Baskı Amaçlı İflas Talebine Karşı Şirketin Hakları 2026 — Ödeme Emrine İtiraz, Umumi Hükümlere Göre İnceleme, Depo Stratejisi, Tedbire Teminat, Kötüniyet Yaptırımı, Tazminat, Şantaj Suçu ve KAP (İİK m.155-159, m.177; TMK m.2; TBK m.49, m.72; HMK m.123, m.329; TCK m.107; SPKn m.107)

İflas yolu, tacir borçlulara karşı kanunun tanıdığı meşru bir takip yoludur; bu nedenle bir iflas talebinin baskı amaçlı olduğunu ileri sürmek tek başına yeterli değildir. Şirketin hakları, önce kanunun iflas yoluna koyduğu güvencelerden, sonra hakkın kötüye kullanılmasına karşı yaptırımlardan oluşur. İflas ödeme emrine yedi gün içinde, borcun bulunmadığı veya şirketin iflasa tabi olmadığı gerekçesiyle itiraz edilir (İİK m.155); itiraz takibi durdurur ve alacaklı ticaret mahkemesinde dava açmak zorunda kalır, bu hak ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl sonra düşer (İİK m.156). Mahkeme iflas talebini ve itirazı umumi hükümler dairesinde inceler; itirazlar yerinde görülmezse borcun yedi gün içinde ödenmesine veya depo edilmesine karar verir ve ödeme ya da depo yapılırsa iflas kararı verilmez (İİK m.158/2). Muhafaza tedbiri isteyen alacaklıdan kural olarak teminat istenebilir (İİK m.159). Haklı olmadığını bilerek dava açan taraf, karşı tarafın vekâlet ücretinin tamamına ve disiplin para cezasına mahkûm edilebilir (HMK m.329). Hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz (TMK m.2/2); kusurlu ve hukuka aykırı bir iflas talebi haksız fiil tazminatı doğurabilir (TBK m.49). İflas talebini, hukuka aykırı veya haksız bir çıkar sağlamak için tehdit aracı olarak kullanmak şantaj suçunu oluşturabilir (TCK m.107/1). Borsa şirketlerinde ise talep, baskı amaçlı görünse bile KAP’ta açıklanır; açıklamanın doğru ve ölçülü kurulması baskının piyasa etkisini sınırlar.

İflas Yolu Meşru Bir Yol; Baskı Aracına Ne Zaman Dönüşür?

Kısa cevap: İflas yolu tacirlere karşı kanuni bir takip yoludur. Baskıdan söz edebilmek için talebin alacağın tahsili dışındaki bir amaca yöneldiğini veya hakkın açıkça kötüye kullanıldığını gösteren somut olgular gerekir (TMK m.2/2).

1- İİK m.155-156 bakımından: İflas yoluyla adi takipte ödeme emri, borçluya borcunu ödemesi için yedi günlük süre verir; borcu olmadığına veya iflasa tabi kişilerden bulunmadığına dair itirazı varsa bu süre içinde dilekçeyle icra dairesine bildirmesi gerektiğini ve borç ödenmezse alacaklının iflas talebinde bulunabileceğini ihtar eder (m.155). Borçlu itiraz etmezse alacaklı ticaret mahkemesinden iflas kararı isteyebilir; itiraz ederse takip durur ve alacaklı mahkemeden itirazın kaldırılmasını ve iflas kararı verilmesini ister. İflas isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl sonra düşer (m.156).

2- TMK m.2 bakımından: Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır; bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. İflas talebinin bir hak olması, bu hakkın sınırsız kullanılabileceği anlamına gelmez. Uygulamada kötüye kullanmayı düşündüren olgular şunlardır: alacağın varlığı ciddi biçimde tartışmalıyken ve bu tartışma başka bir yargı yerinde sürerken iflas istenmesi; alacak tutarı şirketin ödeme gücüyle karşılaştırıldığında önemsizken iflas yolunun seçilmesi; ödeme veya teminat teklifine rağmen iflas talebinde ısrar edilmesi; iflas talebinden vazgeçmenin alacakla ilgisi olmayan bir karşılığa, örneğin pay devrine veya fiyat indirimine bağlanması; talebin basın veya sosyal medya üzerinden şirketin piyasa değerini hedef alan açıklamalarla birlikte yürütülmesi.

Karşı görüş şudur: “Alacaklı kanunun tanıdığı yolu kullanıyor; kanuni bir yolu kullanan kötüye kullanmış olmaz.” Bu görüş kural olarak doğrudur ve eşik yüksektir. TMK m.2/2 yalnızca açık kötüye kullanmayı korumasız bırakır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, İİK m.67 kapsamındaki bir dosyada, alacağının varlığına maddi hukuk kuralları çerçevesinde inanarak takip yapan ancak bunu usul kurallarına göre kanıtlayamayan alacaklının “haksız” sayılsa da kötüniyetli kabul edilemeyeceğini belirtmiştir (27.04.2005, 2005/19-286 E., 2005/268 K.). Aynı ölçü iflas talepleri için de yol göstericidir: davanın reddedilmesi tek başına kötüniyet demek değildir; kötüniyet, somut olgularla ayrıca gösterilmelidir.

İlk Hat: Ödeme Emrine Yedi Gün İçinde İtiraz

Kısa cevap: İflas ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edilir (İİK m.155). İtiraz takibi durdurur; alacaklı ticaret mahkemesinde itirazın kaldırılmasını ve iflas kararını istemek zorunda kalır (İİK m.156/3). Usulsüz ödeme emrine karşı ayrıca şikâyet yolu vardır (İİK m.16).

İtiraz, baskı amaçlı bir takibe karşı en ucuz ve en etkili ilk adımdır; çünkü takibi durdurur ve alacaklıyı iddiasını mahkemede ispat etmeye zorlar. İtiraz dilekçesinde borcun bulunmadığı, alacağın muaccel olmadığı, alacağın başka bir yargı yerinde tartışmalı olduğu veya ödendiği gibi savunmalar açıkça yazılmalıdır. İflas davasında mahkeme iflas talebini ve itirazı umumi hükümler dairesinde incelediğinden (İİK m.158/2), itirazın ayrıntılı ve belgeli kurulması sonraki aşamada savunmanın temelini oluşturur. Ödeme emrinin usulüne aykırı düzenlenmesi veya tebliği hâlinde, işlemin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yolu da açıktır (İİK m.16).

Borçlu olmadığını ayrıca tespit ettirmek isteyen şirket için menfi tespit davası yazımıza, iflas yoluyla takibin genel işleyişi için iflas yoluyla takip yazımıza, süre hesabı için iflas süre hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.

İkinci Hat: İflas Davasında Savunma ve Depo

Kısa cevap: Mahkeme alacağın varlığını umumi hükümlere göre inceler; itirazlar yerinde görülmezse borcun yedi gün içinde ödenmesine veya depo edilmesine karar verir. Ödeme veya depo yapılırsa iflas kararı verilmez (İİK m.158/2). Depo, alacağa itirazı ortadan kaldırmayan bir kalkandır.

1- İİK m.158 bakımından: Alacaklının iflas talebi ilan edilir; diğer alacaklılar ilandan itibaren on beş gün içinde davaya müdahale ederek veya itiraz ederek talebin reddini isteyebilir (m.158/1). Mahkeme basit yargılama usulünü uygular, iflas talebini ve itirazı umumi hükümler dairesinde inceler. Borçlunun itiraz ve def’ileri yerinde görülmezse borcun faiz ve masraflarıyla birlikte yedi gün içinde ödenmesine veya mahkeme veznesine depo edilmesine karar verilir; ödeme veya depo yapılmazsa iflasa karar verilir (m.158/2).

2- Depo stratejisi bakımından: Baskı amaçlı bir talepte şirketin en güçlü kalkanı depodur. Depo, alacağın kabulü anlamına gelmez; iflas riskini bertaraf ederken şirketin alacağa ilişkin itirazlarını saklı tutar. Depo kararının kalemleri, tutarın hesabı ve teminat mektubu tartışması için depo kararı rehberimize bakabilirsiniz. Öğretide depo borcunun kural olarak nakit olarak yerine getirilmesi gerektiği, alacaklının ise teminat mektubunu kabul edebileceği belirtilir; bu nedenle teminat mektubu düşünülüyorsa alacaklının yazılı kabulü süre dolmadan dosyaya sunulmalıdır.

3- Alacak başka yargı yerinde tartışmalıysa: Alacağın dayanağı başka bir davada veya tahkimde tartışılıyorsa, o dosyanın sonucu iflas davası bakımından bekletici mesele yapılabilir (HMK m.165). Dayanak bir hakem kararıysa, iptal davası açılması kararın icrasını durdurmaz; ancak hükmolunan değeri karşılayan teminat gösterilirse icra durdurulabilir (HMK m.439/4). Tahkim şartı ise iflas davasının ticaret mahkemesinde görülmesine engel değildir (Yargıtay HGK, 21.12.2021, 2019/574 E., 2021/1710 K.). Ayrıntılar için hakem kararına iptal davası ve icranın durdurulması ve pay alım sözleşmesi uyuşmazlıkları ve tahkim yazılarımıza bakabilirsiniz.

4- Doğrudan iflas talepleri bakımından: Kanun belirli hâllerde takipsiz iflas istenmesine izin verir (İİK m.177). Örneğin ilama müstenit alacak icra emriyle istendiği hâlde ödenmemişse alacaklı doğrudan iflas isteyebilir (m.177/4). Doğrudan iflas taleplerinde de iflas talebi ilan edilir ve diğer alacaklıların itiraz imkânı vardır (m.178/2); şirket, doğrudan iflas sebebinin bulunmadığını somut olarak savunmalıdır.

Muhafaza Tedbirlerine Karşı: Teminat ve Haksız Tedbir Tazminatı

Kısa cevap: Muhafaza tedbiri iflas talebinin en ağır baskı aracı olabilir. Defter tutma dışındaki tedbirleri isteyen alacaklıdan kural olarak teminat istenebilir (İİK m.159). Haksız tedbir nedeniyle doğan zarar için HMK m.399’un kıyasen uygulanması gündeme gelir.

İİK m.159, mahkemenin iflas talebi üzerine alacaklıların menfaati için zaruri gördüğü muhafaza tedbirlerini emredebileceğini düzenler. Defter tutmaktan başka bir tedbir isteyen alacaklıdan teminat istenebilir; borçlu ödeme emrine itiraz etmemişse veya alacak bir ilama bağlıysa teminat aranmaz. Baskı amaçlı görünen bir talepte şirketin ilk işi, istenen tedbirin kapsamına ve teminat yükümlülüğüne itiraz etmek, verilmişse maaş, vergi, SGK ve tedarikçi ödemelerinin tedbir dışında tutulmasını istemektir. Tedbirin haksız çıkması hâlinde doğan zarar için HMK m.399’un kıyasen uygulanması ve genel haksız fiil hükümleri (TBK m.49) tartışılır; HMK m.399’daki dava süresi bir yıldır. Ayrıntılar için muhafaza tedbiri rehberimize bakabilirsiniz.

Yargılama İçi Yaptırımlar: HMK m.329, Geri Alma ve Feragat

Kısa cevap: Haklı olmadığını bilerek dava açan taraf, karşı tarafın vekiliyle kararlaştırılan vekâlet ücretinin tamamına veya bir kısmına ve ayrıca disiplin para cezasına mahkûm edilebilir (HMK m.329). Dava, karşı tarafın açık rızası olmadan geri alınamaz (HMK m.123).

1- HMK m.329 bakımından: Haklı olmadığını bilerek dava açan veya savunmada bulunan taraf, yargılama giderlerinin yanında karşı tarafın vekiliyle arasında kararlaştırılan vekâlet ücretinin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir; ücretin miktarında uyuşmazlık varsa veya fahiş görülürse hâkim takdir eder (m.329/1). Ayrıca disiplin para cezasına hükmedilebilir; kötüniyetli davranışa vekil sebep olmuşsa ceza vekile verilir (m.329/2). Bu yaptırımın uygulanması için şirketin, alacaklının haklı olmadığını bildiğini gösteren olguları dosyaya sunması ve açıkça talep etmesi gerekir.

2- HMK m.123 ve m.307-312 bakımından: Baskı amaçlı taleplerde alacaklı, istediğini elde ettiğinde veya dava aleyhine döndüğünde davayı geri almak isteyebilir. Dava ancak karşı tarafın açık rızasıyla geri alınabilir (m.123). Şirket, rıza vermeyerek davanın esastan reddini ve yargılama giderlerinin alacaklıya yükletilmesini sağlayabilir. Alacaklı talebinden feragat ederse feragat kesin hükmün sonuçlarını doğurur ve feragat eden taraf aleyhine yargılama giderlerine hükmedilir (m.311, m.312).

Tazminat Davası: Haksız İflas Talebinin Bedeli

Kısa cevap: Kusurlu ve hukuka aykırı bir iflas talebi nedeniyle zarara uğrayan şirket, haksız fiil hükümlerine göre tazminat isteyebilir (TBK m.49); hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuka aykırılığın ölçütüdür (TMK m.2/2). Talep, zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar (TBK m.72).

1- TBK m.49 ve TMK m.2 bakımından: Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. İflas talebinde bulunmak kural olarak bir hakkın kullanılmasıdır ve hukuka uygundur; hukuka aykırılık, hakkın açıkça kötüye kullanıldığı, yani talebin tahsil amacını aşan bir amaçla ve bilerek dayanaksız biçimde yapıldığı durumlarda gündeme gelir. Şirket; talebin dayanaksız olduğunu, alacaklının bunu bildiğini veya bilmesi gerektiğini, zararın ne olduğunu ve zararın talepten kaynaklandığını ispat etmelidir.

2- Zarar kalemleri bakımından: Bankaların kredi limitlerini daraltması, tedarikçilerin peşin ödeme istemesi, ihalelerden veya müşteri sözleşmelerinden çıkarılma, tedbir nedeniyle ödenemeyen borçların gecikme faizi ve savunma giderleri tipik maddi zarar kalemleridir. Tüzel kişinin ticari itibarının zedelenmesi kişilik hakkı ihlali olarak ayrıca değerlendirilebilir (TMK m.24-25; TBK m.58). Her kalem belgeyle ve talep ile arasındaki illiyet bağı gösterilerek ileri sürülmelidir; borsa şirketlerinde pay fiyatındaki düşüşün şirketin kendi zararı sayılıp sayılamayacağı ayrıca tartışmalıdır.

3- TBK m.72 bakımından: Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Uygulamada iflas davasının reddi kararının kesinleşmesi beklenerek tazminat davası açılması, kötüniyetin ve hukuka aykırılığın ispatını kolaylaştırır; ancak iki yıllık sürenin zararın öğrenilmesiyle işlemeye başlayabileceği gözden kaçırılmamalıdır.

Ceza Yolu: Şantaj ve Piyasa Dolandırıcılığı

Kısa cevap: Hakkı olan bir şeyi yapacağından bahisle bir kimseyi hukuka aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlamak şantajdır (TCK m.107/1). Borsa şirketinde fiyatı etkilemek amacıyla yanıltıcı bilgi yayılarak menfaat sağlanması ayrıca SPKn m.107/2 kapsamında değerlendirilir.

1- TCK m.107/1 bakımından: Hakkı olan veya yükümlü bulunduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla hukuka aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır. İflas talebinde bulunmak alacaklının hakkıdır; ancak bu hakkın kullanılmasından vazgeçmek, alacakla ilgisi olmayan bir karşılığa, örneğin şirketin paylarının devrine, bir sözleşmenin feshine veya alacağı aşan bir ödemeye bağlanırsa şantaj suçu gündeme gelebilir. Alacağın kendisinin ödenmesini istemek ise tek başına haksız çıkar sayılmaz. Bu nedenle yazışmalar, toplantı notları ve mesajlar erken aşamada muhafaza edilmelidir. Ayrıntılar için şantaj suçu yazımıza bakabilirsiniz.

2- SPKn m.107/2 bakımından: Sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını, değerlerini veya yatırımcıların kararlarını etkilemek amacıyla yalan, yanlış veya yanıltıcı bilgi vermek, söylenti çıkarmak veya bunları yaymak suretiyle menfaat sağlayanlar üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır. Bir iflas davası açmak başlı başına yanıltıcı bilgi değildir; ancak talebin, şirketin mali durumuna ilişkin gerçeğe aykırı açıklamalarla birlikte yürütülmesi ve bu yolla menfaat sağlanması hâlinde bu hüküm değerlendirilebilir. Basın ve sosyal medyadaki gerçeğe aykırı yayınlara karşı tekzip ve erişim engeli yolları için şirketimiz habere konu oldu: tekzip ve erişim engeli yazımıza bakabilirsiniz.

Alacaklının Bakış Açısı: Meşru Talep Nasıl Kurulur?

Kısa cevap: Alacaklı için iflas yolu meşru ve etkili bir tahsil aracıdır. Talebin baskı olarak nitelenmemesi için alacağın muaccel ve belgeli olması, ödeme veya teminat tekliflerinin dürüstlükle değerlendirilmesi ve talebin alacakla ilgisiz bir karşılığa bağlanmaması gerekir.

Bu yazı şirketin haklarını anlatsa da aynı kurallar alacaklıya da yol gösterir. Alacaklı açısından iflas yolu, tacir borçlu karşısında kanunun açıkça tanıdığı ve depo kararıyla güçlü bir güvence sağlayan bir yoldur (İİK m.155-158). Talebin sonradan kötüniyet veya şantaj iddiasına konu olmaması için alacaklının dikkat etmesi gereken noktalar şunlardır: alacağın muaccel olduğunu ve dayanağını belgelerle göstermek; alacağın başka bir yargı yerinde ciddi biçimde tartışılıyor olması hâlinde öncelikle o yolu değerlendirmek; borçlunun ödeme, depo veya teminat tekliflerine yazılı ve gerekçeli cevap vermek; iflas talebinden vazgeçmeyi yalnızca alacağın ödenmesine veya güvenceye alınmasına bağlamak; kamuya yönelik açıklamalarda gerçeğe aykırı veya abartılı ifadelerden kaçınmak. Bu adımlar hem talebin başarı şansını artırır hem de HMK m.329, TBK m.49 ve TCK m.107/1 kapsamındaki riskleri azaltır.

Aynı değerlendirme, iflas talebinin karşısında bir konkordato başvurusu bulunduğunda da önem taşır. Konkordato, borçlarını vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçlu için öngörülmüş bir yeniden yapılandırma yoludur (İİK m.285/1); gerçek bir ödeme güçlüğü yoksa, bir iflas talebine karşı yalnızca zaman kazanmak için başvurulması da kendi içinde kötüye kullanma tartışmasına yol açabilir. Konkordatoda alacaklının hakları için konkordatoda alacaklının hakları yazımıza bakabilirsiniz.

Borsa Şirketinde Ek Boyut: KAP Açıklaması ve Söylenti

Kısa cevap: Baskı amaçlı görünse de iflas davası KAP’ta açıklanır; Rehber iflas davası için önemlilik eşiği öngörmez (Rehber 5.8). Açıklama, tutarın finansal büyüklüğe oranını ve iflas kararı bulunmadığını açıkça göstererek baskının piyasa etkisini sınırlar.

Payları borsada işlem gören bir şirket için iflas talebinin baskı gücü büyük ölçüde KAP açıklamasından ve piyasa etkisinden gelir. SPK’nın Özel Durumlar Rehberi, ihraççının aleyhine iflas davası açılmasını içsel bilgi örnekleri arasında sayar ve bu hâl için önemlilik eşiği öngörmez. Şirket açıklamadan kaçınamaz; ancak açıklamayı doğru kurarak baskıyı sınırlayabilir: mahkeme ve esas numarası, dayanak, tutarın aktiflere ve özkaynağa oranı, hakkında iflas kararı bulunmadığı ve şirketin hukuki tutumu. Açıklamalar yanlış, yanıltıcı, temelsiz, abartılı veya eksik olamaz (II-15.1 m.24/3); bu kural şirketin kendisi için de geçerlidir ve alacaklı hakkında değer yargıları açıklamada yer almamalıdır. Fiyatı etkileyebilecek bir haber veya söylenti karşısında şirket, Kurulun veya borsanın uyarısını beklemeden açıklama yapar (m.9/1). Ayrıntılar ve örnek metinler için iflas talebinin KAP’ta açıklanması yazımıza bakabilirsiniz.

2026’dan Örnekler

Kısa cevap: 2026’da borsa şirketlerine yönelik iflas talepleri, şirketin savunmasının ve açıklama disiplininin sonucu nasıl etkilediğini gösterdi.

Marka Yatırım Holding’e karşı Mart 2026’da başlatılan iflas talepli icra takibinde, şirketin açıklamalarına dayanan haberlere göre İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi iflas talebini 7 Mayıs 2026’da reddetti ve istinaf başvurusu da Haziran 2026’da reddedildi. Reeder Teknoloji ise Eylül 2026’da, bir pay alım sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkta verilen hakem kararına dayanılarak iflas talepli dava açıldığını açıkladı; açıklama, uyuşmazlık tutarının aktiflerin yaklaşık yüzde 1,22’sine karşılık geldiğini, hakem kararına karşı iptal davasının sürdüğünü ve hakkında iflas kararı bulunmadığını birlikte gösteriyordu. Bu örnekler burada talebin niteliği hakkında bir değerlendirme için değil, savunmanın ve açıklamanın nasıl kurulduğunu göstermek için anılmıştır. Ayrıntılar için Reeder (REEDR) yazımıza bakabilirsiniz.

Adım Adım: İlk Yedi Gün

1. Tebliğ tarihini kaydedin. Ödeme emrine itiraz süresi yedi gündür (İİK m.155).
2. Ödeme emrini usul yönünden inceleyin. Usulsüzlük varsa yedi gün içinde şikâyet (İİK m.16).
3. Ayrıntılı itiraz edin. Borca, faize ve fer’ilere; varsa başka yargı yerindeki uyuşmazlığı belirtin (İİK m.156).
4. Delilleri koruyun. Alacaklının talepleri, yazışmaları ve basın açıklamaları kötüniyetin ve şantajın delilidir.
5. Depo ve teminat bütçesi ayırın. İtirazlar reddedilirse yedi gün içinde ödeme veya depo gerekir (İİK m.158/2).
6. Tedbir talebine hazırlanın. Alacaklıdan teminat ve tedbirin kapsamının daraltılmasını isteyin (İİK m.159).
7. Borsa şirketiyseniz KAP açıklamasını hazırlayın. Ölçülü, belgeli ve değer yargısı içermeyen metin (II-15.1 m.24).
8. Karşı hakları not edin. HMK m.329 talebi, tazminat (TBK m.49, m.72) ve gerekirse suç duyurusu (TCK m.107).

Sık Yapılan Hatalar

• Ödeme emrine itiraz etmemek. İtiraz edilmezse alacaklı doğrudan iflas kararı isteyebilir (İİK m.156).
• İtirazı genel ve gerekçesiz yapmak. Mahkeme itirazı umumi hükümlere göre inceler; savunma baştan belgelenmelidir.
• Depoyu alacağın kabulü sanmak. Depo iflası önler; itirazlar saklıdır.
• Davanın geri alınmasına hemen rıza göstermek. Esastan ret ve giderler için rıza vermemek bir seçenektir (HMK m.123).
• Her reddedilen talebi kötüniyet saymak. Haksızlık ile kötüniyet ayrıdır; kötüniyet somut olgularla gösterilmelidir.
• KAP açıklamasında alacaklıyı suçlamak. Açıklama temelsiz veya abartılı olamaz (II-15.1 m.24/3).

Önemli Kavramlar

İflas yoluyla adi takip

Tacir borçluya iflas ödeme emri gönderilerek başlayan ve itiraz hâlinde ticaret mahkemesinde iflas davasıyla devam eden takip (İİK m.155-158).

Depo

Borcun faiz ve masraflarıyla mahkeme veznesine yatırılması; iflas kararını önler (İİK m.158/2).

Hakkın kötüye kullanılması

Bir hakkın, amacı dışında ve dürüstlük kuralına açıkça aykırı biçimde kullanılması; hukuk düzeni korumaz (TMK m.2/2).

Kötüniyetli dava

Haklı olmadığını bilerek açılan dava; vekâlet ücreti ve disiplin para cezası yaptırımı vardır (HMK m.329).

Şantaj

Bir hakkı kullanacağından bahisle haksız çıkar sağlamaya zorlamak (TCK m.107/1).

Sıkça Sorulan Sorular

İflas ödeme emrine itiraz süresi ne kadar?

Yedi gün. Borçlu bu süre içinde borcunu ödemeli veya borcu olmadığına ya da iflasa tabi olmadığına dair itirazını dilekçeyle icra dairesine bildirmelidir (İİK m.155).

İtiraz edersem ne olur?

Takip durur; alacaklı ticaret mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ve iflas kararı verilmesini istemek zorundadır. İflas isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl sonra düşer (İİK m.156).

İtiraz etmezsem ne olur?

Alacaklı, itiraz edilmediğini gösteren ödeme emriyle ticaret mahkemesinden doğrudan iflas kararı isteyebilir (İİK m.156).

Alacak tartışmalıysa iflas kararı verilebilir mi?

Mahkeme iflas talebini ve itirazı umumi hükümler dairesinde inceler; itirazlar yerinde görülürse talep reddedilir, görülmezse önce depo kararı verilir (İİK m.158/2).

Depo yaparsam borcu kabul etmiş olur muyum?

Hayır. Depo iflas kararını önler (İİK m.158/2); alacağa ilişkin itirazlar saklı tutulabilir ve bu husus depo yapılırken dosyaya açıkça yazılmalıdır.

Alacak başka bir davada tartışılıyorsa ne yapmalıyım?

O dosyanın iflas davası için bekletici mesele yapılmasını isteyin (HMK m.165). Dayanak hakem kararıysa teminatla icranın durdurulmasını da değerlendirin (HMK m.439/4).

Tahkim şartı iflas davasını engeller mi?

Hayır. Yargıtay HGK 21.12.2021 tarihli, 2019/574 E., 2021/1710 K. sayılı kararında tahkim şartına rağmen iflas davasının ticaret mahkemesinde görüleceğini kabul etmiştir.

Muhafaza tedbiri isteyen alacaklı teminat vermek zorunda mı?

Defter tutmaktan başka bir tedbir isteyen alacaklıdan teminat istenebilir; borçlu itiraz etmemişse veya alacak ilama bağlıysa teminat aranmaz (İİK m.159).

Baskı amaçlı dava açan alacaklıya ne yaptırım uygulanır?

Haklı olmadığını bilerek dava açan taraf, karşı tarafın vekâlet ücretinin tamamına veya bir kısmına ve disiplin para cezasına mahkûm edilebilir (HMK m.329).

Alacaklı davayı geri almak isterse rıza vermek zorunda mıyım?

Hayır. Dava ancak karşı tarafın açık rızasıyla geri alınabilir (HMK m.123). Rıza vermeyerek esastan ret kararı istenebilir.

Haksız iflas talebi için tazminat isteyebilir miyim?

Kusurlu ve hukuka aykırı bir talep nedeniyle zarar doğmuşsa haksız fiil hükümlerine göre isteyebilirsiniz (TBK m.49); hukuka aykırılık hakkın açıkça kötüye kullanılmasıyla ortaya çıkar (TMK m.2/2).

İflas davası reddedildi; bu alacaklının kötüniyetli olduğunu gösterir mi?

Tek başına göstermez. Yargıtay HGK, İİK m.67 kapsamındaki bir dosyada, alacağına inanarak takip yapan ancak ispat edemeyen alacaklının haksız olsa da kötüniyetli sayılamayacağını belirtmiştir (2005/19-286 E., 2005/268 K.).

Tazminat davasında süre ne kadar?

Zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl (TBK m.72/1).

Şirketin itibar zararı için manevi tazminat istenebilir mi?

Tüzel kişinin ticari itibarının zedelenmesi kişilik hakkı ihlali olarak değerlendirilebilir (TMK m.24-25; TBK m.58); somut olayda ihlalin ve ağırlığının ayrıca gösterilmesi gerekir.

İflas tehdidiyle pay devri isteniyor; bu suç mu?

Hakkı olan bir şeyi yapacağından bahisle bir kimseyi hukuka aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlamak şantajdır; cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasıdır (TCK m.107/1).

Borsa şirketi baskı amaçlı bir iflas davasını KAP’ta açıklamak zorunda mı?

Evet. Özel Durumlar Rehberi iflas davasının açılmasını eşiksiz olarak içsel bilgi sayar. Açıklama; tutarın finansal büyüklüğe oranını ve iflas kararı bulunmadığını göstermeli, temelsiz veya abartılı ifadeler içermemelidir (II-15.1 m.24/3).

Basında gerçeğe aykırı iflas haberleri çıkarsa ne yapabilirim?

Şirket KAP’ta söylentiye ilişkin açıklama yapar (II-15.1 m.9/1); gerçeğe aykırı yayınlar için tekzip ve erişim engeli yolları değerlendirilir.

İlgili Rehberler

• Doğrudan iflas sebepleri ve şirketin savunması (İİK m.177)
• Şirketim borca batık: yönetim kurulunun iflas bildirimi
• İflas davası cevap dilekçesi örneği
• İflas davasında depo kararı
• İflas davasında muhafaza tedbiri
• İflas talebi KAP’ta nasıl açıklanır?
• İflas kararına istinaf ve temyiz
• Şirket iflas ederse hisselerim ne olur?
• Pay alım sözleşmesi uyuşmazlıkları ve tahkim
• Borsa şirketine iflas davası: Reeder (REEDR) örneği
• Hakem kararına iptal davası açtık, icra durur mu?
• İflas davası ve depo emri (İİK m.158)
• İflas yoluyla takip
• İflas süre hesaplama aracı
• Menfi tespit ve istirdat davası
• Şirketimiz habere konu oldu: tekzip ve erişim engeli
• Şantaj suçu (TCK m.107)
• Konkordatoda alacaklının hakları
• Konkordato Hukuku Rehberi
• İcra ve İflas Hukuku Rehberi
• Halka Arz Hukuk Rehberi