Hisse Rehni ile Kredi 2026: Borsa Paylarını Teminat Göstermek — SPKn m.47 Teminat Sözleşmesi, MKK Alt Hesap Kaydı (II-13.1 m.22), Oy Hakkı ve Temettü (TMK m.959-960), Rehnin Mahkemesiz Paraya Çevrilmesi, Piyasa Değerinin Altında Satış Yasağı, İflas ve Konkordatoya Karşı Koruma

Borsada işlem gören paylar, satılmadan nakde çevrilebilen en likit teminatlardan biridir. Pay sahipleri ve özellikle halka açık şirketlerin ana ortakları, bankalardan kredi alırken bu payları rehin olarak gösterebilir. Hukuki çerçeve iki katmanlıdır: Türk Medeni Kanununun hak rehni hükümleri (m.954 vd.) ve MKK’da kayden izlenen araçlar için özel bir rejim getiren Sermaye Piyasası Kanunu m.47. Bu maddeye göre teminat sözleşmesi yazılı yapılır, sözleşmede aksi yoksa payların mülkiyeti rehin verende kalır ve rehin MKK kayıtlarında bir alt hesapla izlenir (II-13.1 m.22). Temerrüt hâlinde rehin alacaklısı ihbar, ihtar, mahkeme izni veya açık artırma gerekmeksizin payları satabilir; ancak borsadaki değerin altında satış yapamaz ve alacağını karşıladıktan sonra arta kalanı iade etmek zorundadır. Rehin, tarafların iflası veya konkordatosundan etkilenmez. Genel kurulda oy hakkı ise pay sahibinde kalır (TMK m.960). Bu rehber, pay rehninin kuruluşunu, kredi süresince hakları, teminat tamamlama ve paraya çevirme sürecini, rehin verenin korunma araçlarını ve şirket ortakları için özel riskleri madde madde anlatır.

Kısa Cevap

Aracı kurumdan kredili hisse alımı ile banka kredisine hisse rehni birbirinden farklıdır. Kredili işlemlerde özkaynak oranı ve resen satış kuralları kredili işlemler rehberimizde ve aracı kurum hisselerimi resen sattı yazılarımızda anlatılmıştır. Yatırım fonu katılma paylarının rehni için fon payı rehinli kredi rehberimize bakabilirsiniz.

Hukuki Çerçeve: TMK Hak Rehni ve SPKn m.47

Türk Medeni Kanunu m.954’e göre başkasına devredilebilen alacaklar ve diğer haklar rehnedilebilir ve aksine hüküm bulunmadıkça bunların rehni hakkında teslime bağlı taşınır rehni hükümleri uygulanır. Hak rehni için yazılı rehin sözleşmesi ve hakkın devri için öngörülen şekle uyulması gerekir (m.955); kıymetli evrakta ise senedin teslimi, nama yazılı senetlerde ciro veya yazılı devir beyanıyla teslim aranır (m.956). Bu hükümler, basılı pay senetleri için tasarlanmıştır.

Borsada işlem gören paylar ise senede bağlanmaksızın elektronik ortamda kayden ihraç edilir ve haklar MKK tarafından izlenir (SPKn m.13/1, m.13/3). Kaydi sistemde senet teslimi mümkün olmadığından, Kanun bu araçlar için özel bir teminat rejimi kurmuştur. SPKn m.47/1’e göre MKK nezdinde kayden izlenen sermaye piyasası araçlarını konu alan teminat sözleşmeleri yazılı şekilde yapılır; bu araçların mülkiyeti sözleşmeye bağlı olarak teminat alana kanuni usullerle devredilebileceği gibi teminat verende de kalabilir. Sözleşmede bu konuda bir hüküm yoksa mülkiyet teminat alana geçmemiş sayılır. Madde, hüküm ve sonuçları özel kanunlarla düzenlenen teminat sözleşmelerine uygulanmaz (m.47/6).

Teminat alanın payları kullanması. Mülkiyetin teminat verende kaldığı sözleşmelerde bile taraflar, teminat konusu payların satışı dâhil hangi kapsamda kullanılabileceği konusunda anlaşabilir; sözleşme sona erdiğinde teminat alan payları veya bunları kullanmışsa eş değerini iade eder (SPKn m.47/3). Bu hüküm, teminat alanın rehinli payları ödünç vermesine veya kendi işlemlerinde kullanmasına imkân tanıyabilir. Böyle bir kullanım yetkisi verilmişse, kredi süresince paylar fiilen başka bir hesapta olabilir ve genel kurulda oy kullanma ile kâr payının tahsili gibi haklar etkilenebilir. Bu yetkinin sözleşmede açıkça sınırlandırılması rehin verenin yararınadır.

Rehin Nasıl Kurulur? MKK Alt Hesap Kaydı

Kaydileştirme Tebliği (II-13.1) m.22/1’e göre kaydi sermaye piyasası araçları üzerine teminat, rehin ve intifa hakkı kurulmasına ilişkin olarak taraflar, hakkın tesis edildiğine ilişkin belgeleri ilgili üyelere, yani aracı kurum veya bankaya verir ve üyeler durumu derhal MKK kayıtlarına yansıtır. Rehin, haciz, yatırımcı blokajı ve satış blokajı gibi işlemlere konu haklar MKK tarafından ilgili hesaplarla bağlantılı alt hesaplar açılarak izlenir (m.13/1).

Mülkiyetin teminat verende kaldığı sözleşmelerde paylar, aksi kararlaştırılmadıkça teminat verenin mevcut hesabına bağlı bir alt hesapta izlenir; alt hesapta lehine teminat verilmiş kişinin kimlik bilgileri yer alır (m.22/2). Rehne konu paylar, hakkı tesis edenin hesabına bağlı bir alt hesapta veya rehin alanın hesabında açılan bir alt hesapta izlenebilir (m.22/6); rehin alana ait alt hesaba kayıt hâlinde rehni tesis edenin kimlik bilgileri de bu hesapla bağlantılı olarak izlenir (m.22/7). Mülkiyetin devredildiği sözleşmelerde ise paylar teminat alanın hesabına “teminat” açıklamasıyla kayden aktarılır ve sözleşme sona erdiğinde “teminat iadesi” açıklamasıyla iade edilir (m.22/3).

Kayden izlenen araçlar üzerindeki hakların üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesinde MKK’ya yapılan bildirim tarihi esas alınır (SPKn m.13/5). Bu nedenle rehin sözleşmesinin imzalanması tek başına yetmez; kaydın MKK’ya yansıtıldığı tarih, özellikle aynı paylar üzerinde sonradan haciz konulması veya başka bir rehin kurulması hâlinde öncelik sırasını belirler. Kaydi sistemin genel işleyişi için kaydileştirme ve MKK rehberimize bakabilirsiniz.

Kredi Süresince: Oy Hakkı, Temettü, Bedelsiz ve Rüçhan

Rehin, pay sahibinin şirketteki konumunu ortadan kaldırmaz. TMK m.960’a göre ortaklık genel kurulunda rehinli pay senetlerini temsil etmek yetkisi rehin alacaklısına değil, pay sahibine aittir. Pay sahibi genel kurula katılır, oy kullanır ve yönetim hakkını sürdürür. Bu kural, halka açık şirketlerin ana ortaklarının paylarını rehin vererek finansman sağlamasının şirket yönetimini kendiliğinden etkilememesi bakımından önemlidir. Genel kurula katılımın işleyişi için bu rehberimize bakabilirsiniz.

Kâr payı bakımından TMK m.959/1 şöyle der: Faiz veya kâr payı gibi dönemsel gelir getiren alacakların rehnedilmiş olması hâlinde, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, bunlardan yalnız vadeleri henüz gelmemiş olanlar rehnin kapsamına girer; rehin, vadeleri geçmiş edimleri kapsamaz. Uygulamada banka rehin sözleşmeleri kâr paylarının akıbetini genellikle ayrıca düzenler: Kâr payının teminat hesabında tutulması, krediye mahsup edilmesi veya pay sahibine serbest bırakılması. Sözleşmede açık hüküm yoksa bu konuda uyuşmazlık çıkabileceğinden, kredi imzalanırken kâr payı hükmü mutlaka kontrol edilmelidir. Kâr payının kime ve ne zaman ödeneceği için temettü rehberimize bakın.

Bedelsiz sermaye artırımında dağıtılan yeni payların ve bedelli artırımda yeni pay alma haklarının rehin kapsamında olup olmadığı da sözleşmeyle netleştirilmelidir. Bedelsiz payların rehinli payın değerini koruyan niteliği nedeniyle rehin kapsamına alınması uygulamada yaygındır; ancak bu, sözleşmeye ve MKK kaydına yansıtılmalıdır. Rüçhan hakkının kullanılması için ek nakit gerektiğinden, rehin verenin bu hakkı kullanma imkânı ve kullanılmazsa hakkın satışı da sözleşmede düzenlenmelidir.

Teminat Oranı ve Ek Teminat Çağrısı

Hisse rehniyle verilen kredilerde bankalar, payların piyasa değerinin tamamını değil, belirli bir iskonto uygulanmış kısmını teminat kabul eder ve kredi süresince bu oranı izler. Payların değeri düştüğünde ek teminat istenmesi, istenmezse kredinin muaccel kılınması ve teminatın paraya çevrilmesi, SPKn m.47’den değil, taraflar arasındaki kredi ve teminat sözleşmesinden kaynaklanır. Bu nedenle ek teminat çağrısının nasıl bildirileceği, ne kadar süre verileceği ve hangi oranda teminat açığının muacceliyet doğuracağı sözleşmede açıkça yazılmalıdır.

Kredi ve teminat sözleşmeleri çoğunlukla genel işlem koşulu niteliğindedir. Genel işlem koşullarına ilişkin hükümler, izne bağlı faaliyet yürüten kuruluşların sözleşmelerine de uygulanır (TBK m.20/4). Düzenleyene sözleşmeyi karşı taraf aleyhine tek yanlı değiştirme yetkisi veren kayıtlar yazılmamış sayılır (TBK m.24) ve dürüstlük kuralına aykırı olarak karşı tarafın aleyhine hükümler konulamaz (TBK m.25). Bankanın teminat oranını tek taraflı ve bildirimsiz değiştirerek ek teminat istemesi bu denetime tabidir.

Kredi Ödenmezse: Rehnin Paraya Çevrilmesi

SPKn m.47/4, teminat alanın temerrüt hâlinde veya kanun ya da sözleşmede öngörülen sebeplerle teminattan alacağını karşılamasını olağanüstü hızlı bir usule bağlar: Herhangi bir ihbar veya ihtarda bulunma, süre verme, adli veya idari merciden izin ya da onay alma, teminatın açık artırma ya da başka bir yolla nakde çevrilmesi gibi herhangi bir ön şartı yerine getirme yükümlülüğü yoktur. Mülkiyetin teminat verende kaldığı sözleşmelerde teminat alan, borsada kote payları bu piyasalardaki değerlerinden aşağı olmamak üzere satarak satış bedelinden alacağını karşılayabilir (m.47/4-b).

Bu hüküm, İcra ve İflas Kanunundaki genel kuralın istisnasıdır. İİK m.45/1’e göre rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir; bu yol icra dairesi üzerinden, ödeme emri ve satış aşamalarıyla işler (İİK m.145 vd.). SPKn m.47 kapsamındaki teminat sözleşmelerinde ise teminat alan, icra dairesine gitmeden doğrudan satış yapabilir. Rehin açığı kalırsa alacaklı kalan alacağını genel hükümlere göre takip eder. Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibin genel usulü bu rehberimizde anlatılmıştır.

Kanun bu hızlı usule karşılık rehin vereni koruyan üç sınır koyar. Birincisi, borsada kote paylar borsadaki değerlerinden aşağı satılamaz (m.47/4-a, b). İkincisi, temerrüt hâlinde doğan hakların kullanılmasında, borsaya kote teminat bakımından vade tarihindeki en yüksek değer esas alınır (m.47/4-c). Üçüncüsü, teminat alan alacağını karşıladıktan sonra arta kalan değeri teminat verene iade etmek zorundadır (m.47/4-c).

Sayısal Örnek: Rehinli Payın Satışı

Aşağıdaki örnek varsayımsal rakamlarla, sözleşmede yüzde elli iskonto ve ek teminat için iki iş günü süre öngörüldüğü kabul edilerek hazırlanmıştır.

Örnekte bankanın bütün payları satması, alacağı aşan bir satış olur; fazla satılan payların bedeli rehin verene iade edilmek zorundadır. Satış tek seferde değil de gün içinde parça parça yapılıyorsa, her satışın o andaki borsa fiyatına uygunluğu ayrı ayrı değerlendirilir. Büyük miktarlı satışların fiyatı baskılaması da, satışın zamanlaması ve yöntemi bakımından özen yükümlülüğü tartışmasını gündeme getirir.

Lehine Mülkiyet Geçirme Yasağı ve İstisnası

Türk Medeni Kanunu, borcun ödenmemesi hâlinde rehinli taşınırın mülkiyetinin alacaklıya geçmesini öngören sözleşme hükmünü geçersiz sayar (TMK m.949). Bu yasağın amacı, borçlunun zor durumunu kullanarak değerli bir teminatın alacaktan düşük bir karşılıkla alacaklıya geçmesini önlemektir. Uygulaması için rehin verilen altın rehberimize bakabilirsiniz.

SPKn m.47/4-b bu alanda özel bir düzen getirir: Mülkiyetin teminat verende kaldığı sözleşmelerde teminat alan, payları mülkiyetine geçirerek değerini borçlunun yükümlülüklerinden mahsup edebilir. Ancak bunun için taraflar arasındaki teminat sözleşmesinde bu hakkın kullanılabileceğinin ve pay borsada kote değilse değerlemenin nasıl yapılacağının açıkça öngörülmüş olması gerekir. Sözleşmede açık hüküm yoksa teminat alan payları kendi mülkiyetine geçiremez; yalnızca borsa değerinden aşağı olmamak üzere satabilir. Mülkiyete geçirmede de vade tarihindeki en yüksek değer esas alınır ve alacağı aşan değer iade edilir (m.47/4-c).

İflas, Konkordato ve Haciz Karşısında Rehin

SPKn m.47/5’e göre teminat alan ya da veren hakkında adli veya idari makamlarca malvarlığının yeniden yapılandırılması veya benzer nitelikte bir karar ya da tasfiye kararı verilmesi hâlinde, teminat olarak verilen sermaye piyasası araçları ile tarafların hakları bu karardan etkilenmez ve yeniden yapılandırma veya tasfiye makamına karşı da geçerli olur. Hüküm, bu kararlardan sonra aynı gün gerçekleşen işlemler bakımından da teminatın karardan önce verilmiş ve teminat alanın iyiniyetli olması kaydıyla geçerlidir. Kaydileştirme Tebliği de aynı kurala atıf yapar (II-13.1 m.22/8).

Bu, pay rehnini konkordato ve iflas süreçlerine karşı dayanıklı bir teminat hâline getirir. Rehin veren şirket konkordato ilan etse bile rehin alacaklısının SPKn m.47 kapsamındaki hakları kural olarak etkilenmez. Buna karşılık rehin alacaklısı iflas ederse, teminat verenin kredi kapandığında payların veya eş değerinin iadesini isteme hakkı da aynı koruma altındadır. Konkordatoda rehinli alacaklıların genel konumu için bu rehberimize bakabilirsiniz.

Rehinli paylar üzerine başka alacaklılar da haciz koydurabilir. Kayden izlenen araçlara ilişkin tedbir ve haciz talepleri münhasıran MKK üyeleri tarafından yerine getirilir (SPKn m.13/7) ve MKK’ya bildirim tarihi üçüncü kişilere karşı önceliği belirler (m.13/5). Rehin kaydı hacizden önce yapılmışsa, rehin alacaklısı rehinli paylardan önce alacağını alır; haciz alacaklısı ancak arta kalan değere başvurabilir.

Aracı Kurum Müşteri Paylarını Rehin Verebilir mi?

Hisselerinizi rehin veren siz değil de aracı kurumunuzsa durum tamamen farklıdır. SPKn m.46/6’ya göre yatırımcılara ait nakit ve sermaye piyasası araçları, yatırımcının ayrıca yazılı ön izni olmaksızın rehnedilemez, teminat gösterilemez, yatırım kuruluşunun borçları için haczedilemez ve iflas masasına dâhil edilemez. Müşteri nakitleri için bankada açılan hesaplar da kredi teminatı olarak gösterilemez (m.46/7). Kurum veya çalışanının müşteri paylarını kendi veya başkasının menfaatine rehnetmesi, güveni kötüye kullanmanın nitelikli hâli olarak ceza sorumluluğu doğurur (SPKn m.110/1-a). Bu konu SPKn m.110 rehberimizde ayrıntılı anlatılmıştır.

MKK kayıtlarınızda hiç imzalamadığınız bir rehin veya blokaj görüyorsanız, derhal aracı kurumdan yazılı açıklama isteyin ve kayıtları e-Devlet üzerinden kontrol edin. Kurumun mali durumunun bozulduğu dosyalarda müşteri varlıklarının durumu bu rehberimizde ele alınmıştır.

Şirket Ortakları ve Ana Ortaklar İçin Özel Riskler

Halka açık şirketlerin ana ortakları, ellerindeki payları rehin vererek holding veya diğer iştirakleri için finansman sağlayabilir. Bu işlemler, şirketin kendisini değil ortağı borçlandırsa da şirket ve diğer pay sahipleri için sonuç doğurabilir. Rehinli payların paraya çevrilmesi, piyasada büyük bir satış baskısı yaratabilir ve yönetim kontrolünün el değiştirmesine yol açabilir. Yönetim kontrolünün kazanılması, zorunlu pay alım teklifi yükümlülüğünü gündeme getirebilir; bu yükümlülüğün kapsamı ve istisnaları zorunlu pay alım teklifi rehberimizde anlatılmıştır.

Halka açık ortaklıklar kendi paylarını Kurulca belirlenen şartlar çerçevesinde satın alabilir ve rehin olarak kabul edebilir (SPKn m.22/1). Şirketin kendi paylarını rehin alması bu sınırlara tabidir. Borsada işlem görmeyen anonim şirket paylarında ise SPKn m.47 uygulanmaz; rehin, payın senede bağlanıp bağlanmadığına göre TMK m.955 ve m.956’daki usulle kurulur ve rehnin paraya çevrilmesi kural olarak İİK m.45 uyarınca rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip ile yapılır.

Uyuşmazlık Hâlinde Rehin Verenin Yolları

Paraya çevirme sürecinde en sık görülen uyuşmazlıklar, satışın borsa değerinin altında yapılması, gereğinden fazla payın satılması, arta kalanın iade edilmemesi ve temerrüt şartları oluşmadan satışa geçilmesidir. SPKn m.47/4’teki fiyat tabanına aykırı satışta, satış fiyatı ile borsa değeri arasındaki fark ve bundan doğan zarar teminat alandan istenebilir. Alacağı aşan değerin iade edilmemesi hâlinde iade talebi, sözleşmeye ve m.47/4-c’ye dayanır. Temerrüt oluşmadan yapılan satışlarda ise satışın hukuka aykırılığı ve zararın tazmini gündeme gelir.

Bankaya karşı uyuşmazlıklarda görevli mahkeme ve dava şartı arabuluculuk, kredinin ticari veya tüketici kredisi olmasına göre değişir. Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.5/A). Şirketlerin ve ana ortakların kullandığı hisse rehinli krediler çoğunlukla ticari nitelikte olduğundan, arabuluculuk süreci ve süreleri dava takvimine baştan dâhil edilmelidir. Satışın gerçekleştiği anın borsa fiyatlarını ve satış emirlerinin zaman damgalarını gösteren kayıtlar, en önemli delillerdir. Borsa işlemlerinin kayıt ve ispatı için emir kayıtları rehberimize bakabilirsiniz. Sözleşmeye aykırılıktan doğan istemlerde genel zamanaşımı süresi on yıldır (TBK m.146).

Kredi Kapanınca: Rehnin Kaldırılması

Kredi borcu tamamen ödendiğinde teminat sözleşmesi sona erer ve teminat alan, payları veya kullanmışsa eş değerini teminat verene iade eder (SPKn m.47/2-3). MKK kayıtlarında bu, alt hesaptaki rehin kaydının kaldırılması veya mülkiyetin devredildiği modelde payların “teminat iadesi” açıklamasıyla rehin verenin hesabına aktarılması şeklinde gerçekleşir (II-13.1 m.22/2-3). Uygulamada rehin verenin, kredinin kapandığını gösteren yazıyla birlikte rehnin kaldırılmasını yazılı olarak talep etmesi ve MKK kaydını kontrol etmesi gerekir. Rehnin kaldırılmasının haksız yere geciktirilmesi, payların satılamaması veya başka bir kredide teminat gösterilememesi nedeniyle doğan zarar bakımından borca aykırılık sorumluluğunu doğurabilir (TBK m.112).

Sık Yapılan Hatalar

Kredi Almadan Önce Kontrol Listesi

Bankaya Satış İtirazı ve Arta Kalanın İadesi İhtarnamesi Örneği

Aşağıdaki metin, rehinli payları satılan ve satış fiyatına veya arta kalanın iade edilmemesine itiraz eden rehin veren için bir örnektir.

Hukukçular Evi Ankara Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Hisse rehinli kredilerde sorun genellikle sözleşmenin imzalandığı gün değil, piyasa sert düştüğü gün ortaya çıkar. Hukukçular Evi Ankara olarak kredi öncesinde teminat sözleşmesini SPKn m.47 ve TBK’nın genel işlem koşulları hükümleri açısından inceliyor, mülkiyet modeli, ek teminat süreleri, kâr payı ve satış esaslarını müvekkil lehine müzakere ediyoruz. Satış yapılmışsa satış anındaki borsa fiyatlarını, satılan miktarı ve arta kalanın iadesini kayıtlar üzerinden denetliyor, ihtarname, tazminat ve iade davalarını yürütüyoruz. Ana ortakların rehinli payları söz konusu olduğunda kamuyu aydınlatma ve pay alım teklifi boyutunu da birlikte değerlendiriyoruz. Bize 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Borsadaki hisselerimi rehin vererek kredi alabilir miyim?

Evet. MKK nezdinde kayden izlenen paylar yazılı bir teminat sözleşmesiyle rehin veya teminat olarak verilebilir (SPKn m.47/1). Rehin, taraflarca üyeye verilen belgeler üzerine MKK kayıtlarına yansıtılır ve bir alt hesapta izlenir (II-13.1 m.22).

Rehin verdiğim hisselerin sahibi kim olur?

Sözleşmede aksine hüküm yoksa payların mülkiyeti teminat verende, yani sizde kalır (SPKn m.47/1). Taraflar mülkiyetin teminat alana devredilmesini de kararlaştırabilir; bu durumda sözleşme sona erdiğinde paylar veya eş değeri iade edilir (m.47/2).

Rehinli hisselerimle genel kurulda oy kullanabilir miyim?

Evet. Ortaklık genel kurulunda rehinli pay senetlerini temsil etme yetkisi rehin alacaklısına değil, pay sahibine aittir (TMK m.960).

Rehinli hisselerin temettüsü kime ait?

Aksi kararlaştırılmamışsa, dönemsel gelir getiren haklarda yalnız vadesi henüz gelmemiş gelirler rehin kapsamına girer; vadesi geçmiş edimler rehnin kapsamında değildir (TMK m.959/1). Sözleşmenizdeki kâr payı hükmünü kontrol edin.

Kredi ödenmezse banka hisseleri mahkemeye gitmeden satabilir mi?

Evet. Temerrüt hâlinde teminat alan, ihbar, ihtar, süre verme, mahkeme izni veya açık artırma gibi ön şartlara bağlı olmaksızın teminatı paraya çevirebilir; ancak borsada kote paylar borsadaki değerlerinden aşağı satılamaz ve arta kalan değer teminat verene iade edilir (SPKn m.47/4).

Banka hisselerimi kendi mülkiyetine geçirebilir mi?

Genel kural olarak borç ödenmezse rehinli malın alacaklıya geçmesini öngören hüküm geçersizdir (TMK m.949). SPKn m.47 kapsamındaki teminat sözleşmelerinde ise bu hak ancak sözleşmede açıkça öngörülmüşse ve değerleme esasları belirlenmişse kullanılabilir (SPKn m.47/4-b).

İflas eder veya konkordato ilan edersem rehin ne olur?

Teminat veren veya alan hakkında yeniden yapılandırma veya tasfiye kararı verilmesi, teminat olarak verilen sermaye piyasası araçlarını ve tarafların haklarını etkilemez ve bu makamlara karşı da geçerli olur (SPKn m.47/5; II-13.1 m.22/8).

Rehin üçüncü kişilere karşı ne zaman geçerli olur?

Kayden izlenen sermaye piyasası araçları üzerindeki hakların üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesinde MKK’ya yapılan bildirim tarihi esas alınır (SPKn m.13/5).

Aracı kurum hesabımdaki hisseleri kendi borcu için rehin verebilir mi?

Hayır. Yatırımcı varlıkları, yatırımcının ayrıca yazılı ön izni olmaksızın rehnedilemez, teminat gösterilemez (SPKn m.46/6). İzinsiz rehin, güveni kötüye kullanmanın nitelikli hâlini de oluşturabilir (SPKn m.110).

Borsada işlem görmeyen şirket paylarım için aynı kurallar geçerli mi?

Hayır. SPKn m.47, MKK nezdinde kayden izlenen araçlar için geçerlidir. Borsada işlem görmeyen anonim şirket paylarında rehin TMK’daki hak rehni ve kıymetli evrak hükümlerine göre kurulur ve rehnin paraya çevrilmesi kural olarak icra yoluyla yapılır (TMK m.954-956; İİK m.45).

İlgili Rehberler

• SPK Hukuk Rehberi
• Fon katılma payı rehinli kredi ve ek teminat çağrısı
• Kaydileştirme, MKK ve takas kesinliği
• Kredili menkul kıymet işlemleri
• Aracı kurum hisselerimi resen sattı
• Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip
• Rehin verilen altın ve lehine mülkiyet geçirme yasağı
• Zorunlu pay alım teklifi
• Temettü hakkı kimin?
• Aracı kurum çalışanı hisselerimi kullandı: SPKn m.110
• Hisse rehni ile ödünç pay farkı: hisselerim ödünç verildi mi?