, bu imkân genellikle doğmaz. Bu, avukatla ifade veremeyeceğiniz anlamına gelmez. Mağdur ve şikâyetçi, kendi seçtiği vekil ile işlem yapabilir. Tanık sıfatıyla dinlenmede avukatın ifadede hazır bulunmasına ilişkin uygulama birimden birime farklılık gösterebildiğinden, bunu ifadeden önce büroya sormanız yararlı olur.

Tanık olarak dinlenmenin de bazı usul kuralları vardır. Her tanık ayrı ayrı ve sonra dinlenecek tanıklar yanında bulunmaksızın dinlenir (CMK m.52/1). Tanığa ilk önce adı, soyadı, yaşı, işi ve yerleşim yeri sorulur (CMK m.58/1). Tanıklığın tanık veya yakınları bakımından ağır bir tehlike oluşturması hâlinde kimliğin gizli tutulmasına ilişkin koruma hükümleri de vardır (CMK m.58). Fon dosyalarında bu ihtimal düşük olsa da tehdit altında olduğunuzu düşünüyorsanız bunu açıkça belirtin. Tanıklık hak ve yükümlülüklerinin ayrıntısı ceza muhakemesinde tanıklık ve tanık olarak çağrıldım yazılarımızdadır.

Tanıklıktan çekinme hakları da bilinmelidir. Tanık, kendisini veya CMK m.45/1’de sayılan yakınlarını ceza kovuşturmasına uğratabilecek nitelikteki sorulara cevap vermekten çekinebilir (CMK m.48). Örneğin fonu size tanıtan kişi eşiniz veya yakın akrabanızsa, ya da sorular sizin kendi işlemlerinizi suç şüphesi altına sokacak bir yöne dönerse, bu hak gündeme gelir. Yakınlık nedeniyle çekinme konusu yakınım aleyhine tanıklık yazımızda anlatıldı.

Ne Söylemelisiniz? Anlatımın İskeleti

Kısa cevap: Kendi bildiğinizi, tarih sırasıyla ve belgeye dayanarak anlatın. Gördüğünüzü duyduğunuzdan, bilginizi tahmininizden ayırın. Zararınızı rakamla belirtin. Anlatımın sonunda “şikâyetçiyim” deyin ve taleplerinizi sıralayın.

İfade bir sohbet değildir; söyledikleriniz tutanağa geçer ve dosyada kalıcı bir belge olur. Savcılık veya kolluk görevlisi sorular sorarak ilerler. Ancak çoğu zaman önce “olayı anlatın” diye söz size verilir. Bu anı iyi kullanmak için anlatımınızı önceden bir iskelete oturtun. Aşağıdaki tablo, fon yatırımcısının ifadesi için pratik bir sıra önerir.

Tablonun “kaçınılacak olan” sütunu en az diğerleri kadar önemlidir. Fon krizinde sosyal medyada çok sayıda iddia dolaşıyor. Bir iddiayı kendi bilginiz gibi aktarmak hem ifadenizin güvenilirliğini zayıflatır hem de sizi hukuki riske sokabilir. “Bunu bir haberde okudum” veya “bir yatırımcı grubunda paylaşıldı” demek, kaynağı belirtmek anlamına gelir ve dürüst bir anlatımdır. Belirli bir kişinin suç işlediğini bilmiyorsanız, kişi adı vermek yerine rolü anlatın: “fonu bana öneren şube çalışanı”, “fonun reklamını yapan hesap” gibi. Soruşturma konusu kişiler hakkında masumiyet karinesi geçerlidir; hangi kişinin sorumlu olduğunu belirlemek savcılığın görevidir.

Anlatımınızın sonunda taleplerinizi açıkça söyleyin ve tutanağa geçtiğini kontrol edin. Fon soruşturmasındaki suçların çoğu şikâyete bağlı değildir; soruşturma şikâyet olmadan da yürür. Buna rağmen “şikâyetçiyim” beyanı sizin için önemlidir: kovuşturmaya yer olmadığı kararı suçtan zarar görene bildirilir ve itiraz hakkı doğar (CMK m.172/1, m.173/1). Ayrıca ileride açılacak kamu davasına katılma iradenizi de bu aşamada belirtebilirsiniz. Delil talepleriniz somut olmalıdır: “MKK’daki işlem kayıtlarımın ve fonu aldığım bankanın satış kayıtlarının dosyaya getirilmesini istiyorum” gibi. Suç gelirlerine yönelik tedbirlerin sürdürülmesini de isteyebilirsiniz; örnek metin savcılığa tedbirin devamı talep dilekçesi yazımızdadır.

Paranızı Temmuz–Eylül Arasında Çektiyseniz

Kısa cevap: Basına yansıyan haberlere göre Başsavcılık, Temmuz–Eylül 2026’da fonlardan çıkış yapan yatırımcıların bilgilerini ayrıca istedi. Bu dönemde paranızı çektiyseniz, neden çektiğiniz sorulabilir. Bu soruyu olduğu gibi, gerçeğe uygun olarak cevaplayın. Sorular sizi suç şüphesi altına sokabilecek bir yöne dönerse çekinme hakkınızı ve sıfatınızı hatırlayın.

Fonlardan kriz öncesinde çıkış yapmak kendi başına hukuka aykırı değildir. Katılma payı sahibi, izahnamedeki esaslara göre paylarını fona geri satma hakkına sahiptir. Pek çok yatırımcı bu dönemde piyasa haberleri, fiyat hareketleri, kişisel para ihtiyacı veya bankasının önerisi gibi sıradan sebeplerle çıkış yapmış olabilir. Savcılığın bu verileri hangi amaçla istediği kamuya açıklanmadı. Bu tür veriler genellikle olağan dışı para hareketlerini ve bunların sebeplerini anlamak için incelenir.

Bu dönemde çıkış yaptıysanız, çıkış sebebinizi ve bilginin kaynağını dürüstçe anlatın. Bir banka personelinin veya aracı kurum çalışanının “çıkın” uyarısı üzerine çıkış yaptıysanız, bunu olduğu gibi söylemeniz hem sizin hem soruşturmanın yararınadır. Ancak sorular sizin kendi işleminizin suç oluşturup oluşturmadığına yönelirse, CMK m.48 uyarınca kendinizi ceza kovuşturmasına uğratabilecek sorulara cevap vermekten çekinebilirsiniz. Böyle bir durumda ifadeye ara verilmesini, sıfatınızın netleştirilmesini ve bir avukatla görüşmeyi talep etmeniz yerinde olur. Kısmen çıkış yapıp kısmen fonda kalan yatırımcılar ise hem tanık hem mağdur konumundadır; kalan paylarının durumu için tasfiye payı hesaplama aracımızı kullanabilirler.

Hangi Belgeleri Götürmelisiniz?

Kısa cevap: Kimliğinizi, çağrı kağıdını ve fon yatırımınızı baştan sona gösteren belgelerin kopyalarını götürün. Bunları bir sayfalık kronoloji ve zarar tablosuyla birlikte düzenli bir dosya hâlinde verin. Asıl belgeleri ve telefonunuzu teslim etmeniz gerekmez; istenirse ayrıca değerlendirilir.

İfadenin kalitesini büyük ölçüde götürdüğünüz belgeler belirler. Belgesiz bir anlatım “hatırladığım kadarıyla” düzeyinde kalır. Belgeli bir anlatım ise savcılığın başka kaynaklardan doğrulayabileceği somut bir delil hâline gelir. Belgeleri tarih sırasına koyun, her birine numara verin ve kronolojinizde bu numaralara atıf yapın. İfadede “ekte sunduğum belgeler” diyerek bunların tutanağa eklenmesini isteyin.

Fon işlem dökümünüzü bankanızdan veya aracı kurumunuzdan, adınıza kayıtlı payları ise e-Devlet ve MKK üzerinden alabilirsiniz; bu konu e-Devlet, MKK ve TEFAS ile yatırım takibi yazımızda anlatıldı. Bankanın elindeki formlar ve ses kayıtları için yazılı talep veya kişisel veri başvurusu gerekebilir. Bu başvuruların nasıl yapılacağı KVKK m.11 başvurusu ve emir, ses ve ekstre kayıtları talebi yazılarımızda anlatıldı. İfade tarihine kadar bankadan cevap gelmediyse, talebinizin bir örneğini götürün ve bankanın bu kayıtlarının dosyaya getirilmesini isteyin.

Dijital yazışmalar için pratik bir not: WhatsApp veya e-posta yazışmalarını yalnızca ekran görüntüsüyle değil, uygulamanın dışa aktarma özelliğiyle ve tarih bilgisiyle birlikte saklayın. İfadede yazdırılmış bir örneği verebilir, dijital kopyasını ayrıca sunmayı teklif edebilirsiniz. Telefonunuzu kendiliğinden teslim etmeniz gerekmez. Savcılık bir cihazı incelemek isterse bunun için kanundaki usuller uygulanır.

Gerçeğe Aykırı veya Özensiz Beyanın Riskleri

Kısa cevap: Bildiğiniz gerçeği anlatmak sizi korur. Bilerek birini haksız yere suçlamak iftira, işlenmemiş bir suçu bildirmek suç uydurma, tanık olarak gerçeğe aykırı beyan ise duruma göre yalan tanıklık oluşturabilir. Emin olmadığınız bir konuda “bilmiyorum” veya “emin değilim” demek meşru bir cevaptır.

Fon kaybının yarattığı öfke, ifadede abartılı veya kesin olmayan suçlamalara yol açabilir. Hukuk bu konuda nettir. Hukuka aykırı bir fiil işlemediğini bildiği hâlde bir kimse hakkında soruşturma başlatılmasını sağlamak amacıyla yetkili makamlara ihbar veya şikâyette bulunan kişi iftira suçunu işler (TCK m.267). İşlenmediğini bildiği bir suçu işlenmiş gibi bildirmek suç uydurmadır (TCK m.271). Tanık olarak gerçeğe aykırı beyan ise TCK m.272 kapsamında değerlendirilebilir. Mağdurun yeminsiz dinlenmesi, beyanın doğru olması gerekliliğini ortadan kaldırmaz.

Bu riskler, ifadede çekingen davranmanız gerektiği anlamına gelmez. Belgeye dayanan, “şunu gördüm, şu tarihte şu söylendi” biçimindeki bir anlatım hiçbir risk taşımaz. Sorun, belgesiz kesin suçlamalardadır. İfade sonrasında sosyal medyada paylaşım yaparken de aynı dikkat gerekir. Soruşturma evresindeki usul işlemleri kural olarak gizlidir (CMK m.157). Dosya hakkında öğrendiklerinizi veya kişi adı vererek yaptığınız suçlamaları yaymak ayrı hukuki sonuçlar doğurabilir. Bu konu fon mağduru sosyal medyada paylaşım yazımızda anlatıldı.

İfadeden Sonra: Tutanak, Takip, İtiraz ve Katılma

Kısa cevap: İfade tutanağını okumadan imzalamayın; yanlış veya eksik yazılan yerlerin düzeltilmesini isteyin. Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edin. Kamu davası açılırsa hüküm verilinceye kadar katılma talebinde bulunun. Hukuk yolunu ceza sürecini beklemeden ayrıca yürütün.

İfadenin sonunda söyledikleriniz tutanağa geçirilmiş olarak size okunur veya okumanız için verilir. Tutanakta söylemediğiniz bir ifade, yanlış bir tarih veya eksik bir talep varsa düzeltilmesini isteyin; düzeltme yapılmadan imzalamayın. “Şikâyetçiyim” beyanınızın, delil taleplerinizin ve haklarınızın size anlatıldığına ilişkin kaydın tutanakta yer aldığını kontrol edin. Soruşturmanın gizliliğini ve amacını bozmamak koşuluyla tutanağın bir örneğini isteyebilirsiniz (CMK m.234/1-a-2).

Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse, bu karar suçtan zarar görene bildirilir (CMK m.172/1). Karara, tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK m.173/1). İtirazın nasıl yapılacağı takipsizlik kararına itiraz yazımızda anlatıldı. Kamu davası açılırsa, mağdur ve suçtan zarar gören ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında, hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek davaya katılabilir (CMK m.237/1). Katılmayan kişi beraat kararına karşı kanun yoluna başvuramaz.

Ceza süreci ile paranızın geri alınması farklı süreçlerdir. Tasfiye ödemeleri SPK’nın belirlediği usullerle, ceza soruşturmasından bağımsız olarak yürür. Tutuklama ve el koyma gibi tedbirlerin paranız bakımından ne anlama geldiği fon yöneticileri tutuklandı, fon mağduru için ne değişir ve fon yöneticilerinin malvarlığına el konuldu yazılarımızda anlatıldı. Tazminat talepleriniz için hukuk yolunun süreleri ceza sürecinden bağımsız işler. Hangi yolun sizin için açık olduğunu yol seçici aracımızla belirleyebilirsiniz.

İfade Günü Kontrol Listesi

1. Sıfatınızı doğrulayın. Çağrı kağıdında tanık, mağdur veya şikâyetçi yazıp yazmadığına bakın. Yazmıyorsa büroya sorun.
2. Çağrıyı teyit edin. Telefonla çağrıldıysanız dosya numarasını ve büroyu adliyenin resmî santralinden doğrulayın.
3. Kronolojinizi yazın. Tarih, fon kodu, tutar, kanal ve size söylenenleri bir sayfada toplayın.
4. Zarar tablonuzu hazırlayın. Yatırılan, geri alınan ve kalan tutarı ayrı ayrı gösterin.
5. Belgeleri numaralandırın. Kopyaları tarih sırasına koyun; asılları yanınızda bulundurun ama teslim etmeyin.
6. Taleplerinizi yazın. “Şikâyetçiyim”, delil toplanması, tedbirlerin sürdürülmesi ve katılma iradesi.
7. Avukatınızla konuşun. Özellikle paranızı kriz öncesinde çektiyseniz veya fonu size bir yakınınız tanıttıysa.
8. Tutanağı okuyun. Düzeltme isteyin, sonra imzalayın; örneğini isteyin.
9. Gider talebinizi bildirin. Tanık tazminatı ve yol gideri için talebinizi tutanağa geçirtin.

Sık Yapılan Hatalar

1. Sıfatını bilmeden ifadeye gitmek. Tanık, mağdur ve şikâyetçinin hakları farklıdır.
2. Telefonla gelen “savcılık” aramasına güvenip para veya şifre vermek. Gerçek bir soruşturma işleminde böyle bir talep olmaz.
3. Belgesiz gitmek. Hatıraya dayanan bir anlatım, doğrulanabilir bir delil kadar etkili değildir.
4. Sosyal medyada okunanları kendi bilgisi gibi anlatmak. Kaynağı belirtin; bilgiyle tahmini ayırın.
5. Belgesiz kişi adı vermek. Rolü anlatın; sorumluyu belirlemek savcılığın görevidir.
6. “Şikâyetçiyim” demeyi unutmak. Kararın size bildirilmesi ve itiraz hakkı bu beyanla güçlenir.
7. Tutanağı okumadan imzalamak. Düzeltme istemek hakkınızdır.
8. Kriz öncesi çıkışını saklamak. Kayıtlar zaten MKK’dadır; gerçeğe uygun anlatım sizi korur.
9. Ceza sürecini beklerken hukuk yolunu ertelemek. Tazminat ve itiraz süreleri kendi takvimleriyle işler.

Önemli Kavramlar

Tanık

Olay hakkında bilgisi olan ve bu bilgiyi ceza muhakemesinde aktaran kişi. Gelme ve doğruyu söyleme ödevi vardır (CMK m.43-60).

Mağdur

Suçun doğrudan zarar göreni. Tanık olarak dinlendiğinde yemin ettirilmez (CMK m.236/1).

Şikâyetçi (müşteki)

Suçu yetkili makama bildiren ve soruşturulmasını isteyen kişi. CMK m.234’teki haklardan yararlanır.

Katılan

Kamu davasına katılma talebi kabul edilen mağdur veya suçtan zarar gören (CMK m.237). Kanun yollarına başvurabilir.

Tanıklıktan çekinme

Yakınlık, meslek sırrı veya kendini ya da yakınlarını suçlama tehlikesi nedeniyle tanıklıktan veya bazı sorulara cevap vermekten kaçınma hakkı (CMK m.45-48).

Kovuşturmaya yer olmadığı kararı

Savcılığın kamu davası açmamaya karar vermesi. Suçtan zarar görene bildirilir ve iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m.172-173).

Muhakeme şartı

Soruşturma yapılabilmesi için aranan ön şart. Sermaye piyasası suçlarında SPK’nın yazılı başvurusu bu niteliktedir (SPKn m.115).

Soruşturmanın gizliliği

Soruşturma evresindeki usul işlemlerinin kural olarak gizli olması (CMK m.157).

Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü

Adliyelerde mağdurlara ve tanıklara ücretsiz bilgilendirme ve destek sunan birim.

Sıkça Sorulan Sorular

Fon soruşturmasında ifadeye çağrıldım; şüpheli miyim?

Büyük olasılıkla hayır. Yatırımcılar kural olarak tanık, mağdur veya şikâyetçi olarak dinlenir. Sıfatınız çağrı kağıdında yazar; yazmıyorsa büroya sorun. Şüpheli olarak dinlenecekseniz size isnat ve haklarınız anlatılır (CMK m.147).

İfadeye gitmezsem ne olur?

Tanık olarak usulüne uygun çağrıldıysanız ve mazeret bildirmeden gitmezseniz zorla getirilebilir ve giderler size ödettirilebilir (CMK m.44/1). Mazeretinizi ifade tarihinden önce bildirin.

Mağdur olarak yemin eder miyim?

Hayır. Mağdurun tanık olarak dinlenmesi hâlinde yemin hariç tanıklığa ilişkin hükümler uygulanır (CMK m.236/1). Yeminsiz dinlenmek, doğruyu söyleme gerekliliğini ortadan kaldırmaz.

Avukatımla gidebilir miyim?

Mağdur ve şikâyetçi olarak vekil kullanabilirsiniz (CMK m.234). Tanık sıfatıyla dinlenmede avukatın ifadede hazır bulunmasına ilişkin uygulama farklılık gösterebilir; bunu önceden büroya sorun.

Baro benim için ücretsiz avukat görevlendirir mi?

Soruşturma evresinde bu imkân cinsel saldırı suçu ile alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarla sınırlıdır (CMK m.234/1-a-3). Fon soruşturmalarında anılan suçların çoğunda bu koşul oluşmaz.

Hangi belgeleri götürmeliyim?

Kimlik, çağrı kağıdı, fon işlem dökümü, MKK kaydı, hesap ekstresi ve dekontlar, yazışmalar, banka formları, tasfiye bildirimleri, önceki başvurularınız ve bir sayfalık kronoloji ile zarar tablosu. Kopyalarını verin.

Fonu bana öneren banka çalışanının adını söylemeli miyim?

Bildiğiniz gerçeği anlatın. Adını biliyorsanız ve size fonu önerdiği doğruysa bunu söyleyebilirsiniz. Ancak o kişinin suç işlediğine ilişkin bir kanaati kesin bilgi gibi sunmayın; rolünü ve size söylenenleri anlatın.

Paramı Ağustosta çektim; bunu söylemem sorun olur mu?

Kayıtlar zaten Merkezi Kayıt Kuruluşunda bulunur. Çıkış sebebinizi dürüstçe anlatmak sizi korur. Sorular kendi işleminizi suç şüphesi altına sokacak bir yöne dönerse CMK m.48 uyarınca cevap vermekten çekinebilir ve sıfatınızın netleştirilmesini isteyebilirsiniz.

“Şikâyetçiyim” demek zorunda mıyım?

Zorunda değilsiniz ve fon soruşturmasındaki suçların çoğu şikâyete bağlı değildir. Ancak bu beyan, kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz ve ileride kamu davasına katılma bakımından sizin için önemlidir.

İfademin bir örneğini alabilir miyim?

Soruşturmanın gizliliğini ve amacını bozmamak koşuluyla savcılıktan belge örneği isteyebilirsiniz (CMK m.234/1-a-2). Dosyada kısıtlama kararı varsa bu imkân sınırlanabilir.

Telefonla arayan kişi savcı olduğunu söyleyip hesabımı sordu; ne yapmalıyım?

Hiçbir şifre, kod veya para vermeyin. Dosya numarasını ve büroyu isteyip adliyenin resmî santralinden doğrulayın. Dolandırıcılık girişimini Cumhuriyet başsavcılığına bildirin.

İfade verdikten sonra paramı daha hızlı alır mıyım?

Hayır. Tasfiye ödemeleri SPK’nın belirlediği usullerle, ceza soruşturmasından bağımsız olarak yürür. İfade, ceza dosyasına katkınızdır; tazminat için hukuk yolları ayrıca işletilmelidir.

Başka şehirde yaşıyorum; İstanbul’a gitmem şart mı?

Uygulamada ifadenin bulunduğunuz yerdeki Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla alınması mümkündür. Bunu çağrıyı yapan büroya ifade tarihinden önce sorun.

Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse ne yapabilirim?

Karar size bildirilir (CMK m.172/1). Tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz (CMK m.173/1).

İlgili Rehberler

• Sermaye piyasası suçlarında katılan ve mağdur hakları
• Fon mağduru savcılığa şikâyet dilekçesi örneği
• Savcılığa tedbirin devamı talep dilekçesi
• Fon soruşturmasında ifadeye çağrılan çalışan
• Fon soruşturmasında tedbirler kaldırıldı
• Fon yöneticileri tutuklandı: mağdur için ne değişir
• Fon soruşturmasında MASAK mali inceleme talebi
• Tanık olarak çağrıldım: haklarım ve yükümlülüklerim
• Müşteki, katılan ve müdahil farkı
• Takipsizlik kararına itiraz
• Adliyede mağdur destek hizmetleri
• Fon zararınızı geri alıyoruz diyenlere dikkat
• Fon mağduru dilekçe ve ihtarname örnekleri dizini
• Fon tasfiyesi hukuk rehberi